Woonbehoefteonderzoek 2025 GroeneMetropoolregio Companen
Tekst van het document
• Oudere huishoudens zouden vaker een appartement willen kopen dan zij in werkelijkheid doen. Vaak hangt dit samen met gebrek aan aanbod en de prijs- kwaliteitverhouding van het beschikbare aanbod. Per saldo heeft 69% van de vraag aan woningen die de komende jaren door nieuwbouw of transformatie aan de voorraad zouden moeten worden toegevoegd betrekking op goedkope en betaalbare woningen. Dit zijn sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en goedkope en betaalbare koopwoningen. De vraag naar sociale huurwoningen betreft 30% van de extra benodigde woningen. In de huidige afspraken wordt uitgegaan van het toevoegen van 66% woningen in het betaalbare segment. Ten opzichte van deze afspraken is de behoefte aan betaalbare woningen dus iets toegenomen. Dit onderstreept het belang van het toevoegen van voldoende woningen in dit segment, zowel in de huursector als in de koopsector. Figuur 4.8 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen.
Kwalitatieve woningbehoefte naar eigendom, woonvorm en prijssegment, 2025 – 2029 en 2030 - 2034 2025-2029 2030-2034 -2.000 0 2.000 4.000 6.000 8.000 10.000 Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement/nultreden Middenhuur grondgebonden Middenhuur appartement/nultreden Vrije sectorhuur grondgebonden Vrije sectorhuur appartement/nultreden Koop eengezins < €289.000 Koop eengezins €289.000 - €405.000 Koop eengezins > €405.000 Koop appartement/nultreden < €289.000 Koop appartement/nultreden €289.000 - €405.000 Koop appartement/nultreden > €405.000 Bron: Primos 2025 Gelderse Variant, WoON 2024, CBS-Microdata, bewerking Companen. 1 Deze situatie doet zich voor als er voldoende goedkoop en betaalbaar aanbod wordt toegevoegd in de koopsector. Als dat niet het geval is blijft er (extra) vraag naar huurwoningen in de middenhuur en de vrije huursector. 2 Een deel van de vraag naar goedkope koopwoningen is afkomstig van huishoudens die zouden willen doorstromen vanuit een sociale huurwoning. Als deze woningen niet beschikbaar zijn, legt dit extra druk op de sociale huursector. 1 2 4 Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte
4 | Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte Sociale huursector: appartementen, maar ook grondgebonden woningen | Appartementenvraag is vaak een vraag van jongeren In de sociale huursector ligt het accent bij de woningen die moeten worden | Een belangrijk deel van de woningbehoefte bestaat uit appartementen. In toegevoegd op appartementen en grondgebonden nultredenwoningen voor | een vergrijzende samenleving is de gedachte snel dat dit een vraag is van ouderen. Toch is er ook een behoorlijke vraag naar extra grondgebonden | ouderen die een nultredenwoning nodig hebben. Ten dele klopt dit beeld, maar woningen in de sociale huursector. Deze vraag is vooral afkomstig van kleine, | de meeste vraag naar appartementen is afkomstig van jongere huishoudens. jongere huishoudens en gezinnen. | Jongeren kiezen vaker dan in het verleden voor een appartement. De achtergrond is dat in de huidige woningmarkt een grondgebonden woning vaak Middenhuur/vrije sectorhuur: appartementen | (nog) onbereikbaar is. Jongeren verhuizen ook veel vaker dan ouderen, wat De middenhuur en vrije sectorhuur is voor veel huishoudens niet het segment | bijdraagt aan hun hoge aandeel in de appartementenvraag. waar men zich in eerste instantie op zou richten.
