20251117 - Beeldvorming IHP gemeenteraad Bloemendaal.pdf

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2026 – 2041 Gemeente Bloemendaal

Republiq | Anne-Fleur Oonk & Pim Bressers

Inhoud 1.

IHP & verantwoordelijkheden

2. Ambities & uitgangspunten 3. Prognose & herkomst leerlingen 4. Scenario’s per kern 5. Investeringskosten 6. Na vaststelling IHP & verdere advisering 7. Verdere advisering

2

IHP & verantwoordelijkheden

3

Het IHP – Coproductie tussen Gemeente en Schoolbesturen

– Wederzijdse afhankelijkheid; IHP helpt om gezamenlijk sturing te geven aan de opgave – Niet meer incidenteel maar programmatisch werken – IHP = verplichting vanaf 2027 (aanstaande wetswijziging) – Strategisch document (abstractie niveau) – Gedragen prioritering in vervanging / (volledige) renovaties – Beleidsmatige ambities & uitgangspunten – 4 termijnen; waarbij de 1e termijn ook direct de 1e uitvoeringstermijn is – Stichtingskosten o.b.v. kengetallen (passend bij het abstractie niveau) zien als ‘programma budget’ voor de uitvoering van het gehele IHP – IHP = kaderstellend: Binnen dit budget komt iedere individuele investering nog voor een besluit (op hoofdlijnen) bij de gemeenteraad – Iedere 4 jaar ‘herijken’ en de volgende termijn ‘activeren’ voor uitvoering 4

Verantwoordelijkheden (1) – Veel vastgelegd in wetgeving (WPO, WVO, WEC en verordening)

– Gemeenten zijn verantwoordelijk voor: – “voorzien in goede en adequate onderwijshuisvesting (incl. bewegingsonderwijs)” – Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor: – “Exploitatie, onderhouden en in standhouden van het schoolgebouw; goed huisvaderschap” – Beide ontvangen een niet-geoormerkte vergoeding vanuit het rijk om aan deze verantwoordelijkheid te voldoen.

– Schoolbesturen mogen slechts beperkt investeren in huisvesting. – Primaire verantwoordelijkheid gemeenten – PO enkel: exploitatie verlagende maatregelen (onderbouwen d.m.v. businesscase) of extra kwaliteit (beperkte mogelijkheden) – VO heeft meer mogelijkheden – Wetswijziging (verwacht 2027) geeft PO dezelfde mogelijkheden als VO 5

Verantwoordelijkheden (2) – Gemeenten moeten schoolgebouwen realiseren conform (minimaal) het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl; voorheen bouwbesluit) – Bbl gaat uit van ‘Bijna Energie Neutrale Gebouwen’ (BENG) – Klimaatwet voorschrijft dat in 2050 het maatschappelijk vastgoed (waaronder schoolgebouwen) nagenoeg emissievrij moet zijn (95% CO2-reductie). Dit vraagt om Energie Neutrale Gebouwen (ENG)

– Op basis van aanvullende EU-wetgeving (EPBD-IV) wordt ENG naar verwachting vóór 2030 opgenomen in het Bbl en vervalt BENG. – Toenemende aandacht voor het belang van gezonde gebouwen (‘Frisse Scholen’)

– Gelet op karakteristieke gebouwvoorraad in Bloemendaal: Renovatie als volwaardig alternatief van nieuwbouw (en verantwoordelijkheid gemeente)

6

Ambities & uitgangspunten IHP Bloemendaal

7

Ambities en uitgangspunten IHP (1) – Uitgangspunten vanuit de raad (februari 2024) aangevuld met input vanuit werksessies: 1.

