B%26W%20RIB%2025%20januari%202022%20-%20Integrale%20aanpak%20Gooiergracht%20en%20opheffing%20GR%20Bijlage%20Intentieverklaring

Intentieverklaring integrale aanpak Gooiergracht Wij, de gemeenschappelijke regeling Gooiergracht en Vijzelgemaal Eemmeer, het waterschap Amstel, Gooi en Vecht, de gemeente Blaricum, de gemeente Laren, en de gemeente Eemnes, werken samen om de watergang Gooiergracht toekomstbestendig te maken. Dit doen wij door gezamenlijk uitvoering te geven aan onderstaande aanpak.

Aanleiding “Al eeuwenlang vormt de Gooijergracht de grens tussen de gemeenten Eemnes in de provincie Utrecht, en Laren en Blaricum in Noord- Holland. Er gaan fantastische verhalen over deze Gooijergracht rond. In vroeger tijden zouden de legers van de Bisschop van Utrecht en de Graaf van Holland ieder aan een kant van de gracht tegenover elkaar hebben gestaan. De Gooijergracht zou recht op de Dom van Utrecht af zijn gegraven en rijke Amsterdammers hebben hier een slot gehad.” Uit: Gooiergracht, snoer van drie grote verhalen en een reeks historiën, Schokland en Water, nov. 2018

De Gooiergracht heeft een functie in het afvoeren van effluent uit de rioolwaterzuiveringen van Hilversum en Blaricum, het bergen en afvoeren van (extreme) regenval en het vasthouden van water bij droogte. Het direct omliggende gebied wordt ook gebruikt voor recreatie en heeft landschappelijke potentie. Het klimaat verandert, wat met name merkbaar zal zijn in vaker en heftiger voorkomende weersextremen. Ook neemt het inwoneraantal van de gemeenten Blaricum, Laren en Eemnes langzaam toe en wordt er gesproken over het eventueel verplaatsen en samenvoegen van de Rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI’s) in Blaricum en Huizen. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de gewenste inrichting en beheer/onderhoud van zowel de Gooiergracht als de direct omliggende omgeving. Ook ligt er een opgave tot sanering van de waterbodem van de Gooiergracht. De Omgevingswet verlangt van (lokale) overheden dat zij in samenhang besluiten over de fysieke leefomgeving en dat zij inwoners en stakeholders daar nadrukkelijk bij betrekken. Door de bijzondere historie en een aantal juridische en bestuurlijke wijzigingen sinds het oprichten van de gemeenschappelijke regeling in 1960, was er tot voorkort bij de direct betrokken gemeenten Blaricum, Laren en Eemnes en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht geen gedeeld beeld over taken en verantwoordelijkheden rond de Gooiergracht.

Dit heeft geleid tot het uitblijven van onderhoud, sanering en opwaardering van de Gooiergracht.

1

Doel Wij streven naar: 1) een gezamenlijk proces voor de integrale ontwikkeling van de Gooiergracht en de inpassing in de directe omgeving, waarbij de gemeenten en het waterschap samenwerken als één overheid, in samenspraak met betrokken partijen; 2) een Gooiergracht die bijdraagt aan een klimaatbestendig en veerkrachtig watersysteem in het oostelijke deel van het Gooi; 3) het uitvoeren van kwaliteitsbaggeren (saneren) van de Gooiergracht; 4) het helder en eenduidig beleggen van de taken en verantwoordelijkheden voor het beheer en onderhoud, in overeenstemming met de huidige inzichten in wet- en regelgeving en ter vervanging van verouderde afspraken; 5) het toekennen van de status primaire watergang aan de Gooiergracht; 6) het overdragen van eigendommen vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Gooiergracht en Vijzelgemaal Eemmeer (GR GVE), passend bij de taken en verantwoordelijkheden; 7) het opheffen van de Gemeenschappelijke Regeling Gooiergracht en Vijzelgemaal Eemmeer (GR GVE);

Gewenst resultaat Wij wensen te komen tot: 1. Een door partijen gedragen visie en uitvoeringsprogramma voor de gewenste inrichting en landschappelijke inpassing van: de watergang Gooiergracht, de diverse inliggende kunstwerken en de oevers. Dit dient te zijn gebaseerd op: a. het gewenste watersysteem van het oostelijke deel van het Gooi in relatie tot het gewenste functioneren van de Gooiergracht en de aanwezige kunstwerken; (o.a. kwantiteit, kwaliteit, peilbeheer, stroomsnelheid, dimensionering, waterberging, biodiversiteit, klimaatadaptatie);

b. het gewenste oeverbeheer van de Gooiergracht; (o.a. talud, stevigheid/draagkracht, begroeiing, biodiversiteit);

c. het gewenste wegbeheer van de weg Goyergracht Noord; (o.a. verkeersdruk, wegverharding, dimensionering, benodigde draagkracht).

d. de gewenste landschappelijke inpassing en beeldkwaliteit van de Gooiergracht en haar oevers; e. de uit te voeren milieu-/saneringsmaatregelen ten aanzien van de waterbodem; f. de ambities en verwachtingen van andere stakeholders, waaronder: i. Provincie Noord-Holland, ii. Provincie Utrecht, iii. Rijkswaterstaat, iv. Waterschap Vallei en Veluwe, v. Goois Natuurreservaat, vi. Staatsbosbeheer, vii. Natuurmonumenten, viii. Eigenaren van de aan de watergang grenzende percelen, ix. Inwoners.

