B&W RIB 5 december 2023 - Beantwoording raadsmotie isolatiefonds Blaricum Bijlage 1 opzetten lokaal gemeentelijk isolatiefonds

Bijlage 1 – Opzetten van een lokaal gemeentelijk Isolatiefonds Toegevoegde waarde voor Blaricum Ondanks dat er verschillende voorlichtingscampagnes, subsidiemogelijkheden en financieringsmogelijkheden via onder andere het Rijk, gemeenten en banken zijn, wordt er tot nog toe in bescheiden mate overgegaan tot het isoleren van bestaande woningen in Blaricum. Een isolatiefonds in de vorm van een subsidie- en/of leenregeling zou barrières voor het nemen van isolatiemaatregelen verlagen. Hierdoor is het voor verschillende doelgroepen in Blaricum van toegevoegde waarde. Een isolatiefonds biedt koppelkansen bij andere al bestaande subsidieregelingen. De ISDE subsidie die vanuit het Rijk wordt verstrekt is één van de meest gebruikte subsidies door huiseigenaren. Hiervoor kan een subsidie van 30% worden verkregen voor het uitvoeren van twee energiebesparende maatregelen en sinds april 2022 15% voor één energiebesparende maatregel. Het uitvoeren van één maatregel is aantrekkelijk voor inwoners die stap voor stap hun huis willen verduurzamen. De 15% subsidie die inwoners ontvangen is alleen aanzienlijk lager dan de 30% bij twee maatregelen. Een gemeentelijk isolatiefonds zou daarin een aanvulling bieden en het voor inwoners die één maatregel tegelijk willen nemen aantrekkelijker maken om die eerste stap te zetten.

Daarnaast is het ook van toegevoegde waarde voor bestaande tijdelijke isolatieprogramma’s vanuit het Rijk, zoals het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Zo kunnen huishoudens die over weinig financiële ruimte beschikken en niet in aanmerking komen voor zulke tijdelijke regelingen vanuit het Rijk, toch door een gemeentelijk isolatiefonds ondersteund worden. Dit zijn bijvoorbeeld huishoudens in oudere (grote) woningen met een hoge WOZ-waarde, woningen met label B of C en woningen die om andere redenen geen gebruik kunnen maken van de tijdelijke subsidiemogelijkheden. Zij kunnen dan verwezen worden naar het isolatiefonds, waardoor ze alsnog een (financiële) stimulans hebben om hun woning te verduurzamen. Het isoleren van oudere (grotere) woningen vergt vaak grotere investeringen, maar de mogelijke besparing van energie is aanzienlijk. In Blaricum bevinden zich ook gemeentelijke monumenten en een beschermd dorpsgezicht. De isolatie van deze woningen vergt een speciale aanpak, waarbij rekening moet worden gehouden met het materiaal, de cultuurhistorische waarde en uitstraling. We willen deze woningen niet uitsluiten van het isolatiefonds, maar eventueel is het wel nuttig als woning-eigenaren wachten op de geplande herziening van de welstandsnota. De mogelijkheden zouden daardoor namelijk waarschijnlijk verruimd worden, waardoor de kosten van isolatie dalen.

Met een isolatiefonds biedt de gemeente Blaricum voor vrijwel elke doelgroep een financiële ondersteuning om te verduurzamen. Het instellen van het isolatiefonds draagt bij aan een bereikbare en snellere energietransitie, waarbij zoveel mogelijk huishoudens in Blaricum de kans krijgen om hun woning te verduurzamen. Dit draagt bij aan de visie van Blaricum om het aardgasverbruik te verminderen en uiteindelijk zoveel mogelijk woningen in de toekomst in grote mate of geheel aardgasvrij te maken. Dit mede in combinatie met het project in de Bouwvenen en later hopelijk in de Bijvanck. Ervaringen van andere gemeenten hebben geleerd dat een isolatiefonds als subsidieregeling

