B&W RIB 23 juni 2023 - Meicirculaire 2023

Memo Onderwerp : Datum : Naam opsteller :

Meicirculaire 2023 23 juni 2023 Mohammad Horiya

Aanleiding

Hierbij wil ik u informeren over de recente ontwikkelingen met betrekking tot de meicirculaire 2023. De meicirculaire is een belangrijk document dat ons inzicht geeft in de financiële situatie van onze gemeente en eventuele wijzigingen in de landelijke financieringssystematiek. In de meicirculaire 2023 zijn een aantal belangrijke punten naar voren gekomen die van invloed zijn op onze gemeentelijke begroting en financiële planning. Ik wil u graag op de hoogte brengen van de volgende zaken: Uitkomsten meicirculaire 2023 ten opzichte van kadernota De meicirculaire betekent voor de gemeente Blaricum een voordeel van € 808.000,- in 2023, €561.000,- in 2024, €523.000,- in 2025, 134.000,- in 2026 en een nadeel van € 244.000 in 2027 ten opzichte van kadernota 2024. Omschrijving Begroting Effect tot Meicirculaire 2023

2023 15.903 808

2024 16.137 2.017

2025 16.547 1.668

Bedragen x € 1.000 2026 2027 14.987 14.987 1.401 1.023

Reeds verwerkt in kadernota Verschil t.o.v. kadernota

808

-1.456 561

-1.145 523

-1.267 134

-1.267 -244

Stand van de meicirculaire 2023

16.711

18.154

18.214

16.387

16.009

Bedragen x € 1.000 2026 2027 1.251 1.702 -6 -6 -39 -39 -366 -402 -7 -57

Het financieel effect van de meicirculaire is als volgt opgebouwd:

Omschrijving Ontwikkeling uitkeringsfactor Taakmutaties Integratie en doeluitkering WOZ Stelposten

2023 397 31 16 -66 -7

2024 1.509 554 -38 -296 -450

2025 1.486 427 -37 -373 -272

Totaal verschil met decembercirculaire 22

372

1.280

1.232

833

1.198

Verwachate inzet taakmutatie

-20

-4

-87

6

6

Netto verschil met decembercirculaire 22

352

1.276

1.145

839

1.204

1. Ontwikkeling uitkeringsfactor

Accresontwikkeling: De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. In deze circulaire is een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2023 en verder. Op basis van de keuzes uit het coalitieakkoord en aanvullende afspraken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is het accres voor de jaren tot en met 2025 gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire bijgesteld wordt op basis van de laatste inzichten van het Centraal Planbureau (CPB) over de loon- en prijsontwikkeling. In deze meicirculaire wordt de loon- en prijstranche van 2023 vastgezet. In het coalitieakkoord is besloten om het accres vanaf 2026 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Voor 2026 en verder is het accres gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Het kabinet heeft, als uitwerking van het coalitieakkoord, besloten dat het gemeente- en provinciefonds vanaf 2027 geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Volumeontwikkeling van de fondsen wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor de fondsen minder schommelen.

Sinds 2022 hebben de fondsbeheerders en de VNG afgesproken een splitsing in het accres aan te brengen tussen een volumedeel en een nominaal deel (t.b.v. loon/prijs). Het volumedeel is vastgeklikt voor de jaren 2022 t/m 2025. Het nominale deel wordt jaarlijks vastgesteld op basis van de stand meicirculaire. De cumulatieve mutatie voor het nominale deel in de jaren 2023 t/m 2028 bedraagt € 272 mln. in 2023, € 610 mln. in 2024, € 1.020 mln. in 2025, € 1.100 mln. in 2026, € 1.147 miljoen in 2027 en € 2.404 mln. in 2028. Bijstelling accres 2022 (extra prijsbijstelling 2022) In 2022 is de inflatie na het uitkomen van het CEP 2022 aanzienlijk gestegen. Daarom heeft het kabinet bij Najaarsnota 2022 besloten om eenmalig een structurele prijsbijstelling over 2022 uit te keren. Deze extra prijsbijstelling zal worden gebaseerd op CEP 2023, waarbij gekeken gaat worden naar de inflatieontwikkeling over 2022 (t.o.v. CEP 2022 (T- 1)). De prijsbijstelling geldt ook voor het gemeentefonds. Bij de berekening zijn de nieuwe grondslagen op basis van Miljoenennota 2023 gehanteerd om aan te sluiten bij de reguliere uitkering van de prijsbijstelling 2023 komend voorjaar 2024.

Financieringssystematiek medeoverheden In het coalitieakkoord heeft het kabinet een nieuwe financieringssystematiek voor medeoverheden aangekondigd met als doel een stabiele(re) financiering en meer autonomie voor medeoverheden. Bij Miljoenennota 2023 heeft het kabinet aanvullend eenmalig € 1 miljard voor gemeenten en € 0,1 miljard voor provincies beschikbaar gesteld voor 2026, vooruitlopend op de nieuwe

financieringssystematiek. Dit bedrag, opgeteld € 1,1 miljard, komt vanaf 2027 structureel beschikbaar. Daarnaast worden de fondsen vanaf 2027 geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bbp. Hiermee wordt een stabiele, solide en duurzame financiële basis geboden. Voorlopig is hiervoor aanvullend budget gereserveerd van € 150 miljoen in 2027 en € 300 miljoen in 2028 voor gemeenten en van € 15 miljoen in 2027 en € 30 miljoen in 2028 voor provincies. Tezamen komt het extra budget voor gemeenten en provincies in 2027 volgens de huidige raming uit op € 1,3 miljard.

