20240416 OVERZICHT TECHNISCHE VRAGEN

TECHNISCHE VRAGEN 2024 (vragen conform art. 25 RvO 2024 betreffende raadsvoorstellen, schriftelijke beantwoording zsm voor Raadscommissie of Raad) Datum Onderwerp ingekomen 11-04-2024 D66Voorbereidingskrediet waterbeheer Blaricummermeent

Toelichting (vraag)

Antwoord

1. Wat geeft het cijfer van de EKR(Ecologische Kwaliteits Regio) 16-04-2024 precies weer en wat is de relatie met het Nitraat en Fosfor 1) Voor de beoordeling van biologische kwaliteit wordt gehalte? gekeken naar het voorkomen van fytoplankton (algen), waterplanten (overige waterflora), macrofauna (met het 2. Betekent een EKR waarde van 0,6 of hoger dat er geen blote oog zichtbare ongewervelde dieren, zoals slakken en blauwalg kan ontstaan in de Meentstroom? libellen) en vissen. Deze biologische kwaliteit is het belangrijkste onderdeel van de beoordeling van de ecologische toestand voor de Europese Kaderrichtlijn water. In het overig water zijn waterplanten dé graadmeter voor de ecologische kwaliteit en bevatten de kaarten alleen informatie over waterplanten. Het gaat dus niet direct om de nitraat en fosfaatgehalten, maar als er te veel van deze stoffen in het water zitten is het water te voedselrijk. Vaak is het water dan troebel en komen er weinig (verschillende soorten) waterplanten en dieren voor. 2) EKR: Ecologisch Kwaliteitsratio De feitelijke (actuele toestand) en de gewenste (doelen) biologische toestand van een waterlichaam worden uitgedrukt in een ecologisch kwaliteitsratio (EKR). Een EKR kan worden bepaald voor elk van de vier biologische kwaliteitselementen.

De EKR heeft daarbij altijd een waarde tussen 0 en 1, waarbij de waarde 1 overeenkomt met de natuurlijke referentie. Een score van 1 staat dus voor een maximaal haalbare ecologische kwaliteit in water dat niet door menselijk toedoen wordt verstoord. Een EKR van 0,6 of hoger betekent niet dat er geen blauwalg kan ontstaan. Maar hoe hoger de EKR hoe beter de ecologische kwaliteit en hoe minder kans op blauwalgen.

Blad 1/8

Datum Onderwerp ingekomen 08-04-2024 HvB-Zienswijze PMD bron- of nascheiding

Blad 2/8

Toelichting (vraag)

Antwoord

In de regio scheiden we pmd bij de bron. Wij vragen inwoners 11-04-2024 het pmd te scheiden van het andere afval om er zo voor te 1)Het bestuur van G&V. zorgen dat het pmd weer hergebruikt kan worden. Deze 2) Deze informatie wordt bij alle GAD-gemeenten zogenoemde bronscheiding doen we in ieder geval nog tot juni opgehaald. De definitieve keuze van andere gemeenten is 2026. Half 2023 is gestart met een heroverweging van de wijze nog niet bekend. 3) Nee. De GAD heeft 1 beleid voor al haar deelnemers. waarop PMD wordt ingezameld; bronscheiding of nascheiding. Hiervan afwijken is niet mogelijk. Dit is een eerste stap naar een nieuw contract voor de verwerking van restafval en PMD. De gemeenten worden bij 4) Uiteindelijk zal het bestuur van de G&V bepalen hoe we deze keuze betrokken. verder gaan. 1) Wie bepaalt uiteindelijk of het voor of nascheiding gaat worden? U schrijft: Doel: Informatie ophalen over welke toekomstige methode van PMD inzameling de voorkeur geniet.

