AH Aanvraag voor uitbreiden Bijlage 6 Ruimtelijke onderbouwing

Gemeente Blaricum

Huizerweg 4-8

Ruimtelijke onderbouwing

December 2021

Kenmerk 0376-03-T02 Projectnummer 0376-03

Inhoudsopgave 1.

Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Ligging en begrenzing plangebied 1.3. Bestemmingsplan Blaricum Dorp 2018 1.4. Leeswijzer

1 1 1 2 3

2.

Beschrijving bestaande situatie 2.1. Geschiedenis 2.2. Bestaande situatie 2.3. Noodzaak tot uitbreiding

4 4 5 7

3.

Toekomstige situatie 3.1. Algemeen 3.2. Bebouwing 3.3. Groen 3.4. Verkeer en parkeren

10 10 10 11 12

4.

Relevant beleid 4.1. Nationaal beleid 4.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 4.1.2. Ladder voor duurzame verstedelijking 4.1.3. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening 4.2. Provinciaal beleid 4.2.1. Omgevingsvisie NH2050 4.2.2. Omgevingsverordening Noord-Holland 2020 4.3. Gemeentelijk beleid 4.3.1. Strategische visie Blaricum 2030 4.3.2. Centrumvisie Blaricum

14 14 14 15 16 16 16 17 18 18 19

5.

Milieu- en overig onderzoek 5.1. Behoefte-onderzoek 5.2. Bodemonderzoek 5.3. Archeologie 5.4. Waterhuishouding 5.4.1. Algemeen 5.4.2. Beleid 5.4.3. Gevolgen bouwplan 5.4.4. Procedure 5.5. Flora en fauna 5.6. Geluid

21 21 22 23 24 24 25 26 26 26 28

6.

5.7. Bedrijvigheid 5.8. Luchtkwaliteit 5.9. Veiligheid 5.10. Vormvrije mer-beoordeling

29 32 34 35

Uitvoerbaarheid 6.1. Economische uitvoerbaarheid 6.2. Maatschappelijke uitvoerbaarheid

37 37 37

Bijlagen: 1. Buiten-Ruimte B.V., Parkeeronderzoek Huizerweg 8 e.o. te Blaricum – Albert Heijn Blaricum, 2021AHE01, concept, Veghel, 20 oktober 2021 2. Bureau Stedelijke Planning, Albert Heijn Blaricum Laddertoets uitbreiding supermarkt, 20210090, Amsterdam, 20 oktober 2021 3. PJ Milieu B.V., Verkennend bodem- en asbest in grondonderzoek Huizerweg 4 en Burgemeester Heerschopweg 5 Blaricum, Nijkerk, 26 juli 2021 4. Buro de Brug, Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek – boringen (verkennende fase) Huizerweg 4-8 in Blaricum, gemeente Blaricum, B21-481, concept 2.0, Spijkerboor, 9 augustus 2021 5. Groenewold Adviesbureau voor Milieu & Natuur, Quickscan soorten sloop en nieuwbouw AH Huizerweg 4-8 te Blaricum, 2021-090 versie Nov.21-v2, Ermelo, 3 november 2021 6. Groenewold Adviesbureau voor Milieu & Natuur, Akoestisch onderzoek uitbreiding supermarkt Huizerweg 8 Blaricum, 2021-090 versie Nov.21-v1, Ermelo, 3 november 2021 7. SVP – architectuur en stedenbouw, Verslag bezoek omwonenden 12 februari 2021 Uitbreiding Albert Heijn Huizerweg Blaricum, 3381/V2021-01/MVA Amersfoort, 23 maart 2021

1

1.

Inleiding

1.1.

Aanleiding De supermarkt Albert Heijn is momenteel gevestigd aan de Huizerweg 6-8 in Blaricum. Om in de toekomst over een winkel te beschikken die voldoet aan de eigentijdse eisen is een vergroting van het verkoopvloeroppervlak noodzakelijk. In verband daarmee zijn de bestaande panden aan de Huizerweg 4 en de Burgemeester Heerschopweg 5 aangekocht. Na de sloop van die panden zal de supermarkt en de aan de Burgemeester Heerschopweg gesitueerde parkeerplaats worden uitgebreid. Deze ontwikkeling past niet in het vigerende bestemmingsplan. Daarom heeft verzocht om medewerking aan dit plan te verlenen door op grond van artikel 2.1, lid 1, sub c in samenhang met artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) door middel van een omgevingsvergunning af te wijken van het vigerende bestemmingsplan (projectafwijkingsbesluit) en de bouw van de drie appartementen mogelijk te maken. In deze ruimtelijke onderbouwing wordt aangetoond dat deze ontwikkeling goed inpasbaar is in de bestaande omgeving. Afbeelding 1: Ligging plangebied.

1.2.

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied van het bestemmingsplan Huizerweg 4-8 maakt onderdeel uit van het centrum van Blaricum.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

2

1.3.

Bestemmingsplan Blaricum Dorp 2018 Voor het plangebied vigeert het bestemmingsplan "Blaricum Dorp 2018" dat door de gemeenteraad van Blaricum op 6 maart 2018 is vastgesteld. Het plangebied heeft de enkelbestemmingen "Centrum", "Tuin" en "Verkeer – Verblijfsgebied" en de dubbelbestemmingen "Waarde – Archeologie 1" en "Waarde - Cultuurhistorie". Op 30 juni 2020 heeft de gemeenteraad van de gemeente Blaricum het bestemmingsplan "Blaricum Dorp Herziening 2020" vastgesteld. Daarin is en aantal verbeteringen aangebracht in de regeling van het bestemmingsplan "Blaricum Dorp 2018". Afbeelding 2: Fragment plankaart bestemmingsplan Blaricum Dorp 2018.

De huidige supermarkt heeft de bestemming "Centrum" Ook de percelen waar de uitbreiding plaatsvindt, hebben die bestemming. De bestemming "Centrum" staat de uitbreiding toe, maar het bouwplan past niet in het bestemmingsplan omdat buiten de aangegeven bouwvlakken wordt gebouwd en dat de bouwhoogte op een aantal punten afwijkt van de bouwhoogten die het bestemmingsplan mogelijk maakt. Daarom is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. De huidige parkeerplaats heeft de bestemming "Verkeer – Verblijfsgebied". Deze parkeerplaats zal worden uitgebreid op gronden die nu de bestemming "Tuin" hebben. Die bestemming staat het parkeren ten behoeve van een supermarkt niet toe. Het plangebied heeft verder de dubbelbestemming "Waarde –Archeologie – 1". Hiervoor geldt een onderzoeksplicht vanaf 50 m². Derhalve is archeologisch onderzoek noodzakelijk.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

3

Verder heeft een zone evenwijdig aan de Burgemeester Heerschopweg de dubbelbestemming "Waarde – Cultuurhistorie". Deze gronden zijn mede bestemd voor de bescherming en de veiligstelling van de cultuurhistorische waarden die samenhangen met het beschermde dorpsgezicht. Daarom is een aantal aanvullende bouwregels van kracht. Na advies van de BELcommissie Ruimtelijke Kwaliteit over de vraag of de met het beschermde dorpsgezicht samenhangende waarden niet onevenredig worden aangetast, kunnen burgemeester en wethouders in afwijking van die aanvullende bouwregels, een omgevingsvergunning verlenen.

1.4.

Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 van de toelichting de bestaande situatie van het plangebied beschreven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving van de toekomstige situatie. De nieuwe ontwikkeling wordt hier verder toegelicht. Het relevante beleid op rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau is samengevat in hoofdstuk 4. Een toetsing aan de milieuhygiënische aspecten en gebiedswaarden is weergegeven in hoofdstuk 5. Hierbij wordt ingegaan op onder andere de bodem- en luchtkwaliteit, milieuzonering, geluid, flora en fauna, enzovoort. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

4

2.

