Beëindiging RTC-regeling rvs

BESLISVOORSTEL RAAD BLARICUM Besluitvormend orgaan Gemeente Blaricum - Gemeenteraad Gemeentecode Blaricum Onderwerp Beëindiging RTC-regeling en vergoeding kosten uit bijzondere bijstand per 1 januari 2022 voor personen met een chronische ziekte en/of handicap. Portefeuillehouder G.C. Knoop (Blaricum) Openbaar Ja Korte inhoud Om te komen tot een beheersing van de zorgvraag en kosten, heeft de gemeente Blaricum in 2020 lokale besparingsmaatregelen ingezet. Een van deze lokale maatregelen is de beëindiging van de Regeling Tegemoetkoming Chronisch zieken en gehandicapten (RTC-regeling) en in de bijzondere bijstand een aantal vergoedingen van bijzondere kosten op te nemen. Besluiten 1.

In te stemmen met bijgaand raadsvoorstel ‘Beëindiging RTC-regeling en vergoeding kosten uit bijzondere bijstand per 1 januari 2022 voor personen met een chronische ziekte en/of handicap.

2.

In te stemmen met een vergoeding van de kosten op basis van forfaitaire bedragen aan personen met een chronische aandoening en/of handicap vanuit de bijzondere bijstand met ingang van 1 januari 2022.

Aanleiding voorstel De Rijksoverheid heeft in 2015 gemeenten de taak gegeven om inwoners met een chronische aandoening en/of beperking te compenseren. Dit ter vervanging van de door het Rijk voor deze doelgroep afgeschafte compensatieregelingen Wet Tegemoetkoming Chronisch zieken en Gehandicapten (WTCG) en Compensatie eigen risico (CER).

Pagina 1 van 6

Huidige situatie In de HBEL-gemeenten is ervoor gekozen om de doelgroep vanuit de Wmo te compenseren met de Regeling Tegemoetkoming Chronisch zieken en/of gehandicapten. (RTC-regeling.) Voor de RTC-regeling geldt een inkomensgrens van 130% van het wettelijk minimumloon op de persoon. Binnen de RTC wordt het verbruikte verplicht eigen risico (Zorgverzekering) vergoed en bestaat de mogelijkheid van een maatwerkvergoeding. Met name de vergoeding van het verplicht eigen risico zorgt er sinds de start van de regeling voor dat de begroting jaarlijks naar boven moet worden bijgesteld en dat het Rijksbudget in toenemende mate wordt overschreden. Het Rijksbudget is niet toereikend voor de vergoeding van het verplicht eigen risico en is hiervoor ook nooit bedoeld geweest. Dit omdat de kosten van het verplicht eigen risico worden beschouwd als algemene kosten van het bestaan en er de mogelijkheid bestaat om het verplicht eigen risico in termijnen te betalen waardoor de financiële last te dragen is. Van de maatwerkvergoeding wordt nagenoeg geen gebruik gemaakt. Naar alle waarschijnlijkheid omdat de bewijslast te ingewikkeld is voor de veelal oudere doelgroep.

Naast een overschrijding van het budget door de vergoeding van het verplicht eigen risico, is gebleken dat de gekozen inkomensgrens van 130% van het wettelijk minimumloon op de persoon maakt dat de middelen ook bij inwoners terechtkomen die deze niet nodig hebben. Bij een inkomensgrens op de persoon wordt immers het inkomen van een partner niet meegerekend. Wanneer dit er wel is, blijkt de financiële draagkracht veelal voldoende om de extra kosten als gevolg van een chronische aandoening en/of handicap zelf te kunnen betalen. Wanneer er wel sprake is van een partner maar deze geen eigen inkomen heeft, geldt daarnaast dat een echtpaar minder te besteden heeft dan een alleenstaande met hetzelfde inkomen. In beide gevallen komt de vergoeding niet overeen met de draagkracht van belanghebbende.

Gewenste situatie Om de hoge kosten van de vergoeding aan personen met een chronische aandoening en/of beperking terug te brengen naar een niveau dat beter aansluit bij de Rijksmiddelen die wij als gemeente ontvangen, is in 2020 een besparingsvoorstel gedaan tot beëindiging van de RTC-regeling. (Zie notitie ‘Een toekomstbestendig Sociaal Domein, lokale maatregelen, februari 2021’.) In plaats daarvan wordt op basis van bijzondere

bijstand en de daarbij behorende inkomensgrens (120% van de geldende bijstandsnorm) een aantal forfaitaire vergoedingen opgenomen van de meest voorkomende extra kosten die deze doelgroep heeft. U ontvangt separaat een voorstel tot verruiming van de inkomensgrens van de bestaande minimaregelingen van 110% naar 120% van de geldende bijstandsnorm. Doel Kosten besparen en gelijktijdig nog steeds tegemoetkomen aan de extra financiële lasten die personen met een chronische aandoening en/of handicap kunnen hebben als gevolg van hun aandoening/ handicap. Pagina 2 van 6