2) Betreft het alleen de informatie van Blaricum of betreft dit ook informatie vanuit de omliggende gemeenten of is de keuze al bekend vanuit de andere gemeenten? 3) Kan er per gemeente een ander beleid plaatsvinden of moet er voor Gooi & Vechtstreek (Gemeenteraden Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren) een gezamenlijke voorkeur zijn? 4) Wat als de gemeenteraden niet tot dezelfde keuze komen? Waar ligt de scheidslijn? Naar verwachting zal het Rijk ook gaan kiezen voor meer standaardisering op de inzameling en verwerking van de PMD stroom. Op dit moment is er nog geen zicht op de richting hiervan. En op dit moment passen zo'n 90 van de 345 Nederlandse gemeenten nascheiding van PMD toe. Het grootste 5) Dat is inderdaad de strekking van het collegevoorstel. Nu deel van de gemeenten maakt gebruik van een nog bronscheiding aanhouden en mogelijk in de toekomst nascheiding heroverwegen. bronscheidingsysteem. Vooral gemeenten met veel verstedelijking en hoogbouw kiezen voor nascheiding, minder stedelijke gemeenten met vooral laagbouw zetten vooral in op 6) Voor verschillende gemeenten is geen onderscheid te bronscheiden. Het resultaat van nascheiding is deels ook maken. In de toekomst gaat een combinatie mogelijk wel afhankelijk van het scheidingsgedrag van inwoners. plaatsvinden.

5) Dus waarom houden we dus niet op Bronscheiding en 7) Dat is inderdaad het voorstel van het college. wachten we op de uitkomst van het rijk?

Datum Onderwerp ingekomen

04-04-2024 D66-Zienswijze PMD bron- of nascheiding

Blad 3/8

Toelichting (vraag)

Antwoord

6) Bronscheiding of Bronscheiding gecombineerd met nascheiding op restafval of Differentiatie bronscheiding en nascheiding op basis van gebied of Nascheiding? We lezen in MD-6.3-Actualisatie-rekenmodel-nascheidingGAD.pdf het volgende in korte lijnen: Afvalverbranding komt MISSCHIEN onder Europese regels. Dat KAN in 2028 gebeuren. 7) Als er zoveel toepassingen zijn met nog komende onderzoeken is het dan niet beter om toch gewoon nog door te gaan met de bronscheiding? Het college vindt nascheiding op termijn wel een mooi idee, MAAR: 8) Wat is de reden dat het college dit schrijft? Is het college een voorstander van nascheiding? Dat is ons inziens een vreemde opmerking omdat: “De overstap naar nascheiding eenmalig € 780.000,- kost, gevolgd door een jaarlijkse kostenstijging van €798.000,-. Dit zijn aanzienlijke bedragen voor een nog onzekere ontwikkeling. 1. Nascheiding zal leiden tot het inzamelen door de GAD van de (oranje) PDM-containers. PMD-afval heeft gewoonlijk (en zoals voorzien) het meeste volume i.r.t. andere afvalstromen. Dit zal voor veel huishoudens gaan betekenen dat bij nascheiding de huidige (kleinere) grijze container voor restafval onvoldoende groot zal zijn en (weer) omgeruild zal moeten worden voor de grotere variant van de grijze container. Is hier bij de inschatting van de kosten voor nascheiding met dit laatste rekening gehouden? 2.

Bij het raadsvoorstel/beslisvoorstel m.b.t. „De zienswijze raad over PMD bron-of nascheiding“ is de inhoud van de paragraaf „Korte inhoud“ z.g.a. identiek aan de (incomplete) paragraaf „Aanleiding voorstel“. Dit lijkt een vergissing in het knip-enplakwerk. Ontbreekt er tekst in dit document? 3. In het beslisvoorstel wordt o.a. duidelijk waarom kostenoverwegingen (naast onzekerheden) pleiten voor handhaving van bronscheiding.

8) Dit heeft er mee te maken dat het college de mogelijkheid niet voor altijd wil afwij-zen. Het is goed mogelijk dat in de toekomst nascheiden goedkoper wordt of een duidelijk hogere milieuwinst behaalt t.o.v. bronscheiding. Voor Blaricum zien de kosten er (ongeindexeerd) als volgt uit: De eenmalige kosten: €38.175 (€3,- per inwoner) Jaarlijkse kosten stijging: €33.466 (€2,63 – per inwoner per jaar) Dit is obv 12.725 inwoners en uittreding van gemeente Weesp.