Beschrijving bestaande situatie

2.1.

Geschiedenis Oorspronkelijk was Blaricum een nederzetting van boeren, die woonden in plaggenhutten en eenvoudige boerenwoningen. In de tiende eeuw of misschien zelfs eerder, vestigden de eerste mensen zich in het Blaricumse heide- en bosgebied. De eerste bewoners ontgonnen de woeste gronden voor het boerenbedrijf, met veeteelt op de gemeenschappelijke weide en schapen op de heide. De boeren hielden zich bezig met plaggen steken voor het vee op stal en het inzaaien en oogsten van akkertjes. Vele eeuwen lang vormde de agrarische productie het belangrijkste middel van bestaan in de Gooise dorpen. Blaricum groeide uit tot een brinkdorp, dat tot in het begin van de 20e eeuw zijn oorspronkelijke agrarische karakter wist te behouden. Afbeelding 3: Historische topografie.

Het Gooi werd uit zijn isolement verlost door de officiële openstelling van de Oosterspoorweg op 10 juli 1874. Dit bracht grote veranderingen voor de streek met zich mee. Het Gooi werd toegankelijk en welgestelden afkomstig uit de Randstad lieten grote woningen bouwen. Ook intellectuelen en kunstenaars vestigden zich in Blaricum, aangetrokken door de schoonheid van het Gooi. Mede hierdoor zijn er rond het oorspronkelijke dorp door veelal vooraanstaande architecten, villa's, atelierwoningen en landhuizen gebouwd. Langs de bestaande uitvalswegen is hierdoor een soort lintbebouwing ontstaan. Tussen deze uitvalswegen (linten) liggen daarnaast

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

5

enkele woonkavels verder van de weg af. Ondanks deze bebouwing tussen de linten heeft Blaricum haar zeer authentieke karakter weten te behouden. Boerenerven en weilanden wisselen elkaar af. Sommige wegen zijn nog steeds zandpaden en de bebouwing is nog redelijk authentiek. Vanaf 1882 reed de Gooische Stoomtram door Blaricum. In de volksmond werd de tram De Gooische Moordenaar genoemd, wegens de vele ongevallen. De tram van de N.V. Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij (NBM) reed vanuit Hilversum, via Laren verder door naar Huizen. Blaricum ligt op de noordflank van het verlengde van de Utrechtse Heuvelrug. Vanaf de toenmalige melkfabriek 'de Hoop' (waar nu de Albert Heijn en de gelijknamige ijssalon in zit) was het voor de stoomtrams een hele klim het Huizerhoogt op en ook hier moest de stoomtrammachinist het geheel wel eens terug laten 'zakken' om opnieuw vanuit Blaricum een aanloop te nemen. Even door de bocht op de Huizerweg kreeg Blaricum in 1925 zijn eigen station. Het wachtlokaal aan de huidige Huizerweg 4 was later onder meer een lunchroom en daarna een patatkraam. Er stonden 2 grote schoonstenen op het pand voor de kachel. Na het wachthuisje is het verbouwd en kwam er een interieurzaak van de familie Dingemanse, daarna kwam de ABN erin en daarna Interventus verzekeringen.

Het huisje is weer verbouwd in 2015 waarbij het wit gestuukt is en er een rieten kap op is gekomen. Momenteel is op dit adres de koffie- en theesalon Blushing gevestigd. Rond 1986 is er achterop dit perceel een vrijstaande woning gebouwd. Even verderop op het huidige nummer 10 werd de Stoomzuivelfabriek Melkinrichting De Hoop opgericht. De vierde generatie heeft hier nu een ijssalon. Tussen beide percelen in is L.J. Roegiest, een Belg, die bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog als vluchteling naar Nederland kwam, een garagebedrijf gestart. In mei 1926 vestigde hij zijn bedrijf in het nieuw gebouwde pand aan de Huizerweg 8. Die bebouwing is voor het eerst op de topografische kaart uit 1931 te zien. In 1962 paste hij zijn garagebedrijf geheel aan de eisen van toentertijd aan en kreeg ter gelegenheid. In 1965 nam Opeldealer Van Voorden de garage over. In 1985 werd Albert Heijn eigenaar van het pand en in 1989 verkreeg de vader van de huidige franchiseneemster de leiding over deze franchisevestiging. Naast het pand was de bakkerij van de familie Frank; later kwam hier ook een makelaar bij, in een hoekje van het pand. In 2007 werd de leeggekomen bakkerij en winkel van buurman Paul Frank werd aan de Albert Heijn-winkel toegevoegd.

2.2.

Bestaande situatie Het plangebied ligt gedeeltelijk in het beschermd dorpsgezicht, zoals dat op 15 maart 1967 is vastgesteld. In een beschermd stads- of dorpsgezicht is sprake van een samenhangende groep onroerende zaken, hieronder begrepen bomen, wegen, straten, pleinen, bruggen, vaarten, grachten, sloten en andere wateren, welke met één of meer tot de groep behorende monumenten een beeld vormen dat van algemeen belang is wegens de schoonheid of het karakter van

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

6

het geheel. De parkeerplaats, de voortuin van de woning aan de Burgemeester Heerschopweeg 5 en een klein deel van het winkelpand behoren weliswaar tot het beschermd dorpsgezicht, maar zijn, met uitzondering van het groene karakter van de tuin van de woning, geen onderdeel van de waarden die het dorpsgezicht poogt te beschermen. Uiteraard kan bij nieuwe ontwikkelingen wel een afweging gemaakt worden in hoeverre die ontwikkelingen het karakter van het beschermd dorpsgezicht versterken. De bebouwing langs de wegen rondom het plangebied kent veel afwisseling in vorm en grootte. Ook per straat is er veel variatie. Langs doorgaande wegen is de dichtheid in het algemeen hoger. In achterliggende straten staan meer vrijstaande gebouwen. Langs historisch doorgaande straten (Huizerweg en Dorpsstraat) staan veel voorkanten. In de secundaire straten is er meer afwisseling tussen voor- en achterkanten. De rooilijnen verspringen per gebouw. Op veel plekken is het gebouw wat teruggetrokken op het kavel, met name bij de niet doorgaande wegen. De rooilijnen liggen ook vaak scheef ten opzichte van elkaar. De voorzieningen concentreren zich langs de Huizerweg en de Dorpsstraat, in de secundaire straten wordt meer gewoond. De Huizerweg heeft een afwisselend dorpsbebouwingsbeeld dat wordt gekenmerkt door individuele bebouwing met soms samengestelde bouwmassa's uit verschillende perioden.