Toelichting besluit (argumenten)

1.1 Beëindiging RTC-regeling In het voorstel tot vervanging van de RTC-regeling door vergoedingen vanuit de bijzondere bijstand, is gekozen voor afschaffing van de vergoeding van het verplicht eigen risico en de maatwerkcomponent. In plaats daarvan wordt een aantal forfaitaire vergoedingen opgenomen in de richtlijnen Bijzondere Bijstand Blaricum.

2.1 Forfaitaire vergoedingen In het voorstel is uitgegaan van de forfaitaire vergoedingen van veel voorkomende kosten die personen met een chronische aandoening en/of beperking hebben en waarvoor geen andere voorliggende voorziening bestaat, zoals een aanvullende verzekering of een vergoeding via de belastingdienst. Voor de berekening is uitgegaan van een gemiddeld gebruik van 35% zoals dit ook voor andere minimaregelingen geldt, en van gemiddeld twee voorzieningen per belanghebbende. In de praktijk wordt veelal maar één voorziening aangevraagd. Soort kosten

Vergoeding p/maand

Maaltijdvoorziening

€ 15,-

Stookkosten

€ 20,-

Kleding- en schoeiselslijtage en bewassing

€ 15,-

Kosten voor een noodzakelijk speciaal dieet

€ 20,-

Na verder onderzoek is gebleken dat er aanvullend op het bovenstaande overzicht nog een tweetal veelvoorkomende kosten zijn die niet door een andere voorliggende voorziening worden vergoed. Dit betreft de abonnementskosten voor alarmering en kosten voor pedicure die slechts in enkele hele specifieke gevallen worden vergoed. Daarnaast wordt een administratieve opsplitsing gemaakt tussen kleding- en schoeiselslijtage en bewassing. Dit omdat beide vergoedingen in de praktijk goedkoper uitvallen en in de regel niet gezamenlijk worden aangevraagd. Dit leidt tot het volgende vergoedingenoverzicht: Soort kosten

Vergoeding p/maand

Abonnementskosten voor alarmering

€ 20,-

Stookkosten

€ 20,-

Kleding- en schoeiselslijtage

€ 13,-

Bewassing

€ 10,-

Kosten voor een noodzakelijk speciaal dieet

€ 20,-

Kosten voor een noodzakelijke pedicure

€ 15,-

Pagina 3 van 6

Ook voor het bovengenoemde overzicht geldt dat in de regel gemiddeld niet meer dan twee vergoedingen per belanghebbende worden aangevraagd waardoor het toevoegen van deze vergoedingen geen effect heeft op het totale budget.

Toetsing Voor de vergoedingen aan personen met een chronische ziekte of handicap gelden dezelfde criteria als voor de overige vergoedingen vanuit de bijzondere bijstand ten aanzien van inkomen, vermogen en draagkracht. Uitzondering daarop is de toepassing van de kostendelersnorm. Deze wordt voor deze doelgroep niet toegepast. Dit vanuit de idee dat het hebben van een ziekte of handicap een bijzondere omstandigheid is waar personen onvrijwillig mee te maken krijgen en een extra financiële en emotionele last met zich meebrengt en voor het inwonen van derden ook juist gekozen kan zijn vanwege de ziekte of handicap van belanghebbende. Gelijktijdig met dit voorstel, wordt uw raad op basis van een separaat voorstel, voorgesteld om de inkomensgrens voor minimaregelingen te verhogen van 110% naar 120% van de op de gezinssituatie van toepassing zijnde geldende bijstandsnorm. Deze grens geldt derhalve ook voor de in dit voorstel genoemde vergoedingen.

Doelgroep Doordat de inkomensgrens wordt aangepast van 130% van het wettelijk minimumloon op de persoon naar 120% van de op de gezinssituatie van toepassing zijnde geldende bijstandsnorm, wordt de doelgroep kleiner. Voor Blaricum betekent dit dat in plaats van 185 inwoners, nog 96 inwoners in aanmerking komen voor een vergoeding. Belangrijk is hierbij te realiseren dat met de huidige inkomensgrens (130%) het inkomen van een partner niet wordt meegerekend en de vergoedingen derhalve ook worden gedaan aan personen die dat financieel gezien niet nodig hebben.