Gemeenteraad heeft kwaliteitsambitie op Frisse scholen klasse C gezet. – IHP: Ambitie: frisse scholen klasse B (in ieder geval op thema’s geluid en lucht)

2. Thuisnabij onderwijs & evenwichtig en doelmatig scholenlandschap – IHP: Sturen op leerlingaantallen wanneer er voor Bloemendaalse kinderen geen plek is op een (thuisnabije) Bloemendaalse school. Gesprekken continueren met buurgemeenten over leerlingstromen

3. Gemeenteraad heeft geen concrete duurzaamheidsambitie gesteld. – IHP: Ambitie ENG, veel renovaties; dus per project middels (technische) haalbaarheidsstudie onderzoeken wat haalbaar is. – Renovatie is óók een vorm van duurzaamheid (circulair / hergebruik)

8

Ambities en uitgangspunten IHP (2) 4. Bereidheid mee investeren schoolbesturen

– IHP: Schoolbesturen zijn bereid maar niet vastpinnen specifiek percentage; per project middels (uniforme) businesscase onderbouwen wat de financiële mogelijkheden zijn

5. Kindpartners: IHP: Nu geen investering opgenomen voor realisatie aanvullende ruimte kindpartners. Per project mogelijkheden bekijken; investeringen zijn in principe kostenneutraal (kostprijsdekkend of commerciële verhuur) 6. Renovatie: IHP: Gelijkwaardig aan nieuwbouw afschrijving over 40 jaar (verwerkt in nieuwe Nota Activabeleid). Uitgangspunt is het renoveren van het bestaande metrage (zonder toevoegingen)

7. Omvang Gymzalen: (huidige) richtlijnen gemeente: gymzaal PO 252m2, gymzaal VO 308m2. IHP: Realiseren van toekomstbestendige gymzalen conform, zoveel als mogelijk, de KVLO normen. Eventuele aanvullende wensen vanuit Sport (bijv. zaalhockey) per project inventariseren

9

Prognose & herkomst leerlingen

10

Leerlingprognose PO – Gemiddeld een lichte afname tussen 2025 – 2035

– PO en geprognosticeerde afname van 2,9% – Afgelopen jaren sterke daling (12% sinds 2019/2020)

Leerlingenaantallen per school (PO) 2025* & 2035 Julianaschool Vondelschool De Franciscus Antoniusschool

– Wijzigingen in het scholenlandschap hebben invloed op prognoses en leerlingenstromen. – Frequent herijken prognose (advies tijdelijk jaarlijks)

Aloysiusschool Sparrenbosschool De Josephschool 2025

Willinkschool

2035

Tijo van Eeghenschool Koningin Wilhelminaschool Bornwaterschool De Paradijsvogel St. Theresiaschool BSV Bos en Duinschool 0

50

100

150

200

250

300

350

400

450

11

Ruimtebehoefte PO NUANCE

– Ruimtebehoefte berekening o.b.v. normmetrage (huidig leerlingenaantal)

– Oudere gebouwen vaak niet optimaal efficiënt te gebruiken – Gemiddeld 14% ‘overmaat’ (let op! Deels wordt deze ingevuld door kindpartners) – Een overmaat van +/- 10% wordt in de praktijk als ‘passend’ gezien – Scholen met grotere overmaat met name in de kern Bloemendaal School