Vaak gaat de voorkeur eerder uit naar een sociale huurwoning maar verdient men teveel, of naar een koopwo- | Figuur 4.9 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Leeftijd huishoudens met een ning maar verdient men (nog) te weinig. In de praktijk worden deze woningen | appartementenvraag, 2024 echter veel betrokken. Ze vormen een belangrijk segment op de woningmarkt voor mensen die snel een woning nodig hebben en mensen die een eerste stap | 83% | 17% zetten voordat zij hun werkelijke woonwensen kunnen vervullen. Appartementen in de middenhuur en de vrije sectorhuur zijn vaak aantrekkelijk voor mensen die | 86% | 14% flexibiliteit zoeken of ontzorgd willen worden. Hier is de komende jaren vraag naar extra woningen. Grondgebonden woningen in de middenhuur en dure huur | 96% | 4% zijn vaak een substituut voor een betaalbare koopwoning die moeilijk te vinden is. Als voldoende betaalbare koopwoningen worden toegevoegd, ontstaat in deze huursector meer aanbod dan er vraag is. Hierbij moet worden aangetekend | 88% | 12% dat door de maatregelen die zijn genomen om het opkopen van woningen voor verhuur minder aantrekkelijk te maken (verhogen overdrachtsbelasting, opkoop- | 68% | 32% bescherming, fiscale maatregelen box 3, Wet betaalbare huur), veel kleinere beleggers er nu voor kiezen hun woningen te verkopen.
Daarmee komen ook | 41% | 59% weer meer betaalbare koopwoningen op de markt.Twee derde van de vraag naar middeldure en vrije sectorhuurwoningen heeft betrekking op de middenhuur. Koopsector: vraag naar goedkope en betaalbare woningen maar ook naar dure grondgebonden woningen | Bron: WoON 2024, CBS-Microdata, bewerking Companen. In de koopsector is er zoals aangegeven veel vraag naar goedkope en betaalbare woningen, maar er is ook een substantiële extra vraag naar grondgebonden koop- | • | 80% tot 90% van de vraag naar huurappartementen is een vraag van woningen in het dure segment (vanaf de betaalbaarheidsgrens van € 405.000; | huishoudens in de leeftijd tot 55 jaar. Dit is zowel in de sociale huursector als prijspeil 2025). De grootste vraag is er naar grondgebonden woningen. In de | in de middenhuur/vrije sectorhuur het geval. appartementensfeer is er veel vraag naar goedkope en betaalbare koopapparte- | • | De vraag naar goedkope koopappartementen is grotendeels een vraag van menten, maar ook een extra vraag naar bijna 2.500 dure koopappartementen. | jongere huishoudens. 30 31 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen • De vraag naar duurdere koopappartementen is veel vaker een vraag van oudere huishoudens. Als jongere huishoudens deze appartementen wensen, is dat vaak in de steden.
Oudere huishoudens kiezen er vaker dan in het verleden voor ook op hogere leeftijd nog een woning te kopen. In het dure segment vanaf € 405.000 is de vraag van ouderen dominant. Vraag naar grondgebonden seniorenwoningen Oudere huishoudens verhuizen doorgaans naar een nultredenwoning, omdat zij te maken krijgen met een achteruitgang in de gezondheid of hier op anticiperen. Dat kan een appartement zijn, of een grondgebonden nultredenwoning, bijvoorbeeld een patiobungalow of vergelijkbaar. Het WoON 2024 geeft inzicht in hoe de vraag naar nultredenwoningen voor ouderen is verdeeld naar appartementen en grondgebonden woningen. Figuur 4.10 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Kwalitatieve woningvraag van ouderen (65+), naar stedelijkheid van de gemeente, 2024 83% 74% 70% 61% 17% 26% 30% 39% 0% 20% 40% 60% 80% 100% zeer sterk stedelijk matig stedelijk weinig stedelijk niet stedelijk Appartement Grondgebonden levensloopgeschikt Bron: WoON 2024. • De verhouding tussen appartementen en grondgebonden woningen voor ouderen verschilt naarmate de stedelijkheid van gemeenten. In meer stedelijke gemeenten is het aandeel appartementen binnen de vraag naar nultredenwoningen voor ouderen groter dan in minder stedelijke gemeenten. • Ook in minder stedelijke gemeenten is de vraag van ouderen echter vaker een vraag naar een appartement dan naar een grondgebonden nultredenwoning.
