B&W RIB 9 augustus 2022 - Prognose sociaal domein 2022
Tekst van het document
INFORMATIENOTA RAAD BLARICUM Datum vaststelling college: 9 augustus 2022 Van
het college van b&w
Aan
Gemeente Blaricum - Gemeenteraad
Portefeuillehouder
Lanphen, J.
Informatie bij
I. Stokman, Beleidsmedewerker Maatschappelijke Ontwikkeling
Onderwerp BLC RIB prognose sociaal domein 2022 Portefeuillehouder Lanphen, J. Openbaar Ja Kennisnemen van De prognose sociaal domein 2022. 1. Kernboodschap 1.1 Verwachting 2022 Hoewel de verwachting is dat de kosten voor de meeste voorzieningen besproken in deze mededeling zullen dalen ten opzichte van de jaarrekening 2021, vallen de prognoses voor 2022 minder gunstig uit ten opzichte van de begroting dan gehoopt. Er zijn een aantal voorzieningen (jeugdhulp, jeugd begeleiding, Wmo begeleiding en hulp bij het huishouden) waarbij de kosten stijgen. Met het tot nu toe uitblijven van corona-maatregelen in 2022 lijkt een deel van de problematiek wel weer minder complex
te
worden,
waardoor
bijvoorbeeld
uithuisplaatsingen
minder
vaak
voorkomen.
2. Belangrijkste ontwikkelingen Allereerst wordt er ingegaan op nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente Blaricum. Vervolgens
worden
er
verschillende
nieuwe
maatschappelijke
ontwikkelingen
Pagina 1 van 9
besproken die in 2022 mogelijk effect hebben op de kosten binnen het sociaal domein.
2.1 Opschalen lokaal begeleiders volwassenen Medio 2021 zijn vier begeleiders in gemeentelijke dienst gestart die lichte ondersteuning leveren aan jeugdigen en volwassen. Begin 2022 is opgeschaald naar 11 begeleiders, de begeleiders worden met name extra ingezet voor ondersteuning van volwassenen. De verwachting is dat hiermee in 2022 een verdere verschuiving van inzet van geïndiceerde, duurdere begeleiding naar lichtere inzet voor volwassenen wordt gerealiseerd.
Met name bij jeugdigen was eind 2021, begin 2022, het effect zichtbaar dat door corona-maatregelen de problemen complexer waren, waarbij het verder opschalen van de inzet van de begeleiders voor lichte ondersteuning niet de best passende oplossing was. Daarnaast liggen in het voorveld jeugd nog kansen in het versterken van de samenwerking tussen diverse partijen in plaats van direct opschalen. Ook goed om te vermelden is dat we gedurende het jaar resultaten verwachten van het project Buurtgezinnen. Dat bevindt zich nu in de opstartfase en de coördinator is het netwerk in Blaricum aan het leren kennen. Dit gaat naar verwachting 5 koppelingen opleveren in 2022 tussen vraag- en steungezinnen, welke een preventieve werking op inzet van jeugdhulp hebben.
2.2 Oekraïense vluchtelingen De instroom van de vluchtelingen uit Oekraïne kan effect hebben op de kosten binnen het sociaal domein. Afhankelijk van de duur van het verblijf zal er op termijn meer begeleiding nodig zijn De instroom van de Oekraïense vluchtelingen zal op termijn kunnen leiden tot een toename in de aanvragen voor Zicht op Werk, bijzondere bijstand en mogelijk andere voorzieningen binnen de Participatiewet. In Q3/Q4 zal er meer bekend zijn over de gevolgen van de instroom van de Oekraïense vluchtelingen. De financiële gevolgen zullen daarom pas in Q4 of volgend jaar merkbaar zijn. 2.3 Inflatie De afgelopen periode hebben we te maken met een sterke inflatie. Het eerste kwartaal in 2022 zien we dat de consumentenprijsindex richting de 10% gaat ten opzichte van voorgaande jaren. We zien dat voeding duurder wordt, maar ook brandstof, gas en energie. Dit heeft veel impact op inwoners. Voor de gestegen energieprijzen is een energietoeslag van €800 toegekend aan inwoners die daar recht op hebben. Ondanks Pagina 2 van 9
deze toeslag, verwachten we meer aanvragen voor bijzondere bijstand. Ook kan de inflatie leiden tot (meer) schulden en mogelijk een toename van het aantal schuldhulpverleningstrajecten.