1

en/of leenstelsel veelgebruikt is door inwoners en heeft geleid tot een toename in de verduurzaming van woningen. Naast het isolatiefonds zouden communicatiecampagne moeten worden aangepast en voortgezet. Meer inwoners moeten bekend worden met de mogelijkheden van het treffen van verduurzamingsregelingen en de hulp die lokale energiecoöperaties en het energieloket kan bieden. Zo kunnen inwoners meer gestimuleerd worden om te verduurzamen. Scenario’s Er kunnen verschillende scenario’s plaatsvinden voor het instellen van het isolatiefonds: Subsidie, lening of beiden. Een isolatiefonds bestaande uit zowel een subsidieregeling en/of een lening systeem. Inwoners zouden van beide regelingen gebruik kunnen maken of een van beiden. Het voordeel van een subsidie is dat het een laagdrempelige regeling is. Het nadeel van subsidies is dat het meestal relatief lagere bedragen betreft aangezien het geld niet terugkomt naar de gemeente zoals bij een lening. Echter door de mogelijkheid van stapeling met andere beschikbare subsidies, kan een subsidieregeling ook alsnog aantrekkelijk zijn. Inwoners kunnen met een lening een relatief hoger bedrag ontvangen. Een lening tegen een relatief lage rente maakt het mogelijk meer te financieren dan via banken en andere commerciële partijen.

Dit zou het inwoners met weinig capaciteit om (extra) te lenen, of inwoners die relatief grote bedragen zouden moeten investeren in verduurzaming, meer mogelijkheden kunnen bieden. Wie kan het aanvragen. Een van de mogelijkheden hierbij is om geen specifieke voorwaarden te stellen aan welke eigenaar en/of bewoner de subsidie kan verkrijgen. Hierdoor zouden inwoners die al in aanmerking komen voor een subsidie van €2500 of €2000 vanuit het NIP ook nog een extra subsidie of lening kunnen aanvragen bij de gemeente. Dit scenario is niet aanbevolen, aangezien de subsidie vanuit het NIP al ruim dekkend is voor één grote isolerende maatregel. Maar bij het toepassen van isolatieglas binnen het NIP zou een aanvulling vanuit een gemeentelijk isolatiefonds echter wel aantrekkelijk zijn. Een andere mogelijkheid is om het gemeentelijk isolatiefonds voor inwoners beschikbaar te stellen die niet in aanmerking komen voor al bestaande Rijks subsidieprogramma’s zoals het NIP. Huiseigenaren die gebruik maken van de NIP subsidie mogen zo geen gebruik meer maken van het gemeentelijk isolatiefonds. Zo kunnen huiseigenaren die ook willen verduurzamen maar niet in aanmerking komen voor de NIP subsidie, wel gebruik maken van het gemeentelijk isolatiefonds. - Onder welke voorwaarden. De subsidie kan in de vorm van een vast bedrag worden vastgesteld.

Een subsidie van €1.500 is een goede stimulans om te verduurzamen en een goede bijdrage aan de kosten van isolerende maatregelen. Een optie is het instellen van een minimum hoogte van de kosten. Inwoners zouden dan aanspraak kunnen maken op de subsidie als de isolerende maatregelen die zij treffen een bepaalde hoogte is, bijvoorbeeld €2.500 - €3.500. Om het fonds verder zo laagdrempelig en simpel mogelijk te houden is het beperken van voorwaarden aan het bouwjaar van de woning, WOZ-waarde en inkomen gewenst.

2

Wel moet er voor worden gewaakt dat er een veelheid aan regelingen ontstaat met verschillende voorwaarden, waardoor inwoners door de bomen het bos niet meer zien. Ook belangrijk is dat de verschillende subsidieregelingen op elkaar worden afgestemd. Landelijk zijn er subsidieregelingen voor diverse doelgroepen. Deze zijn te vinden in de bijlage 3 ‘Overzicht subsidieregelingen Rijks, provinciaal en gemeentelijk niveau’. Effect isolatie In Blaricum is de volgende labelverdeling bekend (ook op basis van een schatting): Tabel 1. Hoeveelheid woningen per energielabel in Blaricum Energielabels Hoeveelheid woningen A 2.018 B 842 C 1.154 D 352 E 149 F 350 G 637 Totaal 5.502 Ook met label C zijn isolatiemaatregelen nog steeds erg nuttig. Milieucentraal geeft aan dat muren, daken, vloeren en ramen minimaal geïsoleerd zijn. Om minder aardgas te gebruiken is nog betere spouwmuur, dak en vloer isolatie nodig. Dit betekent dat er circa 2500 woningen met label C t/m G waarvan circa 1450 woningen met label D t/m G zijn in Blaricum. Voor deze woningen is verbeterde isolatie essentieel. Het modale aardgasverbruik van Blaricum is in verhouding met de rest van Nederlandse wijken hoog: een gemiddeld huishouden verbruikte in 2021 2.070 kubieke meter aardgas. Gemiddeld is het aardgasverbruik in Nederland 1.280 kubieke meter.

