Actualisatie%20Speelruimteplan%20Blaricum%202022-2030%20Bijlage%20Speelruimteplan
Tekst van het document
CON
Speelruimteplan Blaricum Visie en uitvoering 2022-2030
CEP
T
November 2021
Gemeente Blaricum
CON Inhoudsopgave
Leeswijzer
1. Inleiding
3
2. Onderzoek openbaar speel- en sportaanbod 3. Speelruimtevisie
4 8
4. Uitvoeringsplan 5. Financiën
Bijlagen: B1 B2 B3 t/m B5
Basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering Richtbedragen en beheerkosten Uitvoeringsplan per wijk Inspiratiebeelden
Externe bijlagen:: Speelruimteonderzoek Blaricum
Colofon Samenwerking
Tekst - onderzoek - vormgeving Speelplan: Marije Buiter, Willem de Bruijne
2
Speelbeleid 2022-2030
Hoofdstuk 2 beschrij� de huidige situa�e van de openbare speelruimte en licht de belangrijkste resultaten van het speel- en beweegscan toe per wijk. Het volledige onderzoek is terug te lezen in het rapport 'Speelruimteonderzoek Blaricum' (externe bijlage).
CEP 10 15
19 24 25 30
Namens de Bel-combina�e: Ronald van Buuren, Rena Heilema. Bop Epema en Oscar Mulder. Uitgave November 2021
In hoofdstuk 1 wordt de aanleiding van het geactualiseerde beleid beschreven en wordt er teruggeblikt op wat er sinds 2010 is veranderd.
De visie en speerpunten voor het nieuwe speelbeleid worden in hoofdstuk 3 beschreven en komen voort uit de resultaten van het speelruimteonderzoek en andere relevante ontwikkelingen (gemeentelijke en landelijke). Op basis van de visie en het speelruimteonderzoek is in hoofdstuk 4 een uitvoeringsplan opgesteld voor de periode 2022-2030. Vanwege de ontwikkelingen in Blaricummermeent en de Bijvanck zijn een aantal (wijk)specifieke aandachtspunten voor uitvoering opgenomen.
T
Hoofdstuk 5 gee� inzicht in de benodigde budge�en voor uitvoering van de speelruimtevisie en de bijkomende kosten zoals onderhoud. In bijlage B1 zijn de basisvoorwaarden voor inrich�ng en uitvoering te vinden. Dit basisdocument is de leidraad voor ontwerp en inrich�ng van de openbare speelruimte en bij uitvoering en par�cipa�e. Bijlage B2 bevat tabellen ter verdieping op hoofdstuk 5 Financiën. Bijlagen B3 t/m B5 geven per wijk inzicht in het uitvoeringsplan en de benodigde budge�en.
1
CON Inleiding
Actualisatie speelbeleid
Terugblik speelruimteplan 2010
Aanleiding
Het speelbeleid uit 2010 is toe aan actualisa�e. Om het openbare speel- en sportaanbod aan te laten sluiten bij de jeugd en andere inwoners, is het immers belangrijk dat de speelruimte en het speelbeleid mee ontwikkelt met haar gebruikers. Zo kan in een actueel beleidsplan beter ingespeeld worden op actuele trends en ontwikkelingen met betrekking tot de openbare ruimte voor spel en sport.
CEP
De belangrijkste ontwikkelingen die aanleiding geven tot actualisa�e zijn: • Ontwikkeling Blaricummermeent: Blaricummermeent: Hiermee is het aantal speel- en sportplekken van de gemeente bijna verdubbeld en zal naar verwach�ng nog verder s�jgen. • Renova�e Bijvanck: Bijvanck: De werkzaamheden zullen in 2022 starten. • Uitgestelde vervangingen: Meerdere geplande ingrepen in de Bijvanck en Blaricum Dorp zijn afgelopen jaren uitgesteld. • Verzoeken bewoners: Afgelopen twee jaar zijn uit de Blaricummermeent en Bijvanck diverse verzoeken gekomen vanuit bewoners over speelplekken. • Prijss�jgingen toestellen: De budge�en die in 2010 zijn begroot zijn inmiddels niet meer toereikend vanwege de (forse) prijss�jgingen van speeltoestellen, ondergronden en kosten voor de aanleg afgelopen jaren. • Samenspeelakkoord: Toegankelijkheid en inclusiviteit zijn belangrijke criteria bij (her) inrich�ng van speelruimte i.v.m. samenspel voor kinderen met en zonder beperking (dit komt o.a. tot ui�ng via het landelijke Samenspeelakkoord uit 2019). • Verduurzaming: Klimaatadapta�e en de (we�elijke) duurzaamheidseisen voor toestellen en ondergronden op speel- en sportplekken zijn belangrijke nieuwe criteria om bij de inrich�ng rekening mee te houden. • Omgevingswet: Het speelruimteplan moet aansluiten bij de omgevingswet. Dit vergt een integrale en bewonersgerichte aanpak van de speelruimte.
Doel en scope
Doelstellingen en uitvoering
De belangrijkste reden voor het opstellen van het speelbeleid in 2010 was de behoe�e aan een samenhangend en financieel haalbaar plan voor vervangingen en investeringen. De belangrijkste doelstellingen: voldoende speelplekken voor jongeren en oudere jeugd, aandacht voor zowel formele als informele speelruimte en par�cipa�e van bewoners. Daarnaast werd de 3% speelruimtenorm in nieuwe bestemmingsplannen, maar ook bij de herstructurering van bestaande wijken toegepast (2% in 2010).
Dit geactualiseerde speelruimteplan vormt een leidraad voor de inrich�ng van gemeentelijke speel- en sportplekken in de periode 2022-2030. Bovenstaande ontwikkelingen zijn meegenomen in de visie en het uitvoeringsplan (hoofdstuk 3 en 4). Het speelruimteonderzoek dat in 2020 is uitgevoerd (zie hoofdstuk 2) vormt samen met de visie, de basis voor de voorgestelde ingrepen.
De aanpassingen in de speelruimte die zijn uitgevoerd vanaf 2010 zijn: • 8 herinrich�ngen zijn gerealiseerd. • 10 herinrich�ngen zijn uitgesteld i.v.m. de goede technische staat van de toestellen. • Het trapveldje aan Blad is verplaatst naar Stobbe • Verwijdering van JOP's in wijkpark en bij skatebaan vanwege overlast • Aanleg voetbalveld aan het Reigerpad • De aanleg van 19 speelplekken en 2 sportplekken Blaricummermeent
Aantal voorzieningen 2010
T
In het speelruimteplan 2010 staat dat Blaricum 28 speelplaatsen hee�; 20 in de Bijvanck en 8 in Blaricum Dorp. De totale vervangingswaarde van de toestellen en ondergronden is des�jds berekend op €701.035,-.
Omdat de speelruimte, de visie hierop en de behoeften vanuit inwoners onderhevig zijn aan verandering, is het belangrijk om tenminste elke 5 jaar opnieuw de stand van zaken op te maken en het beleid en de uitvoering waar nodig bij te stellen.
De basisvoorwaarden voor inrich�ng en uitvoering (bijlage 1) zijn ten opzichte van 2010 aangepast aan de hand van nieuwe inzichten en ervaringen. Hiermee worden concrete handva�en gegeven voor inrich�ng, par�cipa�e en beheer. Gemeente Blaricum
3
2
CON
Onderzoek openbaar speel- en sportaanbod - Hoe is het nu?
In dit hoofdstuk wordt de huidige stand van zaken opgemaakt en worden de belangrijkste resultaten van het speel- en beweegscan beschreven.
2.1 Speel- en beweegonderzoek
In de zomer van 2020 heeft bureau Speelplan de openbare speelruimte in Blaricum onderzocht. Tijdens het veldonderzoek zijn alle speel- en sportplekken beoordeeld en ingedeeld op basis van ligging, bereik, inrichting en functie, speelwaarde, klimaatbestendigheid en toegankelijkheid. De speel- en sportplekken zijn niet alleen op individueel niveau onder de loep genomen, maar ook op buurt- en wijkniveau. Deze informa�e is verwerkt in een onderzoeksrapport met hierin kansen en aanbevelingen per wijk en per speelloca�e. Het volledige onderzoeksrapport is terug te vinden als externe bijlage bij deze rapportage.
CEP
Tijdens een ketenpartneroverleg met gemeentelijke professionals op het gebied van jeugd, scholen, handhaving en sportbeleid zijn de onderzoeksresultaten en raakvlakken betreft de openbare speelruimte besproken. De bevindingen die hierbij aan het licht kwamen zijn in het onderzoeksrapport opgenomen.
2.2 Aantal locaties
Hu�en langs de geluidswal, in dit gebied wordt volop gespeeld
Momenteel (april 2021) heeft Blaricum in totaal 49 openbare plekken met speel- en sporttoestellen. Hiervan liggen 6 locaties in Blaricum Dorp, 21 locaties in de Bijvanck en 22 in Blaricummermeent. In totaal zijn er 9 locaties als sportplek ingericht (voetbal, basketbal, skaten, fitness). Op een aantal speelplekken wordt ook klein voetbalspel gefaciliteerd met lage doeltjes.
