01 Raadsvoorstel Participatieverordening 2026000238.pdf

* Bloemendaal VVD 066 GRL- HvB CDA ZB LB Totaal PvdA Voor Tegen ________ ________ _________ ________ ________ ________ _______ _______ Afwezig _________ ________ _________ _________ _________ ________ ________ _______ Aan de Gemeenteraad. Raadsvergadering d.d. 22-1 0-2026 Commissie Bestuur en Middelen Portefeuillehouder de heer M. Rog (burgemeester) Zaaknummer 1 350577 Productiedatum 25 maart 2026 Onderwerp Dit voorstel gaat over het vaststellen van het raadsvoorstel voor de Participatieverordening Bloemendaal 2027. Voorgestetd besluit: De raad van de gemeente Bloemendaal; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 maart 2026 b e s l u i t: De Participatieverordening Bloemendaal 2027 vast te stellen. De raad voornoemd, d.d. de griffier, de voorzitter, rJ — o — NJ _- - o = o —_ NJ =

-2- Voorgesteld besluit De Participatieverordening Bloemendaal 2027 vast te stellen. Aanleiding en beoogd effect A anleiding Op 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau in werking getreden. Gemeenten zijn verplicht binnen twee jaar een participatieverordening op te stellen en vast te stellen. De participatieverordening legt vast wat inwoners van de gemeente mogen verwachten bij participatie en hoe de gemeente dit organiseert. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft hiervoor een modelparticipatieverordening opgesteld. Wanneer gemeenten geen participatiebeleid hebben wordt het moment voor het opstellen van de participatieverordening gebruikt om het gesprek hierover aan te gaan met inwoners, de gemeenteraad en collegas. Omdat Bloemendaal een vastgesteld participatiebeleid kent is besloten op basis van dat beleid de participatieverordening op te stellen. Voor Bloemendaal vormt het bestaande Participatiebeleid samen met het VNG-model de inhoudelijke en juridische basis van deze verordening. Beoogd effect De participatieverordening legt vast wat inwoners van de gemeente mogen verwachten bij participatie en hoe de gemeente dit organiseert.

Politieke keuzeruimte Gemeenten zijn verplicht op basis van de Wet versterking participatie op decentraal niveau binnen twee jaar (1 januari 2025 — 1 januari 2027) de participatieverordening vast te stellen. Gedachtegang A rgumenten Door de Participatieverordening Bloemendaal 2027 nu vast te stellen voldoet Bloemendaal aan de wettelijke verplichting Gemeenten zijn op grond van de Wet versterking participatie op decentraal niveau verplicht binnen twee jaar na 1 januari 2025 een participatieverordening vast te stellen. Met dit besluit voldoet Bloemendaal aan deze plicht. Het huidige participatiebeleid vormt een goede basis voor de participatieverordening Het meest recente participatiebeleid is in maart 2021 vastgesteid. De opgedane ervaringen van de afgelopen 4 jaar geven geen aanieiding om wijzigingen aan te brengen in het beleid. Daarom kan dit beleid benut worden als inhoudelijke basis voor de participatieverordening. De Participatieverordening Bloemendaal 2027 en het Participatiebeleid Bloemendaal 2021 vul/en elkaar aan en versterken elkaar De Participatieverordening Bloemendaal 2027 is opgesteld op basis van het Participatiebeleid Bloemendaal en de modelverordening van de VNG. Daarmee combineert Bloemendaal lokale uitgangspunten met landelijke uniformiteit. ln de participatieverordening staan op hoofdlijnen de juridische kaders voor participatie.

De participatieverordening is geen vervanging van het beleid. De verordening gaat namelijk vooral over wat inwoners van de gemeente mogen verwachten als het om participatie gaat, terwijl het beleid ook ingaat op wat er van initiatiefnemers wordt verwacht. Daarnaast geeft het beleid meer informatie over bijvoorbeeld de visie op participatie, het democratisch samenspel en de stappen van een participatieplan in het bestuurlijke proces. Beide documenten blijven daarom naast elkaar bestaan en vullen elkaar aan.