De bebouwing bestaat uit één of twee bouwlagen met een vaak een forse kap. De meeste gebouwen hebben de goothoogte op de eerste bouwlaag. Voor het metselwerk van de panden is veelal bruine, gele en rode baksteen gebruikt, die in enkele gevallen wit gekeimd is. De kappen hebben dakpannen of zijn rietgedekt. Afbeelding 4: Bestaande situatie.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

7

De huidige Albert Heijn is gevestigd in de panden Huizerweg 6 en 8. Beide panden bestaan uit twee bouwlagen met een kap (schilddak) en zijn op de beganegrondlaag met elkaar verbonden. Aan de achterzijde zijn de panden uitgebouwd met één platafgedekte bouwlaag, waarbij op nummer 6 nog een deel is afgedekt met een kap. Aan de westkant van het pand heeft de bebouwing 4 evenwijdige zadelkappen haaks op het Achterom. De winkel heeft in de huidige situatie een winkelvloeroppervlak van 960 m². In het pand is te weinig magazijnruimte om de voorraad op te slaan. Daarom is er naast de winkel een krattenopslag buiten en wordt een woning aan de Burgemeester Heerschopweg als extra magazijnruimte benut. Op de begane grond is de supermarkt gevestigd, daarboven zijn kantoorruimten en de personeelskantine. Aan het Achterom ligt het magazijn. Hier vindt ook de bevoorrading plaats. De supermarkt is dagelijks geopend van 8.00-21.00 uur en zondags van 12.00-18.00 uur. De koffie- en theesalon Blushing en de woning aan de Burgemeester Heerschopweg 5 zijn aaneengebouwd. Blushing bestaat uit één bouwlaag met een kap. Burgemeester Heerschopweg 5 is een rietgedekte boerderette van één bouwlaag met twee lagen in de kap. Aan de Huizerweg is voor de winkel een aantal gestoken parkeerplaatsen aanwezig.

Achter de winkel, aan de Burgemeester Heerschopweg, beschikt Albert Heijn over een parkeervoorziening met 28 parkeerplaatsen.

2.3.

Noodzaak tot uitbreiding Sinds 2012 is de franchiseneemster met de gemeente in gesprek om te bespreken hoe tot een oplossing gekomen zou kunnen worden voor de steedse nijpender wordende problematiek van de winkelgrootte. In die gesprekken zijn alternatieve locaties aan de orde geweest. Omdat een supermarkt een belangrijke rol als publiekstrekker voor andere winkels heeft, heeft de gemeente Blaricum echter de voorkeur voor een uitbreiding van de supermarkt op de huidige locatie. Daarom heeft de franchiseneemster het naastgelegen onroerend goed aan de Huizerweg 4 en de Burgemeester Heerschopweg 5 aangekocht. De functie die de supermarkt voor het dorp heeft past niet in het huidig beschikbare oppervlak. Er is meer ruimte nodig om het assortiment op peil te houden. Om toekomstbestendig te zijn, moet de winkel uitbreiden. Dit heeft ermee te maken dat de druk op de vierkante meter vele malen groter is dan de supermarkt aankan. Daarnaast is er te weinig magazijnruimte. Daarom wordt nu gebruik gemaakt van externe opslagruimte. Daar komt bij dat Albert Heijn landelijk andere winkelformules is gaan hanteren. De huidige winkelformule is verouderd. De ondersteuning vanuit logistiek en het hoofdkantoor van de huidige formule wordt afgebouwd en op afzienbare termijn niet meer ondersteund. De nieuwe formule is ruimtelijker opgezet met bredere paden en lage koelingen, aangepast aan de wensen

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

8

en eisen van de hedendaagse klant. Hierdoor is meer ruimte nodig om hetzelfde assortiment te kunnen aanbieden. De toekomstige winkelformule past op geen enkele manier in een winkel van 960 m². Deze afmeting is niet meer van deze tijd voor het assortiment, de service en het aantal klanten dat iedere dag wordt bediend. Daarom is een uitbreiding naar een winkel van ongeveer 1.300 m² nodig. Door een dergelijke uitbreiding1 krijgt de supermarkt de afmeting van een gemiddelde dorpssupermarkt. Zonder uitbreiding zal de winkel het aanbod moeten reduceren tot een basisassortiment. Daarmee ontstaat een buurtsuper waar er geen keuze meer is in biologisch, vleesvervangers, acties, innovatief aanbod en producten met het oog op allergieën. Blaricumse klanten zijn in dat geval genoodzaakt om voor deze producten naar Huizen of Laren te rijden of online te gaan shoppen. Het effect op de andere middenstand in het dorp zal hierdoor direct voelbaar zijn. Een supermarkt van moderne omvang bindt niet alleen lokale consumenten in het dorp aan zich, maar zorgt ook voor een gezond toekomstperspectief van de lokale versspeciaalzaak. Door te investeren in vooruitgang blijft de winkel een duurzame, moderne en kwalitatief goede supermarkt waar de service en het assortiment worden aangeboden die de huidige klandizie gewend is. Sociaal en economisch is een sterke supermarkt belangrijk voor een vitaal dorp.

Een aantrekkelijke supermarkt die aan de moderne maatstaven voldoet, draagt bij aan de versterking van het vestigingsklimaat voor bewoners en bedrijven, en daarmee aan het concurrentieprofiel van Blaricum.

1

Uit het onderzoek ten behoeve van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking (zie paragraaf 5.1) blijkt overigens dat deze noodzaak tot uitbreiding niet alleen is voorbehouden aan de Albert Heijn formule, maar speelt ook bij de andere formules.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

9

Afbeelding 5: Impressie nieuwbouw Huizerweg.

Afbeelding 6: Impressie nieuwbouw parkeerplaats.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

10

3.

Toekomstige situatie

3.1.

Algemeen Het pand aan de Huizerweg 4, waarin de koffie- en theesalon Blushing is gevestigd, en de woning aan de Burgemeester Heerschopweg 5 zullen worden gesloopt. In plaats daarvan wordt de Albert Heijn op beide percelen uitgebreid. Daardoor groeit het winkelvloeroppervlak van 960 m² naar ongeveer 1.300 m². Afbeelding 7: Indicatieve toekomstige situatie.

Omdat een andere winkelformule wordt toegepast, zal de vloerproductiviteit (= de omvang van de bestedingen per m² winkelvloeroppervlak) naar verwachting niet toenemen. Het assortiment zal niet worden uitgebreid, maar op een ruimere wijze worden gepresenteerd. Als gevolg daarvan zal de verkeersaantrekkende werking, de parkeerdruk en het aantal vrachtwagens dat nodig is voor de bevoorrading niet toenemen. De verbouwing heeft daarmee naar verwachting dan ook geen effect op het aantal klanten dat de winkel bezoekt.

3.2.

Bebouwing Op basis van de stedenbouwkundige analyse zijn bij de ontwikkeling van het bouwplan de volgende uitgangspunten gehanteerd: Verspringende rooilijn  voorzijde aan Huizerweg, rooilijn dicht op de weg en volgt de weg;  achterzijde aan Burgemeester Heerschopweg, teruggelegde gevel met meer ruimte tussen gebouw en weg;

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

11

 samengesteld volume met individueel herkenbare panden;  basis goothoogte op eerste laag, met accenten met goothoogte op tweede laag. Uit stedenbouwkundig oogpunt is het niet gewenst dat de uitbreiding van de winkel een platafgedekte aanbouw is. In bedrijfseconomisch opzicht is het wel noodzakelijk dat de ruimte op de verdieping efficiënt gebruikt kan worden. Boven de bestaande winkel zijn al voldoende algemene ruimtes (kantoor, kleedruimte, personeelskantine enzovoort) aanwezig. Aan een uitbreiding daarvan is geen behoefte. Daarom zal op de verdieping van de nieuwbouw een drietal appartementen worden gebouwd. Deze appartementen voor senioren zullen worden aangeboden in een prijssegment waaraan momenteel veel behoefte is. Hierdoor is het mogelijk het bouwvolume omhoog te brengen en een kap te maken. Voordeel hiervan is bovendien dat de leefbaarheid en de veiligheid in het centrum wordt bevorderd. In de architectuur krijgt de nieuwbouw een agrarisch volume met een 'voorhuis' aan de Huizerweg. Hierdoor wordt het totale volume opgeknipt in twee delen, en sluit het de nieuwbouw aan bij de schaal van het dorp. De representatieve voorzijde gaat mee in het beeld van de Huizerweg, de informele achterzijde sluit aan bij het agrarisch karakter van het dorp. De nieuwbouw sluit qua materialisatie aan bij de directe omgeving en omringende bebouwing.