Plaats

BSV

Bloemendaal

1.658

139

899

759

46% Ja

Bornwaterschool

Bloemendaal

1.465

179

1.100

365

25% Ja

St. Theresiaschool

Bloemendaal

913

146

934

-21

-2% Ja

De Josephschool

Bloemendaal

1.411

206

1.236

175

12%

Bos en Duinschool

Bloemendaal

1.290

122

814

476

37% Ja

Aloysiusschool

Overveen

1.312

190

1.156

156

12% Ja

Vondelschool

Aerdenhout

2.153

345

1.935

218

10% Ja

Julianaschool

Overveen

2.345

386

2.142

203

9% Ja

Koningin Wilhelminaschool

Overveen

1.170

180

1.105

65

6% Ja

Tijo van Eeghenschool

Aerdenhout

1.306

201

1.211

95

13% Ja

Antoniusschool

Aerdenhout

1.357

220

1.307

50

4% Ja

De Franciscus

Bennebroek

1.125

200

1.206

-81

-7% Ja

Sparrenbosschool

Bennebroek

1.161

198

1.196

-35

-3% Ja

Willinkschool

Bennebroek

1.254

172

1.065

189

15%

De Paradijsvogel

Vogelenzang

1.013

104

723

290

29%

20.933

2.988

18.030

2.904

14%

Totaal

BVO in m²

Aantal leerlingen

Ruimtebehoefte

verschil in m²

Overmaat (%)

Kindpartners aanwezig (structureel gebruik)

12

Buitenleerlingen, sturing & thuisnabij – Hoog percentage buitenleerlingen

– Gemiddelde in Nederland: 9% (enkel Rozendaal kent een hoger percentage dan Bloemendaal)

Gemeente

Basisgeneratie

Schoolgaand in gemeente (totaal)

Disbalans (uitgaand vs inkomend)

Percentage buitenlln

Bloemendaal Haarlem

2.198 14.745

3.017 13.471

819 -1.274

39%

Zandvoort Haarlemmermeer

1.197 14.065

974 13.471

-223 -594

3% 6%

Velsen Heemstede

5.735 2.785

5.362 2.529

-373

8% 13%

-256

1%

– Voor een gedeelte van deze kinderen is een Bloemendaalse school wél de meest ‘thuisnabije-keuze’ – Geografie van Bloemendaal zal blijven resulteren in een hoger dan gemiddeld % buitenleerlingen

→ Basis: altijd plek voor Bloemendaalse leerlingen op een (thuisnabije) Bloemendaalse school.

– Voor PO is hier sprake van een ‘split-incentive’, VO niet – Gesprekken continueren met buurgemeenten over leerlingenstromen & schoollocaties

13

Leerlingprognose VO

Leerlingenaantallen per school (VO) 2025

– Stabiele prognose

Kennemer Lyceum

– Regionale afspraken over leerlingenaantallen en omvang

2025

MCA

2035

De Hartenlust 0

200

400

600

800

1.000

1.200

Ruimtebehoefte VO – Normatief ruimtetekort op alle 3 locaties – Hartenlust & MCA op basis van verordening recht op uitbreiding (structureel meer dan 10% ruimtetekort) – Kennemer Lyceum is het functioneel beschikbare vloeroppervlakte eerder teruggebracht naar 6.615m2 (vanwege specifieke gebouwkenmerken; inefficiëntie). Echter geen recht op structurele uitbreiding. → Renovatie gaat inefficiëntie oplossen waardoor het functionele BVO ook toe gaat nemen. School

Plaats

BVO in m²

Aantal leerlingen 2025

Ruimtebehoefte

verschil in m²

Overmaat (%)

Kennemer Lyceum

Overveen

6.615*

1.024

7.180

-565

-8,5%

Hartenlust

Bloemendaal

2.810

423

3.525

-715

-25%

MCA**

Aerdenhout

2.760

423

3.543

-783

-28%

**Aanstaande uitbreiding van MCA is hierin nog niet opgenomen

14

Bewegingsonderwijs – De meeste van de aanwezige gymlocaties zijn aanzienlijk kleiner dan de huidige standaarden

– Hierdoor worden klassen opgesplitst en is er nu meer behoefte aan gymlokalen dan waar eigenlijk recht op is. – Op dit moment zijn er 15 gymzalen bij scholen. Op basis van klokuurberekening zijn er 13 benodigd. – In de gehele gemeente dienen 7 gymlocaties nieuwbouw te krijgen (naar huidige standaarden) – 4 bestaande gymlocaties kunnen gerenoveerd worden; deze voldoen op dit moment al qua omvang. (waaronder 2 bij het Kennemer Lyceum). In de planvorming beoordelen of renovatie of nieuwbouw het beste scenario is – Gymzaal Bos en Duin behoeft geen investering – In Bennebroek onderzoeken of de aanwezige sporthal (deels) gebruikt kan gaan worden voor bewegingsonderwijs