Het modale energieverbruik per woning in Blaricum bevindt zich met 4.040 kWh in 2021 ver boven het gemiddelde in vergelijking met andere Nederlandse wijken.1 Gemiddeld is het energieverbruik in Nederland 2.810 kWh. Dit heeft te maken van de bovengemiddelde omvang in oppervlakte in inhoud van het huizenbestand in Blaricum. Tabel 2. Het gemiddelde energie- en aardgasverbruik per energielabel in Nederland Energielabel Energieverbruik Kubieke meter aardgas

1

A ++++

0 kWh/m2 per jaar

0 m3/m2 per jaar

A+++

1 tot 50 kWh/m2 per jaar

0,08 tot 4,31 m3/m2 per jaar

A++

50 tot 75 kWh/m2 per jaar

4,31 tot 6,47 m3/m2 per jaar

A+

75 tot 105 kWh/m2 per jaar

6,47 tot 9,05 m3/m2 per jaar

CBS StatLine; https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/81528NED/table?dl=2419D 3

A B

105 tot 160 kWh/m2 per jaar 160 tot 190 kWh/m2 per jaar

9,05 tot 13,79 m3/m2 per jaar 13,79 tot 16,38 m3/m2 per jaar

C

190 tot 250 kWh/m2 per jaar

16,38 tot 21,55 m3/m2 per jaar

D

250 tot 290 kWh/m2 per jaar

21,55 tot 25 m3/m2 per jaar

E

290 tot 335 kWh/m2 per jaar

25 tot 28,88 m3/m2 per jaar

F

335 tot 380 kWh/m2 per jaar

28,88 tot 32,75 m3/m2 per jaar

G

Meer dan 380 kWh/m2 per jaar

Meer dan 32,75 m3/m2 per jaar

Zoals te zien in tabel 2, leidt een overgang van een woning met bijvoorbeeld energielabel F naar energielabel C tot een flinke verlaging van het energieverbruik. Om deze verlaging te bereiken zijn meerdere isolatiemaatregelen nodig. Elke maatregel levert ongeveer een stap naar een beter energielabel. In bijlage 4 zijn gemiddelde kosten en besparing per woningsoort uitgewerkt. Spouwmuurisolatie is de goedkoopste maatregel per m2, namelijk €32 tot €38. Dit betekent dat de gemiddelde kosten vanaf €3.600 zijn voor een vrijstaande woning. Dit is vergelijkbaar met de gemiddelde grootte van een woning in Blaricum, namelijk 170 m2. De maatregel levert een flinke gasbesparing per jaar op. In een vrijstaande woning is deze gemiddelde besparing al vanaf 600 m3 per jaar. Stel een vrijstaande woning isoleert de spouwmuur, dan zou dat betekenen dat het vanaf €3.600 zou kosten. De ISDE subsidie zou hierin nog €540 bijdragen. Met een subsidie van €1.500 vanuit het isolatiefonds zou de inwoner zelf nog circa €1.600 moeten bijdragen. Uiteindelijk resultaat voor de gemeente Tabel 3: Hoogte van subsidie op de hoeveelheid woningen en gasbesparing Voorbeeld Hoogte subsidie Hoeveel Totale gasbesparing hoogte woningen van bijvoorbeeld isolatiefonds spouwmuurisolatie p/ j €150.000 €1.000 150 90.000 m3

€250.000

€350.000

Totale kostenbesparing p/j vanaf €105.000

€1.500

100

60.000 m3

€70.000

€2.000

75

45.000 m3

€52.500

€1.000

250

150.000 m3

€175.000

€1.500

167

100.000 m3

€116.900

€2.000

125

75.000 m3

€87.500

€1.000

350

210.000 m3

€245.000

€1.500

233

140.000 m3

€163.000

€2.000

175

105.000 m3

€122.500

In tabel 3 is te zien wat het effect is van de hoogte van het isolatiefonds op de hoeveelheid woningen die we een subsidie kunnen aanbieden. Afhankelijk van het totale budget en de subsidiehoogte kunnen we 75-350 woningen in Blaricum financieel ondersteunen. Dit betekent dat 75-350 woningen een grote isolatiemaatregel hebben toegepast en afhankelijk van de maatregel een flinke gasbesparing per jaar oplevert. Een voorbeeld; spouwmuurisolatie in een vrijstaande woning leidt tot 600 m3 besparing 4