11-04-2024 1) Ja, daar is rekening mee gehouden.

2) Omwille van de tijd (stuk moest binnen een week klaar zijn) is het efficient in elkaar gezet. Er mist inderdaad een klein stukje tekst namelijk: De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 10 mei 2024 hun zienswijzen uit te brengen op deze afweging ten behoeve van besluitvorming in de vergadering van het algemeen bestuur op 27 juni 2024. 3) Momenteel heeft geen van beide methoden nog grotere milieuvoordelen dan de ander. Ook is voor beide methoden

Datum Onderwerp ingekomen

Toelichting (vraag)

Antwoord

Indien alleen milieu-overwegingen bepalend zouden zijn, hoe nog milieuwinst te behalen. Op de lange termijn verwachten zouden dan volgens het college de afwegingen uitvallen op de wij dat door technische innovaties het nascheiden van afval korte én de lange termijn? meer milieuwinst zal opleveren. Met name omdat machines 4. De GAD hanteert een eigen definitie van PMD. Deze komt niet uiteindelijk beter zullen scheiden dan mensen. En naar verwachting zal de markt voor kunststofrecyclaat zich op de vanzelfsprekend overeen met de definitie van soortgelijke organisaties elders in Nederland. lange termijn stabiliseren. PMD-nascheidingsorganisaties zullen hun eigen techniek leidend 4) Inzamelaars/ gemeenten spreken vooral over bron- en laten zijn voor welke PMD-fractie daadwerkelijk gescheiden kan nascheiden. Nascheiden is dan de stap die na inzameling worden. van restafval (inclusief PMD) plaatsvindt: het scheiden van In hoeverre verschillen de definities van de GAD en de/een PMD uit het restafval. Verwerkers van restafval spreken van nascheidende verwerker? voorscheiden als ze de PMD uit de rest sorteren. En heeft dit verschil effect o.g.v. kosten én/of milieu-effect bij de Voorscheiden van PMD voor de verwerker en nascheiden te maken afweging. voor de inzamelaar zijn dezelfde stap. Dit heeft geen effect voor de afweging.

04-04-2024 VVD-Zienswijze PMD 1.De afgelopen jaren is een dalende trend waarneembaar voor 11-04-2024 bron- of nascheiding het aan de bron scheiden van PMD afval. Door minder goede 1) Respons PMD in 2019: 64%; in 2021: 70% en in 2023: bronscheiding van PMD wordt het scenario van bronscheiding 64%. Tot aan 2021 was de trend stijgend voor PMD (en veel andere huishoudelijke afvalstromen). De peiling duurder. Wat is de inzamelresponse PMD de afgelopen 3 jaar geweest? (sorteeranalyse) van 2023 laat een lagere respons zien dan de peiling in 2021. De GAD peilt elke twee jaar de samenstelling van het restafval ahv zogenaamde sorteeranalyses. De laatste 10 jaar is de gescheiden ingezamelde hoeveelheid PMD flink toegenomen oa door programma’s (zoals VANG) gericht op het optimaliseren van de gelegenheid om PMD aan te bieden en campagnes gericht op motivatie om PMD gescheiden aan te bieden. Dat is terug te zien in de respons (het deel van een afvalstroom dat door inwoners gescheiden wordt aangeboden ten opzichte van het totaalaanbod van die stroom). In 2014 werd slechts 21% van alle PMD gescheiden aangeboden. In 2017 was dat toegenomen tot 39% en in 2019 tot 64%. In 2021 was dat 70%. In 2023 was de respons voor PMD voor het eerst iets gezakt, naar 64%, het niveau van 2019. Deze afname in 2023 t.o.v.