De staat van de toestellen en ondergronden is over het algemeen goed, al zijn veel toestellen inmiddels ouder dan 15 jaar (afschrijftermijn) en een aantal zelfs ouder dan 20 jaar. Daarom zullen veel toestellen de komende 10 jaar aan vervanging toe zijn.
2.3 Belangrijkste onderzoeksresultaten
Hieronder zijn voor elke wijk (Blaricum Dorp, Bijvanck en Blaricummermeent) de belangrijkste onderzoeksresultaten samengevat. In hoofdstuk 4 worden aan de hand van de onderzoeksresultaten en de visie (wijk)specifieke aandachtspunten uitgelicht voor uitvoering.
4
Speelbeleid 2022-2030
Speelbosjes Bussummerweg
T
bank als speelaanleiding
Het Linear Park biedt veel mogelijkheden voor bewegen, van wandelen en picknicken tot skaten en hardlopen
2
CON
Onderzoek openbaar speel- en sportaanbod - Hoe is het nu?
#20 - Speelplek Hengeleer, in 2019 opnieuw ingericht
Blaricum Dorp - belangrijkste onderzoeksresultaten Speelplekken: In Blaricum Dorp liggen 6 speelplekken die in het beheer zijn van de gemeente. De plekken liggen goed verspreid, maar op een aantal locaties is het speelaanbod minimaal. Twee locaties (#19 Hazeleger, #20 Oosthout) zijn in 2019 heringericht en een mix van toestellen en speelaanleidingen en worden zichtbaar goed bespeeld. In het beleid uit 2009 wordt de Meentzoom (#21) aangemerkt als bovenwijkse plek, maar in de huidige situatie lijkt de plek deze functie niet te vervullen vanwege de minimale inrichting. Het schoolplein heeft wel een uitgebreid speelaanbod, maar is niet in beheer van de gemeente en niet toegankelijk buiten schooltijd.
CEP
#21 - Speel- en sportplek aan de Meentzoom, een kansrijke ruime loca�e
Sportplekken: Op twee locaties staan doelen en een basket/korfbalpaal. Aan de Meentzoom lijken deze niet optimaal te worden gebruikt. Beweegvriendelijke openbare ruimte: Hier en daar zijn wel wat grasveldjes waar gespeeld kan worden, vooral in de noordelijke buurt. Verder is de vrij bespeelbare openbare ruimte beperkt. De straten zijn weinig bespeelbaar; druk, smal of bezet door geparkeerde auto’s. Wel is er veel privé speelruimte beschikbaar in tuinen; trampolines, speelhuisjes e.d. Rondom het dorp liggen weilanden, kleine bossen en het uitgestrekte natuurgebied van Het Goois Natuurreservaat. Hierin kan gespeeld en gesport worden in het groen.
T
Inclusiviteit en bereikbaarheid: De wijk heeft meerdere drukke straten en vooral ook smalle, minder overzichtelijke straten met veel bochten en geen of smalle stoepen. Hierdoor staat de bereikbaarheid van speelplekken onder druk. Veel toestellen liggen in zand of op een ongelijkmatige grasondergrond zonder centraal pad. Dit komt de inclusiviteit niet ten goede. Vooral op grote locaties liggen kansen voor verbetering. Groen en klimaat: De speelplekken hebben allemaal een groen karakter. De één heeft wat meer beschutting dan de ander en op de nieuw ingerichte speelplekken zijn natuurlijke speelaanleidingen aangelegd.
#19 - Speelplek Windvang, in 2019 opnieuw ingericht na par�cipa�e met kinderen en omwonenden.
Gemeente Blaricum
5
2
CON
Onderzoek openbaar speel- en sportaanbod - Hoe is het nu?
Bijvanck - belangrijkste onderzoeksresultaten
Speelplekken: In de Bijvanck liggen 16 speelplekken. De inrichting is op veel plekken vergelijkbaar (o.a. schommel, glijbaan, klim- of duikelrek en veerwippen). De inrichting en ligging van de kleinere speelplekken sluit vooral aan bij de jonge doelgroep die nog niet zelfstandig verder weg mogen (tot c.a. 8 jaar). In een aantal buurten liggen speelplekken op steenworp afstand van elkaar. De ruimere 'buurtplekken' liggen goed verspreid over de wijk. Qua inrichting en ruimte zouden enkele van deze plekken niet misstaan als bovenwijkse voorziening, bijvoorbeeld #16 met een interactief toestel. Echter, door de ligging functioneren ze niet als zodanig.
CEP #1 Koggewagen, buurtpar�cipa�e
Sportplekken: Speel- en sportaanbod is op de meeste locaties gescheiden. In de Bijvanck liggen 6 trapveldjes met doelen die goed verspreid door de wijk en een gecombineerde plek met basketbal. De meeste locaties hebben grote doelen of houten palen en er is een pannakooi (#05). Verder zijn er veel lege grasveldjes waar ook prima een balletje getrapt kan worden. De skatebaan is verouderd lijkt weinig te worden gebruikt. In buurgemeenten, Huizen en Eemnes, zijn uitgebreide skatevoorzieningen te vinden.
Beweegvriendelijke openbare ruimte/ groen en klimaat: Ook de overige openbare ruimte in de Bijvanck nodigt uit tot beweging door de aanwezigheid van veel groen en een goede padenstructuur. Groene bespeelbare ruimte in overvloed aanwezig. Zowel op de speelplekken, grasveldjes en bosjes in de buurtjes als in de groene zoom rondom de wijk en het wijkpark kan naar hartenlust worden gespeeld. Aan de paadjes, hutten en klim- en speelsporen is te zien dat de groene ruimtes goed gebruikt worden. De beplanting is over het algemeen kindvriendelijk en een aantal speelplekken ligt midden in het groen of heeft bespeelbare bosjes. Toch ontbreekt hier en daar op speelplekken voldoende schaduw rondom de toestellen op zomerse dagen.
T
#5 Opze�er, centraal gelegen, divers aanbod en goede zon/schaduw balans
Inclusiviteit: De speel- en sportinrichting is niet specifiek ingericht voor bewoners met een handicap. Toch zijn hier en daar bij de inrichting wel keuzes gemaakt die redelijk gebruiksvriendelijk zijn voor de doelgroep met een bewegingsbeperking, een glijbaan met brede opgang, een interactief toestel , toestellen op kunstgras of gietrubber en een centraal pad door speelplekken. Ruimte voor verbetering is er zeker. bron: kwiekbeweegroute.nl
6
Speelbeleid 2022-2030
#17 Loot, erg warm in de zomer
#10 Kauw, verouderd, maar goede centrale loca�e voor een buurtplek
#100 Skatebaan, lijkt weinig te worden gebruikt, maar is dat zo?
2
CON
Onderzoek openbaar speel- en sportaanbod - Hoe is het nu? Blaricummermeent - belangrijkste onderzoeksresultaten Speelplekken: De 17 speelplekken in deze wijk zijn allemaal vrij recent aangelegd en hoofdzakelijk ingericht voor jonge kinderen. De plekken kenmerken zich door een sterke hofjesstructuur en beperkte ruimte. Ook de speelplekken die worden aangemerkt als buurtplek (vanwege de ligging en potentie) zijn vaak niet veel ruimer of uitdagender ingericht. Op veel locaties staan dezelfde toestellen en diversiteit en uitdaging voor de doelgroep 6+ ontbreekt. Naar verwachting neemt het aantal speelplekken de komende jaren in deze wijk nog toe met ten minste 4 locaties in de buurten die nieuw worden ontwikkeld. Hier en daar liggen een aantal grotere groene ruimtes die goed geschikt zouden zijn als centrale speelplek, maar deze functie nu niet (formeel) vervullen.
CEP
#36 en #23 Ingericht voor de jongste doelgroep, zoals de meeste plekken
#30 Laantje van Hynckes, voldoende ruimte om in te richten als buurtplek
bron: kwiekbeweegroute.nl
#40 Sportkooi, trekt bezoekers vanuit de hele omgeving
#38 fitness wordt sinds 2020 intensief gebruikt
Sportplekken: In Blaricummermeent liggen 4 sportplekken; een sportkooi, uitgebreid fitnessparcours en een klein trapveld.
T
Beweegvriendelijke openbare ruimte: In de buurten zelf zijn weinig vrij bespeelbare ruimtes te vinden, op een aantal pleinen en autoluwe straten na. Wel is er centraal door de wijk een mooie route langs het water voor o.a. wandelen, hardlopen en skeeleren waar jong en oud gebruik van kan maken. Inclusiviteit: De speel- en sportinrichting is niet specifiek afgestemd op bewoners met een handicap. Toch zijn hier en daar wel toestelkeuzes gemaakt die redelijk gebruiksvriendelijk zijn voor de doelgroep met een bewegingsbeperking, bijvoorbeeld aan aantal goed toegankelijke speelboten en wiebelplanken. Het park langs het water is goed begaanbaar. Groen en klimaat: De bomen moeten hier weliswaar nog groeien, maar bespeelbaar groen of vrij bespeelbare groene ruimte is schaars. Het park dat langs het water slingert is een groene verademing voor de wijk en biedt wat soelaas voor het groenminnende kind, maar bevat hoofdzakelijk kijkgroen. Kinderen die wat groter zijn en zelfstandiger kunnen spelen mogen wellicht ook de weg oversteken om te spelen in de Bijvanck.
