001 Raadsvoorstel Zienswijze Grondstoffenbeleid 2026 2026001056.pdf

Bloemendaal Aan de Gemeenteraad. D66 PRO VVD HvB CDA LB ZB LM Totaal Voor 4 4 2 2 1 1 14 Tegen 3 1 4 Afwezig 1 1 Aangenomen / Verworpen Raadsvergadering d.d. Commissie Grondgebied Portefeuillehouder R. Scholte (wethouder) Programmaonderdeel 703. Afval Registratienummer Productiedatum Juli 2026 Onderwerp Grondstoffenbeleid 2026 Voorgesteld besluit: De raad van de gemeente Bloemendaal; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 augustus 2026 besluit: 1. Als zienswijze een voorkeur uit te spreken voor de aangepaste optie A. De VVD heeft een amendement ingediend (kenmerk A) waarvan het dictum luidt: De raad vervangt punt 1 van het besluit naar “Als zienswijze uit te spreken dat het college met een nieuw voorstel komt met medeneming van de punten die tijdens de commissievergadering van 1 september jl. en de raadsvergadering van vandaag naar voren zijn gebracht door de leden.” Het amendement wordt met 10 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen. De raad voornoemd, d.d. I 7 SEP. 2026 de griffier, de voorzittei 'ZO'lC O O IO S'Ć

-2- Voorgesteld besluit 1. Als zienswijze een voorkeur uit te spreken voor de aangepaste optie A. Aanleiding en beoogd effect Aanleiding Op 13 november 2025 heeft de raad het voorstel zienswijze afvalinzameling teruggegeven aan het college, met het verzoek de inbreng uit de vergadering te verwerken in een nieuw voorstel De belangnjkste aandachtspunten vanuit de raad waren: niet gelijktijdig de containergrootte verkleinen én de inzamelfrequentie verlagen, en een duidelijke serviceverhoging op grondstofstromen. Daarnaast blqft de urgentie om te handelen aanwezig Bloemendaal heeft momenteel een van de hoogste afvalstoffenheffingen van Nederland, inwoners met een 240 liter restafvalcontainer betalen in 2026 het hoogste tarief van het land Dit wordt veroorzaakt door een hoog volume restafval in combinatie met stijgende verwerkingskosten en een extra C02-heffing Zonder aanpassingen in het beleid zullen de kosten de komende járen blijven stijgen Dit voorstel presenteert een aangepaste optie A Ten opzichte van het eerdere raadsvoorstel zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd: Optie A (vorig voorstel) Aangepaste optie A 1a Kleinere afmetingen voor de restafvalbak. Omwisselkosten 1a Behoud van de 240 en 140 liter restafvalcontainers aan huis 1b. inzamelfrequentie restafval op termijn verlagen 1b Inzamelfrequentie restafval te verlagen (naar 4-wekelijkse inzameling) 2.

wekelijkse GFTe inzameling bladvalperiode toevoegen 2. Wekelijkse GFTe inzameling vanaf april tot en met oktober 3. Aantal groenbakken per huishouden beperken 3. Aantal gratis groenbakken per huishouden beperken 4.Wekelijkse PBD inzameling 4. Wekelijkse PBD inzameling 5. Onderzoek naar meer grondstoffen aan huis 5. Onderzoek naar meer grondstoffen aan huis 6. Afschaffen fysieke afvalkalender 6 Stoppen met de huis-aan-huis verspreiding van de fysieke afvalkalender Beoogd effect Een verbeterde scheiding van grondstoffen uit het huishoudelijk afval Zo verhogen we de kwaliteit van de grondstoffen voor hergebruik en recycling Hiermee is er ook een voordeel op de afvalstoffenheffing te behalen Voorgeschiedenis Op 13 juli 2023 heeft het college de raad geïnformeerd over de beleidsevaluatie van het afvalbeleid. Op 28 november 2023 vond een beeldvormende avond plaats, waarna op 16 januari 2024 de door de raad gevormde kaderstelling aan het college werd voorgelegd Op 15 oktober 2024 heeft het college vervolgens het grondstoffenbeleid vastgesteld - Op 12 december 2024 heeft de raad ingestemd om vijf mogelijke aanpassingen in de afvalinzameling voor te leggen aan inwoners door middel van een enquête. Hier hebben 497 inwoners aan deelgenomen. Na dat het participatieonderzoek is afgerond, heeft het college een zienswijze van de raad gevraagd over de voorgestelde maatregelen.