2021 is ook zichtbaar bij andere ‘fijn huishoudelijk afval’ stromen zoals GFT, Glas, Textiel en Papier. Het scheidingspercentage van deze ‘fijn

Blad 4/8

Datum Onderwerp ingekomen

Toelichting (vraag)

Antwoord

huishoudelijk afval stromen teza-men’ daalde in 2023 met 4% t.o.v. 2021. Opgemerkt dient te worden dat 2021 een afwijkend jaar was door corona (thuiswerk, meer afval) en daardoor mogelijk min-der representatief. De responsen van fijn afval in 2023 (incl PMD) liggen over het algemeen wel hoger of gelijk aan die van 2019. Berichtgeving rondom afvalschei-den kan ook invloed hebben op de motivatie bij inwoners. 2. Er wordt in de afweging bron- of nascheiding veel gesproken 2) In 2023 werd van de totaal aangeleverde hoeveelheid over de kwantiteit en veel minder over de kwaliteit en hergebruik PMD 5.3% afgekeurd door de verwerker. In totaal zijn (hoeveelheden en zuiverheden van gesorteerde stromen). Uit betreft dit ca. 30 van 600 vrachten die door de GAD zijn vragen die in 2019 zijn gesteld over de PMD afvalstroom bleek aangeleverd bij de verwerker. dat ons huishoudelijk plastic afval (PMD) na inzameling vervoerd Na het inzamelen in de Regio Gooi en Vechtstreek wordt wordt naar sorteerbedrijf Suez in Rotterdam (100 km), waarna het PMD overgeslagen op het overslagstation Crailoo in 31% van zorgvuldig gescheiden PMD alsnog verbrand wordt, Hilversum. Tijdens de overslag worden zoveel mogelijk terwijl de helft (50%) van het plastic afval (mixed plastics) naar stoorstoffen verwijderd. Vervolgens wordt de PMD een Duits bedrijf wordt gereden (ca.

700 km) om daar tegen getransporteerd naar de PMD-verwerkingslocatie. Hier betaling o.a. bermpaaltjes te laten produceren. Dat betekent dat wordt de PMD gescheiden in plastics, metalen en 19% van het gescheiden PMD recyclebaar is. drankenkartons. Daarbij worden de plastics gesorteerd in Wat is het afkeuringspercentage van het brongescheiden PMD diverse ondersoorten, waarna deze worden verwerkt tot korrels die kunnen worden hergebruikt. afval en kunt u ons meenemen in de route die de PMD afvalstroom anno 2024 aflegt? 09-04-2024 VVDFractie VVD zou graag de vergunning van de gemeente met het 09-04-2024 Voorbereidingskrediet waterschap G&V inzien waarin de waterkwaliteit van de De watervergunning is een openbaar stuk. Het verwijst op waterbeheer Blaricummermeent ter sprake komt. pagina 11 tot en met 13 naar de convenant afspraak. Zie https://repository.officieleBlaricummermeent overheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-20216588/1/bijlage/exb-2021-6588.pdf 04-04-2024 VVDVoorbereidingskrediet waterbeheer Blaricummermeent

Blad 5/8

1. In het raadsvoorstel staat: “Waternet heeft in febr. 2021 een Watervergunning afgegeven voor het gehele watersysteem van de Blaricummermeent. De gemeente Blaricum is, zoals opgenomen in de Watervergunning, gedurende 3 jaar na oplevering van de laatste woning, verantwoordelijk voor de monitoring van de waterkwaliteit”.

09-04-2024 1. De watervergunning is een openbaar stuk. Het verwijst op pagina 11 tot en met 13 naar de convenant afspraak. Zie https://repository.officieleoverheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-20216588/1/bijlage/exb-2021-6588.pdf

Datum Onderwerp ingekomen

Toelichting (vraag)

Antwoord

Kan het College aangeven welke specifieke verantwoordelijkheden voor de gemeente Blaricum zijn opgenomen in de Watervergunning?