Om het individuele karakter van de bebouwing langs de Huizerweg te benadrukken zal de uitbreiding een dwarskap krijgen, waardoor de nieuwbouw zich voegt in het bestaande karakteristieke bebouwingsbeeld. Afbeelding 8: Indicatieve gevelimpressie Huizerweg.

3.3.

Groen In verband met de bouwplannen zullen ook de onbebouwde gronden opnieuw worden ingericht, De gronden die niet noodzakelijk zijn voor parkeerplaatsen en fietsenstallingen krijgen een groene invulling. Voor de invulling hiervan is een beplantingsplan gemaakt (zie afbeelding 9). Die beplanting levert een bijdrage aan de biodiversiteit. Bij de soortenkeuze is uiteraard rekening gehouden met de bezonning van de verschillende plantlocaties en er is gekozen voor sterke soorten voor de openbare ruimte. Minstens zo belangrijk is dat die beplanting ook nog sierlijk en representatief is en door het jaar heen bloeiperioden heeft. Tussen de Burgemeester Heerschopweg en de parkeerplaats zal een bomenrij worden ingeplant die die weg begeleidt. Daarnaast zal tussen de fietsenstalling en de perceelsgrens met Huizerweg 2 waar mogelijk een groenstrook worden ingeplant. Ooklangs de achtergevel van de

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

12

supermarkt en bij de terugliggende gevelvlakken langs de Huizerweg is ruimte voor (gevel)beplanting. Afbeelding 9: Beplantingsplan.

3.4.

Verkeer en parkeren De verbouwing is noodzakelijk omdat de winkelformule van Albert Heijn verandert. Het assortiment zal niet worden uitgebreid, maar op een ruimere wijze worden gepresenteerd. Als gevolg daarvan zal de verkeersaantrekkende werking, de parkeerdruk en het aantal vrachtwagens dat nodig is voor de bevoorrading niet toenemen. De parkeerplaats aan de zijde van de Burgemeester Heerschopweg wordt uitgebreid van 28 naar 40 plaatsen. Het aantal plaatsen voor fietsen aan de achterkant van de winkel wordt verdubbeld naar 60 stallingsplaatsen ten opzichte van het huidige aantal. In verband met de planontwikkeling is een parkeeronderzoek2 uitgevoerd. Als gevolg van de planontwikkeling neemt de theoretische parkeerbehoefte toe. Onderzocht is wat de theoretische parkeerbehoefte is en of de uitbreiding heeft op de bestaande parkeersituatie. De uitbreiding heeft een omvang van 450 m² b.v.o.. Daarnaast worden er 3 appartementen gerealiseerd. De

2

Buiten-Ruimte B.V., Parkeeronderzoek Huizerweg 8 e.o. te Blaricum – Albert Heijn Blaricum, 2021AHE01, concept, Veghel, 20 oktober 2021

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

13

Albert Heijn valt, op basis van het winkelvloeroppervlak (w.v.o.), onder de parkeernorm fullservice-supermarkt. De theoretische parkeernorm voor de uitbreiding van de Albert Heijn bedraagt 3,35 parkeerplaatsen per 100 m² b.v.o.. Voor de uitbreiding van de Albert Heijn geldt een theoretische parkeerbehoefte van (3,35 x 4,5 =) 15 parkeerplaatsen. Bij een functiewijziging mag salderen toegepast worden. De bestaande horecagelegenheid (Blushing) heeft een oppervlakte van 130 m² en valt onder de functie Café/bar/cafetaria. Deze functie heeft een parkeernorm van 5 parkeerplaatsen per 100 m² b.v.o.. Dit resulteert in een theoretische parkeerbehoefte van (5,0 x 1,3 =) 7 parkeerplaatsen. De theoretische parkeernorm voor de woning is 1,8 parkeerplaats per woning. Dit resulteert in een totaal van 9 parkeerplaatsen. Na saldering resulteert de toekomstige parkeerbehoefte van de uitbreiding 10 parkeerplaatsen. Voor het bepalen van de bezettingsgraad van het onderzoeksgebied zijn op 2 vrijdagen en 2 zaterdagen in de laatste week van augustus en de eerste week van september 2021 parkeerdrukmetingen uitgevoerd. Tijdens de parkeerdrukmetingen is in de openbare ruimte rondom de Albert Heijn op meerdere telmomenten een bezettingsgraad waargenomen van 85% of hoger.

Wanneer de bezettingsgraad in de openbare ruimte hoger dan 85% is, wordt een parkeervoorziening als vol ervaren en ontstaat er zoekgedrag. Dit kan ten koste gaan van de verkeersveiligheid. Tijdens geen van deze momenten is gelijktijdig op het parkeerterrein van de Albert Heijn een bezettingsgraad van 85% of hoger waargenomen. Bij een waargenomen bezettingsgraad van 85% of hoger op het parkeerterrein van de Albert Heijn is gelijktijdig in de openbare ruimte geen bezettingsgraad van 85% of hoger waargenomen. Van een parkeerprobleem in de openbare ruimte als direct gevolg van een tekort aan parkeerplaatsen op het parkeerterrein van de Albert Heijn is hierdoor geen sprake. Op basis van de onderzoeksresultaten van het parkeeronderzoek blijkt dat het parkeerterrein van de Albert Heijn een ondersteunende functie heeft voor de bezettingsgraad in de openbare ruimte. Door de aanwezigheid van het parkeerterrein van de Albert Heijn wordt de totale bezettingsgraad in de openbare ruimte lager. In verband met de geplande uitbreiding is de Albert Heijn worden 12 parkeerplaatsen extra aangelegd op eigen terrein. De theoretische parkeerbehoefte van de uitbreiding is 10 parkeerplaatsen. Hiermee wordt voldaan aan de theoretische parkeerbehoefte van de uitbreiding.

De ondersteunende factor voor de bezettingsgraad in de openbare ruimte zal door toevoeging van de 12 parkeerplaatsen op het parkeerterrein van de Albert Heijn groter worden. Doordat deze parkeerplaatsen op eigen terrein worden gerealiseerd heeft dit geen nadelige gevolgen voor de parkeerplaatsen in de openbare ruimte.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

14

4.

Relevant beleid

4.1.

Nationaal beleid

4.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012). De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke prioriteiten de Rijksoverheid stelt bij de inrichting van Nederland en hoe het Rijk keuzes maakt in de uitvoering daarvan. Keuzes die samenhangen met toekomstbeelden over de fysieke leefomgeving, maatschappelijke opgaven en bijbehorende economische perspectieven.

