05 Adviesrapport resultaten enquête wijzigingen afvalinzameling 2025001435.pdf

Participatie Grondstoffenbeleid Adviesrapport resultaten enquête wijzigingen afvalinzameling De gemeente Bloemendaal heeft in haar grondstoffenbeleid aanpassingen voor de afvalinzameling voorgesteld, met als doel een hoger recyclepercentage en minder restafval. Om het draagvlak onder inwoners te meten, is een enquête uitgevoerd. 497 Inwoners met een evenredige spreiding over alle dorpskernen hebben deze enquête ingevuld.

Overzicht van de voorgelegde maatregelen 1.a. Kleinere afmetingen voor de restafval bak; 1.b. inzamelfrequentie van restafval (op termijn) verlagen; 2. hele jaar door wekelijks GFT(e) inzamelen; 3. aantal groenbakken per huishouden beperken; 4. wekelijks PBD inzamelen;

Resultaten en onderbouwing van de maatregelen Kleinere restafvalbak •

82% van de respondenten geeft aan dat er nog ruimte in de minicontainer restafval zit bij aanbieden (driekwart vol of minder).

•

44,2% van de respondenten geeft aan dat een container van 80 liter voldoet bij de huidige ophaalfrequentie.(31,8% volstaat met 140 liter / 11,1% met 180 liter.)

•

Slechts 12,2% verwacht dat een kleinere container helpt bij betere afvalscheiding.+15,5% zegt misschien

Hoewel slechts een klein deel direct aangeeft dat een kleinere bak helpt bij afvalscheiding, wijst onderzoek (CBS, 2023) uit dat minder beschikbare ruimte automatisch leidt tot bewuster afvalgedrag. Ervaringen in andere gemeenten (Afvalfonds Verpakkingen, 2023) laten zien dat een kleinere bak de hoeveelheid restafval structureel vermindert, zonder dat dit op lange termijn tot grote bezwaren leidt. Kleinere bakken zorgen voor minder restafval en stimuleren bewoners om beter te scheiden. Dit sluit aan bij het beleidsdoel om restafval te verminderen en meer grondstoffen te recyclen. Verlaging frequentie restafvalinzameling •

30,8% van de respondenten staat positief tegenover ophalen eens per drie weken (+18,8% neutraal) / 50% is negatief), en 14,6% bij vierwekelijks ophalen.(+9,2% neutraal / 76% is negatief) 81,9% denkt niet dat minder vaak ophalen leidt tot betere afvalscheiding.

Hoewel een meerderheid niet verwacht dat een lagere frequentie tot betere afvalscheiding leidt, blijkt uit landelijke ervaringen (CE Delft, 2021) dat dit effect zich vaak pas na invoering manifesteert. In gemeenten waar de frequentie is verlaagd, blijkt dat inwoners uiteindelijk beter gaan scheiden omdat zij minder ruimte hebben voor restafval. Hoewel de steun voor minder frequent ophalen terughoudend is, wijst ervaring in andere gemeenten uit dat het de afvalscheiding verbetert wanneer restafval minder vaak wordt opgehaald. Dit kan met aanvullende maatregelen, zoals duidelijke communicatie en begeleiding, succesvol worden ingevoerd. Wekelijkse GFT-inzameling •

80% geeft aan dat er nog ruimte in bak zit bij aanbieden (driekwart gevuld of minder)

•

25,6%% van de respondenten is positief over wekelijks ophalen van GFT.

•

79,5% denkt niet dat dit leidt tot betere afvalscheiding.

Hoewel de meeste inwoners niet verwachten dat een hogere frequentie de afvalscheiding verbetert, zal een wekelijkse GFT-inzameling juist drempels verlagen. Minder volle en minder stinkende GFT-bakken zorgen ervoor dat bewoners het scheiden van afval als minder belastend ervaren, wat op lange termijn leidt tot hogere participatie (Rijkswaterstaat, 2022). Het vaker ophalen van GFT voorkomt stank en overlast, wat drempels voor afvalscheiding verlaagt. Vooral in de herfst en lente, wanneer er meer tuinafval is, is een verhoogde frequentie zinvol. (Is met name afweging service/kosten: wekelijkse inzameling hoeft niet per se te leiden tot meer GFT, maar is wel stuk duurder). Beperking aantal groenbakken •

91% heeft 1 of 2 bakken, 9% heeft 3 of meer bakken

•

80% geeft aan dat er nog ruimte in bak zit bij aanbieden (driekwart gevuld of minder)

•

32,3% zou het aantal bakken verminderen als er kosten aan verbonden zijn.