Gemeente Blaricum
7
3
CON
Speelruimtevisie – Wat vinden we belangrijk?
3.1 Visie
Bijlage 1. Randvoorwaarden voor inrichting en uitvoering 3.3 Visiekaart
3.2 Speerpunten
CEP
De beweegvriendelijke en gezonde leefomgeving staat centraal in de actualisering basis van devan speerpunten en het speelen beweegonderzoek (zomer bewoners 2020), is per Een goed enOp divers netwerk speel‐ en sportplekken is belangrijk zodat zoveel mogelijk van het speelruimtebeleid en de toekomstige inrichting van de speelruimte. Hetvoorzieningen wijk een visiekaart gemaakt, zie pagina's 9, 11van en ligging, 12. Deze kaartenenslaan eenzijn brug van deze gebruik kunnen maken. Aan de hand inrichting ruimte openbare speel- en sportaanbod nodigt uit tot beweging, ontspanning, ontmoeting tussen onderzoek, visie en uitvoering. Hierop is het huidige speelruimteaanbod terug de speel‐ en sportplekken in Eemnes onderverdeeld is 4 categorieën; Speelhofjes, en samenspel voor jong tot oud met en zonder bewegingsbeperking. Dat gaat verder te vinden én de voorgestelde ingrepen/kansen voor de verbetering. Buurtspeelplekken, Bovenwijkse voorzieningen en trapveldjes. In dit hoofdstuk wordt omschreven dan alleen de inrichting van speel- en sportplekken en heeft ook betrekking op de welke functie plekken vervullen. Aanvullendvan wordt de algehele bespeelbaarheid de de bespeelbaarheid van de openbare ruimte in het algeheel. In deze hoofdstuk 4 wordt de uitvoering de visie toegelicht. In hoofdstuk 5van volgt openbare ruimte beschreven.
Om speel‐van en het sportplekken te verduurzamen en te B3 maken financiële onderbouwing uitvoeringsplan. In de bijlagen t/m tot B5 prettige is een plan verblijfsplekken zijn in dit hoofdstuk een aantal algemene inrichtingscriteria opgenomen. In het Bewonersparticipatie speelde afgelopen jaren een centrale rol bij de (her)inrichting van aanpak per wijk terug te vinden behorend bij de visiekaarten. Overkoepelende van speel- en sportplekken en dat blijft zo. Want deze betrokkenheid zorgtuitvoeringsplan over het kaders voor inrichting en uitvoering circulariteit, toegankelijkheid, uitdaging behorend bij deze notitie is dit verder(o.a. uitgewerkt in de kaders voor (her)inrichting algemeen voor beter gebruik. Ook klimaatadaptatie en duurzaamheid zijn belangrijke of wetgeving), zijn uitgewerkt in bijlage B1, basisvoorwaarden voor inrichting en en omschreven per type voorziening. actuele thema's waarmee rekening moet worden gehouden bij de inrichting van uitvoering. speel- en sportplekken. Concreet betekent dit: meer balans tussen zon en schaduw, meer speelgroen én kiezen voor toestellen en ondergronden van hernieuwbare materialen. Dit zijn essentiële ingrediënten voor het creëren van een gezond leef- en speelomgeving voor inwoners.
T
Duurzame speelruimte: Speel- en sportplekken dragen bij aan verduurzaming van de openbare ruimte; minder verharding en kunstmatige ondergronden, meer groen voor waterbuffer en schaduw, hergebruik en verlengen levensduur en inrichting met circulaire materialen.
klimaat‐‐ en klimaat duurzaamheidsduurzaamheidscriteria
Gezonde speelruimte: De openbare speelruimte draagt bij aan de gezondheid en het welbevinden van inwoners; het stimuleren van beweging door verbetering en verbreding van het sportaanbod voor jong en oud, vergroting gebruik- en verblijfswaarde in de zomer door groene inrichting met voldoende schaduw en eventueel een watertappunt op centrale plekken.
Speelruimte dicht bij huis: In elke buurt is ruimte om te spelen en te bewegen in de vorm van vrije speelruimte en/of een ingerichte speelplek. Per buurt is er ten minste één centrale speelplek of een netwerk kleine speelplekken die uitdaging bieden aan kinderen tot ten minste 12 jaar. Initiatief en betrokkenheid bij inrichting en (groen) onderhoud op speelplekken wordt gestimuleerd. Speelruimte voor iedereen: Grote (buurt- en wijk) speelplekken worden ingericht voor een brede doelgroep; multifunctioneel en toegankelijk en inclusief, gericht op ontmoeting, samenspelen en beweging voor bewoners met en zonder handicap.
8
Speelbeleid 2022-2030
participatie initiatief en initiatief
wetgeving, veiligheid en beheer
algemene inrichtingscriteria
Figuur 1. Basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering (bijlage B1)
B.1.1 Soorten speelruimte en functie
rweg
aarde
speelplek
niet in beheer gemeente
skaten
S
VV
sportvereniging
park / bosjes
vrije speelruimte in het groen
TV
grens Blaricum/Laren
minder drukke weg
drukke weg
grote speelplek voor de wijk
buurtspeelplek
kleine speelplek
Overig:
S
Bereik en bereikbaarheid:
S
n
basketbal
sportplek voetbal
een combina�e is ook mogelijk schoolplein
natuurlijke speelaanleiding
laa
22
S
S
n Brinklaa
Goois Natuurreservaat
21
Berkenbos
ee
m
ur ge
OBS Blaricum
BS
KBS Bernardus
H1
1
H3
H2
116
H4
H6
woningbouw
24 speelplek van
19
Speelbomen
20a 13
20b
20
VV
Goois Natuurreservaat
TV
BVV
Viersloot
17
3
Goals verplaatsen
16
21
Berkenbos
H1
1
Kruin
9
116 17
Viersloot
H4
H6
H9
3
Goals verplaatsen
16
H3
H2
H8
6
2
100
S
KBS De Pionier
15
4
5
7
Park Bijvanck
Hoofdweg
8
13
TV
18
9
12
31
31a
BVS de Zuidvogels
S BS Basisschool de Ark
Jongerenplek
Atletiekvereniging Zuidland
Optie urban sportplek
Noord
S BS OBS Bijvanck
De
Optie JOP
103
H7
R&A Sports & Swimming
Speelplek verplaatsen
14
H5
Motessorischool
S de gouden kraal
32b
10
ijde
Stroomz
32
32a
11
30 N
26
27
TV
LTV de Bijvanck
25
H
23
11 24
Optie nieuwe speelplek
35
34
Speelplekken samenvoegen
28
29
33
36
37
N1
B
Restaurant Bruis speelplek niet openbaar
N2
38
Fitness
N4
39
N3
40
Sportkooi
Gooimeer
Tennis- en Squash Centrum Blaricum
Le Co
ste r
Soort plek:
ha
Sc
f
Legenda algemeen
ift
dr
pe n
dr ee
ult re
reef
Gemeente Blaricum
ltred
g
Cou
rwe
T r Le
ize
Burg eme
Hu
Floris V Dreef
este
CEP Eemnesserweg Eem
in
14
H5
2
Speelplek verplaatsen
6
100
De
r
O
No o
S BS
Optie JOP
103
H7
R&A Sports & Swimming
CON
To ren
B
Kru
Visiekaart Blaricum-Dorp
4
CON
Uitvoeringsplan 2022-2030 - Hoe gaan we het aanpakken?
Op basis van het onderzoek en de speelruimtevisie is voor de periode 2022-2030 een uitvoeringsplan opgesteld. In dit hoofdstuk wordt het programma en de planning op hoofdlijnen toegelicht. Ook worden per wijk een aantal specifieke aandachtspunten aangestipt. In hoofdstuk 5 volgt de financiële onderbouwing. In bijlagen B3 t/m B5 wordt het uitvoeringsplan per wijk beschreven.