Steeds duidelijker wordt dat de opgaven alleen goed aangepakt kunnen worden als dat in samenhang gebeurt, het ontwikkelpotentieel van heel Nederland optimaal wordt benut en gezorgd wordt voor een duurzame verbinding van alle delen van Nederland en met de landen om ons heen. Het beleid in de leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken overheden. De NOVI geeft aan waar het Rijk zich op nationale schaal aan bindt, waar het regie voert richting medeoverheden of waar het juist aan de medeoverheden is om keuzes te maken. Provincies en (samenwerkende) gemeenten zullen in hun omgevingsvisies uiting geven aan hun eigen verantwoordelijkheid en keuzes in de fysieke leefomgeving. Met de NOVI wordt in beeld gebracht waar kansen liggen. Kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren. Kansen om sociale samenhang, gezondheid en economisch herstel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een circulaire samenleving – stevig te verankeren in onze manier van leven en werken. Daartoe zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

15

Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Ten behoeve van die afweging gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes:  combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte;  kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere;  afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

Planspecifiek Zowel vanuit de prioriteit dat er een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel is als vanuit die van sterke en gezonde steden en regio's is het van belang dat er op lokaal niveau sprake is van een goed voorzieningenniveau. Door de uitbreiding van de supermarkt heeft niet alleen die supermarkt een duurzame toekomst, maar zal ook de andere detailhandel in het centrum van de publieksaantrekkende werking van de supermarkt profiteren, doordat klanten als ze boodschappen doen ook regelmatig andere winkels bezoeken. De planontwikkeling is niet in strijd met de uitgangspunten van de NOVI. 4.1.2. Ladder voor duurzame verstedelijking Uitgangspunt is dat de ruimte zorgvuldig wordt benut en overprogrammering wordt voorkomen. Om beide te bereiken, wordt een ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Dit houdt in dat bij ruimtelijke besluiten moet worden gemotiveerd hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt van het ruimtegebruik. Dat betekent voor alle ruimtelijke plannen:  eerst kijken of er vraag is naar een bepaalde nieuwe ontwikkeling;  vervolgens kijken of het bestaande stedelijk gebied of bestaande bebouwing kan worden hergebruikt; mocht nieuwbouw echt nodig zijn, dan altijd zorgen voor een optimale inpassing en bereikbaarheid.

Uit het behoefte-onderzoek (paragraaf 5.1) blijkt dat er zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht vraag is naar de uitbreiding van het supermarktaanbod in Blaricum. Daarmee is trede 1 doorlopen. Omdat de ontwikkeling in het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt, hoeft trede 2 niet te worden doorlopen.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

16

4.1.3. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is eind december 2011 met uitzondering van enkele onderdelen is in werking getreden. Het Barro omvat regels waar bestemmingsplannen aan moeten voldoen voor alle ruimtelijke rijksbelangen die een juridische vertaling dienen te krijgen in bestemmingsplannen en vormen ook een afwegingskader voor uitgebreide omgevingsvergunning procedures. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, het NatuurNetwerk Nederland, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. De algemene regels in het Barro met vooral een conserverend/beschermend karakter zijn niet relevant voor het voorliggende planontwikkeling. Onderhavige ontwikkeling heeft geen betrekking op deze nationale belangen en is daarmee niet in strijd met het Barro.

4.2.

Provinciaal beleid

4.2.1. Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 hebben provinciale staten de "Omgevingsvisie NH2050" vastgesteld. Hierdoor is onder meer de Structuurvisie Noord-Holland 2040 ingetrokken. De omgevingsvisie bevat een langetermijnvisie op alle aspecten die verband houden met de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie NH2050 is een aantal langetermijnambities vertaald naar een aantal generieke randvoorwaarden en principes over de leefomgevingskwaliteit in Noord-Holland en een vijftal bewegingen naar de toekomst toe. De hoofdambitie is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Dit komt tot uiting in een prettige en gezonde leefomgeving en is een omgeving waar het goed wonen en werken is. Waar je zo min mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde en onveilige stoffen. Waar voldoende scholen, ziekenhuizen, sportcomplexen en andere voorzieningen zijn en waar voldoende lucht, licht en groen is. De provincie draagt bij aan de klimaatdoelstellingen van Nederland. Om dit te bereiken, moet in 2050 de Noord-Hollandse samenleving volledig klimaatneutraal zijn en de economie duurzaam ingericht. Innovatie is daarvoor een belangrijke motor en de provincie biedt ruimte aan de ontwikkeling van circulaire economie, duurzame landbouw, energietransitie en experimenten.

De grote woningbehoefte wordt voornamelijk binnenstedelijk opgelost en duurzaamheid van de totale woningvoorraad is daarbij uitgangspunt. Zeker in Noord-Holland, dat bijna aan alle kanten omgeven is door water, is het belangrijk beschermd te zijn tegen dat water. Daarnaast is bereikbaarheid een belangrijk thema. Noord-Hollanders moeten zoveel mogelijk de vrijheid hebben om hun eigen vervoerswijzen te kiezen. Of dit nu de auto, fiets of openbaar vervoer is. Ook hier is ruimte voor experiment en innovatie. Tegelijkertijd worden de unieke kwaliteiten van het landschap behouden of zelfs versterkt. Waar mogelijk wordt de bodem-, water-, en luchtkwaliteit verbeterd en de biodiversiteit vergroot. De aan de visie gekoppelde sturingsfilosofie is 'lokaal wat kan, regionaal wat moet'. In de wetenschap dat de wereld waarmee Noord-Holland is verbonden continu verandert, geven deze bewegingen en ontwikkelprincipes enerzijds richting – en daarmee houvast naar een onbeken-

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

17

de toekomst –, en anderzijds voldoende ruimte en handelingsperspectief om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. De Omgevingsvisie is dus geen eindbeeld voor 2050. De visie laat in algemene zin wel zien wat de ontwikkelprincipes en randvoorwaarden zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. Deze principes en randvoorwaarden zijn overkoepelend: ze gelden voor de hele provincie. Hierbij komen de thema's gezondheid, veiligheid, klimaatadaptatie en landschap aan bod, alsook een aantal generieke principes voor het gebruik van de fysieke leefomgeving. Daarnaast schetst de provincie in de vijf samenhangende bewegingen naar de toekomst toe hoe zij omgaat met opgaven die op de samenleving afkomen en die zij willen faciliteren. Het gaat om de volgende vijf bewegingen:  Dynamisch Schiereiland – hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd.  Metropool in ontwikkeling – hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht.

 Sterke kernen, sterke regio's – deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden.  Nieuwe energie – deze beweging gaat over het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie.  Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving - deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agri-foodsector. Voor de onderhavige planontwikkeling zijn met name 'Sterke kernen, sterke regio's' relevant. Door de uitbreiding van de supermarkt blijft het voorzieningenniveau van Blaricum op peil. Het gehele platte dak zal worden voorzien van zonnepanelen en er wordt geïnvesteerd in duurzame installaties, machines en zuinige koelingen. Daarnaast gaat de supermarkt na verbouwing van het gas af en wordt de hele winkel voorzien van LED-verlichting. Daarmee wordt tevens voldaan aan de beweging 'Nieuwe energie'. 4.2.2. Omgevingsverordening Noord-Holland 2020 De belangrijkste onderwerpen uit de Omgevingsvisie zijn verankerd in de Omgevingsverordening Noord-Holland 2020, die op 16 november 2020 door Provinciale Staten van Noord-Holland is vastgesteld.

De Omgevingsverordening vervangt alle verordeningen die betrekking hadden op de leefomgeving zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. Door deze integratie loopt de provincie Noord-Holland vooruit op de invoering van de omgevingsverordening als een van de kerninstrumenten van de Omgevingswet, voor zover dat al mogelijk is op basis van de bestaande wetgeving. Eén van de ontwikkelprincipes uit de Omgevingsvisie NH2050 is dat wonen en werken zoveel mogelijk binnenstedelijk worden gerealiseerd en geconcentreerd. Veel van de instructieregels

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

18

aan gemeenten hebben betrekking op het landelijk gebied. Daarom is in het werkingsgebied landelijk gebied duidelijk gemaakt waar volgens de provincie de grens ligt tussen stedelijk en landelijk gebied. De uitbreiding van de supermarkt vindt plaats in binnenstedelijk gebied. Artikel 6.3 van de Omgevingsverordening sluit aan op de wettelijk verplichte toepassing van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking, zoals vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In artikel 6.3 is bepaald dat een ruimtelijk plan uitsluitend kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. In 2019 is het nu vigerende regionale detailhandelsbeleid van de regio Gooi en Vechtstreek vastgesteld. In het regionale beleid wordt ingezet op een sterke, meer hiërarchische hoofdstructuur. Voor de dagelijkse dorpscentra, waar Blaricum Dorp een voorbeeld van is, geldt dat de focus op de boodschappenfunctie ligt en is inzetten op behoud en waar nodig versterking van de dagelijkse winkelvoorzieningen aan de orde, mits passend bij het draagvlak van de dorpen. Uit de laddertoets (zie paragraaf 5.1) blijkt dat dit het geval is. Voor het overige omvat de Omgevingsverordening geen bepalingen die de uitbreiding van de supermarkt in de weg staan.