15

Scenario’s per kern

16

1. Vogelenzang School

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

De Paradijsvogel

121 leerlingen

809m2 BVO

Leerlingprognose Vogelenzang 160 140 120

– Scenario IHP: –

Nieuwbouw/renovatie De Paradijsvogel 809m2 bvo

onderwijs – Mogelijk MFA (bredere dorpsfunctie; multifunctionaliteit)

100 80 60 40 20 0 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

De Paradijsvogel

– Nieuwbouw gymzaal – Termijn 1 (2026 t/m 2029)

17

2. Bennebroek School

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

Willinkschool

184 leerlingen

1.126m2 BVO

250

Sparrenbosschool

205 leerlingen

1.231m2 BVO

200

De Franciscus

Geen onderdeel IHP

Leerlingprognose Bennebroek

150 100 50

– Scenario IHP: – Willinkschool:

0 2025

2026

2027

De Franciscus

2028

2029

2030

Willinkschool

2031

2032

2033

2034

Sparrenbosschool

– Renovatie 1.254m2 – Termijn 1 (2026 t/m 2029)

– Sparrenbosschool: – Renovatie 1.161m2 – Renovatie gymzaal – Termijn 3 (2034 t/m 2037) 18

3. Aerdenhout (PO) Leerlingprognose Aerdenhout

School

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

Vondelschool

330 leerlingen

1.860m2 BVO

350

Antoniusschool

216 leerlingen

1.286m2 BVO

250

Van Eeghenschool

187 leerlingen

1.141m2 BVO

150

– Scenario IHP: – Vondelschool: – Renovatie 2.153m2 (ruimte voor kindpartner(s))

400 300 200 100 50 0 2025

2026

2027

Vondelschool

2028

2029

2030

Antoniusschool

2031

2032

2033

2034

Van Eeghenschool

– Nieuwbouw gymzaal – Termijn 1 (2026 t/m 2029) – Antoniusschool:

– Renovatie 1.357m2 – Termijn 2 (2030 t/m 2033) – Van Eeghenschool – Renovatie 1.306m2 (ruimte voor kindpartner(s)) – Renovatie gymzaal

– Termijn 3 (2034 t/m 2037)

19

3. Aerdenhout (VO) Leerlingprognose Aerdenhout (VO) School

MCA

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

421 leerlingen

3.505m2 BVO

450 400 350 300 250 200

– Scenario IHP: – MCA:

– Oplossen ruimtetekort (optoppen) reeds in gang; buiten IHP

150 100 50 0 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

Montessori College Aerdenhout

– Renovatie in termijn 4 (2038 t/m 2041), incl. nieuwbouw gymzaal.

Betreft enkel renovatie van het ‘oude’ gebouw, exclusief de uitbreiding die nu gerealiseerd gaat worden. Daarnaast dient dit gebouw vóór 2050 nog de laatste stap in verduurzaming te zetten (ENG)

20

4. Overveen (PO) School

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

Julianaschool

359 leerlingen

2.006m2 BVO

Wilhelminaschool

178 leerlingen

1095m2 BVO

Aloysiusschool

Geen onderdeel IHP

– Scenario IHP: – Julianaschool: – Renovatie 2.345m2 (ruimte voor kindpartner(s))

Leerlingprognose Overveen 450 400 350 300 250

200 150 100 50 0 2025

2026

2027

2028

Wilhelminaschool

2029

2030

Julianaschool

2031

2032

2033

2034

Aloysiusschool

– Nieuwbouw gymzaal – Termijn 2 (2030 t/m 2033) – Wilhelminaschool: – Renovatie 1.170m2 – Nieuwbouw gymzaal – Termijn 3 (2034 t/m 2037) – Aloysiusschool – Geen ingreep voorzien in IHP 21

