20240416 OVERZICHT TECHNISCHE VRAGEN - Beantwoording VVD, HvB, D66 PMD bron-nascheiding

15 april 2024

Beantwoording technische vragen VVD, HvB en D66 mbt PMD bron-nascheiding Technische vragen fractie D66 1. Nascheiding zal leiden tot het inzamelen door de GAD van de (oranje) PDMcontainers. PMD-afval heeft gewoonlijk (en zoals voorzien) het meeste volume i.r.t. andere afvalstromen. Dit zal voor veel huishoudens gaan betekenen dat bij nascheiding de huidige (kleinere) grijze container voor restafval onvoldoende groot zal zijn en (weer) omgeruild zal moeten worden voor de grotere variant van de grijze container. Is hier bij de inschatting van de kosten voor nascheiding met dit laatste rekening gehouden? Ja, daar is rekening mee gehouden. 2. Bij het raadsvoorstel/beslisvoorstel m.b.t. „De zienswijze raad over PMD bron-of nascheiding “is de inhoud van de paragraaf „Korte inhoud“ z.g.a. identiek aan de (incomplete) paragraaf „Aanleiding voorstel“. Dit lijkt een vergissing in het knip-enplakwerk. Ontbreekt er tekst in dit document? Omwille van de tijd (stuk moest binnen een week klaar zijn) is het efficient in elkaar gezet. Er mist inderdaad een klein stukje tekst namelijk: De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 10 mei 2024 hun zienswijzen uit te brengen op deze afweging ten behoeve van besluitvorming in de vergadering van het algemeen bestuur op 27 juni 2024. 3. 4. In het beslisvoorstel wordt o.a.

duidelijk waarom kostenoverwegingen (naast onzekerheden) pleiten voor handhaving van bronscheiding. Indien alleen milieuoverwegingen bepalend zouden zijn, hoe zouden dan volgens het college de afwegingen uitvallen op de korte én de lange termijn? Momenteel heeft geen van beide methoden nog grotere milieuvoordelen dan de ander. Ook is voor beide methoden nog milieuwinst te behalen. Op de lange termijn verwachten wij dat door technische innovaties het nascheiden van afval meer milieuwinst zal opleveren. Met name omdat machines uiteindelijk beter zullen scheiden dan mensen. En naar verwachting zal de markt voor kunststofrecyclaat zich op de lange termijn stabiliseren 5. De GAD hanteert een eigen definitie van PMD. Deze komt niet vanzelfsprekend overeen met de definitie van soortgelijke organisaties elders in Nederland. PMD-nadschedingsorganisaties zullen hun eigen techniek leidend laten zijn voor welke PMD-fractie daadwerkelijk gescheiden kan worden. In hoeverre verschillen de definities van de GAD en de/een nascheidende verwerker? En heeft dit verschil effect o.g.v. kosten én/of milieu-effect bij de te maken afweging. Inzamelaars/ gemeenten spreken vooral over bron- en nascheiden. Nascheiden is dan de stap die na inzameling van restafval (inclusief PMD) plaatsvindt: het scheiden van PMD uit het restafval.

Verwerkers van restafval spreken van voorscheiden als ze de PMD uit de rest sorteren. Voorscheiden van PMD voor de verwerker en nascheiden voor de inzamelaar zijn dezelfde stap. Dit heeft geen effect voor de afweging.