4.3.

Gemeentelijk beleid

4.3.1. Strategische visie Blaricum 2030 Op 26 januari 2010 heeft de gemeenteraad van Blaricum de Strategische visie Blaricum 2030 vastgesteld. De strategische visie waarin opgenomen de structuurvisie schetst een beeld van de ontwikkelingsrichting van Blaricum voor een periode van 20 jaar vanaf 2010. De visie laat zien wat de huidige en gewenste identiteit van Blaricum is en hoe de gemeente Blaricum er in 2030 uitziet. Met de strategische visie kan de gemeente beleidskeuzes voor de toekomst maken. Een onderdeel van de visie is een uitvoeringsprogramma tot 2015. Hierin staan de maatregelen benoemd die de komende jaren uitgevoerd worden om aan de gewenste toekomst van Blaricum te werken. De strategische visie bevat een aantal ruimtelijke uitwerkingen. Hiermee fungeert de strategische visie tevens als structuurvisie, die elke gemeente wettelijk gezien verplicht is op te stellen. Het dorpse/kleinschalige karakter en het groene en sociale en vrije karakter zijn sterke kernwaarden die voor de toekomst behouden moeten blijven. Om dit na te streven is in de visie een aantal doelstellingen geformuleerd waarin het meer kwaliteit geven aan centrumgebieden. In de centrumgebieden heeft de middenstand een belangrijke functie voor de levendigheid en de ontmoeting tussen bewoners. Om Blaricum levendig te houden en ontmoeting tussen bewoners te stimuleren moet de middenstand worden ondersteund.

In het Oude Dorp kan men terecht om lekker te eten. Ook is een goede parkeeroplossing noodzakelijk om het centrumgebied aantrekkelijk te houden. Het autoluw maken van het centrumgebied is een kwaliteitsimpuls. In Blaricum kunnen inwoners terecht voor een breed lokaal voorzieningenniveau op winkel- en horecagebied.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

19

De planontwikkeling waarbij de supermarkt eigentijds kan blijven functioneren, draagt bij aan de levendigheid van het dorpscentrum. Uit het parkeeronderzoek (zie paragraaf 3.4) blijkt dat door de uitbreiding van de parkeerplaats een bijdrage wordt geleverd aan de gewenste parkeeroplossing. 4.3.2. Centrumvisie Blaricum Op 5 juli 2016 heeft de gemeenteraad de Centrumvisie Blaricum vastgesteld. De centrumvisie omvat een integrale visie, een doorkijk naar de toekomst van het centrum van het dorp. Daarbij is inzichtelijk gemaakt welke ontwikkelingen het functioneren van het centrum in de komende jaren kunnen beïnvloeden, of er verbeteringen of veranderingen in het centrum nodig zijn en, zo ja, hoe hier in de toekomst mee om dient te worden gegaan. Ook laat de centrumvisie zien wat er goed gaat in het centrum en wat er gedaan kan worden om dit zo te houden. De centrumvisie is op thematische wijze opgebouwd en gaat in op de belangrijkste hoofdthema's voor het centrumgebied, te weten ruimtelijke kwaliteit, publieksgerichte functies en detailhandel, het horecabeleid en parkeren. De visie is gericht op het hebben en houden van een vitaal centrum, waar het sfeervol en levendig is en waar verschillende activiteiten plaatsvinden. Een centrum waar de inwoners hun boodschappen doen en elkaar ontmoeten en waar recreanten graag komen voor een kopje koffie of een ijsje.

Een compact centrum dat verweven is met het dorp en waar sprake is van een breed en kwalitatief aanbod aan winkels en horeca. De detailhandel is altijd een dynamische sector geweest, maar met name de laatste jaren, onder invloed van de economische crisis en de opkomst van internet is er sprake van een constante stroom aan nieuws. De detailhandel in het centrum van het dorp Blaricum is vooral gericht op de boodschappen. Als aanvulling daarop beschikt het centrumgebied over een beperkt winkel- en relatief uitgebreid horeca-aanbod gericht op de consument die 'recreatief' komt winkelen. De nadruk zal blijven liggen op de boodschappen, waarbij het onderscheidend vermogen ligt op het hoge segment/specialisme. Voor de boodschappen (de dagelijkse en frequent benodigde niet-dagelijkse goederen) bezoekt de consument: supermarkt, versspeciaalzaken, drogisterij en winkels in bloemen, textiel of huishoudelijke artikelen. Dragers voor dit type winkelgebied zijn de supermarkten, want deze zorgen voor een toestroom van consumenten – ook voor de speciaalzaken. Uit onderzoek (DTnP, 2011) blijkt dat circa 65% van de consumenten een bezoek aan een supermarkt combineert met een bezoek aan naastgelegen speciaalzaken.

De kwaliteit van een boodschappengebied wordt bepaald door de compleetheid van het aanbod, de omvang en complementariteit van de supermarkten, de autobereikbaarheid en de parkeermogelijkheden. Boodschappen doet de consument vooral lokaal. Om de detailhandel in het centrumgebied van Blaricum ook in de toekomst economisch duurzaam te kunnen laten functioneren ligt een blijvende focus op de boodschappenfunctie dan meer voor de hand dan een ontwikkeling naar een recreatief winkelgebied voor een grotere

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

20

regio. Dit is ook een functie die in de onmiddellijke nabijheid wordt ingevuld door Laren en op iets grotere afstand door Hilversum. Ook voor een centrum met een boodschappenfunctie is goed parkeren en een aantrekkelijke openbare ruimte van belang. Recreatie en beleving dragen bij aan verlenging van de bezoekduur (en daarmee de uitgaven) van consumenten. De aanwezigheid van de supermarkt is belangrijk voor het goed functioneren van het centrum. Ten aanzien van supermarkten wordt geconstateerd dat veel winkelbedrijven steeds grotere winkels realiseren om de veeleisende consument een zo groot mogelijk assortiment en veel comfort (veel kassa's, ruime gangpaden en extra diensten) te kunnen bieden. Zo hebben nieuwe fullservice-supermarkten tegenwoordig een omvang vanaf circa 1.500 tot 3.000 m² w.v.o.. Die schaalvergroting is, gelet op de ruimtelijke setting van het dorpscentrum niet eenvoudig. Voor veel winkels zal dit geen problemen opleveren omdat de toekomst juist in specialisatie zit en niet in vergroten. Voor de aanwezige supermarkt is dat anders. Omdat de supermarkten in de omgeving eenvoudiger kunnen groeien en assortiment kunnen toevoegen neemt de noodzaak tot vergroting vanzelf toe, om de concurrentie aan te kunnen en de Blaricumse consument goed te kunnen blijven bedienen.