Duur toekenning Voor de RTC werd uitgegaan van een toekenningsperiode voor maatwerkvergoedingen van vijf jaar voor gepensioneerden en een jaar voor personen jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd. In de Richtlijnen Bijzondere bijstand Blaricum wordt aangesloten bij de overige vergoedingen en wordt voor de forfaitaire vergoedingen uitgegaan van een toekenningsperiode van één jaar.

Overgangsperiode Op basis van de huidige nadere regels RTC, kan steeds een vergoeding van het verplicht eigen risico worden aangevraagd in het jaar volgend op het jaar waarin het verplicht eigen risico is verbruikt. Voor de maatwerkvergoedingen geldt dat deze worden aangevraagd in het jaar waarin de kosten worden gemaakt.

Pagina 4 van 6

Een en ander betekent dat: a.

In 2021 een vergoeding van het verplicht eigen risico over 2020 kan worden aangevraagd.

b.

In 2021 nog maatwerkvergoedingen kunnen worden aangevraagd.

Omdat de vergoeding van het verplicht eigen risico over 2020, nog het gehele jaar 2021 mag worden aangevraagd, kunnen de nadere regels RTC pas per 1 januari 2022 worden ingetrokken. Voorgesteld wordt daarom om de forfaitaire vergoedingen vanuit de bijzondere bijstand per 1 januari 2022 in te laten gaan onder gelijktijdige intrekking van de nadere regels RTC. Dit zodat beide regelingen niet naast elkaar bestaan met hogere kosten tot gevolg. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Wmo2015 Participatiewet Verordening Sociaal Domein 2018 Richtlijnen Bijzondere Bijstand Blaricum Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Eenzelfde voorstel wordt voorgelegd aan de gemeenteraden van Eemnes en Laren. Kanttekeningen De forfaitaire bedragen zijn gebaseerd op gemiddelde vergoedingen die voor het overgrote deel voldoende zullen zijn. Het kan voorkomen dat de vergoedingen niet toereikend zijn. In de richtlijnen is opgenomen dat in bijzondere gevallen, wanneer een vergoeding aantoonbaar niet toereikend is, meerkosten aanvullend kunnen worden vergoed. Financiën De afschaffing van de RTC-regeling en het opnemen van vergoedingen voor kosten als gevolg van chronische ziekte of handicap in de Richtlijnen Bijzondere Bijstand Blaricum, leiden tot kostenbesparing. Omdat beide situaties pas per 1 januari 2022 gelden, zal ook de besparing pas in 2022 zichtbaar worden.

In de Kadernota 2022 is reeds een besparing opgenomen van €46.000,- conform de notitie ‘Een toekomstbestendig Sociaal Domein lokale maatregelen, februari 2021’. Door de onzekerheden over de te verwachten

vergoeding vanuit de bijzondere bijstand wordt ervoor gekozen geen begrotingswijziging voor de afwijking van € 1.000,- op te stellen. Een eventuele tussentijdse begrotingswijziging wordt opgesteld als voortschrijdend inzicht leidt tot een afwijkende prognose gedurende de uitvoering van de nieuwe regeling. Tussentijds zal de voortgang van de besparing worden gemonitord via de halfjaarlijkse rapportage en de presentaties vanuit HBEL.

Pagina 5 van 6

Huidige

Vergoeding

Besparing

begroting

chronisch zieken

afschaffing RTC

RTC

vanuit bijzondere bijstand

€ 60.000,-

€ 15.000,-

€ 45.000,-

Begrotingswijziging nodig? Nee Uitvoering Het intrekken van de naderende regels RTC en het opnieuw vaststellen van de Richtlijnen Bijzondere Bijstand Blaricum met hierin opgenomen de forfaitaire vergoedingen voor chronisch zieken en/of gehandicapten per 1 januari 2022 betreft een collegebevoegdheid. De nadere regels RTC vinden hun grondslag in de Wmo. Gelijktijdig met de beëindiging van de nadere regels RTC per 1 januari 2022 vervalt het artikel dat daarover is opgenomen in de Verordening Sociaal Domein 2018. U ontvangt in december 2021 een voorstel voor aanpassing van de Verordening Sociaal Domein. De afdeling Maatschappelijke Zaken HBEL voert de Participatiewet uit op basis van een uniforme regeling voor de HBEL-gemeenten. Communicatie De vastgestelde Richtlijnen Bijzondere Bijstand Blaricum en aanpassing van de Verordening Sociaal Domein 2018 worden na besluitvorming op de voorgeschreven wijze bekend gemaakt en gepubliceerd eind dit jaar. Bijlagen Raadsbesluit ‘beëindiging RTC-regeling en vergoeding kosten uit bijzondere bijstand per 1 januari 2022 voor personen met een chronische ziekte en/of handicap. Steller (jkani). Registratiedatum 15 juni 2021

Pagina 6 van 6