2. Taakmutaties In de meicirculaire 2023 zijn de volgende taakmutaties verwerkt: Taakmutatis Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag GDI voorzieningen 2022 Handhaving energielabel C kantoren Verdeling structurele middelen Wet goed Verhuurderschap Flankerend beleid energiearmoede Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Correctie IPS Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie Loon- en prijsbijstelling 2023 AP Jeugdhulp Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+ Compensatieregeling voogdij 18+ Werkdrukverlaging jeugdbescherming Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Herinvoering eigen bijdrage WMO Overgangsrecht levenslang Jeugdzorg Voorschoolse educatie Totaal Taakmutatie

2023 4 -6 14 11

2024 4

2025 4

-

-

2 20 -11 -4

2 30 20

2 17 20

43 40

1

498 -

301 -

31

554

427

Bedragen x € 1.000 2026 2027 4 3 -

-

-

-

40 38 -88 -

39 37 -85 -

-

-6

-6

In de meicirculaire 2023 zijn de financieel belangrijkste taakmutaties:

Flankerend beleid energiearmoede Het kabinet stelt in totaal incidenteel € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroeg signalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 miljoen beschikbaar gesteld. Van deze middelen wordt € 40 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar

gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Loon- en prijsbijstelling 2023 (participatie, AP Jeugdhulp en Voogdij 18+) Per 2023 is een deel van de integratie-uitkering Participatie overgeheveld naar de algemene uitkering (zie meicirculaire 2022 paragraaf 2.2-13). Op basis van de huidige normeringssystematiek telt dit budget in 2023 nog niet mee in de grondslag van het accres voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarom wordt voor dit overgehevelde budget nog één keer loon- en prijsbijstelling toegekend voor de periode 2023 tot en met 2025. Op de AP staan nog middelen uit het coalitieakkoord gereserveerd voor de Jeugdzorg. Ook deze gereserveerde middelen op de AP worden gecompenseerd voor loon- en prijsontwikkeling. Het deel daarvan wat betrekking heeft op de bij Voorjaarsnota 2023 vrijgegeven middelen van de AP (zie ook paragraaf 2.2-7 van de meicirculaire 2023) wordt nu toegevoegd aan de algemene uitkering. Per 2023 is een deel van de integratie-uitkering Voogdij 18+ overgeheveld naar de algemene uitkering (zie meicirculaire 2022 paragraaf 2.2-17).

Op basis van de huidige normeringssystematiek telt dit budget in 2023 nog niet mee in de grondslag van het accres voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarom wordt voor dit overgehevelde budget nog één keer loon- en prijsbijstelling toegekend voor de periode 2023 tot en met 2025.

Compensatieregeling voogdij 18+ De inventarisatie van de compensatieregeling ‘Onderbreking financieringssystematiek voogdij en 18+’ over 2020 en 2021 kon, zoals in paragraaf 2.2-6 van de decembercirculaire 2022 vermeld, niet tijdig worden afgerond. Het gereserveerde budget voor 2022 van € 30 miljoen is toen vrijgevallen ten gunste van de algemene uitkering. Daarbij is toen aangegeven dat in de meicirculaire 2023 de verrekening van de bedragen voor de compensatieregeling met de algemene uitkering zal plaatsvinden. Gelet op de hoogte van de goedgekeurde aanvragen en dat er twee jaren in één keer worden afgehandeld, is het bedrag verhoogd naar € 59,5 miljoen. Daartoe wordt nu € 29,5 miljoen overgeboekt van de algemene uitkering naar de integratie-uitkering.

Integraal Zorgakkoord (WMO-abonnementstarief) Het kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft (geraamde opbrengst € 95 miljoen vanaf 2025) en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd.

Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. Onderstaande tekst over de beschikbaarstelling van extra middelen en de verdeling is onder voorbehoud van de omzetting van het principeakkoord in een definitief akkoord op het geheel van de Hervormingsagenda. In totaal wordt € 1,45 miljard in 2024 en € 954 miljoen in 2025 voor jeugdzorg beschikbaar gesteld, waarvan een deel (€ 91 miljoen in 2024 en € 95 miljoen in 2025) via de begroting van het ministerie van VWS. In totaal wordt dan ook € 1,36 miljard in 2024 en € 859 miljoen in 2025 aan de algemene uitkering van het gemeentefonds toegevoegd. Op de AP zijn middelen gereserveerd voor 2026 en verder. De beschikbaarstelling van deze middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. Net als voor de middelen in 2024 en 2025 geldt dat deze beschikbaar worden gesteld aan gemeenten met uitzondering van de investeringen waarvan is afgesproken deze door het Rijk worden gedaan. In aanvulling hierop verzacht het kabinet het ingroeipad voor de besparingsopgave met € 285 miljoen (voor 2024 met € 89 miljoen en voor 2025 met € 196 miljoen) en laat daarnaast de extra besparing van € 100 miljoen in 2024 vervallen (de aanvullende besparing in het coalitieakkoord voor dat jaar).