per jaar. Dit betekent dat het gemiddelde gasverbruik voor deze woningen flink naar beneden gaat richting het Nederlands gemiddelde van 1200 m3. Met de totale gasbesparing van de gemeente, besparen zo voor 38 - 180 woningen jaarlijks aan gasverbruik (kijkend naar wat een gemiddeld huishouden in Nederland per jaar verbruikt). Ervaringen van andere gemeenten Gemeente Berkelland Gemeente Berkelland heeft sinds 2014 een isolatiefonds ‘Berkelland bespaart’. Deze regeling ontstond eerst door cofinanciering vanuit de provincie en hebben ze na het stoppen van deze cofinanciering in 2019 doorgezet vanuit de eigen begroting. Dit isolatiefonds kunnen inwoners voor verschillende energiebesparende maatregelen gebruiken, zowel kleine als grote maatregelen. De regeling is daarmee niet alleen voor isolerende maatregelen. Inwoners krijgen na aanmelding en goedkeuring een subsidie van 30% van de subsidiabele kosten tot €500 maximaal. Dit betekent dat de gemeente bij subsidiabele kosten van bijvoorbeeld €5.000, een gemeentelijke subsidie van €500 krijgt en niet €1.500 (€5.000 x 30%). De gemeente heeft vanaf 2020 een budget van €800.000, waarvan in 2023 al circa €400.000 gebruikt is. De subsidie is veelgebruikt. Ze hebben ervaren dat veel kleinere slecht geïsoleerde woningen met veel bijbehorend land (en dus vaak hoge WOZ-waarde), gebruik maken van de subsidie. Er geldt een op = op regeling.

Bij de start van het fonds stelde de gemeente nog voorwaarden aan het bouwjaar en het soort isolerende maatregel. Deze voorwaarden hebben ze echter steeds meer losgelaten, omdat ze het fonds willen instellen als een laagdrempelige subsidie waar elke inwoner gebruik van kan maken. Ze hebben slechts één vereiste voor het verkrijgen van subsidie op dit moment; de inwoner moet eigenaar en/of bewoner van de woning zijn. Om de ambtelijke capaciteit te besparen, zijn ze bezig de uitvoering te beleggen bij Energieloket Achterhoek. Hierdoor zouden ze zelf de vragen en controle niet meer hoeven te doen. Dit was tot dusver belegd bij het KCC. Gemiddeld waren zij 30-45 minuten bezig per aanvraag. Voor een ingewikkelde aanvraag was dit vaak 60 minuten. Gemeente Oost-Gelre In de gemeente Oost-Gelre is er op dit moment nog steeds een regeling voor het uitvoeren van één verduurzamingsmaatregel: de subsidie verduurzamen woningen. Met deze regeling is er niet alleen subsidie voor verduurzamende maatregelen, maar ook voor maatwerkadvies.

De volgende maatregelen komen in aanmerking voor de subsidie: - 50% van de kosten van een maatwerkadvies met een maximum van € 100 ; - De resterende 50% van de kosten van een maatwerkadvies met een maximum van € 100 indien er daadwerkelijk een sprong op de Energie-Index (de energielabels) wordt gerealiseerd; - 1/3 van de kosten met een maximum van € 500 per gemaakte sprong op de Energie-Index (de energielabels). Dit dient te worden aangetoond met het maatwerkadvies. Bij meerdere sprongen op de Energie-Index is de maximale subsidie € 1.000 . De maximaal te verkrijgen subsidie bedraagt dus € 1.200. Tot en met 2021 zat er jaarlijks € 75.000 in de subsidiepot. Dit jaar is dat opgehoogd naar € 150.000. Het is ook mogelijk om maatregelen zelf uit te voeren, maar dan worden enkel de materiaalkosten meegerekend. Ook collectieve initiatieven kunnen subsidie krijgen voor het verbeteren van de Energie-Index van de woningen, maar daarvoor 5

