01 Raadsvoorstel Vaststellen van de nota sport en bewegen 'Bloemendaal in Beweging' 2025001225.pdf

*

Bloemendaal Aan de Gemeenteraad. VVD

D66

HvB

GRL

PvdA

CDA

LB

ZB

Totaal

Voor Tegen Aangenomen 1 Verworpen Raadsvergadering d.d. Commissie Portefeuillehouder Zaaknummer Productiedatum

Samenleving de heer R. Scholte (wethouder) 1347503 3 december 2025

Onderwerp Dit voorstel gaat over het vaststellen van de nota sport en bewegen ‘Bloemendaal in Beweging’ Voorgesteld besluit: De raad van de gemeente Bloemendaal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 december 2025

besluit:

de nota sport en bewegen ‘Bloemendaal in beweging’ vast te stellen.

De raad voornoemd, d.d.

de griffier,

de voorzitter,

-2Voorgesteld besluit De raad van de gemeente Bloemendaal besluit: de nota sport en bewegen ‘Bloemendaal in Beweging’ vast te stellen. Aanleiding en beoogd effect Aanleiding De huidige ontwikkelingen in het sport- en beweeglandschap vragen om een hernieuwde visie en duidelijke beleidskeuzes. Maatschappelijke trends veranderen, de rol van de gemeente verschuift en de behoefte aan samenhang en duidelijkheid in het sportbeleid groeit. Tegelijkertijd geven sportverenigingen aan behoefte te hebben aan richting, ondersteuning en heldere kaders vanuit de gemeente. De sportnota uit 2018, ‘Sport verbindt', sluit niet langer volledig aan bij de actuele context, ambities en wensen van betrokkenen. Om op een toekomstbestendige manier invulling te geven aan sport en bewegen in Bloemendaal, is een actualisatie van het beleid noodzakelijk. Met de nieuwe nota sport en bewegen ‘Bloemendaal in Beweging’ legt de gemeente een duidelijke koers vast, inclusief de rollen en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen. Hiermee wordt een stevig fundament gelegd voor een samenhangend, realistisch en uitvoerbaar sportbeleid. De nota speelt in op signalen van verenigingen en andere stakeholders en biedt tegelijkertijd handvatten voor samenwerking en ondersteuning. Op deze manier wordt gezamenlijk gewerkt aan een sterk, duurzaam en toekomstgericht sport- en beweegklimaat voor de hele gemeente.

Beoogd effect Deze nieuwe, actuele nota sport en bewegen geeft richting aan het sport- en beweegbeleid in de gemeente Bloemendaal. De nota biedt een samenhangend beleidskader dat inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende behoeften. Hiermee wordt ingezet op een actieve en gezonde leefomgeving voor alle inwoners, het optimaal benutten van de openbare ruimte voor sport en beweging en het versterken van robuuste, vitale en toekomstbestendige verenigingen in alle kernen van de gemeente. Politieke keuzeruimte Op grond van artikel 147 van de Gemeentewet stelt de raad de kaders vast van het gemeentelijk sport- en beweegbeleid. Dit gebeurt via de nota sport en bewegen, waarin de raad de richting en prioriteiten van het beleid bepaalt. De uitvoering van dit beleid ligt bij het college van burgemeester en wethouders, dat op basis van artikel 160 van de Gemeentewet binnen deze kaders nadere invulling geeft. Gedachtegang Argumenten De voorgestelde nieuwe nota bevat op enkele onderdelen fundamentele wijzigingen ten opzichte van de sportnota ‘Sport verbindt’ uit 2018. Er is gekozen voor meer focus en duidelijkheid door het formuleren van drie ambities. Deze ambities worden onderbouwd met speerpunten en concrete acties die in de komende járen zullen worden uitgevoerd. Daarnaast wordt een andere systematiek voor de subsidiëring van sportverenigingen geïntroduceerd.

Zowel de inhoudelijke ambities als het gewijzigde uitgangspunt in de subsidiëring worden hierna toegelicht.

-3Ambitie 1: Heel Bloemendaal beweegt Cijfers laten zien dat een relatief groot deel van de inwoners actief beweegt of is aangesloten bij een sportvereniging. Tegelijkertijd zijn er, ondanks deze hoge sportdeelname, nog altijd groepen voor wie sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is. Vanuit de ambitie ‘Heel Bloemendaal beweegt’ wordt specifiek aandacht besteed aan deze groepen. In de eerste plaats wordt voorgesteld de focus te leggen op senioren, aangezien deze doelgroep gemiddeld het minst beweegt. Gezien de dubbele vergrijzing is het van belang te investeren in laagdrempelig en toegankelijk sport- en beweegaanbod voor deze groep. Sport en bewegen dragen bij aan het behoud van mobiliteit, zelfstandigheid en sociaal contact en kan zo de druk op de zorg en ondersteuning beperken. De focus ligt op senioren die wel een stimulans kunnen gebruiken, bijvoorbeeld vanuit de contacten met huisartsen, sportverenigingen en welzijn. Daarnaast wordt, in samenwerking met uitvoeringsorganisatie Sportsupport, blijvend ingezet op het stimuleren van een gezonde en sportieve omgeving voor de Bloemendaalse jeugd. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar deelnamecijfers, maar ook naar randvoorwaarden zoals een sociaal veilig sportklimaat, het verminderen van prestatiedruk en het tegengaan van middelengebruik.