Technische vragen HvB In de regio scheiden we pmd bij de bron. Wij vragen inwoners het pmd te scheiden van het andere afval om er zo voor te zorgen dat het pmd weer hergebruikt kan worden. Deze zogenoemde bronscheiding doen we in ieder geval nog tot juni 2026. blad 1 / 4

15 april 2024

Half 2023 is gestart met een heroverweging van de wijze waarop PMD wordt ingezameld; bronscheiding of nascheiding. Dit is een eerste stap naar een nieuw contract voor de verwerking van restafval en PMD. De gemeenten worden bij deze keuze betrokken. 1. Wie bepaalt uiteindelijk of het voor of nascheiding gaat worden? Het bestuur van G&V. U schrijft: Doel: Informatie ophalen over welke toekomstige methode van PMD-inzameling de voorkeur geniet. 1. Betreft het alleen de informatie van Blaricum of betreft dit ook informatie vanuit de omliggende gemeenten of is de keuze al bekend vanuit de andere gemeenten? Deze informatie wordt bij alle GAD-gemeenten opgehaald. De definitieve keuze van andere gemeenten is nog niet bekend. 1. Kan er per gemeente een ander beleid plaatsvinden of moet er voor Gooi & Vechtstreek (Gemeenteraden Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) een gezamenlijke voorkeur zijn? Nee. De GAD heeft 1 beleid voor al haar deelnemers. Hiervan afwijken is niet mogelijk. 2. Wat als de gemeenteraden niet tot dezelfde keuze komen? Waar ligt de scheidslijn? Uiteindelijk zal het bestuur van de G&V bepalen hoe we verder gaan. Naar verwachting zal het Rijk ook gaan kiezen voor meer standaardisering op de inzameling en verwerking van de PMD-stroom. Op dit moment is er nog geen zicht op de richting hiervan.

En op dit moment passen zo'n 90 van de 345 Nederlandse gemeenten nascheiding van PMD toe. Het grootste deel van de gemeenten maakt gebruik van een bronscheidingsysteem. Vooral gemeenten met veel verstedelijking en hoogbouw kiezen voor nascheiding, minder stedelijke gemeenten met vooral laagbouw zetten vooral in op bronscheiden. Het resultaat van nascheiding is deels ook afhankelijk van het scheidingsgedrag van inwoners. 1. Dus waarom houden we dus niet op Bronscheiding en wachten we op de uitkomst van het rijk? Dat is inderdaad de strekking van het collegevoorstel. Nu nog bronscheiding aanhouden en mogelijk in de toekomst nascheiding heroverwegen. 2. Bronscheiding of Bronscheiding gecombineerd met nascheiding op restafval of Differentiatie bronscheiding en nascheiding op basis van gebied of Nascheiding? Voor verschillende gemeenten is geen onderscheid te maken. In de toekomst gaat een combinatie mogelijk wel plaatsvinden. We lezen in MD-6.3-Actualisatie-rekenmodel-nascheiding-GAD.pdf het volgende in korte lijnen: Afvalverbranding komt MISSCHIEN onder Europese regels. Dat KAN in 2028 gebeuren

blad 2 / 4

15 april 2024

3. Als er zoveel toepassingen zijn met nog komende onderzoeken is het dan niet beter om toch gewoon nog door te gaan met de bronscheiding? Dat is inderdaad het voorstel van het college. Het college vindt nascheiding op termijn wel een mooi idee, MAAR: 4. Wat is de reden dat het college dit schrijft? Is het college een voorstander van nascheiding? Dit heeft er mee te maken dat het college de mogelijkheid niet voor altijd wil afwijzen. Het is goed mogelijk dat in de toekomst nascheiden goedkoper wordt of een duidelijk hogere milieuwinst behaalt t.o.v. bronscheiding. Dat is ons inziens een vreemde opmerking omdat: “De overstap naar nascheiding eenmalig € 780.000,- kost, gevolgd door een jaarlijkse kostenstijging van €798.000,-. Dit zijn aanzienlijke bedragen voor een nog onzekere ontwikkeling. Voor Blaricum zien de kosten er (ongeindexeerd) als volgt uit: De eenmalige kosten: €38.175 (€3,- per inwoner) Jaarlijkse kosten stijging: €33.466 (€2,63 – per inwoner per jaar) Dit is obv 12.725 inwoners en uittreding van gemeente Weesp.