2.4 Wegvallen corona steunmaatregelen Dit jaar zijn de meeste corona steunmaatregelen voor ondernemers gestopt. De financiële steun heeft veel ondernemers overeind gehouden de afgelopen twee jaar. In oktober moeten ondernemers schulden aan de belastingdienst terugbetalen. Dit kan tot financiële problemen leiden bij ondernemers en zou kunnen zorgen voor een stijging in de aanvragen bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en/ of in aanvragen voor uitkeringen. 3. Prognose Blaricum 2022 3.1 Totaaloverzicht Jeugd en Wmo In onderstaande tabellen zijn de jaarrekening 2021, de begroting 2022 en de prognoses 2022 voor
Jeugd en Wet Maatschappelijke
Ondersteuning (Wmo)
weergeven. De prognoses zijn vervolgens vergeleken met de begroting. In de tabel zijn alleen de meest relevante onderdelen terug te vinden. Er zijn geen prognoses gemaakt voor de Participatiewet omdat de verwachting op dit moment is dat deze binnen begroting blijft.
Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
1.099.551,00
1.054.200,00 1.185.812,00 132.612,00
€
€
€
€
64.117,00
13.300,00
31.435,00
18.135,00
€
€
€
€
Jeugd begeleiding
428.999,00
366.400,00
464.547,00
98.147,00
€
€
€
€
Jeugdhulp verblijf
262.954,00
288.000,00
256.000,00
32.000,00
€
€
€
€
114.880,00
112.800,00
81.144,00
31.656,00
€
€
€
€
66.523,00
70.000,00
51.120,00
18.880,00
€
€
€
€
152.250,00
152.250,00
-
€
€
€
€
41.032,00
47.200,00
36.098,00
11.102,00
Jeugd Jeugdhulp Jeugd GGZ
Gedwongen kader Persoonsgebonden budget
Landelijk Transitie Arrangement 162.805,00 Ernstige enkelvoudige dyslexie
Pagina 3 van 9
-
-13%
- -
136% -
-27% 11% 28% 27% 0% 24%
Totaal
Wmo Wmo begeleiding Hulp bij huishouden Persoonsgebonden budget Totaal
€
€
2.240.861,00
2.104.150,00 2.258.406,00 155.256,00 -7%
Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
369.437,00
333.855,00
386.336,00
52.482,00
€
€
€
€
684.407,00
537.000,00
647.111,00
110.111,00
€
€
€
€
35.502,00
45.000,00
30.000,00
15.000,00
€
€
€
€
1.089.346,00
916.855,00
1.063.447,00 147.593,00
Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
2.240.861,00
2.104.150,00 2.258.406,00 155.256,00
€
€
€
1.089.346,00
915.855,00
1.063.447,00 147.593,00
€
€
€
3.330.207,00
3.020.005,00 3.321.853,00 302.849,00 10%
Totale effect Jeugd Wmo Totaal
€
€
-
- -
16% - -
21% 33%
- -
16%
-
€
-1%
- -
€
16%
- -
4. Prognose Jeugd 4.1 Prognose Jeugdhulp Jeugdhulp omvat alle vormen van hulp en ondersteuning bij: jeugdigen met een licht verstandelijke beperking, opvoedhulp en jeugd-geestelijke gezondheidszorg (jeugd-ggz). Dit varieert van licht ambulant en
dagbesteding
tot en
met intensieve, zeer
gespecialiseerde zorg in een al dan niet gesloten setting. Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
Jeugdhulp
1.099.551,00
1.054.200,00 1.185.812,00 132.612,00
€
€
€
Ambulante jeugdhulp
907.735,00
900.500,00
1.000.500,00 100.000,00
Behandelingsgerichte
€
€
€
€
dagbesteding
82.258,00
74.800,00
102.213,00
27.413,00
Pleegzorg
€
€
€
€
Jeugd
€
-13% -11% -37% - -5%
Pagina 4 van 9
109.558,00
78.900,00
83.099,00
4.199,00
Vanaf 2019 is er een stijging terug te zien in de aantallen jeugdigen die gebruik maken van ambulante jeugdhulp en de toegewezen bedragen. Er wordt daarom verwacht dat de kosten ook in 2022 zullen stijgen en opzichte van het voorgaande jaar. In 2022 wordt er een stijging in kosten verwacht van circa €100.000 ten opzichte van 2021. Met een prognose van €1.185.812 wordt er een nadeel van €132.612 verwacht ten opzichte van de begroting 2022. Dit tekort wordt voornamelijk veroorzaakt door de stijging van de kosten voor ambulante jeugdhulp. Hier moet bij worden vermeld de prognose nu is berekend op basis van het gemiddelde uitnuttingspercentage 1 in 2020 en 2021. Dit was een relatief laag uitnuttingspercentage van 52%. Het uitnuttingspercentage kan dit jaar hoger
uitvallen,
waardoor
de
kosten
ook
hoger kunnen
zijn
dan
hier
wordt
geprognosticeerd.
4.2 Jeugd begeleiding
Jeugdbegeleiding is een vorm van ondersteuning gericht op het bevorderen en compenseren van zelfredzaamheid. De activiteiten zijn gericht op het aanleren en behouden van structuur die een jeugdige nodig heeft in het dagelijks functioneren. Jeugdbegeleiding kan worden geboden aan de jeugdige en of zijn ouder(s)/opvoeder(s).