3. Integratie en doeluitkeringen De integratie en doeluitkeringen vanuit de meicirculaire 2023 bestaan uit:

Integratie en doeluitkering Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Wet Goed Verhuurderschap Leerlingenvervoer Oekraïne Jeugdcontributie bibliotheken Taal voor ontheemden uit Oekraïne Maatschappelijke begeleiding Participatie (IU)

2023 -53 7

Totaal IU/DU

7 13 14 6 12 10

2024 -53 7 -2 10

2025 -53 7 -2 11

16

-38

-37

Bedragen x € 1.000 2026 2027 -53 -53 7 7 -2 -2 9 9 -39

-39

Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (SPUK-SGCS, ook wel ‘brede SPUK”) gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitkering. Vanwege deze wijziging hebben we in de meicirculaire 2023 maatstaf 71 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches met ingang van uitkeringsjaar 2023 en verder laten vervallen. De inkomensoverdracht vindt tenslotte niet meer plaats via het gemeentefonds, maar zal via de specifieke uitkering plaatsvinden. Voor Blaricum betekent dit een korting van € 53.000,-

Leerlingenvervoer Oekraïne

Eind januari 2023 zijn er meer dan 88.000 vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland gekomen en ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), onder wie circa 18.000 kinderen en jongeren. Scholen en gemeenten spannen zich in om deze leerlingen onderwijs te bieden. Hier hoort in sommige gevallen ook het vervoer naar de school bij. Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan leerlingen uit Oekraïne. De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt, en maken. De decentralisatie uitkering ziet toe op de periode van januari 2023 tot en met 31 juli 2023. De bedragen, in totaal € 21,4 miljoen, Voor Blaricum betekent dit een bijdrage van € 13.000,-

Maatschappelijke begeleiding Conform artikel 18 van de Wet inburgering 2013 voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Gemeenten ontvangen hiervoor in 2023 in totaal circa € 12,9 miljoen. Voor Blaricum betekent dit een bijdrage van € 12.000,-

Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 114,97 miljoen in 2023, aflopend naar € 95,96 miljoen in 2028). De onderverdeling van de loon- en prijsbijstelling naar de twee onderdelen binnen de integratie-uitkering (Wsw en beschut werk) is opgenomen in de gemeentefondsrubriek op internet. Evenals de bedragen per gemeente voor de integratie-uitkering Participatie voor het jaar 2023 en verder. Voor Blaricum betekent dit een bijdrage van € 10.000,-

4. WOZ De aanpassing van de rekentarieven van de verdeelmaatstaf ozb is afgestemd op de WOZtijdvakken. Op 1 januari 2023 begint een nieuw WOZ-tijdvak met waardepeildatum 1 januari 2022. Bij de aanpassing van de rekentarieven is de vaste werkwijze toegepast: het rekentarief wordt naar beneden (of naar boven) bijgesteld om de stijging (of daling) van de ozb-maatstaf als gevolg van de stijging (of daling) van de WOZ-waarde van woningen en nietwoningen ongedaan te maken. De maatstaf groeit alleen met de inflatie mee (prijs Nationale Bestedingen, pNB). De marktontwikkeling tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2023 bij woningen wordt, op basis van informatie van de Waarderingskamer, geschat op 3%. Voor niet-woningen wordt de waardeontwikkeling over dezelfde periode geschat op 2%. De inflatie (pNB) in die periode bedraagt volgens de ramingen van het CPB 7%.

5. Verwachte inzet taakmutaties en inzet stelpost

Taakmutatis stelpost onderschrijding BCF-plafond Commissie van Wijzen Totaal stelposten

2023 -7 -

2024 -7 -443

2025 -7 -265

-7

-450

-272

Bedragen x € 1.000 2026 2027 -7 -7 -50 -7

-57

BCF- plafond In de septembercirculaire 2022 is een voorschot voor het jaar 2022 van € 320,9 miljoen verstrekt. Gemeenten hebben iets meer gedeclareerd bij het BCF, waardoor de ruimte onder het plafond voor 2022 € 318 miljoen bedraagt. Hierdoor bedraagt de afrekening voor het jaar 2022 van € 2,929 miljoen. In deze circulaire vindt de afrekening plaats in 2023 als incidentele onttrekking. Voor de begroting 2024 met bijbehorende meerjarenraming mag de raming maximaal gelijk zijn aan de afrekening van 2022, een macro bedrag van € 318 miljoen in alle jaren Toelichten Commissie van Wijzen (Jeugdzorg) Gezien dat de voor de Jeugdzorg een definitief akkoord voor 2024 en 2025 bereikt, staan de bedragen voor 2024 en 2025 bij de taakmutaties en daardoor vervalt het in deze stelpost.