Dit omvat de (her)inrichting, aanleg en omvorming van speel- en sportplekken. Om een goed netwerk van speel- en sportplekken te behouden is het advies om de meeste locaties op termijn opnieuw in te richten. In de buurten waar naar verhouding veel speelplekken liggen op korte afstand van elkaar, wordt voorgesteld enkele plekken om te vormen ter bevordering van de speeldiversiteit en verlaging van de investeringsen onderhoudskosten voor speeltoestellen: •
•
10
Buurtplekken, kleine speelplekken en trapveldjes: deze zorgen voor een goed basis speel- en sportaanbod op buurtniveau. Niet al deze locaties worden weer hetzelfde ingericht; op een aantal grotere/centrale plekken wordt het speel- en/of sportaanbod uitgebreid (zie impulsen) en op een aantal kleinere locaties en plekken met een beperkt bereik en gebruik zal de inrichting worden vereenvoudigd (zie omvormen). Het jaar van aanleg in combinatie met de technische staat is leidend voor wanneer plekken ‘aan de beurt zijn’ voor herinrichting. Door levensduurverlengend onderhoud na 10-15 jaar (zie 4.3) verschuift de termijn voor vervanging en gaan toestellen langer mee. Bovenwijkse locaties: Dit zijn locaties die een bovenwijkse (gemeentebrede) functie vervullen en/of intensief worden bespeeld. Deze locaties kunnen een brede doelgroep bedienen of juist een hele specifieke. Op dit moment functioneren weinig locaties als bovenwijkse voorziening. In het uitvoeringsplan wordt ingezet op de realisatie van bovenwijkse/grote openbare speel- en sportvoorziening op locatie #21 aan de Meentzoom en #22 Bussummerweg in Blaricum Dorp. Ook de voetbalkooi in Blaricummermeent functioneert als bovenwijkse sportvoorziening. Locatie #15 in de Bijvanck kan t.z.t. een meer bovenwijkse inrichting krijgen als hier vraag naar is of er kan in deze wijk naar een andere locatie worden gezocht.
Speelbeleid 2022-2030
Omvormen speelplekken: Op een aantal (kleine) plekken, die op korte aftand van een andere plek liggen, verdwijnen de speeltoestellen op termijn. De ruimte zelf blijft wel behouden als vrije speelruimte en wordt opnieuw ingericht met beplanting en/of gras. Een alternatieve invulling voor de plek (bijv.moestuin,ontmoeten) is mogelijk als bewoners actief willen participeren bij de realisatie en het onderhoud. Indien toestellen vrijkomen die nog herbruikbaar zijn, worden deze elders in de gemeente geplaatst.
CEP
In bijlage B1 zijn de ‘Basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering’ te vinden. Deze zijn leidend bij aanpassing en aanleg van speel- en sportplekken en beschrijven waar onderstaande locaties en ingrepen aan moeten voldoen.
4.1 Regulier uitvoeringsprogramma
•
• Aanleg nieuwe locaties: Komende jaren worden in Blaricummermeent een aantal N nieuwe speelplekken aangelegd in de gebieden waar nieuwe woningen komen. De aanleg hiervan gaat vanuit de GREX. Onderhoud en vervangingen komen wel voor de rekening van het speelruimtebudget. Verder is het voor het basis speelen sportaanbod niet noodzakelijk dat er nieuwe plekken worden aangelegd. Wel worden er bij 4.4. een aantal optionele nieuwe locaties beschreven die goed aansluiten bij de visie en behoeften vanuit bewoners.
4.2 Impulsen
T
Impulsen zijn bedoeld om gerichte verbeteringen door te voeren. Voor het merendeel van de impulsen op de visiekaart geldt het advies om hier actief uitvoering aan te geven op korte termijn. Op niet alle aangegeven speelplekken is het mogelijk om de impuls op korte termijn uit te voeren. Dit kan t.z.t. worden opgepakt tijdens herinrichting of onderhoud. •
Impuls spelen en sport: Op buurtplekken en bovenwijkse voorzieningen wordt een breed speel- en sportaanbod geadviseerd. Nu is de inrichting vaak te minimaal voor de functie die deze plekken (zouden moeten) vervullen. Door een speel- en/ of sportimpuls worden er extra functies toegevoegd om het aanbod te verbeteren en/of doelgroep te verbreden.
•
Impuls groen: Voor speel- en sportplekken met veel stenen en weinig schaduw is het advies: meer gras, bomen en bespeelbaar groen. Dat is belangrijk voor de klimaatbestendigheid van de plekken en buurten (afwatering, verkoeling), maar ook voor de speel- en verblijfswaarde (beschutting, exploratief spel).
•
Impuls toegankelijkheid: Op een aantal grotere speel- en sportplekken is het wenselijk om de toegankelijkheid te verbeteren. In welke mate varieert per locatie; van aanleg centraal pad tot aanpassing ondergrond of uitbreiding speelaanbod.
Berkenbos
H1
grens Blaricum/ Huizen
minder drukke weg
drukke weg
1
16
H3
H2
in
Kru
H6
3
H5
S
VV
sportvereniging
Visie
17
116
H4
6
2
Speelplek verplaatsen
14
H7
R&A Sports & Swimming
park
30
op�e urban sportplek
nr
De
or d
No
4
S BS OBS Bijvanck
S
KBS De Pionier
100
Optie JOP
103
15
Optie urban sportplek
5
7
Park Bijvanck
fdw eg
Hoo
8
13
18
9
12
31a
31
e
32b
om zij d
10
Str o
32
TV op�e urban sportplek
BVS de Zuidvogels
32a
speel- of sportplek behouden
Jongerenplek
nr.
11
impuls toegankelijkheid: toegang en inrich�ng inclusiever
impuls sport: toevoegen en/of verbeteren sportaanbod
impuls spelen: vergroten doelgroep, vergroten uitdaging
N
26
TV
27
LTV de Bijvanck
Speelplekk samenvoeg
28
29
33
speel- of sportplek behouden
ontmoe�ngsplek zonder toestellen
(her)inrichten als speel- en ontmoe�ngsplek S BS Basisschool zonder toestellen de Ark
Atletiekvereniging Zuidland
vrije speelruimte in het groen
TV
T Goals verplaatsen
nr.
nr
impuls groen: vergroenen en/of natuurlijke speelaanleidingen
CEP Viersloot
park
vrije speelruimte in het groen H8
Overig:
Motessorischool S de gouden kraal
sportvereniging
grote plek voor de wijk /bovenwijks
VV
H9
grens Blaricum/ Huizen
minder drukke weg
drukke weg
grote plek voor de wijk /bovenwijks
buurtspeelplek
kleine speelplek
TV
S
S
Bereik en bereikbaarheid:
uurtspeelplek
eine speelplek
skaten
basketbal
Overig:
H
en bereikbaarheid:
speelplek Huizen
S
voetbal
sportplek
een combina�e is ook mogelijk schoolplein
natuurlijke speelaanleiding
speelplek
Soort plek:
Legenda algemeen
f
CON
ltr e dr ee
Visiekaart Bijvanck
Gemeente Blaricum
11
12 og
geplande nieuwe loca�e
H N
VV
sportvereniging
31
H
29
35
N
Se
uw nie ie lek t Op elp e sp
n ke ek gen lpl ee nvoe p S e sam
28
geplande nieuwe loca�e
H
25
26
11
S
B
grens Huizen/ Blaricum
VV
sportvereniging 1214
park
TV
de k V LT vanc j i B
23
vrije speelruimte in het groen
TV
ef
2
27
Overig:
Dre
Stroomzijde
N3 N4
r ee
oim Go
38
ss ne Fit
ar uis ba Br open t t an ur nie sta k Re elple spe
skaten
minder drukke weg
drukke weg
grote plek voor de wijk /bovenwijks
buurtspeelplek37
kleine speelplek
36 en bereikbaarheid: Bereik
speelvoorziening Huizen
B
sV
31a
a 32
N
34
N2
basketbal
sportplek
voetbal
een combina�e 1 isNook mogelijk niet in beheer gemeente
natuurlijke speelplek
speelplek
T ri Flo
32
b 32
30
33
park
Soort plek:
Op�e nieuwe speelplek
speel- of sportplek behouden
(her)inrichten als speel- en ontmoe�ngsplek zonder toestellen
Legenda algemeen
nr.
nr
impuls toegankelijkheid: toegang en inrich�ng inclusiever
impuls sport: toevoegen en/of verbeteren sportaanbod
impuls spelen: vergroten doelgroep, vergroten uitdaging
39
CEP vrije speelruimte in het groen
TV
S
grens Huizen/ Blaricum
minder drukke weg
drukke weg
grote plek voor de wijk /bovenwijks
buurtspeelplek
kleine speelplek
Overig:
S
skaten
basketbal
impuls groen: vergroenen en/of natuurlijke speelaanleidingen
Visie
k or t Sp
ooi
40
CON
els
Speelbeleid 2022-2030
Bereik en bereikbaarheid:
speelvoorziening Huizen
B
voetbal
sportplek
een combina�e is ook mogelijk niet in beheer gemeente
natuurlijke speelplek
speelplek
Soort plek:
Legenda algemeen
Visiekaart Blaricummermeent
4
CON
Uitvoeringsplan 2022-2030 - Hoe gaan we het aanpakken?