4. Overveen (VO)

Leerlingprognose Overveen (VO) 1100

School

Kennemer Lyceum

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

1.047 leerlingen

7.146m2 BVO

1050 1000 950 900 850

– Scenario IHP: –

Kennemer Lyceum (totaal 7.223m2 bvo):

800 750 2025

– Continueren gesprekken over (toekomstige) eigendomssituatie

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

Kennemer Lyceum

– Fase 1: Termijn 1 (2026 t/m 2029) → Aandachtspunt haalbaarheid – Renovatie/nieuwbouw ‘’t Kopje’ (1.051m2 bvo) – Optimalisatie ‘tussengebouw’ (874m2 bvo) [50% investering] – Fase 2: Termijn 3 (2034 t/m 2037) – Renovatie ‘hoofdgebouw’ (4.697m2 BVO) – Optimalisatie/verduurzamen restant tussengebouw (600m2 BVO) [50% investering] – Renovatie 2 gymzalen 22

5. Bloemendaal (VO) Leerlingprognose Bloemendaal (VO) School

Gem. lln 10 jaar

Gem. ruimtebehoefte 10 jaar

Hartenlust

427 leerlingen

3.487m2 BVO

450 400 350 300 250 200

– Scenario IHP: – Hartenlust: – Renovatie + uitbreiding (of inbreiding)

150 100

50 0 2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

Hartenlust

– Termijn 2 (2030 t/m 2033)

23

5. Bloemendaal (PO) Gebouwen voorkeur

Beschikbaar BVO

Max. aantal leerlingen

Gebouw BSV

1.658m2 BVO

+/- 290 lln

Gebouw Bornwaterschool

1.465m2 BVO

+/- 251 lln

Gebouw Bos en Duinschool

1.290m2 BVO

+/- 217 lln

– Scenario IHP:

– Gebouw BSV OF Josephschool (termijn 1 haalbaarheidsstudie) – Renovatie (sloop/nieuwbouw latere uitbreiding)

Leerlingprognose Bloemendaal 250 200 150 100 50 0 2025

2026

2027

2028

2029

2030

BSV

Josephschool

Theresiaschool

Bornwaterschool

2031

2032

2033

2034

Bos en Duinschool

– Nieuwbouw gymzaal – Termijn 2 (2030 t/m 2033) – Gebouw Bornwaterschool – Renovatie – Nieuwbouw gymzaal – Termijn 2 (2030 t/m 2033) – Gebouw Bos en Duinschool; geen ingreep IHP

– Let op! Betreft ingroei-model, mogelijk semipermanente huisvesting benodigd

24

Totaaloverzicht scenario’s IHP Gebouw: MCA uitbreiding: verhelpen ruimtetekort [vanwege tijdsdruk buiten IHP om] Onderzoek locaties tijdelijke huisvesting (Bloemendaal, Overveen &

Termijn 1

Termijn 2

Termijn 3

Termijn 4

2026 t/m 2029

2030 t/m 2033

2034 t/m 2037

2038 t/m 2041

Realiseren uitbreiding Onderzoek

Aerdenhout) Monitoring leerlingprognose (alle kernen, specifiek: Bennebroek & Aerdenhout) Continueren bespreken sturing leerlingspreiding io buurgemeenten Uitwerken afspraken (I)KC vorming & samenwerking met Sport

Monitoren Sturing leerlingen Afspraken vastleggen

De Paradijsvogel (incl. gymzaal & bredere MFA)

Renovatie

Willinkschool

Renovatie

Vondelschool (incl. gymzaal)

Renovatie

Kennemer Lyceum fase 1

Renovatie

Gymzaal Bornwaterschool

Nieuwbouw

Herijken & vaststellen IHP

2028

2029

Gebouw BSV of Josephschool (incl. nieuwbouw gymzaal)