In (zeer) sterk stedelijke gebieden is de verhouding appartementen versus grondgebonden nultredenwoningen ongeveer 80% - 15%, in minder stedelijke gebieden beslaat de vraag naar appartementen ongeveer twee derde tot driekwart van de vraag van ouderen. Verschillen ten opzichte van het vorige onderzoek Het beeld van de kwalitatieve woningbehoefte ligt in lijn met het beeld dat uit het vorige onderzoek in 2022 naar voren kwam. Er zijn op een aantal punten verschillen. • De vraag naar grondgebonden sociale huurwoningen is groter dan uit het vorige onderzoek bleek. Meer mensen doen een beroep op een sociale huurwoning en doordat minder mensen kunnen doorstromen naar een woning in de middenhuur of een koopwoning, komen er minder woningen vrij. Ook ten tijde van het vorige onderzoek was de vraag naar grondgebonden sociale huurwoningen al groter dan uit het onderzoek dáárvoor bleek. • Het potentiële overschot aan grondgebonden huurwoningen in de middenhuur en de vrije sectorhuur is nog iets toegenomen ten opzichte van het vorige onderzoek. Woningzoekenden geven de voorkeur aan een betaalbare koopwoning. • De vraag naar goedkope grondgebonden koopwoningen is nog wat verder toegenomen. • In de middeldure en dure koop is een verschuiving zichtbaar van grondgebonden woningen naar koopappartementen.
De vraag naar middeldure en dure koopappartementen is aanmerkelijk gestegen ten opzichte van het vorige onderzoek. Dit hangt mede samen met het ouder worden van de babyboom generatie. 4 Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte
4 | Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte Vraag en aanbod per subregio Figuur 4.11 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Kwalitatieve woningbehoefte naar eigendom, woonvorm en prijssegment, 2025 - 2034 Subregio Arnhem | Subregio De Liemers | Subregio Nijmegen Sociale huur grondgebonden | 6% | 10% | 6% Sociale huur appartement/nultreden | 24% | 21% | 23% Middenhuur grondgebonden | -4% | -3% | -2% Middenhuur appartement/nultreden | 6% | 6% | 4% Vrije sectorhuur grondgebonden | -2% | -1% | -1% Vrije sectorhuur appartement/nultrede | 3% | 3% | 2% Koop eengezins < €289.000 | 14% | 8% | 10% Koop eengezins €289.000 - €405.000 | 11% | 9% | 7% Koop eengezins > €405.000 | 24% | 23% | 24% Koop appartement < €289.000 | 8% | 9% | 14% Koop appartement €289.000 - €405.000 | 5% | 8% | 6% Koop appartmenten > €405.000 | 5% | 8% | 6% Bron: | Primos 2025 Gelderse Variant, WoON 2024, CBS-Microdata, bewerking Companen. Op subregionaal niveau zijn vergelijkbare patronen zichtbaar in de | • | In de subregio Nijmegen is er naar verhouding meer vraag naar goedkope woningbehoefte voor de komende periode. Verschillen tussen de regio’s: | koopappartementen, een vraag die in belangrijke mate afkomstig is van jonge • | In de subregio Arnhem is er naar verhouding meer vraag naar goedkope en | huishoudens die een woning willen kopen in een stedelijk woonmilieu.
betaalbare grondgebonden woningen dan in de beide andere subregio’s. • | In De Liemers is in de huursector de vraag naar grondgebonden woningen naar verhouding groter dan in de beide andere subregio’s. Ook is in De Liemers de vraag naar koopappartementen naar verhouding hoger. 32 4 | Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte 4.6 | Vergelijking met de planvoorraad De regionale woningmarktmonitor geeft op basis van de provinciale planmonitor | Figuur 4.12 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Vergelijking kwalitatieve inzicht in de woningbouwplannen van gemeenten in de regio naar planstatus. | woningbehoefte en planvoorraad naar woonvorm2, 2025 - 2034 Het betreft de stand van zaken aan het begin van 2025. Tabel 4.5 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Vergelijking woningbehoefte en planvoorraad, naar subregio en totaal, 2025 – 2034 Woning- | Woondeal- | Harde plan- | Totale plan- | Planvoor- behoefte | afspraken | voorraad | voorraad | raad t.o.v.