Sport kan daarmee op preventieve wijze bijdragen aan het beperken van risico's op schooluitval, jeugdhulp en sociaal isolement. Tot slot is er aandacht voor overige doelgroepen voor wie sportdeelname niet vanzelfsprekend is, zoals mensen met een beperking of inwoners met een lager opleidingsniveau of inkomen. Het niet kunnen deelnemen aan sport heeft grotere gevolgen dan alleen minder fysieke activiteit. Sport vervult een belangrijke maatschappelijke functie: het draagt bij aan gezondheid, sociale verbinding, zelfvertrouwen en maatschappelijke participatie. Voor groepen die minder makkelijk mee kunnen doen, is gerichte ondersteuning nodig om deze behoeften te vervullen. Ambitie 2: Vitale sportverenigingen in elk dorp Vitale sportverenigingen vormen de basis voor een sterk lokaal sportklimaat. Binnen deze ambitie is er aandacht voor het ondersteunen van verenigingen in hun ontwikkeling, samenwerking en zichtbaarheid. In samenwerking met Sportsupport wordt ingezet op gezamenlijke sportpromotie en ledenwerving, om verenigingen te versterken en nieuwe doelgroepen te bereiken. Daarnaast wordt ondersteuning geboden op het gebied van organisatieontwikkeling, samenwerking en netwerkvorming, zodat verenigingen toekomstbestendig kunnen blijven opereren. Alle buitensportverenigingen krijgen een Super A-contract.

Dit is een contract tussen gemeente en een buitensportvereniging waarbij de vereniging volledig verantwoordelijk is voor het onderhoud en renovatie van de sportvelden. Dit contract zorgt voor heldere afspraken en een consistente werkwijze. Nagenoeg alle buitensportverenigingen beschikken hier al over. Voor de overige buitenverenigingen wordt een traject opgestart om dit alsnog te realiseren. Ook op financieel vlak wordt ondersteuning voorgesteld in de vorm van een waarderingssubsidie en een sportveldsubsidie. Deze bijdragen maken het verenigingen mogelijk hun sportiefmaatschappelijke rol te blijven vervullen. Hiermee vervallen de jeugdlidsubsidie en de subsidies voor ríoolheffing en onroerendezaakbelasting. Tot slot wordt in samenwerking met Sportsupport een verenigingsmonitor opgesteld. Hiermee wordt inzicht verkregen in de ontwikkeling van sportverenigingen. Deze structurele monitoring helpt bij het gericht inzetten van beleid en ondersteuning. Ambitie 3: Sportieve buitenruimte De openbare ruimte speelt tegenwoordig een belangrijke rol in het stimuleren van sporten, bewegen en spelen. Met deze ambitie wordt ingezet op een buitenruimte die uitnodigt tot laagdrempelige en informele vormen van bewegen, voor alle leeftijden. Toegankelijke en aantrekkelijke sportieve plekken

-4dragen bij aan een gezonde leefomgeving en vergroten de mogelijkheden om te bewegen buiten het georganiseerde sportaanbod. In elke kern wordt verkend hoe het sport- en beweegaanbod kan worden verbreed en gevarieerder kan worden ingericht. Daarbij wordt waar mogelijk aangesloten bij bestaande of nieuwe beweegtoestellen en -routes. Het speelruimtebeleid vormt hierbij het inhoudelijke kader. Daarnaast wordt samen met de buitensportverenigingen onderzocht hoe de sportparken optimaal kunnen worden benut, inclusief kansen voor bredere maatschappelijke en recreatieve functies. Dit geldt voor Vitaal Vogelenzang, als voor sportpark 't Rottegat in Bennebroek. De voorgestelde ambities sluiten nauw aan bij de doelstellingen van het beleidsplan Sociaal Domein 2024-2027. Dit plan richt zich op het bevorderen van gezondheid, sociale inclusie en welzijn van alle inwoners. Sport en bewegen spelen hierin een cruciale rol om bij te dragen aan een gezonde, inclusieve en participatieve samenleving in Bloemendaal. Andere systematiek voor de subsidiëring: Algemene en structurele subsidiëring Sportverenigingen in Bloemendaal ontvangen momenteel op verschillende manieren financiële ondersteuning vanuit de gemeente. Op verzoek van de verenigingen en met het oog op vereenvoudiging en een duurzaam financieel perspectief wordt een nieuw, overzichtelijker subsidiestelsel voorgesteld.