Op 13 november 2025 heeft de raad het voorstel teruggegeven aan het college met het verzoek om de inbreng uit de vergadering te verwerken in een nieuw voorstel dat op een later

-3- moment opnieuw wordt geagendeerd. De aandachtspunten hierín waren, samenvattend; niet te veel veranderen, dus geen frequentie verlaging én kleinere minicontainers, wel serviceverhoging op grondstoffen. Politieke keuzeruimte Het beleid wordt vastgesteld door het college. Op grond van de Wet milieubeheer is de gemeente verplicht om huishoudelijk afval in te zamelen. De gemeente bepaalt zelf hoe het afvalbeheer wordt ingericht. De wet bepaalt dat inwoners betrokken moeten worden bij het vaststellen van het afvalbeheer en dat het beheer moet worden vastgelegd in een verordening. De afvalstoffenverordening en eventuele consequenties voor de verordening afvalstoffenheffing worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen is erop gericht om de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke afvalstromen te verhogen en daarmee de recycling te verbeteren.

Het landelijke Circulaire Materialenplan (CMP) is de opvolger van het Landelijke Afvalbeheer Plan (LAP3) waarin doelen zijn gesteld voor afvalscheiding en -vermindering De raad stelt uiteindelijk de afvalstoffenverordening vast waarin de concrete uitvoering wordt geregeld Gedachtegang Argumenten m Het grondstoffenbeleid biedt duidelijke kaders voor het inzamelen van kwalitatieve grondstoffen en het beperken van restafval * Inwoners zien milieu als belangrijkste prioriteit Het participatieonderzoek toont aan dat inwoners ’de positieve effecten op het milieu' belangrijker vinden dan service en kosten bij afvalinzameling Dit sluit aan bij de wens van het college om meer op duurzaamheid te sturen Hierdoor is het van belang om direct een verlaging van frequentie in te voeren op restafval. « Alles tegelijk invoeren De verlaging van de inzamelfrequentie van restafval wordt gecompenseerd door een gelijktijdige serviceverhoging op de grondstofstromen Deze combinatie leidt tot een voordeel op de afvalstoffenheffing en levert een substantiële bijdrage aan het behalen van de beleidsdoelstellingen.

Een gefaseerde invoering, waarbij de frequentieveriaging pas op een later moment plaatsvindt, resulteert daarentegen in een opeenstapeling van veranderingen in korte tijd Dit kan leiden tot extra weerstand, een aanvankelijke stijging van de afvalstoffenheffing en een minder effectieve realisatie van de doelstellingen De serviceverhoging van grondstoffen zou dan geen toegevoegde waarde hebben. Bovendien blijkt uít de evaluatie van het afvalstoffenbeleid 2019-2022 dat het verhogen van het serviceniveau op grondstoffen, zonder een verlaging van service op restafval, niet zorgt voor betere afvalscheiding. » Vergelijkbare gemeenten behalen betere resultaten Uit de regionale benchmark blijkt dat vergelijkbare gemeenten soortgelijke maatregelen hebben doorgevoerd en hiermee betere afvalscheidingsresultaten behalen. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat deze maatregelen leiden tot gewenste gedragsverandering. » Financiële voordelen voor inwoners De uit de aanpassingen voortvloeiende financiële effecten hebben een positieve invloed op de afvalexploitatie. » Aanpassing noodzakelijk voor VANG-doelstellingen Een vermindering van restafval en een toename van de gescheiden grondstoffen PBD en GFTe zijn noodzakRlijk om richting het doel van 100kg restafval per inwoner per jaar te bewegen, met__ een scheidingspercentage van 75% en een recyclepercentage van 650A.