(netto) | (bruto) | behoefte Subregio Arnhem | 17.800 | 18.300 | 6.200 | 21.000 | 118% Subregio De Liemers | 4.000 | 4.400 | 900 | 5.400 | 135% Subregio Nijmegen | 17.900 | 22.300 | 14.900 | 25.500 | 142% Groene Metropoolregio | 39.700 | 45.000 | 22.000 | 52.000 | 131% Bron: | Primos 2025 Gelderse Variant, ABF Research, Addendum regionale woondeal Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, provinciale planmonitor Gelderland, bewerking Companen. Begin 2025 bestond de planvoorraad op regionaal niveau uit plannen voor 52.000 woningen, zo’n 130% van de netto woningbehoefte en zo’n 115% van de bruto woningbehoefte. Een vuistregel is dat de planvoorraad 130% van de woningbehoefte moet zijn, om vertraging en planuitval op te kunnen vangen. De planvoorraad in de regio ligt in deze orde van grootte, zij het dat er uitgaande | Bron: | Primos 2025 Gelderse Variant, WoON 2024, CBS-Microdata, provinciale planmonitor Gelderland, bewerking Companen. van de vuistregel van 130% wat te weinig plannen zijn om ook de onttrekking van woningen door sloop of samenvoeging te compenseren. De harde | • | In de planvoorraad ligt een wat groter accent op appartementen dan planvoorraad is aanmerkelijk kleiner dan de totale planvoorraad. Er zijn harde | in de raming van de kwalitatieve woningbehoefte.
Ruim de helft van de plannen voor het realiseren van zo’n 22.000 woningen in de periode tot en met | kwalitatieve woningbehoefte in de regio is een vraag naar een appartement. 2034. Het concretiseren van voldoende plannen om tempo te kunnen houden in | De planvoorraad voor de periode 2025 – 2034 bestaat voor 70% uit de woningrealisatie is een blijvend aandachtspunt. | plannen voor appartementen. Ook bij het vorige onderzoek was het aandeel appartementen op de planvoorraad wat groter dan de geraamde behoefte. • | In de subregio’s Arnhem en Nijmegen zijn meer appartementen gepland dan uit de geraamde behoefte blijkt. In De Liemers is dit beeld omgekeerd, hier zijn ten opzichte van de geraamde behoefte juist relatief weinig appartementen gepland. 2 In de gepresenteerde vergelijking zijn plannen waarvan onbekend is of het om grondgebonden woningen of appartementen gaat buiten beschouwing gelaten. Voor de periode 2025 – 2034 is van 7% van de plannen onbekend om welke woonvorm het gaat. 33 4 | Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte 4.7 | Doorkijk naar de periode 2035 tot 2040 en verder | • | De vraag naar appartementen in de sociale huursector blijft ook na 2035 groeien. In de middenhuur en vrije huursector ontstaat echter mogelijk Figuur 4.13 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Kwalitatieve woningbehoefte naar | vraaguitval.
Dit beeld was ook in het vorige onderzoek zichtbaar. eigendom, woonvorm en prijssegment, 2025 - 2029 en 2030 - 2034 | • | De vraag naar koopappartementen neemt wel verder toe tussen 2035 en 2040. • | Ook is er na 2035 nog een behoorlijke extra vraag naar grondgebonden woningen in het dure segment. In de periode 2040 tot 2050 neemt het aantal huishoudens met nog ruim 9.000 toe. 4.8 | Vraag naar bijzondere woonvormen Companen heeft voor verschillende gemeenten en regio’s onderzoek gedaan naar de behoefte aan alternatieve woonvormen. Op basis van ervaringen in andere gemeenten en regio’s beschrijven we een aantal algemene trends: • | Uit enquêtes onder inwoners met verhuisplannen blijkt de laatste jaren doorgaans dat een aanzienlijk deel van de respondenten mogelijk interesse heeft in alternatieve woonvormen. Echter blijkt de groep die vervolgens serieuze interesse toont en bijvoorbeeld ook actief op zoek gaat naar deze woonvormen of zelf initiatief neemt om een dergelijke woonvorm te ontwikkelen een stuk kleiner. • | Jongeren en starters zijn doorgaans meer geïnteresseerd in alternatieve woonvormen dan huishoudens die verder in hun wooncarrière zijn, met uitzondering van senioren. Jongeren en starters hebben vaak interesse in concepten als zelfbouw, wonen in een verbouwd kantoor, school, kerk, klooster, etc., of een tiny house.
