C2 Raadsbrief 9e wijziging gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond 2026001071.pdf

Bloemendaal Aan de leden van de gemeenteraad van Bloemendaal Gemeente Bloemendaal Postbus 201 2050 AE Overveen T14 023 www.bloemendaal.nl Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Behandeld door Onderwerp Verzonden Bijlage(n) 16 september 2025 1395385 College B&W 9e wijziging GR Omgevingsdienst IJmond Besluitvorming raad Ontwerpbegroting 2027 Omgevingsdienst IJmond en Jaarstukken 2025 Omgevingsdienst IJmond Geachte leden van de gemeenteraad, Tijdens de vergadering van 3 september jl. heeft de Commissie Bestuur en Middelen aangegeven het agendapunt 'Raadvoorstel Vaststellen 9e wijziging GR ODIJ' niet rijp te vinden voor behandeling in de raad van 17 september a.s. Met deze brief willen we de gemeenteraad van Bloemendaal (verder: de raad) handvatten aanreiken waarmee de raad invloed kan uitoefenen op de gemeenschappelijke regeling (verder: GR) van de Omgevingsdienst IJmond (verder: ODIJ). Dit in het kader van de horizontale verantwoording1. Daarnaast gaan we in deze brief in op de verschillende fases in het traject toekomstbestendig, financieel stabiel en juridisch robuust maken van ODIJ. Hierbij geven we ook aan welke fase al is afgerond. Tot slot wordt ingegaan op de zienswijze en worden er een aantal onderwerpen toegelicht die ter sprake kwamen tijdens de vergadering van 3 september jl.

GR ODIJ en positie raad Op grond van de Omgevingswet en het onderliggende Omgevingsbesluit zijn gemeenten en provincies verplicht om een aantal milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving uit te laten voeren door een omgevingsdienst. Dit zijn de zogenaamde basistaken. Aanvullend kunnen plustaken (ook wel facultatieve taken) worden ondergebracht bij een omgevingsdienst ter uitvoering. Dit zijn bijvoorbeeld adviestaken of taken op het gebied van bouwen. Een omgevingsdienst is een openbaar lichaam/ GR op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr). Een omgevingsdienst vormt geen zelfstandige bestuurslaag, de uitvoering van de (milieu)taken worden in mandaat belegd bij een omgevingsdienst. 1 Horizontale verantwoording in het VTH-stelsel (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) draait om de democratische controle door volksvertegenwoordigers op de uitvoering van belegde taken bij een omgevingsdienst. BLOEMENDAAL OVERVEEN AERDENHOUT BENNEBROEK VOGELENZANG 2026001071

-2- De gemeente Bloemendaal heeft haar (milieu)taken in mandaat belegd bij ODD. De GR ODD is een samenwerkingsverband van de colleges van de 14 deelnemende gemeenten en de Provincie Noord- Holland. Deze 15 deelnemers besturen samen ODD. Het algemeen bestuur van ODD bestaat uit één wethouder (of gedeputeerde) per deelnemende gemeente (of provincie). Hieronder wordt uiteengezet hoe de raad invloed kan uitoefenen op de GR ODD. * De raad van gemeente Bloemendaal kan direct invloed uitoefenen op de GR ODD via beleid en regelgeving. De raad stelt het gemeentelijk beleid, het omgevingsplan en verordeningen vast. * De raad van de gemeente Bloemendaal kan indirect invloed uitoefenen op de GR ODD via het college en de wethouder in het algemeen bestuur. De wethouder van gemeente Bloemendaal in het algemeen bestuur is verantwoording schuldig aaŗi het college van gemeente Bloemendaal over zijn inbreng in het algemeen bestuur en de genomen besluiten. Het college is vervolgens verantwoording schuldig aan de raad van gemeente Bloemendaal. « De raad kan ook zijn mogelijkheden uit de Gemeentewet gebruiken via moties en de informatieplicht van het college aan raad of het onderwerp GR als vast agendapunt opnemen. Hiermee kan de raad zijn wethouder in het algemeen bestuur een opdracht meegeven.