-4- * Afvalbeleid wordt gebaseerd op de pijlers milieu, kosten en service (de afvaldriehoek) We willen dat er voor onze inwoners een goede balans is tussen deze drie pijlers, met extra aandacht voor de pijler Milieu. Kanttekeningen De doelen worden niet bereikt zolang er geen frequentieverlaging van restafval is. Invoering van deze maatregel is noodzakelijk voor het te behalen resultaat op de afvalscheiding en het terugbrengen van de kosten daarvan. Inwoners hebben aangegeven hier huiverig voor te zijn. Dit vereist extra aandacht voor communicatie en begeleiding. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat vergelijkbare maatregelen in andere gemeenten uiteindelijk leiden tot de gewenste gedragsverandering, ook wanneer aanvankelijke weerstand aanwezig is (CBS 2023, CE Delft 2021, Afvalfonds Verpakkingen 2023).

Risico's * Inwoners kunnen in de beginperiode na aanpassing ontwijkgedrag vertonen (programma Afval - 7.3) Dit risico wordt geminimaliseerd door verschillende maten voor restafvalcontainers beschikbaar te stellen Zo behouden inwoners de keuze om weinig grondstoffen te scheiden, maar daar betalen zij dan zelf extra kosten voor * De financiële gevolgen zijn schattingen die afhangen van marktprijzen voor grondstoffen Voor stromen zoals papier en PBD fluctueren tarieven door onzekere factoren Bloemendaal heeft weinig langjarige contracten en kan daarmee inspelen op marktontwikkelingen. Voordelen aangepaste optie A: « Voordelen: o Financieel voordeel op de afvalstoffenheffing o Gelijktijdige invoering zorgt voor compensatie (aan de ene kant frequentie verlaging en aan de andere kant verhoging op grondstoffen), en dus verzachting van de maatregel o Het behalen van de landelijke doelen gaat sneller, o Systeemverandering in een keer ipv gefaseerd * Nadelen: o Gewenningsperiode, echter behoud je dit met de invoering op termijn ook Alternatieven « Geen verandering in het beleid Dit wordt sterk afgeraden omdat uit de beleidsevaluatie is gebleken dat het huidige beleid en de huidige manier van inzamelen de afvalscheiding onvoldoende stimuleert Bloemendaal loopt landelijk erg achter.

Wanneer er niets veranderd, zullen de beleidsdoelen wederom niet worden behaald en de afvalstoffenheffing verder oplopen Overwegingen van het college Het college legt deze beslispunten aan uw raad voor omdat de huidige wijze van afvalinzameling onvoldoende bijdraagt aan het behalen van de landelijke doelstellingen van het VANG- uitvoeringsprogramma De nieuwe inzamelmogelījkheden stimuleren meer om deze doelen te behalen. Daarnaast dragen de voorgestelde aanpassingen van inzamelen bij aan het collegeprogramma om meer focus te leggen op duurzaamheid. Middelen Financiële middelen

-5- De maatregelen worden gefinancierd uit de afvalexploitatie welk beleid gericht is op 10OVo kostendekking. De uit de aanpassingen voortvloeiende financiële effecten zullen naar verwachting een positieve uitwerking hebben op de afvalexploitatie. Deze effecten nemen we mee bij de nieuwe begroting en de daaraan gekoppelde tarifering van de afvalstoffenheffing. In hoeverre dat kan leiden tot een verlaging van het tarief afvalstoffenheffing is mede afhankelijk van overige autonome ontwikkelingen. Deze zijn voor nu ongewis en zullen bij de voorbereiding van de begroting 2027 en verder worden uitgewerkt. Zie hieronder de geprognosticeerde financiële effecten per optie in beeld gebracht. Daarnaast zal extra aandacht moeten worden besteed aan het opstellen en het uitvoeren van een communicatieplan inclusief campagnes ter ondersteuning van inwoners.

