Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Bijlage RIB meicirculaire Blaricum

Informatiebrief Raad Blaricum

Onderwerp Ontwikkeling gemeentefonds naar aanleiding meicirculaire 2022; ter kennisname Portefeuillehouder A.M. Kennis (Blaricum) Openbaar Ja Kennisnemen van De meicirculaire van het Rijk heeft forse gevolgen voor het financieel beeld van de gemeente en het meerjarenperspectief. In de jaren 2023-2025 is dat van ruim €2,5 miljoen tot ruim 3 miljoen voordelig, in 2026 ruim € 1,5 miljoen. De raad wordt daar met deze brief over geïnformeerd. Aanleiding Op 31 mei jl. is de meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds gepubliceerd. Hiermee informeert het Ministerie van Binnenlandse Zaken de gemeenten over de ontwikkelingen in de uitkering van het gemeentefonds. De uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. Gezien de hoeveelheid mutaties die in de circulaire zijn verwerkt maakt het college nog wel een voorbehoud bij de cijfers, die worden extra zorgvuldig nagelopen, mede omdat ze (nog) positiever uitpakken dan verwacht. Bij de begroting worden de cijfers in het financieel beeld verwerkt.

Financiële stand gemeentefonds na verwerking circulaire Blaricum Begrotingssaldo kadernota 2023 Mutaties september-, decembercirculaire 2021 en meicirculaire 2022 Begrotingssaldo na meicirculaire

2023

2024

2025

2026

-90.989

-17.418

-174.817

-182.980

-2.569.000 -2.838.000 -2.659.989 -2.855.418

-3.119.000 -3.293.817

-1.559.000 -1.741.980

In onze begroting en meerjarenraming is de meicirculaire 2021 verwerkt. De september en decembercirculaire van 2021 verwerken we zoals gewoonlijk bij de verwerking van de meicirculaire in het jaar daaropvolgend. Dat is dus nu. Daarnaast is het bijzondere aan de meicirculaire 2022 dat er eigenlijk twee te onderscheiden onderdelen in deze circulaire verwerkt zijn. Het betreft hier: - het herverdeeleffect op de toegekende Algemene Uitkering uit het gemeentefonds - de “normale” doorrekening van de Algemene Uitkering (AU) waarmee het reguliere accres (mutatie) bepaald wordt Belangrijkste ontwikkelingen septembercirculaire en decembercirculaire 2021 In 2021 zijn in de september- en decembercirculaire met name middelen ontvangen door de accres aanpassing en anders (incidenteel) voor Jeugdzorg en de energietoeslag. Belangrijkste ontwikkelingen meicirculaire 2022 Accres: De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkelingen in de Rijks uitgaven. Indien het Rijk in totaliteit meer uitgeeft, komt er meer geld beschikbaar in de Algemene Uitkering. Vanwege de grote stijging in Rijksuitgaven gedurende de coronacrisis was voor 2020 en 2021 deze koppeling losgelaten. In de meicirculaire 2021 is bekend gemaakt dat vanaf het jaar 2022 de rijksuitgaven exclusief corona-uitgaven weer maatgevend wordt.

Gezien de almaar verder oplopende rijksuitgaven vanaf 2023 heeft dit een positief effect op de uitkering uit het gemeentefonds voor de jaren 2023 / 2025 in 2026 is hier minder geld voor begroot vandaar de terugval in omvang Algemene Uitkering 2026. BTW-compensatiefonds: Ook in 2022 is het bedrag dat beschikbaar is gesteld in het BTWcompensatiefonds niet volledig uitgekeerd. Het bedrag dat niet via BTW- compensatiefonds is uitgekeerd wordt nu via de Algemene Uitkering teruggestort aan de gemeenten. Voor Blaricum levert dit een voordeel op van circa € 59.000. Loon-en Prijscompensatie: De gemeente wordt via het gemeentefonds gecompenseerd voor de loonen prijsontwikkelingen (inflatie). Omdat de gemeente raamt in constante prijzen valt dit bedrag éénmaal per jaar vrij. Dit wordt nominale ontwikkeling genoemd. Dit levert een voordeel op vanaf het jaar 2022. Over het algemeen worden deze middelen aangewend om de kosten voor de stijgende lonen en prijzen te dekken.

2

Wet Open Overheid: Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. De invoering van deze wet zal extra kosten met zich mee brengen. Het rijk compenseert de gemeente hiervoor via de Algemene uitkering. Hiertoe wordt de algemene uitkering in 2022 verhoogd met € 21 miljoen, welk bedrag oploopt naar structureel € 42 miljoen in 2026. Daarnaast ontvangen gemeenten vanaf 2022 vijf jaar lang € 25 miljoen incidenteel per jaar voor de invoering ervan. Ontwikkelingen samenstelling gemeente: De vaststelling van de bijdrage uit het gemeentefonds gebeurt naar aanleiding van zogeheten “maatstaven”. Deze maatstaven beogen de samenstelling van de gemeente in kaart te brengen. Een voorbeeld hiervan is het aantal inwoners in een bepaalde leeftijdscategorie, bijvoorbeeld 65 t/m 74 jaar of de landoppervlakte van de gemeente in hectaren. De grootste bijstelling van deze maatstaven gebeurt ten tijden van de meicirculaire. De meeste maatstaven voor het nieuwe jaar (2022) zijn dan bekend. De belangrijkste aanpassing hierin is de verwerking van de inwonersgroei vanuit de opleveringen in de grondexploitaties. Voor het meerjarenperspectief is de inwonergroei gebaseerd op bijvoorbeeld de oplevering van de Blaricummermeent.

In de basis is het zo dat, hoe meer inwoners, des te hoger de uitkering. Daar staat wel tegenover dat ook de WOZ waarden is opgelopen. De inkomsten vanuit de onroerendezaakbelasting welke samenhangt met de hoogte van de WOZ-waarden wordt in minder gebracht op de algemene uitkering. Per saldo is het effect positief. Per heden zijn nog niet alle maatstaven bekend, het kan daarom voorkomen dat bij de septembercirculaire hierin nog aanpassingen worden gedaan. Taakmutaties In de meicirculaire 2022 zijn er ook een aantal taakmutaties opgenomen, effect is echter minimaal. Taakmutaties hebben betrekking op gewijzigde taken die gemeenten uitvoeren. Het uitvoeren van deze taken brengen kosten met zich mee. Het kunnen nieuwe, maar ook bestaande taken zijn. Vooruitlopend op het uitwerken van de gevolgen van de taakmutaties wordt waar nodig een stelpost opgenomen. De stelpost is voor nu gelijk aan de extra middelen die beschikbaar zijn gesteld door het rijk. Vervolg De meerjarenraming in de begroting wordt gebaseerd op de meicirculaire van het voorafgaande jaar. De meicirculaire 2022 vormt dus de input voor de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Omdat de meicirculaire 2022 dusdanig positief uitvalt is ervoor gekozen om uw raad separaat te informeren over de meerjarige uitkomsten uit de meicirculaire 2022.

3