•

48,3% is positief en 33,6% is neutraal over een maximum van twee bakken. (18% is tegen)

De inwoners zijn veruit positief (83% positief 18% neutraal) over de beperking van het aantal groenbakken. Onderzoek (NVRD, 2023) toont aan dat een maximum van twee bakken per huishouden zorgt voor een eerlijker systeem, waarbij uitzonderingen mogelijk blijven voor huishoudens met veel tuinafval. Een beperking zorgt ervoor dat inwoners efficiënter omgaan met hun groenafval en stimuleert composteren. Door uitzonderingen te bieden voor grote tuinen blijft de maatregel haalbaar en acceptabel. Wekelijkse plasticinzameling •

46,1% van de inwoners ervaart het opslaan van PBD-afval als onhandig (soms onhandig 23,6%, vaak onhandig 15,3%, groot probleem 3,4%).

•

46,1% is positief over wekelijkse inzameling.

De opslag van PBD wordt door veel inwoners als onhandig ervaren, wat duidt op een behoefte aan een hogere ophaalfrequentie. 46,1% Is expliciet positief (+36,2% neutraal) over wekelijkse inzameling. Zowel voor het service niveau als het verduurzamen van onze afvalscheiding is dit een gepaste verandering. Door plastic vaker op te halen wordt overlast door dieren en wind verminderd. Dit verlaagt de weerstand tegen afvalscheiding en stimuleert een betere verwerking van PBD (Afvalfonds Verpakkingen, 2023). Meer grondstoffen aan huis •

67,2% van de respondenten is positief over het ophalen van spullen zoals boeken en kleine elektrische apparaten.

•

47,6% zou hier af en toe gebruik van maken.

Dit verlaagt de drempel voor hergebruik en recycling. Een proefproject kan de haalbaarheid verder testen en optimaliseren. Tariefopbouw afvalstoffenheffing In open antwoorden wordt vaak benoemd dat een gedifferentieerd tarief (de vervuiler betaalt) gewenst is. Hoewel er altijd zorgen zijn over de impact van een gedifferentieerd tarief, blijkt uit onderzoek (CE Delft, 2022) dat een variabel tarief zeer effectief is in het verminderen van restafval. Door een zorgvuldige invoering met sociale correcties kan de negatieve impact op kwetsbare groepen worden beperkt. Dit model beloont inwoners die goed scheiden en ontmoedigt grote hoeveelheden restafval. Het past binnen een eerlijk en effectief grondstoffenbeleid.

Conclusie De enquête laat zien dat er voldoende draagvlak is voor de voorgestelde maatregelen, mits de invoering zorgvuldig wordt gepland en inwoners goed worden ondersteund. De belangrijkste conclusies zijn: 1. Het invoeren van kleinere restafvalbakken is haalbaar en draagt bij aan minder restafval, zolang de inzamelfrequentie niet in een keer drastisch wordt verlaagd. 2. De verlaging van de restafvalinzameling moet geleidelijk worden ingevoerd, ondersteund door communicatiecampagnes en begeleiding. 3. De wekelijkse inzameling van GFT(e) verlaagt de drempels voor afvalscheiding. Echter is het advies op basis van de respons om de wekelijkse inzameling niet het hele jaar door in te voeren, maar de wekelijkse inzameling die al in de zomerperiode (juni t/m augustus), ook voor de bladperiode te laten gelden. 4. Een beperking op het aantal groenbakken is efficiënt en kan sociaal verantwoord worden ingevoerd. 5. De plasticinzameling vraagt om optimalisatie door de frequentie te verhogen naar iedere week.