4.3. Verlenging levensduur
Voor vervanging van speeltoestellen wordt niet de standaard vervangingstermijn van 10 tot 15 jaar gehanteerd, maar gekeken naar de technische staat. In de meeste gevallen kunnen toestellen na de vervangingstermijn worden opgeknapt en de levensduur met 5 tot 10 jaar worden verlengd. Met levensduurverlengend onderhoud wordt niet alleen opvolging gegeven aan de duurzaamheids-ambities (je doet langer met dezelfde materialen), maar worden ook de kosten voor herinrichting verspreid over een langere periode. Zie hoofdstuk 5 voor de financiën en bijlage B1.3 voor de basisvoorwaarden van levensduurverlenging .
Aanleg wijkspeelplek Blaricummermeent: In deze wijk liggen vooral veel kleinere speelplekken voor de jongste kinderen, maar een uitdagende centrale speelplek ontbreekt. Een aan te bevelen locatie hiervoor is het centraal in het wijk gelegen Lineair Park, zie ster op visiekaart. Indien dit wordt gerealiseerd, zijn de visie en inrichtingscriteria uit bijlage B1 leidend. Kosten inrichting: c.a. € 50.000,-. excl. bijkomende kosten voor uitvoering (10-25%).
CEP
In de uitvoeringsplanning 2022-2030 is per locatie een inschatting gemaakt van het nut en kosten van levensverlengend onderhoud op basis van het plaatsing-/ vervangingsjaar, speelintensiteit en de huidige staat en gebruikte materialen. Het advies vanuit de jaarlijkse veiligheidsinspectie leidend voor het al dan niet verlengen van de levensduur.
In tabel B1 (bijlage B2) zijn richtbedragen opgenomen voor levensduurverlengend onderhoud. In het budget is ook rekening gehouden met dat een ondergrond soms eerder vervangen moet worden dan een toestel. Wanneer een toestel toch eerder dan verwacht aan vervanging toe is kan dit vanuit de post 'onvoorzien' worden bekostigd of wordt het toestel verwijderd. Voor bovenwijkse/intensief bespeelde locaties is het advies om levensduurverlengend onderhoud elke 5 jaar uit te voeren.
4.4 Op�onele projecten
•
De uitvoering die wordt beschreven in paragraaf 4.1 t/m 4.3 zorgt ervoor dat wordt voorzien in een goede basis van speel- en sportplekken. Op de visiekaart zijn drie opties verbeeld die voortkomen uit gesprekken met ketenpartners en verzoeken van bewoners. Vanuit de visie is uitvoering van deze optionele projecten dan ook zeker aan te bevelen, maar niet noodzakelijk voor het basisaanbod. Deze zijn daarom dan ook NIET opgenomen in de investeringsbegroting in hoofdstuk 5. • Aanleg Urban sportplek Bijvanck: sporten in de openlucht heeft afgelopen periode een vlucht genomen. Dit is goed te merken aan het gebruik van het fitnessparcours in Blaricummermeent. Het is dan ook zeer aan te bevelen om het ‘urban’ sportaanbod uit te breiden met bijvoorbeeld: Calisthenics, freerun, bootcamp of een pumptrack/fietscrossbaantje. Daarbij komt het de beweegvriendelijkheid van de leefomgeving (en gezondheid) ten goede voor jong tot oud. Ook zorgt het voor een nieuwe uitdagende sportprikkel voor de jeugd en gaat verveling tegen. Advieslocatie: langs/nabij het Reigerpad (#103), of in Park Bijvanck. Kosten inrichting: c.a. € 60.000,-. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met extra kosten van 10-25% voor uitvoering zoals ontwerp, participatie etc.
•
Aanleg van een of meerdere Jongerenontmoetingsplekken (JOP’s):Ketenpartners vanuit Jeugd geven aan dat jongeren (c.a. 14+) behoefte hebben aan een eigen plek in de openbare ruimte, die voelt als 'hun' plek waar zij samen kunnen komen en op hun eigen manier invulling kunnen geven aan vermaak. Een JOP kan ook de door anderen ervaren (over)last vanuit deze leeftijdsgroep beperken. Een JOP is daarmee een goede aanvulling op andere sport- en ontmoetingsfaciliteiten. Een advieslocatie hiervoor is de plek achter de geluidswal bij de skatebaan (#100). Deze plek ligt relatief ver van de huizen vandaan. Het advies is om hier met de inrichting in te zetten op ontmoeting en niet zozeer op sport. Kosten inrichting: c.a. € 20.000,-. excl. bijkomende kosten voor uitvoering (10-25%).
4.5 Uitvoeringsplanning
Korte termijn (2022-2025)
T
In deze periode staan vooral speel- en sportplekken in Bijvanck en Blaricum Dorp op de planning voor herinrichting in combinatie met impulsen. Dit gaat hoofdzakelijk om locaties die de afgelopen jaren zijn uitgesteld en nu meten worden opgepakt. In de Bijvanck gaat dit hand in hand met de wijkrenovatie. Ook is er opgenomen dat in Blaricummermeent een start wordt gemaakt met de aanpassing van speelplekken om tegemoet te komen aan de speelbehoefte van opgroeiende kinderen. Om de visie actief te verwezenlijken is het merendeel van de impulsen voor spelen, sport, groen en toegankelijkheid gepland in de periode 2022-2025. Impulsen kunnen eventueel ook pas worden toegevoegd wanneer locaties volledig worden heringericht. Deze (passieve) aanpak zorgt voor spreiding van de investeringslast voor impulsen, maar zorgt niet voor verbeteringen op korte termijn.
Lange termijn (2026-2030)
Tussen 2026 en 2030 worden weinig ingrepen verwacht. Alleen in 2030 is een piek te zien van locaties in Blaricummermeent die aan vervanging toe zijn. Echter berust dit op technische levensduur en blijft het een inschatting. Het advies is dan ook om in 2025 2026 de stand van zaken op te maken en het uitvoeringsplan waar nodig bij te stellen. Gemeente Blaricum
13
4
CON
Uitvoeringsplan 2022-2030 - Hoe gaan we het aanpakken?
4.6 (Wijk)specifieke aandachtspunten bij uitvoering
Aanpassen speelplekken in Blaricummermeent
Wijkrenovatie Bijvanck als kans voor de speelruimte
De komende jaren zijn veel speelplekken in deze wijk toe aan vernieuwing. Op een aantal locaties is dit de afgelopen jaren uitgesteld. Door de aanpak van de speelplekken mee te nemen in de planning en uitvoering van de wijkrenovatie kan kostenefficiënt worden gewerkt. Daarbij komt het de betrokkenheid en draagvlak bij bewoners waarschijnlijk ten goede. Onderstaande aandachtspunten voor uitvoering zijn meegenomen in het uitvoeringsprogramma en de begroting: •
•
•
Meer uitdaging voor de doelgroep 6+: door op korte termijn op een aantal locaties een uitdagender en gevarieerder speelaanbod te realiseren wordt aangesloten bij de speelbehoefte van opgroeiende kinderen. De speelplekken worden niet volledig heringericht, maar enkelen krijgen een impuls om de doelgroep uit te breiden. Zie ook bijlage B1 voor de voorwaarden voor inrichting.
•
Verbeter de klimaatvriendelijkheid van speelplekken en openbare ruimtes: door bij herinrichting het aantal kunststof ondergronden te verminderen en het schaduw- en speelgroen uit te breiden. Ook vergroening van de pleinen wordt van harte aanbevolen vanuit de speelruimtevisie.
CEP
Richt buurt(speel)plekken in: voor een brede doelgroep en zorg voor meer uitdaging, variatie en een inclusieve inrichting. Kies niet enkel ‘standaard’ speeltoestellen, maar ook bijvoorbeeld balanceerparcours, speelaanleidingen of een thematische inrichting. Maak combinaties met waterberging en spelen en zorg voor voldoende schaduw zomers. Door de inrichting af te stemmen krijg je op buurtniveau een uitdagendere speelruimte en kunnen kinderen op verschillende manieren spelen. Meer criteria voor inrichting zijn te vinden in bijlage B1 ‘basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering’. Vorm speelplekken om: door de korte afstand tussen speelplekken is het niet altijd noodzakelijk om elke speelplek (her) in te richten met speeltoestellen. Deze plekken kunnen worden omgevormd tot groene (speel) ruimte evt. aangevuld met speelaanleidingen. Dit komt de speelkwaliteit en diversiteit ten goede en verlaagd de kosten voor vervanging en onderhoud.
•
Behoud het speelgroen: Op veel plekken in de wijk, niet enkel bij speelplekken zelf, wordt zichtbaar goed in de bosjes gespeeld door kinderen. Deze vrije groene speelruimte is ontzettend belangrijk voor het speelplezier en de ontwikkeling van kinderen. Daarom is een absolute aanbeveling hiermee rekening te houden tijdens de wijkrenovatie.
•
Afstemming Speelplekken in de Bijvanck: Het afstemmen van speelplekken met buurgemeenten kan de bespeelbaarheid van de wijk en het speelplezier van kinderen vergroten. Het is daarom verstandig om bij vervanging en herinrichting van speelplekken af te stemmen met gemeente Huizen. Nu is bijvoorbeeld op locatie #16 een interactief toestel geplaatst terwijl dit een relatief kleine plek is. Terwijl vlak over de grens in het Huizerdeel van de Bijvanck twee prachtige ruime plekken liggen die heel geschikt zijn als buurtspeelplek of speelplek voor de wijk. Samenwerking biedt kansen voor beide gemeenten.
