Initiatiefvoorstel bestuursopdracht bewonersparticipatie
Tekst van het document
Bestuursopdracht Intensivering inwonersparticipatie Opdrachtgever: gemeenteraad/werkgroep inwonersparticipatie Datum: 25-8-2021
Aanleiding en achtergrond: Op 29 oktober 2019 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen betreffende inwonersparticipatie. Daarin werd het college verzocht 'een hedendaagse invulling te geven aan het begrip inwonersparticipatie en met voorstellen te komen om het inwoners makkelijker te maken om voortaan zowel vaker als doeltreffender invloed uit te oefenen op het gemeentelijk beleid. In 2020 werd een herziene versie van de nota inwonersparticipatie uit 2011 goedgekeurd. In de optiek van de raad werd daarmee echter slechts in beperkte mate voldaan aan de genoemde moties m.b.t. de volgende uitspraken in de nota: ‘De samenleving wil gehoord worden en ook terug kunnen zien wat er met de inbreng is gedaan’. Inwonersparticipatie is in Blaricum tot dusverre grotendeels projectgebonden, is geen continuproces en beperkt zich in de meeste gevallen tot een minderheid van de bevolking. Om daarin verandering te brengen werd een werkgroep inwonersparticipatie opgericht, waarin alle partijen in de raad vertegenwoordigd zijn. Deze werkgroep meent dat het huidige participatiebeleid van de gemeente zich vooral concentreert op het faciliteren van inspraak waar het ontwikkelen en uitvoeren van concrete plannen betreft.
De werkgroep vindt het noodzakelijk dat het laagdrempelig, doeltreffend en continu uitoefenen van invloed van inwoners op het gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvanverbeterd wordt. In de gesprekken daarover kwam o.a. aan de orde dat de communicatie van de gemeente zich primair richt op het verstrekken van noodzakelijke informatie en de inwoners niet stimuleert om zich, al of niet daartoe uitgenodigd, tot de gemeente te wenden met aan- of opmerkingen of suggesties. Ook wordt verondersteld dat slechts een zeer beperkt deel van de inwoners weet waar de gemeente (lees: de raad, het college van B&W, het ambtelijk apparaat) mee bezig is. Dit komt omdat er slechts beperkte mogelijkheden zijn om op regelmatige basis de inwoners informatie te verschaffen over wat de gemeente (college van B&W, Raad, ambtelijk apparaat, politieke partijen) bezighoudt en besluit. Probleemstelling: De werkgroep heeft geconstateerd dat het voor het college om meerdere redenen niet eenvoudig is om te voldoen aan het verzoek, zoals geformuleerd in de hierboven genoemde motie: 1. Hoewel er in het land in meerdere gemeenten volop wordt geëxperimenteerd met inwonersparticipatie lijken er geen panklare succesformules beschikbaar. 2. De BEL Combinatie heeft onvoldoende menskracht beschikbaar, die kan werken aan de verdere intensivering van het participatiebeleid. 3.
De website van de gemeente verschaft vooral informatie die de Blaricummers nodig hebben om hun rol als ingezetene van het dorp te kunnen vervullen. Het is, net als andere communicatiekanalen van de gemeente, primair een zender van informatie en is er niet op ingericht ook informatie bij de inwoners te halen. Van een dialoog tussen gemeente en inwoners is op deze wijze geen sprake. 1
Doel van de bestuursopdracht: 1. Bewerkstelligen dat meer inwoners actief deelnemen aan het inrichten, vormgeven en uitvoeren van het gemeentelijk beleid. 2. Met behulp van intensievere communicatie het aangaan van een dialoog met de inwoners over beleidsontwikkeling, uitdagingen en behoeften onder inwoners Door middel van: 1. Het ontwerpen en in gebruik nemen van instrumentarium waardoor inwoners goed geïnformeerd en tijdig hun inbreng kunnen leveren in de voorbereiding van beleid. 2. Een methodiek ontwikkelen en in gebruik nemen om inwoners duidelijk te maken wat er waarom met hun inbreng is gedaan. 3. Mogelijkheden optimaliseren voor de inwoners om de raad eenvoudig te kunnen bereiken. Wens van de Werkgroep is dat inwoners van Blaricum rechtstreeks met de raad kunnen communiceren (zonder dat het een nieuwe Facebookgroep wordt), dus laagdrempelig ideeën aanreiken, vragen stellen, meningen geven etc. M.a.w. de inwoners moeten actief bij het beleid en de uitvoering ervan betrokken worden, gehoord worden en zich gehoord voelen. (Voorkomen moet worden dat dit ontaardt in een discussieplatform waar de politieke partijen volop met elkaar en inwoners over van alles en nog wat overhoop liggen. Een onpartijdige redactie zal e.e.a. moeten controleren en stroomlijnen).
Dit kan zowel middels een eigen raadswebsite, eigen raadspagina’s op www.blaricum.nl of middels huis aan huis drukwerk, bv een eigen ‘Raadspagina’ in de Hei &Wei. Ook kunnen via deze media digitale raadsenquêtes worden gehouden en kunnen de inwoners geïnformeerd worden over wat de Raad doet en besloten heeft. Typische partijstandpunten zullen voorbehouden blijven aan de eigen communicatiemiddelen van een partij. Wel kunnen in de gezamenlijke media verwijzingen/links worden geplaatst naar de raadspartijen. Overwogen wordt zowel individuele inwoners als bijvoorbeeld de diverse klankbordgroepen, mits onder vermelding van hun naam, gebruik te laten maken van deze ‘raadsmedia’. Resultaat: Definiëren en invullen van het instrumentarium, inclusief organisatie ervan, bemensing, werkwijze, een begroting, planning en ambtelijke inzet, opdat deze doelstelling kan worden gerealiseerd. Afbakening Het instrumentarium zal in nauwe samenspraak met een adviseur van VNG en de werkgroep, waarvan ook de griffier deel uitmaakt, dienen te worden ontwikkeld. Het is aannemelijk dat er een korte oriëntatiefase aan het beschrijven van de uitwerking van de punten 1 t/m 3 zal voorafgaan. Daarin kan ook afgewogen worden in hoeverre het mogelijk en wenselijk is om de gemeenteraad een onafhankelijke communicatiepositie te geven t.o.v. het college. Fasering
2
Het ontwikkelde instrumentarium zal ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd, inclusief een globale begroting van de inzet gedurende het eerste jaar (2022) na goedkeuring. Het is de bedoeling dat dit is gerealiseerd voordat de begroting over 2023 en meerjarenraming 2023-2026 wordt behandeld. Na goedkeuring van instrumentarium en begroting zal het instrumentarium worden ingevoerd en verder worden uitgewerkt. De benodigde middelen zullen worden opgenomen in de vast te stellen begroting over 2023 en meerjarenraming 2023-2026. Begroting De voorziene kosten voor de nu voorliggende eerste fase zijn de inhuurkosten voor een consultant die ervaring heeft met zowel communicatie als inwonersparticipatie plus een kleine post ‘onvoorzien’. Het aantal begrote uren is honderd a € 100: een bedrag van € 10.000 in totaal. Onvoorzien €2.500. Totaal € 12.500 ex BTW) Besluitvorming Bestuursopdracht ‘intensivering inwonersparticipatie’ door de raad goed te keuren in oktober 2021
3