2

2. Het helder beleggen van taken en verantwoordelijkheden, in overeenstemming met de huidige inzichten in wet- en regelgeving. Dit dient te zijn gebaseerd op tabel 5 in het rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’ d.d. 19 november 2020 (zie bijlage 1), het bestuurlijk vastgestelde Handboek Onderhoud Oppervlaktewater (BOWA, 2018) en het uitgangspunt dat de watergang de status ‘primaire watergang’ krijgt toegewezen. 3. De overdracht van eigendommen van de GR GVE naar de diverse betrokken partijen. Dit dient te zijn gebaseerd op tabel 5 in het rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’ d.d. 19 november 2020 (zie bijlage 1).

Na te streven aanpak en planning De visie en het uitvoeringsprogramma dienen in het najaar van 2022 gereed te zijn, zodat op 1 januari 2023 kan worden gestart met de uitvoering ervan. Dit leidt tot onderstaande planning: Aanpak: Planning: 1 Uitvoeren inventarisaties voor onderdelen 1a t/m 1f, Nu t/m maart 2022 waaronder het vergaren van gegevens en het ophalen van ambities en verwachtingen van andere stakeholders. 2 Verkennen en voorbereiden van de noodzakelijke Nu t/m maart 2022 processtappen voor:  Het toekennen van de status ‘primaire watergang’,  Het overdragen van (kadastrale) eigendommen,  Het opheffen van de GR GVE. --- bestuurlijke sessie ----- maart 2022 --3 Opstellen concept visie + maart & april 2022 Definiëren keuzevarianten en daarbij:  in beeld brengen van kosten voor realisatie + toekomstig onderhoud,  gekoppeld aan de daarmee te realiseren kwaliteit (en evt. de te accepteren onzekerheden/risico’s). --- bestuurlijke sessie ----- april/mei 2022 --4 Uitwerken visie en deze verbinden aan: april & mei 2022 - globaal te verwachten kosten per partij voor de realisatie van de gewenste maatregelen, - de overdracht van eigendommen vanuit GR GVE - en het toekomstige onderhoud vanuit de eigen taken en verantwoordelijkheden.

--- bestuurlijke sessie ----- mei/juni 2022 ----- benen op tafel sessie met raden & AB & stakeholders --- --- juni 2022 --5 Opstellen bestuursvoorstellen. Juni/juli 2022 6 Bestuurlijk overeenkomen voorkeursvariant & juli t/m oktober 2022 kostenverdeling & uitvoeringsaanpak & eigendomsoverdracht [op niveau raad & AB; dit vormt de vastgestelde visie en uitvoeringsprogramma]. --- bestuurlijke sessie ----- okt/nov 2022 --7 Daarna: januari 2023 e.v. - het uitvoeren en waar nodig verder voorbereiden van de gewenste fysieke uitvoeringsmaatregelen, - het daadwerkelijk overdragen van eigendommen, - het daadwerkelijk opheffen van de GR.

3

Randvoorwaarden De BEL-gemeenten en waterschap AGV brengen de eigen kennis en expertise in, ieder vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid zoals voorgesteld in het rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’ d.d. 19 november 2020. Hiervoor wordt een ambtelijke projectgroep opgericht. Voor het uitvoeren van bovengenoemde aanpak is daarnaast inzet van externe capaciteit nodig. Deze is nodig voor, onder andere, het organiseren van regie, interne en externe bijeenkomsten, afstemming, schrijfwerk en het waar nodig uitvoeren van gerichte onderzoeken en kostenramingen. De kosten voor het inhuren van deze externe capaciteit worden gedragen door de gemeenschappelijke regeling Gooiergracht en Vijzelgemaal Eemmeer en het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. We zoeken hierbij tevens naar mogelijkheden voor cofinanciering vanuit andere partijen. Het vaststellen van een gedeelde visie en uitvoeringsprogramma, het helder beleggen van taken en verantwoordelijkheden conform het rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’ en een daadwerkelijke overdracht van eigendommen is afhankelijk van de instemming van de daartoe bevoegde organen van de drie gemeenten, het waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de GR GVE.

Ondertekening Aldus opgemaakt en getekend op: 26 januari 2022 Namens de Gemeenschappelijke Regeling Gooiergracht en Vijzelgemaal Eemmeer, en namens de gemeente Laren, De heer P.A.M. Calis

Namens het waterschap Amstel, Gooi en Vecht, De heer P.M. Smit

Namens de gemeente Blaricum, Mevrouw M.S.M. Klingenberg-Klinkhamer

Namens de gemeente Eemnes, De heer Th. Reijn

4

Bijlage 1: Tabel 5 uit rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’, d.d. 19 november 2020 Overgenomen van pagina 22/23 uit het rapport ‘Inventarisatie Gooiergracht’, d.d. 19 november 2020, opgesteld door ingenieursadviesbureau Sweco, in opdracht van GR GVE en waterschap AGV:

5