Voorbereiding

Renovatie

Hartenlust

Voorbereiding

Renovatie

Gebouw Bornwaterschool

Voorbereiding

Renovatie

Julianaschool (incl. gymzaal)

Voorbereiding

Renovatie

Antoniusschool

Voorbereiding

Renovatie

Herijken & vaststellen IHP Koningin Wilhelminaschool (incl. gymzaal)

Voorbereiding

Renovatie

Kennemer Lyceum fase 2 (incl. gymzalen)

Voorbereiding

Renovatie

Tijo van Eeghenschool (incl. gymzaal)

Voorbereiding

Renovatie

Sparrenbosschool (incl. gymzaal)

Voorbereiding

Renovatie

Herijken & vaststellen IHP MCA (incl. gymzaal, exclusief aanstaande uitbreiding)

Voorbereiding

Renovatie

25

Investeringskosten & aanvullend advies

26

Investeringskosten | Uitgangspunten – Stichtingskosten / m2 bvo (incl. btw), o.b.v. kengetallen

BENG + f.s. B

Toeslag ENG

Totaal / m2

PO

€ 3.535

€ 150

€ 3.685

VO

€ 3.365

€ 130

€ 3.495

Bouwkostenkompas, juli 2025

– Bijkomende kosten: – + 5% van totaal stichtingskosten – T.b.v.: asbestsanering, infrastructurele aanpassingen, verhuizing, et cetera… – Investeringskosten gymzaal: – € 1.916.200 per gymzaal – Kosten tijdelijke huisvesting (let op: stelpost) – € 750 per m2. 27

Totaaloverzicht IHP

28

Totaaloverzicht IHP – per termijn

– Zwaartepunt investeringen in termijn 2 en 3 – Voorbereidingskrediet voor volgende termijn eerder beschikbaar stellen zodat planvorming voortvarend opgepakt kan worden – Planning termijn 1 is kritisch; lange doorlooptijden. Echter vertraging is géén afstel; budgetten die nog niet benut zijn moeten dan ook niet worden vrijgegeven maar worden toegevoegd aan termijn 2. – Het totale budget moet gezien worden als een ‘programma budget’. Vraagt om programmatische aanpak & projectinrichting

29

Na vaststelling IHP & verdere advisering

30

Na vaststelling IHP 1.

Opstellen uitvoeringsplan (coproductie gemeente en schoolbesturen) - Projectorganisatie - Bouwheerschap - Eenduidige businesscases en financiële werkwijzen - Objectief toetsingskader voor haalbaarheidsonderzoeken - Samenwerkingsafspraken - Etc.

2.

Scholen uit 1e en 2e termijn starten planvorming en uitwerking samenwerkingsvormen (voorbereidingskrediet)

3.

Jaarlijks leerlingenprognoses herijken, voortgang IHP jaarlijks bespreken in het OOGO

4.

Betrokkenheid gemeenteraad: - Budgetrecht: Toekennen investeringskrediet wanneer planvorming doorlopen is (separate investeringsvoorstellen) - Informatie: De gemeenteraad wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van het IHP - Herijking: Herijking van het IHP (en ‘activering’ volgende termijn) wordt voor het eerst in 2029 voorgelegd aan de gemeenteraad 31

Aanvullende advisering – Gemeenteraad neemt per individuele investering een investeringsbesluit; Vanuit haar kaderstellende en controlerende rol niet sturen op detailniveau maar toetsen of de investering past binnen het vastgestelde IHPbudget (IHP = kaderstellen).

– Tijdelijke huisvesting is kostbaar; onderzoek slimme oplossingen, invulling en alternatieven

– Vrijkomende gebouwen niet te snel ‘afstoten’ of bestemming herzien; Mogelijk inzetten voor tijdelijke huisvesting of andere maatschappelijke invulling

32

Bedankt voor jullie aandacht! Vragen of opmerkingen?

33