-3- De Participatieverordening Bloemendaal 2027 biedt heldere kaders voor het uitdaagrecht ln de participatieverordening moet verpiicht ¡ets worden opgenomen over het uitdaagrecht. Dit nieuwe instrument stimuleert eigenaarschap en samenwerking in de lokale gemeenschap. lnwoners krijgen de mogelijkheid om een taak van de gemeente over te nemen als zij denken dit beter of efficiënter te kunnen doen. Omdat het gaat over het overnemen van een publieke taak van de gemeente, is het belangrijk om hier duidelijke afspraken over te maken. Bijvoorbeeld over onderwerpen die niet in aanmerking komen voor het uitdaagrecht en over rollen en verantwoordelijkheden. Op basis van de modelverordening en voorbeelden van andere gemeenten die al ervaring hebben met het uitdaagrecht, zijn de kaders voor Bloemendaal opgesteld. Kanttekeningen Het goed vormgeven van participatieprocessen vraagt meer dan alleen een participatieverordening en beleid Zoals in het Participatiebeleid is opgenomen hebben we allemaal (inwoners, gemeenteraad, college van B&W en ambtenaren) een rol in het samenspel van onze lokale democratie. ln beleid en verordening zijn de kaders opgenomen die helpen participatieprocessen goed vorm te geven. Maar het is aan ons allemaal om binnen deze kaders op de juiste manier invulling te geven aan onze rol, zodat de processen in de praktijk inderdaad goed verlopen.

Voor de ambtelijke organisatie betekent dit onder andere dat participatie blijvende aandacht en vaardigheden vraagt. Daarom worden medewerkers hierbij ondersteund in de vorm van advies en trainingen. Risico s De participatieverordening ¡s een ingewikkeldjuridisch document Doordat de participatieverordening op een bepaalde manier moet worden geschreven en opgebouwd is, is het een lastig te lezen juridisch document. Omdat het wel belangrijk is dat alle ¡nwoners in Bloemendaal weten hoe we in Bloemendaal omgaan met participatie, zorgen we voor een toegankelijke uitleg op de gemeentelijke website en in participatieplannen per project. Alternatieven Modelverordening VNG versie 1 in plaats van versie 2 toepassen Een alternatief ¡s om enkel modelverordening 1 in plaats van een combinatie van modelverordening 1 en 2 van de VNG als variant te gebruiken. De VNG heeft namelijk twee modelverordeningen opgesteld. Modelverordening 1 is een basisvariant waar enkel het uitdaagrecht in wordt benoemd. Modelverordening 2 is een uitgebreide brede variant waar overheidsparticipatie centraal staat. De participatieverordening zoals deze is opgesteld voor Bloemendaal is gebaseerd op modelverordening 2 inclusief het element uitdaagrecht uit modelverordening 1. Variant 2 past namelijk het beste bij de huidige manier van werken waarbij bredere lokale democratie centraal staat.

Gelijkwaardigheid staat bij Bloemendaal centraal in het participatieproces: de gemeente en de inwoners staan naast elkaar en ieder heeft zijn eigen rol en verantwoordelijkheid. Daarnaast sluit ook aan op variant 2 dat de gemeente budget voor initiatieven van inwoners aanbiedt, denk hierbij bijvoorbeeld aan Bloemendaal Samen. Overwegingen van het college Middelen Aan het besluit zijn geen financiële, personele en organisatorische middelen verbonden.

-4- Participatie Het oorspronkelijke Participatiebeleid Bloemendaal uit 2021 is participatief tot stand gekomen en vormt de basis voor de Participatieverordening Bloemendaal 2027. Beleid en verordening vormen samen het kader voor participatie in Bloemendaal. Communicatie Na vaststelling wordt de verordening gepubliceerd en toegelicht via de website. Samenwerking (Heemstede) De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een modelparticipatieverordening opgesteld welke als basis is gebruikt voor Participatieverordening Bloemendaal. Heemstede kent nagenoeg hetzelfde vastgestelde participatiebeleid a!s Bloemendaal, wat tevens naast de modelverordening de juridische en inhoudelijke basis vormt. De participatie-adviseur van gemeente Bloemendaal heeft nauw samengewerkt met de participatie-adviseur van gemeente Heemstede voor het opstellen van de Participatieverordening. Vervolgproces/evaluatie Veivolgproces Na vaststelling van de verordening treedt deze per 1 januari 2027 in werking. De verordening is niet van toepassing op lopende trajecten die voor de datum van inwerkingtreding zijn gestart. Evaluatie Op basis van onze ervaringen met de verordening beoordelen we na één jaar of aanpassingen nodig zijn. Bijlagen 1. Participatieverordening Bloemendaal 2027 2. Toelichting Participatieverordening Bloemendaal 2027 Achterliggende documenten 1.

Participatiebeleid Bloemendaal 2021 Burgemeester en wethouders van Bloemendaal, burgemeester. gemeentesecretaris.