2. Uit de besluitenlijst van de raadsvergadering van 15-122020: o Conform het voorstel ‘Afkoop onderhoudskosten Blaricumse Sluis’; • Te verwerpen amendement A4, met als titel ‘Miljoenen wegsluizen zonder duidelijke onderbouwing, ingediend door de VVD en D66 waarmee de raad besluit het raadsbesluit als volgt aan te passen: a. niet in te stemmen met een eenmalige afkoop van het beheer en onderhoud van de sluis zonder deugdelijke onderbouwing en concept convenant plus SLA voor dit bedrag en het hiermee gemoeide bedrag ad € 1.950.000,niet ten laste te brengen van de grondexploitatie van de Blaricummermeent; b. een nieuw convenant/afsprakenkader op te laten stellen waarin iedere verantwoordelijkheid t.a.v. groot onderhoud wordt neergelegd bij de eigenaar van de sluis t.w. Waternet; c. nieuwe afspraken te maken en deze vast te leggen in het convenant samen met het Service Level Agreement (SLA) waarin de toekomstige leveringsverplichtingen duidelijk vooraf worden afgesproken; d. de provincie als toezichthoudende instantie op de waterschappen te laten adviseren in deze kwestie; e. het college in geval van een geschil over de toekomstige inhoud van het convenant en SLA het geschil kan voorleggen aan de bevoegd rechter te Amsterdam. Besluitenlijst raadsvergadering 15 december 2020: - Het amendement werd met 5 stemmen voor en 10 stemmen tegen verworpen.

Voor stemden de fracties van de VVD en D66, tegen stemden de fracties van HvB, DBP, CDA, DAB, Van Dijk en Beemsterboer. - Het voorstel werd met 10 stemmen voor en 5 stemmen tegen aanvaard. Voor stemden de fracties van HvB, DBP, CDA, DAB, Van Dijk en Beemsterboer, tegen stemden de fracties van VVD en D66.

2. Kunt u ons globaal meenemen in de besluitvorming die in 2019/2020 heeft plaatsgevonden rondom de afkoop onderhoud van de sluis? Gaarne inzage in de notulen waar destijds dit onderwerp is besproken?

Blad 6/8

Datum Onderwerp ingekomen

Toelichting (vraag)

Antwoord 3. De afspraken over de sluis hebben geen betrekking op het filter. In het algemeen houdt Waternet zich naar onze mening aan de afspraken over de sluis. Een van de belangrijke doelen van het krediet is om ons in eigen beheer te laten adviseren over hoe nu verder met het filter. Over de te maken afspraken etc. zal de raad te zijner tijd geïnformeerd worden (en waarschijnlijk een besluit moeten nemen!), en als er tussentijds belangrijke ontwikkelingen zijn, ook tussentijds. Ook met bewoners en andere stakeholders willen we op relevante momenten overleggen dan wel communiceren.

3. De gemeente Blaricum heeft in 2020 nieuwe afspraken gemaakt met Waternet over het beheer en onderhoudskosten van de Blaricumse sluis. Daarbij is de gemeente Blaricum een afkoopsom onderhoudskosten van E 1.950.000,overeengekomen met Waternet. Tegen het licht van de volgende opmerkingen/ beantwoording van technische vragen die destijds door het College zijn geformuleerd willen wij inzage in de afspraken die er nu met Waternet worden gemaakt over de financiering van dit voorbereidingskrediet/ toekomstige oplossingen om de waterkwaliteit te verbeteren. “Kosten voortkomend uit calamiteiten zijn uiteraard niet te voorzien maar zijn na het afkopen van het reguliere onderhoud ook voor rekening van Waternet”. “Waternet een extra bedrag van E 589.638 in rekening brengt (een soort premie) teneinde ons te kunnen verzekeren tegen voor ons onverwachte extra kosten”. 04-04-2024 HvBZie bijlage bij Raadgever nr. 14: 09-04-2024 Voorbereidingskrediet 20240404 OVERZICHT TECHNISCHE VRAGEN – HvB Zie bijlage bij Raadgever nr. 15: waterbeheer 20240409 OVERZICHT TECHNISCHE VRAGEN Waterbeheer BM Beantwoording HvB Waterbeheer BM Blaricummermeent 04-04-2024 D66Vraag 1. 09-04-2024 Voorbereidingskrediet In de informatienota van 7-11-2023 staat: Het zandfilter heeft 1.DHV heeft het zandfilter ontworpen. Heijmans heeft het waterbeheer niet de capaciteit die nodig is bij deze waterstroom. aangelegd.