De eigenaar van de supermarkt geeft aan dat uitbreiding noodzakelijk is om toekomstbestendig te blijven. Dit beeld wordt ondersteund door de eerder geschetste trends en ontwikkelingen in de detailhandel. In de centrumvisie wordt geconstateerd dat deze wens begrijpelijk is, indien gekeken wordt naar de bovenstaande trends en ontwikkelingen. Een goede functionerende supermarkt met voldoende parkeermogelijkheden is cruciaal voor een vitaal centrum. Uitbreiding op de huidige locatie, waarbij ook sprake is van voldoende parkeerplaatsen, is ruimtelijk gezien zeer moeilijk inpasbaar, vanwege de beperkte fysieke ruimte en vanwege de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Nader onderzoek naar de mogelijkheden voor vergroting dan wel verplaatsing van de supermarkt naar een andere locatie in het centrum, is nodig. De eigenaar van de supermarkt heeft, na uitvoerig onderzoek naar alternatieve vestigingslocaties, uiteindelijk het naastgelegen onroerend goed aangekocht. Hierdoor is het mogelijk om de supermarkt te vergroten en de parkeercapaciteit uit te breiden.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

21

5.

Milieu- en overig onderzoek

5.1.

Behoefte-onderzoek Albert Heijn is op dit moment met een winkel van 960 m² winkelvloeroppervlak (w.v.o.). Door dit bouwplan wordt het w.v.o. met circa 340 m² uitgebreid. Om aan te tonen in hoeverre kan worden voldaan aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is een distributieve toets en effectenanalyse3 uitgevoerd. Uit het onderzoek blijkt dat de supermarkt nu als fullservice supermarkt een belangrijke functie vervult voor de bijna 12.000 inwoners van Blaricum. Met een maatvoering van nog geen 1.000 m² w.v.o. is de supermarkt feitelijk te klein voor die functie. De supermarkt realiseert daarmee een fors hogere vloerproductiviteit dan wat als gezond mag worden beschouwd. Er is op basis van de behoeftetoets geconcludeerd dat er aantoonbare distributieve ruimte is om het supermarktaanbod in Blaricum uit te breiden. Deze ruimte is een veelvoud van wat het initiatief behelst: een uitbreidingsruimte van ruim 900 m² versus een initiatief van 340 m². Deze distributieve ruimte is berekend op basis van huidige kooporiëntaties, met andere woorden: zonder enig ambitieniveau te hanteren. Die uitkomst is niet verwonderlijk. Albert Heijn functioneert in Blaricum in aantal klanten en in omzet al op een niveau dat hoort bij een supermarkt die minstens de helft groter is.

Als grootste van de twee in Blaricum gevestigde supermarkten drukt Albert Heijn een stevig stempel op de uitkomst van de distributieve berekening. De uitbreiding is niet alleen distributief goed te motiveren, maar is ook nodig om meer kwalitatieve, deels defensieve redenen. Uitbreiding is noodzakelijk om het assortiment met de nieuwe Albert Heijn-formule op het huidige peil te houden, is noodzakelijk om meer (loop)ruimte voor de consument te creëren en is noodzakelijk om additionele diensten (servicebalie, pakketopslag) en een groter magazijn mogelijk te maken. Zonder de hiervoor benodigde uitbreiding is het gevaar groot dat de lokale consument minder aan het in de kern gevestigde (supermarkt)aanbod wordt gebonden en uitwijkt naar alternatieven elders (Huizen, Laren, Eemnes). De supermarkt is op dit moment met 960 m² w.v.o. te klein om de lokale consument ook op langere termijn aan Blaricum te blijven binden. Van een functiesprong is met het uitbreidingsplan dan ook geen sprake. De uitbreiding is nodig om de bestaande consument beter te faciliteren, niet om een bovenlokale functie te gaan vervullen die groter is dan in de huidige situatie het geval is. Met de uitbreiding behoudt het centrum van het dorp zijn aantrekkingskracht en vitaliteit. Een moderne, goed geoutilleerde supermarkt is immers een belangrijke drager van een groot en gevarieerd aanbod aan

3

Bureau Stedelijke Planning, Albert Heijn Blaricum Laddertoets uitbreiding supermarkt, 20210090, Amsterdam, 20 oktober 2021

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

22

(vers)speciaalzaken. De uitbreiding van Albert Heijn kan gezien worden als een kwaliteitsimpuls voor het dorpscentrum van Blaricum. De beperkte uitbreiding zal er daarmee voor zorgen dat de druk op de supermarkt verlicht wordt en Albert Heijn de huidige klanten kan blijven bedienen met zowel (behoud van het) assortiment als meer ruimte en services (comfort). Daarnaast blijft het dorpscentrum vitaal door een toekomstbestendige supermarkt die als belangrijkste drager van het overige (vers)aanbod in het centrum dient. De uitbreiding is ook in lijn met het gevoerde beleid van zowel provincie als de regio en de lokale centrumvisie, waarin expliciet wordt vermeld dat een toekomstbestendige fullservice supermarkt in het dorpscentrum meehelpt aan het vitaal houden van het centrum. In de centrumvisie is al aangegeven dat daarbij een fors grotere maat hoort dat wat Albert Heijn nu in gebruik heeft. Van uitval van overig supermarktaanbod, of grote omzetderving is geen sprake omdat Albert Heijn met de beoogde uitbreiding de huidige klanten beter wil bedienen en daarmee een trekkersfunctie voor het overige (dagelijkse) aanbod in Blaricum Dorp wil behouden. De uitbreiding is voornamelijk gericht op het verlichten van de druk op de winkelvloer, waarmee de supermarkt (anders dan met behoud van de huidige omvang) toekomstbestendig blijft.

De nieuwe ontwikkeling en daarmee verplaatsing van de Albert Heijn is zowel op grond van de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte aanvaardbaar.

5.2.

Bodemonderzoek In artikel 2.4.1, lid 1 van de Bouwverordening is bepaald dat een omgevingsvergunningplichtig bouwwerk niet mag worden gebouwd op een zodanig verontreinigd terrein, dat schade of gevaar is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers of het milieu. Om te bepalen of de bodem uit milieuhygiënisch oogpunt geschikt is voor de uitbreiding van de supermarkt, is bodem- en asbest in grondonderzoek4 uitgevoerd om de huidige milieuhygiënische bodemkwaliteit van het plangebied te bepalen. Op basis van het vooronderzoek is de onderzoeksstrategie bepaald. Voor het bodem onderzoek is daarbij uitgegaan van NEN 5740 onverdachte locatie en voor het asbest in grondonderzoek NEN 5707 verdachte locatie. In de vaste bodem zijn licht verhoogde gehalten aan enkele metalen aangetoond. In het grondwater is alleen een licht verhoogd gehalte barium aangetoond. Dit heeft echter een natuurlijke oorsprong (niet veroorzaakt door menselijk handelen). De hypothese 'onverdachte locatie' houdt geen stand, maar uit het onderzoek blijkt dat de vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor de aanvraag van een omgevingsvergunning en een voorgeno-

4

PJ Milieu B.V., Verkennend bodem- en asbest in grondonderzoek Huizerweg 4 en Burgemeester Heerschopweg 5 Blaricum, Nijkerk, 26 juli 2021

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

23

men onroerende zaak transactie (aankoop). De hypothese 'verdachte locatie' voor het asbest in grondonderzoek houdt evenmin stand. Er is geen asbest aangetroffen en/of aangetoond. De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding om aanvullend of nader asbest in grondonderzoek te adviseren. Conclusie De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding om aanvullend of nader bodemonderzoek te adviseren. Het onderzoek is, voor zover van toepassing, onder certificaat (KWALIBO) uitgevoerd, maar een bodemonderzoek is geen partijkeuring. Door derden kan, ongeacht de resultaten van dit bodemonderzoek, een keuring van een af te voeren partij (grond of verhardingsmaterialen) verlangd worden. Bij afvoer van grond of verhardingsmaterialen van de locatie kan er sprake zijn van verwerkingskosten.