Voorgesteld wordt om twee (nieuwe) subsidieregelingen uit te werken: a) een waarderingssubsidie; b) een sportveldsubsidie. Waarderingssubsidie De waarderingssubsidie is beschikbaar voor alle sportverenigingen en stelt verenigingen in staat om, ieder op hun eigen wijze, invulling te geven aan hun sportief-maatschappelijke rol. Naar rato van het aantal leden ontvangen alle sportverenigingen in Bloemendaal een waarderingssubsidie. Hoeveel subsidie een sportvereniging krijgt, het subsidieplafond en of dit bedrag voor alle sportverenigingen gelijk is, wordt uitgewerkt in een nieuwe subsidieregeling. Deze subsidie vervangt zowel de jeugdlidsubsidie als de regeling voor de compensatie van de onroerendezaakbelasting en de rioolheffing. Met deze vereenvoudiging ontstaat meer duidelijkheid voor de verenigingen, die de subsidie bovendien naar eigen inzicht kunnen inzetten. De waarderingssubsidie is overzichtelijker, eenvoudiger te hanteren en sluit beter aan bij de behoeften van de verenigingen. Sportveldsubsidie en borgstelling Daarnaast wordt de sportveldsubsidie geïntroduceerd. Buitensportverenigingen kunnen hiermee subsidie aanvragen voor maximaal een derde van de kosten van het vervangen of vernieuwen van de bovenste laag van hun sportvelden (de toplagen). Voorheen ontvingen verenigingen vanuit de kunstgrasregeling een rentevergoeding.

Deze regeling wordt vervangen door de sportveldsubsidie. Deze regeling biedt meer duidelijkheid en helpt verenigingen beter om de kosten voor onderhoud en vervanging te dragen. Alleen buitensportverenigingen met een Super A-contract, die zelf verantwoordelijk zijn voor al het onderhoud, komen in aanmerking voor de sportveldsubsidie. Voor het aangaan van een bancaire lening kunnen buitensportverenigingen onder nader uit te werken voorwaarden een gemeentelijke borgstelling krijgen tot een maximum van C375.000. De gemeente Bloemendaal zal de borgstelling samen met stichting Waarborgfonds Sport op 50/50 basis aangaan. Zonder borgstelling kunnen sportverenigingen geen geld lenen bij een bank. Zonder goedkeuring van Stichting Waarborgfonds Sport krijgen sportverenigingen geen gemeentelijke borgstelling. Huursubsidie Voorgesteld wordt om de huursubsidie voor verenigingen met een Super A-contract te schrappen. In plaats daarvan wordt voorgesteld om sportvelden te verhuren tegen een maatschappelijk en symbolisch tarief, wat zorgt voor een transparante en heldere werkwijze.

-5Om dit mogelijk te maken, wordt een algemeen belang besluit uitgewerkt in het kader van de Wet Markt en Overheid en ter goedkeuring aan uw raad voorgelegd. Hierdoor ontstaat de juridische mogelijkheid om de gronden onder sportvelden tegen een maatschappelijk, symbolisch tarief te verhuren. De uitwerking van de waarderingssubsidie en de sportveldsubsidie worden vastgelegd in twee aparte subsidieregelingen. Tegelijkertijd wordt de oude kunstgrasregeling ingetrokken. Het algemeen belang besluit wordt in een apart raadsvoorstel ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Kanttekening De nota sport en bewegen is gebaseerd op de huidige financiële kaders. Toekomstige bezuinigingen, evenals een mogelijke afname van de rijksmiddelen voor sport, bewegen en gezondheid, kunnen de uitvoering van de geformuleerde ambities beperken of vertragen. Overwegingen van het college Het college beschouwt de nota sport en bewegen als een richtinggevend beleidsdocument, waarbij voor enkele onderdelen nadere uitwerking nog noodzakelijk is. De sport in Bloemendaal wordt gekenmerkt door een grote zelfredzaamheid van sterke sportverenigingen. Daarbij past een terughoudende, kaderstellende rol van de gemeente. De gemeente schept met deze nota heldere kaders en biedt financiële support op een structurele basis, zonder overmatige en complexe voorwaarden.