14
Vanuit de visie en kijk op speelruimte anno nu is geconstateerd dat er behoefte is om een aantal speelplekken in de Blaricummermeent op korte termijn deels anders in te richten. Dit is meegenomen in het uitvoeringsprogramma (en begroting) door:
Speelbeleid 2022-2030
T
Goede afstemming speel- en sport aanbod met buurgemeenten
Gemeentegrenzen zijn voor jongeren en volwassenen over het algemeen geen belemmering. Met afstemming en uitwisseling m.b.t. ‘unieke’ sportfuncties kunnen investeringen worden verdeeld. Zo valt er te twisten over het vernieuwen van de skatevoorziening in Blaricum aangezien op (korte) fietsafstand in Huizen en Eemnes skatebanen te vinden zijn. Het advies is dan ook om dit verder te onderzoeken.
Goede spreiding leidend i.p.v. demografie
Kinderen spelen overal (gescheiden ouders, grootouders, gastouder). Een goede basisdekking en goede spreiding van speelplekken en speelruimte is daarom belangrijker dan enkel inrich�ng van plekken gebaseerd op demografische gegevens. Natuurlijk kan wel enigszins rekening worden gehouden met de demografische ontwikkeling in een buurt of wijk.
5
CON Financiën 2022-2030
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de benodigde investeringen en te maken kosten Bijkomende ontwikkelkosten - Naast kosten voor inrichting en aanleg moet rekening voor de speel- en sportplekken in de periode 2022-2030. Ook de jaarlijkse worden gehouden met kosten voor voor o.a. advisering, ontwerp, participatie en onderhoudskosten en andere bijkomende kosten worden toegelicht. toezicht op uitvoering. Het is belangrijk dat dit budget apart wordt begroot en niet van
5.1 Vervangingswaarde
De huidige 49 openbare speel- en sportplekken in Blaricum vertegenwoordigen samen een vervangingswaarde vervangingswaarde van ruim 1,2 miljoen voor de kosten van toestellen en vervanging). In de periode 2022 t/m 2030 is een ondergronden (op basis van 1-op-1 vervanging). groot deel van de speelvoorzieningen in Blaricum Dorp en Bijvanck aan vervanging toe. In Blaricummermeent is het merendeel pas na 2030 toe aan vervanging.
CEP
Relevante veranderingen ten opzichte van 2010: 1. Toename van 21 speel- en sportplekken in Blaricummermeent. 2. Vervangingskosten voor het schoolplein in Blaricum Dorp zijn in 2010 meegenomen in de begroting en in 2022-2030 niet. 3. Prijzen van toestellen en ondergronden zijn fors zijn gestegen (c.a.30% in 5 jaar tijd) 4. In 2010 werd uitgegaan van de 1-op-1 vervangingsprijzen van toestellen inclusief ondergrond. De bijkomende kosten voor ontruiming en aanleg zijn destijds niet of maar deels begroot. In de huidige berekening van de vervangingswaarde wordt hiermee wél rekening gehouden.
5.2 Investeringsbudget 2022-2030
de budgetten voor inrichting wordt 'afgesnoept'. Als dit wel gebeurt is uitvoering van de speelruimtevisie niet meer realistisch. Daarom moet rekening worden gehouden 10 tot 25% extra ontwikkelkosten.
Instandhouding en 1-op-1 vervanging van de huidige speel- en sportplekken biedt weinig (financiële) ruimte voor het doorvoeren van gerichte verbeteringen en participatie met bewoners. Uitvoering van de speelruimtevisie biedt die ruimte wel zodat de leefomgeving aansluit bij spelen en bewegen anno nu.
Inrichting en aanleg - Voor het uitvoeren van de speelruimtevisie is in de periode
2022-2030 een investeringsbudget van € 822.500,- nodig voor inrichting en aanleg. Dit omvat de investeringskosten voor herinrichting/vervanging van speelplekken, maar ook voor omvormingen, verlenging én de voorgestelde impulsen, zie tabel 1.. Dit investeringsbudget is exclusief optionele projecten (totaal € 130.000,-, zie H4.4), onderhoud en ontwikkelkosten.
In diagram 1 en tabel 2 op de volgende pagina tonen de benodigde investering per jaar, en per wijk. De investeringspiek in de beginperiode wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door herinrichting van bovenwijkse voorzieningen, uitgestelde vervangingen in combinatie met impulsen en optionele projecten.
5.3 Kosten onderhoud en inspecties
Om speelvoorzieningen veilig te houden worden veiligheidsinspecties en onderhoud uitgevoerd. De jaarlijks benodigde onderhoudskosten bedragen €28.000, zie bijlage B2 voor verdere specificatie. Dit komt neer op c.a. 2 à 3% van de huidige totale vervangingswaarde. Gezien de ontwikkeling van nog enkele nieuwe speelplekken in Blaricummermeent moet rekening worden met de bijkomende kosten voor onderhoud. Jaarlijks moet daarom worden bekeken in hoeverre dit een (geringe) verhoging van het onderhoudsbudget noodzakelijk maakt. Levensduurverlenging (groot onderhoud) is geen onderdeel van het reguliere onderhoudsbudget, maar van de investeringsbegroting.
T
20 022 t / m 2030 TTabel abel 1 ‐ IInvesteringen nv e s t e r i ng e n 2
Vervangingen/herinrichting V ervangingen/herinrichting Periode 2022 ‐ 2030
a a nt a l aantal llocaties ocaties
Vervanging/herinrichting speelplekken en sportveldjes
15
Vervanging/herinrichting bovenwijks speel‐ en sportplekken
2
L e v e n s d u u r v e r l e n g e n d onde rh houd oud
36
I m p u l s e n e n o m v or m i n g Korte termijn, atief uitvoeren visie Spelen Sport Groen Toegankelijkheid Omvormingen Totaal
Onderhoud en inspecties totale periode* Bijkomende ontwikkelkosten 20%** Optionele projecten *** * zie H5.3 ** zie H5.2 ** zie H4.4
ttotaal ota l t/m 2030 €
299.500
€
165.000
€
104.000
aanttal 2030 al kkeer eer ttotaal otaal tt/m /m 2 030 8 9 29 11 17
€ € € € €
42.500 32.500 82.000 41.000 56.000
127
€
822.500
3
€ € €
252.000 164.500 130.000
Gemeente Blaricum
15
5
CON Financiën 2021-2030
Diagram 1. investeringsbegroting per jaar
€ 350.000 € 300.000 € 250.000 € 200.000 € 150.000 € 100.000 € 50.000 €0
2022
2023
2024
2025
Blaricum Dorp
CEP 2026
Bijvanck
2027
2028
2029
Blaricummermeent
* Exclusief ontwikkelkosten (zie H5.2)en optionele projecten (zie H4.4)
Tabel 2 ‐ Investeringsbegroting per jaar Per wijk Blaricum Dorp Bijvanck Blaricummermeent Totaal*
€ € € €
205.500 376.000 241.000 822.500
€ € €
20 22
2 023
2024
2025
202 6
€ 73.500 € 173.500 € 45.000 € 292.000 €
90.000 € 55.000 € 27.500 € 172.500 €
27.000 € 50.000 € 33.500 € 110.500 €
‐ € 32.500 € 13.500 € 46.000 €
5.000 7.500 17.500 30.000
* Exclusief ontwikkelkosten (zie H5.2)en optionele projecten (zie H4.4)
16
Speelbeleid 2022-2030
20 27 € € € €
T
5.000 ‐ 10.000 15.000
2030
2028
€ € € €
‐ € 32.500 € 10.000 € 4 2 .5 0 0 €
2029 5.000 ‐ ‐ 5.000
2 030 € € € €
‐ 25.000 84.000 1 0 9 .0 0 0
Bijlagen
CON B1 Basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering
18
B.1.1 Soorten speelruimte en functie
18
B.1.2. Inrichtingscriteria
19
B.1.3. Criteria klimaat en duurzaamheid
20
B.1.4. Werkwijze participatie en initiatieven
21
B.1.5. Ruimte voor spelen en sporten bij nieuwbouw
21
B.1.5. Wetgeving, veiligheid en beheer
22
B2 Uitvoeringsprogramma richtbedragen en beheerkosten
23
B3 Uitvoeringsprogramma Blaricum Dorp
24
B4 Uitvoeringsprogramma Bijvanck
25
B5 Uitvoeringsprogramma Blaricummermeent
26
Inspiratiebeelden
28
CEP
T
Externe bijlagen: Speelruimteonderzoek Blaricum 2020
Gemeente Blaricum
17
B1
CON
Basisvoorwaarden voor inrichting en uitvoering
Deze bijlage is een leidraad voor de inrichting van de speel- en sportplekken Buurtplekken - adviesdoelgroep 0-14 jaar in Blaricum. Het kan worden gebruikt als richtlijn voor ontwerp van de Buurtplekken hebben een ruime en open opzet, liggen niet te dicht op of omsloten door speelruimte, bij uitvoering en participatie met bewoners. woningen, bieden uitdaging voor een bredere doelgroep en stimuleren samenspel en B.1.1 Soorten speelruimte en functie
ontmoeting in de buurt. Spelen wordt op deze plekken bij voorkeur gecombineerd met een vorm van sport. De belangrijkste doelgroep voor buurtspeelplekken is 9-14 jaar, de kinderen die de kleine speelplekken zijn 'ontgroeid'. In elke speelbuurt zou zo’n plek moeten liggen of gerealiseerd moeten worden. Openbare schoolpleinen kunnen deze functie ook vervullen. De demografische ontwikkeling in een buurt is niet van invloed op het al dan niet aanwezig zijn/realiseren van buurtplekken, hooguit op de inrichting. Kinderen en andere bewoners moeten in elke buurt goed kunnen spelen en bewegen, ongeacht de leeftijd. Hierin wordt meegewogen dat kinderen ook bij vriendjes, oppas of opa’s en oma’s spelen en vanwege gescheiden ouders niet de hele week wonen op het adres waar zij staan ingeschreven.