Technische vragen VVD 1. De afgelopen jaren is een dalende trend waarneembaar voor het aan de bron scheiden van PMD afval. Door minder goede bronscheiding van PMD wordt het scenario van bronscheiding duurder. Wat is de inzamelresponse PMD de afgelopen 3 jaar geweest? Respons PMD in 2019: 64%; in 2021: 70% en in 2023: 64%. Tot aan 2021 was de trend stijgend voor PMD (en veel andere huishoudelijke afvalstromen). De peiling (sorteeranalyse) van 2023 laat een lagere respons zien dan de peiling in 2021. De GAD peilt elke twee jaar de samenstelling van het restafval ahv zogenaamde sorteeranalyses. De laatste 10 jaar is de gescheiden ingezamelde hoeveelheid PMD flink toegenomen oa door programma’s (zoals VANG) gericht op het optimaliseren van de gelegenheid om PMD aan te bieden en campagnes gericht op motivatie om PMD gescheiden aan te bieden. Dat is terug te zien in de respons (het deel van een afvalstroom dat door inwoners gescheiden wordt aangeboden ten opzichte van het totaalaanbod van die stroom). In 2014 werd slechts 21% van alle PMD gescheiden aangeboden. In 2017 was dat toegenomen tot 39% en in 2019 tot 64%. In 2021 was dat 70%. In 2023 was de respons voor PMD voor het eerst iets gezakt, naar 64%, het niveau van 2019. Deze afname in 2023 t.o.v. 2021 is ook zichtbaar bij andere ‘fijn huishoudelijk afval’ stromen zoals GFT, Glas, Textiel en Papier.

Het scheidingspercentage van deze ‘fijn huishoudelijk afval stromen tezamen’ daalde in 2023 met 4% t.o.v. 2021. Opgemerkt dient te worden dat 2021 een afwijkend jaar was door corona (thuiswerk, meer afval) en daardoor mogelijk minder representatief. De responsen van fijn afval in 2023 (incl PMD) liggen over het algemeen wel hoger of gelijk aan die van 2019. Berichtgeving rondom afvalscheiden kan ook invloed hebben op de motivatie bij inwoners. 2. Er wordt in de afweging bron- of nascheiding veel gesproken over de kwantiteit en veel minder over de kwaliteit en hergebruik (hoeveelheden en zuiverheden van gesorteerde stromen). Uit vragen die in 2019 zijn gesteld over de PMD-afvalstroom bleek dat ons huishoudelijk plastic afval (PMD) na inzameling vervoerd wordt naar sorteerbedrijf Suez in Rotterdam (100 km), waarna 31% van zorgvuldig gescheiden PMD alsnog verbrand wordt, terwijl de helft (50%) van het plastic afval (mixed blad 3 / 4

15 april 2024

plastics) naar een Duits bedrijf wordt gereden (ca. 700 km) om daar tegen betaling o.a. bermpaaltjes te laten produceren. Dat betekent dat 19% van het gescheiden PMD recyclebaar is. Wat is het afkeuringspercentage van het brongescheiden PMD afval en kunt u ons meenemen in de route die de PMD-afvalstroom anno 2024 aflegt? In 2023 werd van de totaal aangeleverde hoeveelheid PMD 5.3% afgekeurd door de verwerker. In totaal zijn betreft dit ca. 30 van 600 vrachten die door de GAD zijn aangeleverd bij de verwerker. Na het inzamelen in de Regio Gooi en Vechtstreek wordt het PMD overgeslagen op het overslagstation Crailoo in Hilversum. Tijdens de overslag worden zoveel mogelijk stoorstoffen verwijderd. Vervolgens wordt de PMD getransporteerd naar de PMD-verwerkingslocatie. Hier wordt de PMD gescheiden in plastics, metalen en drankenkartons. Daarbij worden de plastics gesorteerd in diverse ondersoorten, waarna deze worden verwerkt tot korrels die kunnen worden hergebruikt

blad 4 / 4