wordt per geval bepaald of en hoeveel subsidie te verkrijgen is. De voorgaande jaren is de uitwerking van deze subsidie uitgevoerd door de gemeente zelf, maar vanaf dit kalenderjaar is dit ondergebracht bij het Agem Energieloket. De belangrijkste redenen hiervoor zijn dat de Agem (financiële) expertise in huis heeft, waardoor mensen op een effectievere manier geholpen kunnen worden, maar ook dat dit leidt tot meer bekendheid voor het Energieloket. Gemeente Huizen Gemeente Huizen heeft vanaf april 2020 een subsidieregeling ‘Woningisolatie Huizen’. Woningeigenaren kunnen deze subsidie aanvragen voor allerlei isolatiemaatregelen, zoals vloerisolatie, dakisolatie en isolerend glas. De woning moet gebouwd zijn voor 1 januari 2020. Er geldt een vast bedrag per vierkante meter per maatregel. Er geldt een minimumomvang (in m2 ) voor de maatregelen, afhankelijk van het type woning. Er zijn ook kwaliteitseisen verbonden aan de maatregelen per type woning. De maximale subsidie per woning bedraagt € 1.000,- en is nooit meer dan 40% van de investering. Doe-het-zelfmaatregelen vallen niet onder de regeling. De subsidie wordt aangevraagd nadat de maatregelen zijn getroffen. Dit moet wel binnen 3 maanden gebeuren. De gemeente heeft daarmee een laagdrempelige subsidie, waar veel woningeigenaren voor in aanmerking komen.

Organisatie gemeentelijk isolatiefonds Soortenmanagementplan Voor het isolatiefonds moet rekening worden gehouden met de Wet natuurbescherming (WNB). In woningen en andere gebouwen kunnen namelijk beschermde diersoorten nestelen en verblijven, zoals huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Bij het isoleren van woningen moet vooraf onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van deze diersoorten. Indien nodig moeten maatregelen worden getroffen om de diersoorten te beschermen. Voor woningen in Blaricum moeten ecologisch onderzoeken nu nog per woning worden gedaan. In een aantal gemeente wordt al gewerkt met een ontheffing via een soortenmanagementplan (SMP). Met het opstellen van een SMP wordt dit onderzoek voor de gehele gemeente in een keer gedaan. Hierdoor ontvangt de gemeente een gebiedsgerichte ontheffing. Het opstellen van een SMP duurt minimaal 1-2 jaar. Op 2 oktober is het aanbestedingsproces voor een SMP in Blaricum gestart. Dit traject zal in eind november zijn afgerond, waarna het eerste contact met het ecologisch bureau gestart kan worden. Tijdens het SMP onderzoek mogen er in principe geen isolatiewerkzaamheden worden uitgevoerd. Om vertraging in het verduurzamingsproces te voorkomen heeft Provincie Utrecht de pre-SMP methode ontwikkeld. Dit betekent dat isolatiewerkzaamheden door kunnen gaan tijdens het SMP onderzoek.

Gemeenten in Provincie Utrecht kunnen een pre-SMP ontheffing aanvragen op voorwaarde dat zij op natuurvriendelijke wijze isoleren. Tot nu toe was deze werkwijze alleen geldend in Provincie Utrecht. Provincie Noord-Holland kondigde eind september aan bezig te zijn met het ontwikkelen van een convenant. Hiermee zou er waarschijnlijk al eerder gestart kunnen worden met spouwmuur- , dak- en gevelisolatie terwijl het SMP onderzoek nog bezig is. Daarnaast komt het Rijk met een tussentijdse korte termijn oplossing, zodat begonnen kan worden met isoleren tijdens het SMP onderzoek. Zij kondigden dit aan in een kamerbrief door minister de Jonge ‘Aanpak natuurinclusief isoleren’ op 4 oktober. De komende weken willen ze concrete afspraken maken met de provincies, gemeenten, isolatiebedrijven en natuurorganisaties over 6