De vraag van starters wordt in de huidige Bron: | Primos 2025 Gelderse Variant, WoON 2024, CBS-Microdata, bewerking Companen. | markt ook ingegeven door de wens om überhaupt een woning te vinden. Alternatieve woonvormen bieden dan naar hun inschatting een mogelijkheid. Na 2035 groeit de woningbehoefte in de regio verder door, maar minder hard | Toch constateren we in gesprekken met jonge mensen die willen starten op dan in de periode daarvoor. Tussen 2035 en 2040 groeit de woningbehoefte in | de woningmarkt dat de behoefte zich meer op een zelfstandige woning richt de regio op basis van de nieuwste Gelderse variant van Primos met nog eens | naarmate men al langer probeert een woning te vinden. Jonge mensen die ruim 7.800. In alle drie de subregio’s blijft het aantal huishoudens en daarmee de | inmiddels bijna 30 zijn, geven in dergelijke gesprekken aan niet meer als een woningbehoefte groeien. | student te willen leven in een onzelfstandige woonruimte of in een gedeelde woning, maar een ‘echte start’ te willen maken. • | Onder ouderen zien we in verschillende onderzoeken een interesse 34 35 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen in wonen met gemeenschappelijke voorzieningen.
Zeker onder ouderen met een zorgvraag is relatief veel behoefte aan kleinschalige geclusterde woonzorgprojecten (zoals hofjesconcepten) waarin ook een gemeenschappelijke leefruimte beschikbaar is. Ouderen geven relatief vaak aan geïnteresseerd te zijn in woonconcepten waar zij met leeftijdgenoten en gelijkgestemden kunnen samenwonen. Dit betekent niet dat dit in brede zin de wens is, maar de wens is groter dan onder andere leeftijdsgroepen. Hoofdstuk 6 gaat nader in op de behoefte aan woonvormen voor ouderen, waaronder geclusterde woonvormen waarbij de mogelijkheid tot onderling contact doorgaans een uitgangspunt is. • Onder gezinnen en kleine huishoudens tot 65 jaar richt vraag naar bijzondere woonconcepten zich vooral op zelfbouw of CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap; het samen met anderen ontwikkelen van woningen). Bij een klein deel van de huishoudens tot 65 jaar is er doorgaans belangstelling voor een meergeneratiewoning, waar kinderen voor ouders kunnen zorgen en grootouders op kleinkinderen kunnen passen. • Het WoON 2024 geeft een nader inzicht in het aandeel woningzoekenden dat open staat voor collectieve bouwprojecten en het wonen in een gebouw met een voormalige niet-woonfunctie, zoals een kerk, school, kantoor of winkel. De belangstelling voor beide concepten is relatief beperkt.
Van de huishoudens met een verhuiswens staat een kleine 5% open voor collectief particulier opdrachtgeverschap en minder dan 3% voor het wonen in een gebouw met een voormalige niet-woonfunctie. 4 Ontwikkeling van de regionale woningbehoefte
36 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 5.1 Behoefte aan sociale huurwoningen Gemeenten en corporaties hebben een verantwoordelijkheid voor de huisvesting van groepen die hier op eigen gelegenheid niet toe in staat zijn. Zij zijn grotendeels aangewezen op sociale huurwoningen. De behoefte aan sociale huur wordt deels bepaald op basis van de woonwensen die huishoudens hebben. Maar minstens zo belangrijk zijn de toewijzingseisen. Wettelijk is hierbij vastgelegd dat eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 49.699 en meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 54.847 tot de doelgroep van woningcorporaties behoren. Voor hen zijn sociale huurwoningen tot de liberalisatiegrens van € 900 (prijspeil 2025) bedoeld. Daarnaast mogen corporaties sinds 2022 7,5% van de vrijkomende woningen vrij toewijzen aan huishoudens die niet tot de corporatiedoelgroep behoren. Deze 7,5% mag verhoogd worden naar 15% als de corporatie hierover afspraken maakt met de gemeente en de huurdersorganisatie en dit vastlegt in prestatieafspraken. Op grond van verschillende (on)zekere ontwikkelingen hebben we een inschatting gemaakt van de behoefteontwikkeling aan sociale huur vanuit de doelgroep van woningcorporaties.