5.3.

Archeologie Het Verdrag van Malta regelt de omgang met het Europees archeologisch erfgoed. Nederland ondertekende dit verdrag van de Raad voor Europa in 1992. Aanleiding voor dit verdrag was dat het Europese archeologische erfgoed in toenemende mate bedreigd werd. Niet alleen door natuurlijke processen of ondeskundig gebruik van het bodemarchief, maar ook door ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening. In de Erfgoedwet die op 1 juli 2016 in werking is getreden zijn de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen: "de veroorzaker betaalt". Volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente Blaricum valt het plangebied in een archeologisch terrein (Gebied 2). De verwachting is hier hoog. Volgens deze gemeentelijke beleidskaart en het bestemmingsplan Blaricum Dorp 2018 (zie paragraaf 1.3) is archeologisch onderzoek noodzakelijk bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m -mv en die tevens een oppervlakte van meer dan 50 m² beslaan. Daarom is een archeologisch bureauonderzoek inventariserend veldonderzoek5 uitgevoerd. Uit de landschappelijke analyse blijkt dat het plangebied op een flank van een stuwwal van Huizen – Laren ligt.

Ter hoogte van het plangebied geven zowel de bodemkaart als de geomorfologische kaart bebouwing aan. Na extrapolatie van de omringende gebieden, kan worden uitgegaan van een locatie op gordeldekzandwelvingen. Binnen het plangebied is ter hoogte van Huizerweg 8 in 2005 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, waarbij een esdek op dekzand werd waargenomen. Deze bodemopbouw is ook binnen het huidige plangebied te verwachten. Op basis van dit bureauonderzoek geldt een lage verwachting voor het aantreffen van

5

Buro de Brug, Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek – boringen (verkennende fase) Huizerweg 4-8 in Blaricum, gemeente Blaricum, B21-481, concept 2.0, Spijkerboor, 9 augustus 2021

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

24

archeologische resten uit de prehistorie en een middelhoge verwachting voor het aantreffen van bewoningssporen vanaf de middeleeuwen tot nieuwe tijd. Op basis van het booronderzoek dat in 2005 op een deel van het perceel werd uitgevoerd, bleek een deel van het terrein verstoord door saneringswerkzaamheden, die in het recente verleden zijn uitgevoerd. Het advies toentertijd was de sloop- en nieuwbouw archeologisch te laten begeleiden, omdat de bodemopbouw in de rest van het plangebied waarschijnlijk nog intact was en er geen hoge verwachting gold voor het aantreffen van archeologische resten uit de middeleeuwen – nieuwe tijd. Omdat onduidelijk was of de bodem binnen het plangebied ter hoogte van de uitbreiding van de supermarkt nog intact was, werd op basis van het bureauonderzoek besloten een inventariserend vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van verkennende boringen, conform KNA 4.1 protocol 4003. Het advies was om 5 tot 6 boringen te zetten met een Edelmanboor (diameter 7 cm) tot minimaal 30 cm in de pleistocene afzettingen of met een maximum diepte van 3,0 m -mv (dat wil zeggen het doorgaans relevante archeologisch niveau). Op basis van de boringen is gebleken dat de bodemopbouw van het plangebied verstoord is. Daarom kan de archeologische verwachting bijgesteld worden naar laag en wordt geadviseerd Buro de Brug het terrein vrij te geven.

Dit selectieadvies is nog geen selectiebesluit. Het advies dient beoordeeld te worden door de bevoegde overheid, de gemeente Blaricum.

5.4.

Waterhuishouding

5.4.1. Algemeen In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en Besluit ruimtelijke ordening is voor dit ruimtelijke plan een watertoetsproces doorlopen. De 'watertoets' is een instrument dat waterhuishoudkundige belangen expliciet en op evenwichtige wijze laat meewegen bij het opstellen van ruimtelijke plannen en besluiten. Het is niet een toets achteraf, maar een proces dat de gemeente en waterbeheerder met elkaar in gesprek brengt in een zo vroeg mogelijk stadium. De inzet daarbij is om in elk afzonderlijk plan met maatwerk het reeds bestaande waterhuishoudkundige en ruimtelijke beleid goed toe te passen en uit te voeren. Blaricum ligt in het beheersgebied van het Waterschap Amstel Gooi en Vecht. Dit schap is in het gebied verantwoordelijk voor de waterhuishouding: het waterkwaliteitsbeheer, het waterkwantiteitsbeheer en de zorg voor de waterkeringen. Om te voorkomen dat nieuwe ruimtelijke plannen een negatief effect hebben op het watersysteem, moet bij ruimtelijke ingrepen een watertoets plaatsvinden. De watertoets is een proces, waarbij vanaf het begin van de planvorming de verschillende wateraspecten worden beoordeeld op de gevolgen voor het watersysteem.

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Blaricum - Huizerweg 4-8

25

Het doel van de watertoets is een goede en evenwichtige afstemming tussen waterbeheer (kwantiteit en kwaliteit) en ruimtelijke plannen te bewerkstelligen. Wanneer knelpunten worden gesignaleerd, moeten er alternatieve en/of compenserende maatregelen worden genomen in de planontwikkeling en uitvoering. 5.4.2. Beleid Waterbeheersplan 2016 - 2021 'Waterbewust en waterrobuust' Met het waterbeheerplan 'Waterbewust en waterrobuust' wil het waterschap Amstel, Gooi en Vechtstreek in de periode 2016 – 2021 inzetten op een hoger waterbewustzijn. Daarnaast staat het woord waterrobuust centraal in het waterbeheerplan. Het waterschap heeft de zorg voor het regionale watersysteem: optimale bescherming tegen overstromingen, beschikbaarheid van schoon water en efficiënte zuivering van afvalwater. Belangrijke kernwoorden daarbij zijn 'duurzaam' en 'kosteneffectief'. Het waterschap vindt de intrinsieke waarde van water als beeldbepalend element in de leefomgeving heel belangrijk: water is ook om van te genieten! Het waterschap wil bijdragen aan de belevingswaarde door aandacht voor recreatie, landschap en cultuurhistorie. Het waterschap wil bereiken dat mensen zich bewuster worden van het belang van een veilig en 'robuust' (toekomstbestendig) watersysteem. Het waterschap wil open en toegankelijk zijn, actief naar samenwerking zoeken en de dialoog aangaan.

De strategische uitgangspunten voor de langere termijn (2030) zijn:  samenbrengen van alle regionale waterbeheertaken in één regionale waterautoriteit;  een klimaatbestendig en waterrobuust gebied;  steden die beter bestand zijn tegen extreme regenbuien, wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte;  een omgeving die zich bewust is van waterveiligheid;  water dat overal in het gebied geschikt is voor de vastgestelde gebruiksfunctie;  gebruik van afvalwater als grondstof en bron voor energie en water;  gebruik van vernieuwende oplossingen vanuit samenwerking met kennisinstellingen, andere overheden en marktpartijen;  vermindering van regeldruk en vergroting van kosteneffectiviteit;  afstemming over alle watertaken per stroomgebied;  behoud van de zelfstandige bevoegdheid. Keur AGV en legger In de Keur staan regels van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Hiermee wil het waterschap de volgende doelen bereiken:  schoon en genoeg water in onze sloten, grachten en meren;  sterke dijken tegen overstromingen;  gezonde waterplanten en vissen. De Keur gaat kortom over het gebruik en onderhoud van water, oevers en dijken en welke middelen het waterschap heeft om zijn werk goed te doen.