Jeugd Jeugd begeleiding Begeleiding en verzorging Dagbesteding en vervoer Kortdurend verblijf
Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
428.999,00
366.400,00
464.547,00
98.147,00
€
€
€
€
289.206,00
236.400,00
352.727,00
116.327,00
€
€
€
€
72.725,00
60.000,00
70.709,00
10.709,00
€
€
€
€
67.067,00
70.000,00
41.111,00
28.889,00
1 Met uitnuttingspercentage wordt het percentage van
-27% -49% -
het bedrag bedoeld dat is gedeclareerd ten
opzichte van het totale toegewezen bedrag. Als er €5.000 is toegewezen en er is maar €2.500 is gedeclareerd, dan betekent dit dat het uitnuttingspercentage 50% is.
Pagina 5 van 9
-18% 41%
Voor het product begeleiding en verzorging wordt er in 2022 een tekort verwacht van €116.327 op de begroting. De hoge kosten komen voornamelijk door lokale kosten van €43.283. Lokale kosten zijn kosten die gemaakt worden buiten de regionale contracten om. Als wij inwoners zo goed mogelijk willen helpen, wachtlijsten willen voorkomen en hen passende zorg willen aanbieden, betekent dit dat er in sommige gevallen lokale contracten moet worden afgesloten tegen een hoger tarief. Dit kan tot hoge kosten leiden. Ook voor dagbesteding en vervoer wordt er een tekort verwacht. Dit wordt enigszins gecompenseerd door het voordeel ten opzichte van de begroting bij het product kortdurend verblijf. Daardoor wordt er uiteindelijk een nadeel ten opzichte van de begroting verwacht van €98.147. Met een prognose van €464.547 worden er circa €40.000 meer kosten verwacht dan in 2021. 4.3 Jeugdhulp verblijf Er is sprake van jeugdhulp met verblijf als de jeugdige formeel niet thuis slaapt bij het eigen gezin. Het gaat daarom alleen om verblijfsvormen waarbij sprake is van een overnachting, zoals opvang in een pleeggezin, gezinsgerichte opvang of een vorm van gesloten jeugdhulp. Jaarrekening
Begroting
Prognose
Jeugd
2021
2022
2022
€
€
€
€
Jeugdhulp verblijf
262.954,00
288.000,00
256.000,00
32.000,00
€
€
€
€
233.070,00
256.000,00
256.000,00
-
€
€
€
€
29.884,00
32.000,00
-
32.000,00
24 uurs verblijf Gesloten jeugdhulp
Saldo
11% 0% 100%
De verwachting is dat de kosten voor Jeugdhulp verblijf in 2022 zullen afnemen ten opzichte van de kosten in 2021. Naast het afnemen van de complexe problematiek door het verdwijnen van de corona-maatregelen, hebben de beleidsmaatregelen ook effect. Het gaat hierbij om een combinatie van minder uithuisplaatsingen, korter verblijf en minder zware en complexe zorg. Dit zorgt voor lagere kosten. Er wordt daarom een voordeel ten opzichte van de begroting verwacht van €32.000.
4.4 Gedwongen kader
Pagina 6 van 9
Gedwongen kader is hulp die door de rechter wordt ingezet bij gezinnen met meervoudige en complexe problemen waarbij grote zorgen bestaan over de veiligheid van de jeugdigen. Deze hulp wordt meestal ingezet wanneer de jeugdige een gevaar is voor zichzelf of voor een ander, jeugdigen bescherming nodig hebben tegen mishandeling, verwaarlozing en misbruik, of als hulpverlening binnen een vrijwillig kader geen alternatief meer is. Jaarrekening
Begroting
Prognose
2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
114.880,00
112.800,00
81.144,00
31.656,00
€
€
€
€
Jeugdreclassering
14.983,00
11.300,00
21.328,00
10.028,00
€
€
€
€
Kinderbeschermingsmaatregel
99.897,00
101.500,00
59.816,00
41.684,00
Jeugd Gedwongen kader
28% - 89% 41%
De prognose is dat de kosten voor gedwongen kader in 2022 zullen dalen met circa €30.000 ten opzichte van 2021. Er wordt verwacht dat er alleen voor het product jeugdreclassering een nadeel zal zijn ten opzichte van de begroting. Dit wordt gecompenseerd
door
het
voordeel
ten
opzichte
van
de
begroting
voor
de
kinderbeschermingsmaatregel. Dit komt in totaal neer op een voordeel van €31.656. 4.5 Landelijke Transitiearrangement (LTA) LTA is een set aan afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders, om er zeker van te zijn dat er een contractbasis is voor aanbieders met uitzonderlijk aanbod. Bij LTA gaat het dus om complexe gevallen. De jeugdigen hebben specifieke hulp nodig. Jeugdigen komen bij LTA voor het merendeel binnen via externe verwijzers zoals via de huisarts, gecertificeerde instelling, jeugdarts of medisch specialist.