« Met een zienswijze kan de raad van Bloemendaal zijn mening of wensen aangeven over de begroting van ODD, wijziging van de GR of andere zaken die het college hem voorlegt. Het blijft wel een bevoegdheid van de gezamenlijke colleges om een zienswijze wel of niet over te nemen, waarbij zij ook het algemene collectieve belang meewegen. Via de reguliere planning en control cyclus krijgt de raad inzicht in de uitvoering. Hiervoor ontvangt de raad het uitvoeringsprogramma, tussenrapportages, het jaarverslag, de jaarrekening en de begroting. Wijziging GR ODIJ Achtergrond In 2024 kozen de deelnemers van GR ODD gezamenlijk om de GR te herijken. Hierdoor wordt ook de huidige, complexe structuur vereenvoudigd, waarin nu nog mandaat en delegatie zijn gecombineerd. Daarnaast wordt ook de disbalans tussen de uit te voeren taken en de daarvoor ontvangen financiële middelen hersteld. Het doel is om de uitvoering effectiever en eenvoudiger te organiseren en een gelijk speelveld te creëren tussen de deelnemers. Ook worden de afspraken tussen opdrachtgevers ^ de deelnemers) - opdrachtnemer ^ ODD) herijkt. 9e wijziging GR Aan het 9e wijzigingsvoorstel is een langdurig proces aan voorafgegaan waarbij de staten en gemeenteraden zijn meegenomen tijdens diverse regionale en individuele raadsessies.

Via een webinar zijn raadsleden in september 2025 geïnformeerd over belangrijke bestuurlijke keuzes en uitgangspunten. Deze kan de raad bekijken via: www.odijmond.nl/toekomstbestendig. De herijking van de GR richt zich op het verkleinen van risico's voor de deelnemers en eraan bij te dragen dat deelnemers grip houden op de uitvoering van de taken die ODD voor hen uitvoert. Wat is er op hoofdlijnen gewijzigd? 1. De tekst van de GR is in lijn gebracht met de nu geldende Wgr, waardoor dubbelingen en tegenstrijdigheden zijn weggenomen; 2. Er is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen verplichte en niet-verplichte taken, die ook de basis vormen voor de begroting 2027. De 9e wijziging van de GR moet nog vastgesteld worden voordat deze inwerking kan treden. Begroting ODIJ Deze herijking heeft gevolgen voor zowel de begroting van ODD als de governance van ODD - de begroting 2027 is niet los te zien van de wijziging van de GR en de wijziging van de GR is niet los te zien van de begroting 2027.

-3- De raad heeft geen wensen of bedenkingen gegeven bij de Kadernota 2027 en geen zienswijze gegeven bij de Begroting 2027 van ODD. De begroting 2027 van ODD is inmiddels vastgesteld. De begroting van ODD is gebaseerd op de te herziene GR, de 9e wijziging van de GR. Hiermee is deze fase afgerond. Zienswijze gemeente Bloemendaal De gemeente Bloemendaal heeft in de zienswijze bij het wijzigingsvoorstel aangegeven positief te zijn over de voorgestelde aanpassingen van de GR. Wel wilde de raad, los van die wijziging, raadsrapporteurs aanstellen en/of een regionale adviescommissie vormen met één raads- /statenlid per gemeente. Ook de Randstedelijke Rekenkamer heeft in het gezamenlijke rapport van een aantal rekenkamers een dergelijke suggestie aan de gemeenteraden gedaan. Mogelijkheden raadsrapporteurs De benoeming van raads- en staten rapporteurs is geen bevoegdheid van het algemeen bestuur van ODD. De aanwijzing hiervan is aan de afzonderlijke gemeenteraden en Provinciale Staten. ODD kan deze ontwikkeling wel ondersteunen en hierover met de deelnemers en griffies nadere afspraken maken. ODD onderschrijft namelijk het belang van een goede betrokkenheid van gemeenteraden en Provinciale Staten bij de voorbereiding van besluitvorming binnen de GR ODD.