De tweede vraag kunnen we op dit moment nog niet beantwoorden. Wie heeft het huidige filtersysteem ontworpen en wie heeft het Blaricummermeent 2a. Blauwalgengroei is niet zonder meer te koppelen aan aangelegd?. Is een van deze partijen dan aansprakelijk te stellen voor het niet een minimale concentratie of temperatuur, er spelen veel meer factoren een rol. De kans op het ontstaan van goed functioneren van dit systeem? Vraag 2a. blauwalgen is vooral groot als waterplanten onderdrukt Wat is de bovengrens voor het fosfaat- en nitraat gehalte in de worden, bijvoorbeeld door te intensief maaien. Als er geen Meentstroom in verband met de vorming van blauwalg bij een ander leven in het water is, dan zal uiteindelijk blauwalg de watertemperatuur boven de 20 graden C? macht kunnen grijpen, zelfs met beperkt beschikbare nutriënten. Het beheerdersdevies is: onderdruk niet het Vraag 2b. andere leven (lees: waterplanten), maar koester het. Wordt het fosfaat/nitraat gehalte gemonitord, zodat er op tijd maatregelen kunnen worden genomen?

Blad 7/8

Datum Onderwerp ingekomen

Blad 8/8

Toelichting (vraag)

Antwoord

Vraag 3. In het beslisvoorstel worden onder paragraaf uitvoering een 5-tal varianten genoemd. Daarbij staat niet de mogelijkheid van een ijzerzand filter. Met dit filter is ervaring opgedaan bij het “Groote Meer” in de Brabantse Wal bij Ossendrecht. Daar is een filtersysteem ingevoerd onder begeleiding van het waterschap Brabantse Delta en het adviesbureau Arcadis. Is de variant ijzerzand-filter meegenomen in de beschouwingen? Zo ja, waarom is deze afgevallen? Vraag 4: Hoe zijn de verantwoordelijkheden tussen Waternet/AGV en de gemeente verdeeld?

Een ander mechanisme waarbij de kans op blauwalgen vergroot is als er teveel nutriënten in het water komen door geleidelijke oplading. Met name fosfor die in het watersysteem komt, gaat er niet snel weer uit. Het cumuleert. Bij een hoge beschikbaarheid nemen vroeg in het seizoen groeiende algen het licht weg, waardoor waterplanten onderdrukt worden. Later in het seizoen kan dan blauwalg de dominante algensoort worden. 2b. Dit wordt gemonitord, maar op het moment dat zich blauwalg voordoet is er niets voorhanden om te zorgen dat het fosfaat/nitraat gehalte direct omlaag gaat. Het is dus belangrijk om het systeem robuust te maken en houden zodat het niet te voedselrijk wordt en blauwalgen geen kans krijgen. Het ruimte geven aan waterplanten hoort bij ‘het robuuste watersysteem’. 3. De term “ijzerzandfilter” is een breed begrip, maar in bijna alle gevallen bestaat het adsorbens uit filterzand dat afkomstig is van grondwater onttrekkingen ten behoeve van drinkwater winningen (zand met een ijzerkorstje). De Brabantse uitvoeringsvariant is qua oppervlak relatief erg groot met een hele langzame filtersnelheid, maar theoretisch gezien zou je in de BLMeent de bestaande filterbedden ook leeg kunnen scheppen en vervangen door (relatief grof) ijzerzand. Die variant is hier niet expliciet benoemd, maar dat is onderdeel van de eerste variant.

Wel blijft er een zeker risico op verstopping bestaan, tenzij je hier ook een voorfilter zou toepassen. Het idee is namelijk vooral in het droge seizoen in te laten. Dan is er een redelijke kans op verhoogde concentraties algen en plantenresten, maar daar moet het filter dan soelaas bieden. Daarnaast is het dan waarschijnlijk nodig om het hele bestaande oppervlak te gebruiken en niet veel kleiner te maken, zoals bij een upflow variant wellicht zou kunnen. 4. Deze staan beschreven in het convenant en het addendum.