CEP
Een goed en divers netwerk van speel- en sportplekken is belangrijk zodat zoveel mogelijk bewoners van deze voorzieningen gebruik kunnen maken. Vanwege de goede algehele bespeelbaarheid van de openbare ruimte en de algemeen goede dekking van speelplekken, wordt de 3% speelnorm (beleidsplan 2009) niet langer gehanteerd (nu over heel Blaricum 6%) aangezien dit enkel iets zegt over de kwantiteit, maar niet de kwaliteit van de speelruimte. Bij nieuwbouw/inbreiding blijft de 3% wel het minimum.
Aan de hand van ligging, inrichting en ruimte, is de speelruimte in Blaricum onderverdeeld is 5 categorieën; Speelhofjes, Buurtspeelplekken, Bovenwijkse Bovenwijkse voorzieningen - adviesdoelgroep 0-100+ of jongeren voorzieningen, trapveldjes, vrije speelruimte en routes. Blaricum kent vier locaties die als bovenwijkse voorziening kunnen worden aangemerkt of deze potentie hebben; de voetbalkooi #22 i.c.m. het fitnessparcours Kleine speelplekken/speelhofjes- adviesdoelgroep 0-9 jaar #20 en #21 in Blaricummermeent , de speelplek aan de Hoofdweg in de Bijvanck #15 De kleine speelplekken (op een straathoek of tussen de huizen) zijn bedoeld ter en de speelplekken aan de Meentzoom #21 en Bussumerweg #22 in Blaricum Dorp. aanvulling op de buurtplekken. Deze speelhofjes zijn vooral bedoeld voor de Bovenwijkse voorzieningen kenmerken zich door veel ruimte, goede bereikbaarheid/ jongste doelgroep die nog niet zelfstandig in de buurt uit spelen mag. Inrichting met centrale ligging en een uniek en/of ruim speel- en sportaanbod. Deze plekken kunnen speeltoestellen is niet altijd nodig. Of een kleine locatie/speelhofje wordt (her)ingericht worden ingericht voor een hele brede doelgroep, of juist voor een hele specifieke met toestellen of speelaanleidingen hangt onder anderen af van de beschikbare doelgroep.
Een integrale aanpak bij ontwerp en aanleg van bovenwijkse speel- en speelruimte en andere speelvoorzieningen in de buurt. Demografische ontwikkeling sportplekken is belangrijk. van de buurt of bewoners rondom de plek kunnen ook worden meegewogen. Deze plekken zijn meestal wel belangrijk voor de direct omwonenden en blijven behouden Sportveldjes als speelruimte. In overleg met bewoners kunnen deze plekken ook (tijdelijk) een Blaricum heeft verschillende trapveldjes die al dan niet bij speelplekken gelegen andere buurtfunctie krijgen (groen, ontmoeting, moestuin), al dan niet gecombineerd zijn, de kwaliteit is wisselend (zie bijlage: speelruimteonderzoek). Voetballen is een geliefde vorm van buitenspelen bij veel kinderen en andere bewoners. Daarom is het met spelen. belangrijk dat in elke buurt/binnen elk barrièregebied een trapveld aanwezig is, nu is Vanwege de beperkte ruimte en vaak korte afstand tot de huizen of tuinen wordt een dat nog niet het geval. De inrichting hangt uiteraard af van de beschikbare ruimte en maximale valhoogte van 150 cm voor toestellen gehanteerd en worden toestellen ligging. Bij voorkeur worden trapvelden niet te dicht bij water gerealiseerd en anders bij voorkeur op gras geplaatst. Onder slijtgevoelige delen kan evt. (gedeeltelijk) een i.c.m. met goede ballenvangers.
Een combinatie met andere sporten (volleybal, slijtvaste ondergrond worden geplaatst (zie ook hieronder bij ‘valondergronden’. basketbal, hockey) kan spel en beweging is aan te bevelen om beweging te stimuleren. Toestellen specifiek voor de doelgroep 0-4, 'mini-toestellen, zijn op speelhofjes af te Natuurlijk kunnen grasvelden prima als speel-/sportveld functioneren zonder dat deze raden i.v.m. kortdurend gebruik ten opzichte van de levensduur. worden ingericht met toestellen zoals doeltjes. Toch is een zekere mate van inrichting aan te bevelen (houten paaltjes, kleine doeltjes), dit komt het gebruik vaak ten goede (uitnodigend en minder gebruikt als uitlaatveld).
18
Speelbeleid 2022-2030
T
B1
CON
Vrije speelruimte en routes Grasveldjes, plantsoenen, bosjes, stoepen, pleintjes en autoluwe straten behoren ook tot de speelruimte van kinderen en zijn van minstens even groot belang als speelplekken. In de ene buurt zijn meer van deze ruimtes dan in de andere. Deze ruimtes hoeven niet te worden ingericht met speel- of sporttoestellen om bespeelbaar te zijn. Ook op speelplekken zelf is het belangrijk om voldoende ruimte vrij te houden en niet alles vol te zetten met toestellen. Groene of ‘lege’ openbare ruimte laat kinderen vrij om hun eigen spel te bedenken en dat is minstens even waardevol, dan niet waardevoller dan spelen op een aangewezen speelplek. Wanneer er barrières zijn die moeten worden overbrugt om naar een speelplek te komen, kan het helpen om een speelroute aan te leggen. Speelroutes (kindlinten) tussen speelplekken kunnen ook stimuleren dat kinderen van meer plekken gebruikmaken.
B.1.2. Inrichtingscriteria spel, sport en verblijf
Vrije speelruimte op speelplekken Dit is belangrijk voor alle plekken, maar vooral voor buurtspeelplekken en bovenwijkse locaties. Bij inrichting moet rekening worden gehouden met voldoende bewegingsvrijheid rondom de speeltoestellen. Op speelhofjes is vooral overzicht belangrijk en voldoende vrije ruimte op gras of ruimte waar jonge kinderen met hun fiets of step kunnen spelen. Inclusiviteit en samenspel (bron 1) De gemeente Blaricum onderschrijft het Samenspeelakkoord 2019. Vooral bij de (her) inrichting van bovenwijkse locaties en buurtspeelplekken is goede toegankelijkheid een belangrijk criterium zodat iedereen van deze plekken gebruik kan maken. Het goed bereikbaar en begaanbaar maken van een locatie en het bieden van uitdaging in de vorm van speelaanleidingen kan al een uitkomst zijn. Dit kan worden bevorderd door inrichtingsvormen te kiezen waarbij kinderen met een handicap zelfstandig met leeftijdsgenoten kunnen samenspelen en niet afhankelijk van hen of ouders/ verzorgers zijn. Dit kunnen speciale toestellen zijn, maar ook binnen het reguliere aanbod en met creatief ontwerp zijn veel samenspeelmogelijkheden te creëren. Dit blijft natuurlijk maatwerk in samenspraak met inwoners.
Om de inclusiviteit van een speelplek te verbeteren kunnen speciale toestellen worden geplaatst die samenspel tussen kinderen met en zonder handicap/beperking bevorderen; bijvoorbeeld een mandschommel of rolstoel-draaitoestel. Wanneer er vanuit de bewoners aanleiding is om een locatie/locaties toegankelijker te maken voor inwoners met een handicap dan wordt hiermee rekening gehouden bij herinrichting van de plek. Als herinrichting nog niet aan de orde is, maar er wel behoefte is aan meer toegankelijkheid, wordt samen met bewoners nagedacht over een passende oplossing op de betreffende locatie of elders in de buurt.