een natuurvriendelijke manier van isoleren. Isolatiebedrijven die werken volgens de natuurvriendelijke manier van isoleren zouden hierdoor voldoen aan de zorgplicht. Meer uitstelsel volgt komende weken. In de kamerbrief is ook aangekondigd dat 44 miljoen euro beschikbaar zal worden gesteld vanuit het Rijk voor het opstellen van soortenmanagementplannen. Gemeenten zullen dus een subsidie ontvangen voor het opstellen van een SMP. Juridisch Om uit het fonds gelden beschikbaar te kunnen stellen, zal er door de raad een verordening moeten worden vastgesteld. Dit is nodig om rechtmatig gemeenschapsgeld te kunnen verstrekken. Het toekennen van subsidie gebeurt via een beschikking op aanvraag. Voor het opstellen en uitvoeren van een verordening moet ambtelijke capaciteit worden vrijgemaakt of ingehuurd. Voor het controleren van de aanvragen voor de subsidie en het beantwoorden van vragen zou er ook ambtelijke capaciteit moeten worden vrijgemaakt. De benodigde tijd voor het opstellen en controleren ligt aan de complexiteit van de voorwaarden van het fonds. Hoe complexer de voorwaarden, hoe complexer de verordening. Deze functies kunnen ook worden uitbesteed aan een uitvoerende partij, zodat de gemeente wordt ontzorgd in het controleren en uitgeven van de subsidies.

Het is aan te raden gebruik te maken van een uitvoerende partij, omdat er zodoende geen afhankelijkheid is op beschikbare capaciteit van interne ambtelijke capaciteit. Financieel Het instellen van een isolatiefonds heeft financiële consequenties. Het instellen van een isolatiefonds gebeurt door de raad door middel van het opnemen van een bedrag in de begroting. De hoogte van het bedrag hangt af van de verwachtte behoefte. Hiervoor zal eerst een inventarisatie moeten worden gedaan in de gemeente. Concreet moet worden gekeken hoeveel woningen geïsoleerd dienen te worden en hoeveel huishoudens een beroep zouden willen doen op subsidiemogelijkheden. Naast de subsidies brengt ook werktijd die nodig is voor de toetsing van de aanvragen, de uitkering van de subsidie, contact bij aanvragen en administratie kosten met zich mee. Dit geldt zowel voor intern als extern. Hierbij geldt hoe complexer de subsidieverordening, hoe hoger de kosten zullen zijn. Er moeten dan namelijk meer stukken gecontroleerd worden, wat ook meer tijd kost. Gemiddeld kan rekening worden gehouden met gemiddeld 4-6 uur per week (circa 250 uur per jaar) voor één interne medewerker. Deze medewerker houdt zich bezig met de toetsing van aanvragen en contact met inwoners. Deze tijd is afhankelijk van de hoeveelheid aanvragen en de complexiteit van de verordening.

Zoals eerder vermeld is uit ervaring van andere gemeenten gebleken dat het behandelen van de aanvraag gemiddeld 30-60 minuten kost. Als er meer duidelijkheid is, kan dat beter worden ingeschat. Ook kan rekening worden gehouden met 40 uur overhead voor een medewerker financiën en 40 uur voor een medewerker communicatie. Met een gemiddeld uurloon van € 45 kost dit € 14.850. Dit is een grove schatting. De kosten van een externe partij, zoals Duurzaam Bouwloket, zijn gemiddeld €150 per aanvraag. De adviseurs van Duurzaam Bouwloket zijn gemiddeld 1,5 uur bezig per aanvraag, maar ook dit is afhankelijk van de complexiteit, hoeveelheid aanvragen en de grootte van het fonds. Dit maakt een inschatting van de financiële consequenties op dit moment nog lastig. Waar het isolatiefonds van gefinancierd kan worden moet verder worden uitgezocht in een volgende projectfase. Mogelijkheden kunnen zijn vanuit een deel van het budget Transitievisie Warmte (circa €85.535), SpUk Energiearmoede (circa €124.000) en reserve klimaatmiddelen (circa €12.000). Als het 7

gehele SpUk Energiearmoede wordt ingezet, is er geen budget meer over om andere acties te financieren voor huishoudens in energiearmoede. Dit is dan ook niet gewenst. Ook is er vanuit de Raad aansporing gegeven naar een nieuwe opzet gericht op Duurzaam Wonen. Dit is naar voren gekomen uit het amendement van 4 juli over het afschaffen van de reserve sociale woningen. Hier zou het fonds ook (deels) mee gefinancierd kunnen worden. Een mogelijkheid bij het budget is om dit in tranches aan te bieden. Hierdoor kan eerst ervaring worden opgedaan hoeveel gebruik van het isolatiefonds wordt gemaakt. Zo ontstaat geen onnodige reserve vorming bij onderbesteding.

8