Deze werkzaamheden pakken we op in samenwerking met het team communicatie en de hieruit voortvloeiende lasten dekken we vanuit de afvalstoffenheffing Fiscale consequenties (ten opzichte van 2026‘) A - | 2026 geen verandering 2027 restafval frequentie verlagen, PBD wekelijks, GFTe zomerinzameling verbreden naar 42 keer per jaar (april tot en met oktober) Minder tonnage restafval, meer tonnage grondstoffen (dus meer opbrengsten PBD) Jaar ļļTotale extra kosten | Per huishouden 2027 | 1)6-161.000-6-152.000 | [6-15,53-6-14,68 2028 | 6-116.000-6-71.000 | ^-6,86-6-11,21 2030 | 6-8.000-681.000 | ^-0,78-67,89 * Inzamelkosten zijn niet geïndexeerd B. Geen aanpassing van beleid. De afvalstoffenheffing zal per 2026 stijgen per aansluiting per jaar door de C02-heffing en de aangekondigde plastictaks van 6567 miljoen. Op basis van de prognose van Midwaste (zie bijlage) en onze huidige afvalcijfers verwachten we de volgende kostenstijgingen: Voor restafval (191 kg per inwoner bij 23.592 inwoners s 4 506 ton per jaar): Jaar | Totale extra kosten | ļļPer huishouden 2027 | 668.000-690.000 | 1)66.54-68,66 2028 | ļ|6180.000-6293.000 | 1)617,32-628,20 2030 | 6451.000-6676.000 | 643,41-665,07 Personele middelen n.v.t. Organisatorische middelen De maatregelen vereisen aanpassingen in de afvalinzameling door inzamelaar Meerlanden NV.

Dit kan binnen de huidige organisatiestructuur worden gerealiseerd Participatie -6- Het participatieonderzoek is uitgevoerd conform het Participatiebeleid Bloemendaal 2021. Via verschillende digitale kanalen hebben 497 inwoners met evenredige spreiding over alle dorpskernen deelgenomen aan de enquête. Tijdens de implementatie zijn er mogelijkheden voor participatie, dit kan door middel van projecten of in samenwerking met de grondstofcoach van Meerlanden. Communicatie Inwoners worden gevraagd om hun visie/mening te geven op de mogeüļke wijzigingen in het inzamelsysteem. Dit wordt gedaan via de beschikbare kanalen van de gemeente. Wanneer het nieuwe inzamelsysteem is vastgesteld worden inwoners in een brief geïnformeerd over de implementatie van het nieuwe inzamelsysteem. Verder is er een communicatieplan bijgevoegd die tijdens, en na de implementatie fase gehanteerd kan worden. Samenwerking (Heemstede) Meerlanden N V. (inzamelaar voor de gemeente) ondersteunt bij de implementatie en communicatie en zorgt voor de uitvoering van het nieuwe inzamelsysteem. Vervolgproces/evaluatie Vervolgproces Q2 2026: College legt nieuwe verordening en uitvoeringsbesluit voor aan de raad Q3 2026: Vaststellen plan, verordening afvalstoffenheffing 2027 volgt Q1 2027: Implementatie van maatregelen, restafval eens in de vier weken, PBD wekelijks, GFTe wekelijks vanaf april tot en met oktober.

Q3 2027. Gedurende het jaar evalueren van de maatregelen Q1 2028: Informeren van inwoners en raad over de resultaten Bijlagen » Grondstoffenbeleid 2026 gemeente Bloemendaal » Sorteeranalyse gemeente Bloemendaal 2025 » Implementatieplan » Communicatieplan » Kaderstelling « Resultaten participatie afvalinzameling . Adviesrapport resultaten enquête wijzigingen afvalinzameling * Prognose Midwaste lastenverzwaring afvalstoffenbelasting en C02-heffing Burgemeester en wethouders van Bloemendaal,