Jeugd LTA
Begroting
Prognose
Jaarrekening 2021
2022
2022
€
€
€
162.805,00
152.250,00
152.250,00
Saldo -
De verwachting is dat de kosten voor LTA zullen dalen ten opzichte van 2021. Er wordt verwacht dat er minder jeugdigen gebruik zullen maken van LTA. De prognose is saldo neutraal. Dat houdt in dat de verwachting is dat de kosten binnen de begroting zullen blijven. Pagina 7 van 9
0%
4.6 Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) Er is sprake van Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) bij een jeugdige als de leerachterstand in lezen en/of spellen erg groot is, ondanks extra instructie op school. Een orthopedagoog of psycholoog moet vaststellen dat de jeugdige ernstige dyslexie heeft. Met 'enkelvoudig' wordt bedoeld dat er geen andere (leer)stoornissen aanwezig zijn.
Jeugd EED
Begroting
Prognose
Jaarrekening 2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
41.032,00
47.200,00
36.098,00
11.102,00
24%
In 2022 wordt er een voordeel ten opzichte van de begroting verwacht van €11.102. De prognose voor 2022 is €36.098. Dit is een lager bedrag dan in 2021. Dat er minder kosten voor EED zijn dan voorheen kan worden verklaard door regionale maatregelen. De afgelopen jaren waren er steeds meer jeugdigen die EED kregen toegekend. Om verdere stijgingen te voorkomen wordt er gebruik gemaakt van een screeningsorganisatie. De organisatie werkt als een soort poortwachter 2. De Regio is daarnaast nog bezig met een onderzoek naar hoe de stijgingen binnen EED kunnen worden afgeremd.
5.0 Prognose Wmo 5.1 Wmo begeleiding
Onder Wmo begeleiding worden activiteiten verstaan waarmee een inwoner wordt ondersteund bij het uitvoeren van algemene dagelijkse levensverrichtingen en bij het aanbrengen en behouden van structuur in en regie over het persoonlijk leven.
Wmo Wmo begeleiding Begeleiding en verzorging Dagbesteding en vervoer
Begroting
Prognose
Jaarrekening 2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
369.437,00
333.855,00
386.336,00
52.482,00
€
€
€
€
343.621,00
233.855,00
308.371,00
74.516,00
€
€
€
€
24.325,00
100.000,00
75.073,00
24.927,00
-16% -
2 Zie ook: https://www.regiogv.nl/wp-content/uploads/2021/03/C8-Inkoop-EED.pdf
Pagina 8 van 9
-32% 25%
€
€
€
-
Kortdurend verblijf
1.491,00
-
2.892,00
2.892,00
-
Zelfstandig leven
-
-
-
-
-
Voor Wmo begeleiding worden er in 2022 meer kosten verwacht dan in 2021. De kosten stijgen naar verwachting met circa €20.000. Er wordt dan ook een nadeel ten opzichte van de begroting 2022 verwacht van €52.482. De bezuinigingsopdracht op het product begeleiding en verzorging loopt de komende jaren op. Er wordt daarom verwacht dat het de komende jaren lastiger wordt om de uitgaven binnen de begroting te houden.
5.2 Hulp bij huishouden
Huishoudelijke hulp is hulp bij het schoonmaken, opruimen of de afwas doen. Het doel is een schoon en leefbaar huis voor de inwoner.
Wmo Hulp bij huishouden
Begroting
Prognose
Jaarrekening 2021
2022
2022
Saldo
€
€
€
€
684.407,00
537.000,00
647.111,00
110.111,00
-
Voor hulp bij het huishouden wordt er in 2022 een daling van de kosten verwacht ten opzichte van 2021 van circa €40.000. Toch valt de prognose hoger uit dan de begroting 2022. Bij het berekenen van de prognose is rekening gehouden met de autonome toename en lage uitstroom naar de Wlz. Daar wordt bij het begroten geen rekening mee gehouden. Er is bij het begroten wel rekening gehouden met de verwachte besparing door het toepassen van het KPMG normenkader 3. Maar het gemiddelde aantal minuten per week loopt minder af dan verwacht. Er wordt daarom een tekort verwacht van €110.111.
3 Het KPMG normenkader is vanaf 2021 toegepast op lopende en nieuwe indicaties, en
gaat uit van een basismodule van 108 uur voor hulp bij het huishouden per woning. Dit komt neer op ongeveer 125 minuten per week. Inwoners gingen na een herindicatie van gemiddeld 174,7 minuten per week naar gemiddeld 147 minuten per week. Pagina 9 van 9
-21%