Onderdeel van het programma Toekomstbestendig ODD is juist ook het verbeteren van de informatievoorziening richting opdrachtgevers en daarmee richting de gemeenteraden en Provinciale Staten, zodat zij hun kaderstellende en controlerende rol kunnen invullen. Als de gemeenteraad van Bloemendaal een raadsrapporteur wenst te benoemen, dan kan de raad via de griffie een voorstel laten opmaken. Als ook beschreven in de Nota zienswijze en reactie is het niet nodig om dit op te nemen in de tekst van de GR. Sterker nog, er zijn al gemeenten die werken met een raadsrapporteur. Mogelijkheden regionale adviescommissie Voor het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie als bedoeld in artikel 24a van de Wgr is een gezamenlijk voorstel van de raden van de deelnemende gemeenten vereist. Het initiatief daarvoor ligt daarmee bij de gemeenteraden. De raad van Bloemendaal kan via de griffies bij de raden van de andere deelnemers nagaan of zij een gemeenschappelijke adviescommissie willen instellen. Als hiervoor bij de raden voldoende draagvlak bestaat, kunnen de raden gezamenlijk een voorstel voorbereiden, die het algemeen bestuur van ODD moet uitvoeren. De Wgr regelt vervolgens de wijze van instellen en de uitwerking van de taken, bevoegdheden en werkwijze van de regionale commissie.

Het is aan iedere gemeenteraad afzonderlijk om vervolgens te besluiten of de raad deelneemt aan de gemeenschappelijke adviescommissie en een lid uit zijn midden aanwijst. De Wgr verplicht een raad niet om een lid aan te wijzen. Ook hier geldt: het is niet nodig om dit op te nemen in de tekst van de GR, de Wgr biedt hiervoor voldoende basis. Besproken tijdens commissievergadering Dienstverleningsovereenkomst Een (voorlopig) laatste stap in het kader van het traject toekomstbestendig, financieel stabiel en juridisch robuust maken van ODD is het opstellen van de dienstverleningsovereenkomsten (verder: DVO) tussen ODD en de afzonderlijke deelnemers aan de GR van de ODD. De basis wordt gevormd door hetgeen wordt geregeld in de GR ODD. In de commissievergadering is het onderwerp genoemd in relatie tot de verwerking van de zienswijze en de verwoording daarvan in de nota van wijzigingen. Verder is in de commissievergadering toegezegd dat de DVO van Bloemendaal te zijner tijd met de raad gedeeld kan worden. De overeenkomst vormt echter géén onderliggend stuk voor het Raadvoorstel Vaststellen 9e wijziging GR ODD; de DVO's geven vooral en bovenal invulling aan de uitvoering aan de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze bevoegdheid ligt bij het college alsook het vaststellen van de DVO. De raden gaan niet over de dagelijkse taakuitvoering.

De nieuwe DVO kan pas worden gesloten wanneer de wijziging van de GR een feit is, omdat de DVO gebaseerd is op de gewijzigde GR.

-4- Takenpakket ODIJ Tijdens de commissievergadering is gesproken over het takenpakket van de ODIJ. Daarbij is de omvang van het takenpakket dat Bloemendaal heeft belegd bij de ODIJ opnieuw ter discussie gesteld. In de Kadernota 2027 ODIJ is aangegeven welke taken door de ODIJ zullen worden uitgevoerd vanaf 1 januari 2027. Zoals eerder aangegeven, zijn er geen wensen en bedenkingen uitgesproken door de raad op de kadernota of de begroting 2027, waaraan dit nieuwe takenpakket ten grondslag lag. Daarmee heeft de raad feítelijk al ingestemd met de omvang van het takenpakket. Conclusie De laatste noodzakelijke stap, voordat de gewijzigde GR ODIJ kan worden vastgesteld door het college, is een akkoord van de raad. Zoals eerder aangegeven, is de urgentie hoog om deze fase in het traject af te kunnen ronden. Wanneer een raad eerder geen zienswijze heeft gegeven, die betrekking heeft op de tekst van de regeling, dan kan de raad wanneer het voorstel in de definitieve vorm langskomt, alleen tegen het voorstel stemmen wanneer het voorstel in strijd is met het recht en/of het algemeen belang. Naar het oordeel van het college is dit niet het geval. De raad kan niet opnieuw wensen en bedenken kenbaar maken, een zienswijze indienen of eerder genomen besluiten van de (oude) raad ter discussie stellen.

Gelet op het voorgaande is het college van mening dat de raad kan instemmen met het voorstel 9e wijziging GR ODIJ. Wanneer de raad opvolging wens te geven aan het instellen van een eigen raadsrapporteur of een regionale adviescommissie, dan kan de griffie assisteren bij het opstellen van de daarvoor noodzakelijke stukken. Vanzelfsprekend is het college bereid om desgewenst hand- en spandiensten te verrichten. burgemeester en wethouders van Bloe , secretaris