CEP
Uitdaging en diversiteit Een divers sport- en speelaanbod verspreid over de gemeente zorgt voor een aantrekkelijke speelruimte. Voldoende variatie op plekken zelf, maar ook tussen plekken onderling is belangrijk. Bij inrichting van speel- en sportplekken is het daarom belangrijk om altijd te inventariseren welk aanbod er al is. Speel- en sportplekken kunnen meer zijn dan een verzameling toestellen. Thema’s en combinaties van toestellen en speelaanleidingen kunnen de speeluitdaging vergroten.
Op speelhofjes die hoofdzakelijk door direct omwonenden worden gebruikt is variatie tussen soortgelijke plekken van minder belang, al is het wel goed om binnen buurtjes zelf hier toch enigszins rekening mee te houden. Om te voorkomen dat de plek snel saai wordt, kan met speelvormen worden gevarieerd (geen gelijksoortige toestellen op een plek). Kleine toestellen voor enkel een hele jonge doelgroep (mini-schommels, mini-glijbanen e.d.) hebben niet de voorkeur. Kinderen ontgroeien deze toestellen erg snel, zeker wanneer ze in een speelhofje staan. Op buurtspeelplekken en bovenwijkse voorzieningen is vooral uitdaging van belang voor kinderen die de speelhofjes ontgroeid zijn en zelfstandig in hun eigen buurt mogen spelen of ook naar speelplekken in andere buurten mogen. Klim- en klautertoestellen, parcours, speciale schommels (manden, multischommels, banden etc.) zijn voorbeelden van een uitdagend speelaanbod. Spelen op deze plekken kan goed worden gecombineerd met sport en groene speelruimte zoals speelbosjes. Toch zijn buurtspeelplekken en bovenwijkse voorzieningen ook plekken waar prima toestellen voor een jonge doelgroep kunnen worden aangeboden omdat kinderen hier vaak onder begeleiding van (groot)ouders of opvang heen gaan. Deze ‘kleine’ toestellen worden op deze plekken vaak beter en langer gebruikt.
T
Verblijfswaarde versus overlast Het is prettig als kinderen en andere bewoners een tijdje op een speel- of sportplek kunnen vertoeven. Vooral op buurtspeelplekken en bovenwijkse voorzieningen is het belangrijk om ontmoeting en verblijf te stimuleren. Voldoende zitgelegenheid, afvalbakken, afwisseling van zon en schaduw of een watertappunt kunnen bijdragen aan een prettig verblijf. Grenst een speelplek aan woningen of tuinen, dan is het belangrijk om bij inrichting rekening te houden met privacy, door toestellen niet te dicht op tuinen/ramen te plaatsen. Natuurlijk kan het gebeuren dat wanneer een plek aantrekkelijk wordt gevonden door (met name) jongeren, omwonenden hier overlast van ondervinden. Hier kan met de inrichting enigszins rekening mee worden gehouden (verlichting, bankjes zonder leuning en dergelijke), maar een tijdige sociale aanpak is vaak effectiever. Gemeente Blaricum
19
B1
CON
B.1.3. Criteria klimaat en duurzaamheid
Klimaatadaptatie en groene speelruimte (bron 2 t/m 5) In Blaricum zijn veel kleinere speelplekken gelegen in hofjes tussen de huizen. Juist op deze plekken kan het zomers erg warm worden en blijft het lang hangen. Vergroening kan zorgen voor verkoeling in de zomer en betere opvang van regenwater. Kortom, meer bomen en gras en minder verharding en kunstondergronden. Daarbij wordt door het toevoegen van groen de bespeelbaarheid en verblijfswaarde van plekken vergroot (meer schaduw, speelbosjes, picknickgras), zeker ook voor grotere speelplekken. Geschikte soorten speelgroen zijn bij voorkeur robuust, stekelvrij, niet giftig, en gemakkelijk in onderhoud, bijvoorbeeld: hazelaar, wilg, laurier. Voor beplanting op speelplekken die meer onderhoud vergt, zoals fruitbomen, wilgenhutten-/tunnels, is het advies om dit enkel aan te leggen als bewoners dit zelf onderhouden/bijhouden. Aandachtspunten voor aanleg en onderhoud groene speelruimte: • • •
•
CEP
Speelbosjes: Belangrijk om niet te rigoureus te snoeien en snoeiafval (deels) te laten liggen als speelmateriaal. Op speelplekken zelf, maar ook ander bespeelbaar groen. Grasmaaien: op grote speelplekken moet de maaimachine gemakkelijk rondom de toestellen kunnen maaien. Op kleine speelplekken is het nodig om een bosmaaier te gebruiken. Bomen: Op grote plekken met veel afstand tot de huizen kunnen soorten worden geplant die groot mogen worden (afhankelijk van de ruimte). Evt. laag vertakte bomen planten. Het is wel belangrijk bomen niet te dicht op toestellen en ondergronden te plaatsen i.v.m. wortelgroei. Op kleine speelplekken soorten planten die niet hoger dan 3 meter worden; laagstam, halfstam, dakof leibomen. Participatiegroen: perken, bloemen, hagen, fruitbomen, wilgenhutten vergen specifieker onderhoud/zorg en kunnen het beste worden aangelegd wanneer bewoners zorg dragen voor het onderhoud.
Er zijn inmiddels tal van onderzoeken die aantonen dat een groene (speel)omgeving een positief effect heeft op het welzijn van mensen, zeker op plekken waar zij veel gebruik van maken. Spelen in het groen of met natuurlijke speelaanleidingen heeft ook voor de motorische en cognitieve ontwikkeling van kinderen voordelen. Groenere speelplekken kunnen zo bijdragen aan een gezonde jeugd (zie literatuur pagina 22).
20
Speelbeleid 2022-2030
Duurzame inrichting: Levensduur en gebruiksduur Een duurzame inrichting van speel- en sportplekken gaat lang mee en wordt goed gebruikt. Bij (her)inrichting van speel- en sportplekken wordt in het vervolg gekozen voor toestellen met een lange levensduur van ten minste 12 tot 15 jaar. Een ander belangrijk criterium is een lange gebruiksduur. Dit betekent dat toestellen door een brede doelgroep en gedurende langere periode goed benut kunnen worden (bijvoorbeeld een hoog genoeg duikelrek). Toestellen die samenspel stimuleren hebben de voorkeur, bijvoorbeeld een dubbele (veer)wip of dubbele schommel.
Valondergronden Ondergronden zijn nu op de meeste speelplekken van kunststof, met name kunstgras en rubber tegels. Kunststofondergronden vergen minder onderhoud, maar met name kunstgras is niet goed recyclebaar en zowel kostbaar om te vervangen als in onderhoud (jaarlijks inzanden). Voor het verduurzamen van speelplekken hebben natuurlijke ondergronden de voorkeur in het kader van zowel het milieu (recycling) als het verbeteren van afwatering en verminderen van hitte. Toestellen met een valhoogte tot 150 cm kunnen op gras geplaatst. Bij een grotere valhoogte kunnen valzand, houtsnippers of schors worden gebruikt. Een natuurlijke ondergrond vergt intensiever onderhoud. Soms kan de keuze voor kunststof ondergronden toch voorkeur hebben (anders dan esthetisch), bijvoorbeeld ter bevordering van de toegankelijkheid of bij intensief gebruik waarbij gras snel uitslijt zoals bij de uitloop van glijbanen of onder schommels. Bij voorkeur wordt dan gekozen voor een gerecyclede rubber/ EPDM ondergrond (pak's-vrij) i.p.v. kunstgras; ; beter recyclebaar, slijtvaster, een langere levensduur en zorgt voor minder plastic in het milieu. Een nieuw duurzaam alternatief voor een vaste valondergrond is een kurkvloer.
T
Aandachtspunt: het belangrijk dat het gebruik van een natuurlijke ondergrond niet ten koste gaat van de bespeelbaarheid van een plek, bijvoorbeeld: het is onwenselijk dat door het gebruik van een losse ondergrond onder een mandschommel de toegankelijkheid verminderd.
B1
CON
Hergebruik en verlenging levensduur Wanneer een speel- of sportplek opnieuw wordt ingericht wordt gekeken welke toestellen nog herbruikbaar zijn. Speeltoestellen hebben een afschrijftermijn van tussen de 10 en 15 jaar. Toch zijn de meeste speeltoestellen na deze termijn nog in voldoende goede technische staat en kan de levensduur eenvoudig een aantal jaren worden verlengd door het toestel op te knappen en losse onderdelen te vervangen. Als de levensduur van toestellen kan worden verlengd is dit zowel gunstig voor de beschikbare budgetten als voor het milieu. Voorwaarde is wel dat de toestellen voor een redelijk bedrag kunnen worden opgeknapt en ten minste nog 3 jaar mee gaan. Daarbij is het belangrijk om rekening te houden met de ondergrond waarin het her te gebruiken toestel wordt geplaatst om zo kapitaalvernietiging bij vervanging te voorkomen. Wanneer toestellen worden verwijderd en op een andere locatie worden hergebruikt is het belangrijk dat verwijdering zorgvuldig gebeurt en het toestel voor herplaatsing wordt geïnspecteerd op veiligheid. Aandachtspunten levensduurverlenging: • •