Middelen Financiële middelen Sport valt in de begroting onder Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie. Voor de uitvoering van sport zijn al middelen opgenomen in de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029. Momenteel worden deze middelen onder andere ingezet voor de structurele jeugdlidsubsidie en compensatie van de onroerendezaakbelasting en rioolheffing. Met het vaststellen van deze nota verandert de financieringssystematiek richting de verenigingen. De uitwerking van deze nota en de financiële consequenties worden verder in kaart gebracht bij het vaststellen van de subsidieregelingen. Uitgangspunten hierbij zijn onder andere het vereenvoudigen van de subsidieregelingen en van de financieringsmogelijkheden voor de verenigingen. Bij het aanbieden van deze nota aan de raad worden er geen aanvullende middelen gevraagd. Uitgangspunt blijft ook dat de uitvoering plaatsvindt binnen de bestaande financiële kaders. Participatie In maart 2025 is een deel van uw raad tijdens een beeldvormende avond meegenomen in het huidige lokale sport- en beweeglandschap, inclusief ontwikkelingen en uitdagingen. Er zijn gedachten en ideeën opgehaald die mee zijn genomen in het verdere proces. Vervolgens zijn er in mei 2025 twee sportcafés georganiseerd om sportverenigingen en andere betrokken partners te betrekken bij de uitwerking van de voorliggende ambities.

De eerste bijeenkomst was gericht op de grotere sportverenigingen (meer dan 450 leden); hierbij was van elke grote vereniging een afvaardiging aanwezig. De tweede bijeenkomst richtte zich op de kleinere sportverenigingen, strandsportaanbieders en scoutingverenigingen. Ook hier was een brede vertegenwoordiging aanwezig. Daarnaast namen zowel Stichting Welzijn Bloemendaal als Sportsupport deel aan beide bijeenkomsten, waarmee ook de verbinding met het sociaal domein en de uitvoeringspraktijk is geborgd.

-6Om aanvullende input en praktijkervaringen op te halen, zijn bovendien individuele gesprekken gevoerd met diverse sportverenigingen en met Sportsupport. Uit deze gesprekken is onder andere naar voren gekomen dat sportverenigingen bereid zijn om -naast hun reguliere sportaanbod- een bijdrage te leveren aan bredere maatschappelijke opgaven. Tegelijkertijd ervaren veel verenigingen financiële knelpunten, met name rondom het (vervangings)onderhoud van de velden en accommodaties. Er is behoefte aan duidelijkheid en ondersteuning vanuit de gemeente. De opbrengsten van deze gesprekken en bijeenkomsten hebben de basis gelegd voor de totstandkoming van de nieuwe nota sport en bewegen. De verzamelde input heeft zo bijgedragen aan het aanscherpen van de ambities, doelstellingen en prioriteiten en zorgt voor een duidelijke, realistische en goed onderbouwde beleidsrichting. Communicatie De sportverenigingen en relevante partners worden via de nieuwsbrief van Sportsupport en via de gemeentelijke kanalen op de hoogte gebracht van de vaststelling van het nieuwe beleid en wat het voor ze betekent. Daarnaast wordt in maart 2026 een sportcafé voor sportverenigingen georganiseerd, waar de uitgangspunten en de uitvoering van de nota sport en bewegen worden toegelicht. Samenwerking (Heemstede) Ook Heemstede heeft in 2025 gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe nota sport en bewegen.

Gedurende dit proces heeft er periodiek overleg plaatsgevonden tussen Heemstede en Bloemendaal, met als doel afstemming en kennisuitwisseling. Uit deze gesprekken en de gedeelde praktijkervaringen blijkt dat Heemstede op bepaalde punten andere beleidsprioriteiten hanteert dan Bloemendaal. Dit leidt tot een eigen, op de lokale context afgestemde invulling van de nota. Vervolgproces/evaluatie Vervolgproces Na vaststelling vormt de nota sport en bewegen het beleidsmatige uitgangspunt voor het sport- en beweegbeleid in de gemeente Bloemendaal. De nota schetst de richting en ambities, maar op diverse onderdelen is nadere uitwerking nodig. Daarom werken we in 2026 onder meer de twee nieuwe subsidieregelingen uit, evenals het algemeen belang besluit dat nodig is om een symbolisch huurtarief voor sportverenigingen toe te passen. Evaluatie Na twee jaar wordt een inhoudelijke tussentijdse evaluatie uitgevoerd. In deze evaluatie wordt in kaart gebracht welke resultaten zijn behaald, waar knelpunten worden ervaren en of er bijsturing van het beleid gewenst is. De uitkomsten van deze evaluatie worden vervolgens via een raadsbrief met uw raad gedeeld, zodat er tijdig en transparant kan worden bijgestuurd waar nodig. Bijlagen Nota sport en bewegen ‘Bloemendaal in Beweging'. Achterliggende documenten Sportnota 2018 ‘sport verbindt’ (corsanummer 2017017694)