We richten ons hierbij op meetbare economische, demografische en maatschappelijke trends: • effect van de huishoudensgroei; • effect van veranderende bevolkingssamenstelling en veranderende huur-kooporiëntatie (generatie-effect); • effect van de koopkrachtontwikkeling. HOOFDUITKOMSTEN • Er is in de periode 2025 tot en met 2034 behoefte aan 12.000 extra sociale huurwoningen in de regio. Dit is 30% van de totale woningbehoefte voor deze periode. • In alle drie de subregio’s ligt de behoefte aan sociale huurwoningen ongeveer op dit aandeel. • Er is een vertaling gemaakt van de behoefte aan sociale huurwoningen naar de Woonstandaard van Netwerk Conceptueel Bouwen en Aedes. • De positie van starters en middeninkomens op de koopmarkt is lastig. Voor mensen die niet hebben geprofiteerd van de waardestijging van een woning is het door de gestegen huizenprijzen lastiger geworden om een woning te kunnen kopen. Dat zijn (koop)starters, die geen overwaarde hebben opgebouwd in een koopwoning. Deze groep heeft doorgaans alleen mogelijkheden om een woning te kopen in het goedkope en betaalbare segment. 5 BETAALBAARHEID EN SOCIALE HUUR
5 | Betaalbaarheid en sociale huur Tabel 5.1 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Behoefte aan sociale huurwoningen | Figuur 5.1 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Aandeel behoefte sociale huur op volgens twee economische scenario’s, 2025 – 2034 | de totale woningbehoefte, 2025 - 2034 Economisch scenario laag | Woningbehoefte Benodigde | Aandeel op to- | Benodigde | Aandeel op to- toevoegingen | tale benodigde | toevoegingen | tale benodigde sociale huur | toevoegingen | sociale huur | toevoegingen Subregio Arnhem | 5.500 | 31% | 4.500 | 25% Subregio De Liemers | 1.200 | 31% | 1.000 | 24% Subregio Nijmegen | 5.300 | 30% | 4.500 | 25% Groene Metropoolregio | 12.000 | 30% | 10.000 | 25% Bron: | Primos 2025 Gelderse variant, WoON 2024, CBS Microdata, bewerking Companen. • | We ramen de extra behoefte aan sociale huurwoningen van corporaties in de Groene Metropoolregio op (afgerond) 10.000 tot 12.000 in de periode tot en met 2034, afhankelijk van de economische ontwikkeling. • | Dit is de behoefte die is gebaseerd op een trendmatige ontwikkeling van de bevolking en economische scenario’s van het Centraal Planbureau. Bij een boven trendmatige vraag kan de behoefte hoger zijn. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een hogere huishoudensgroei dan verwacht, of als bijvoorbeeld de taakstelling voor de huisvesting van statushouders sterk zou toenemen, zie ook hoofdstuk 6.
• | De behoefte aan sociale huurwoningen bedraagt aan de bovenkant van de geraamde bandbreedte 30% van de totale woningbehoefte. Dat sluit aan bij landelijk beleid en de regionale woondeal. Wij raden aan te sturen op dit aandeel sociale huur op de woningproductie. • | Het aandeel van de behoefte aan sociale huurwoningen op de totale woningbehoefte ligt in alle drie de subregio’s rond de 30%. Per gemeente zijn er wel (beperkte) verschillen. Bron: | Primos 2025 Gelderse variant, WoON 2024, CBS Microdata, bewerking Companen. Op het niveau van de individuele gemeenten varieert het aandeel van de behoefte aan sociale huur op de totale woningbehoefte iets, maar ligt overal in de buurt van 30%. Sommige gemeenten zitten daar iets boven, sommige gemeenten zitten daar iets onder. Gemeenten met een lagere behoefte dan 30% zijn in de positie om bij te dragen in het terugdringen van het (sub)regionale tekort aan sociale huurwoningen. 37 5 | Betaalbaarheid en sociale huur Behoefte aan sociale huur naar Pmc’s | Tabel 5.2 | Groene Metropoolregio. Behoefte huurwoningen in indeling De Woonstandaard is een praktisch hulpmiddel om de minimale kwaliteit en | Woonstandaard 4.0, 2025 – 2034 eigenschappen van veelvoorkomende woningtypen in de sociale nieuwbouw | PMC | hh-grootte | Huurprijsklasse | Woonvorm | Aantal | Aandeel eenduidig te beschrijven.
De Woonstandaard is ontwikkeld door het Netwerk | PMC 1 | 1 | tot kwaliteitskortingsgrens | Ggb. | 190 | 2% Conceptueel Bouwen in samenwerking met Aedes en wordt gebruikt door | PMC 2 | 2 | tot eerste aftoppingsgrens | Ggb. | 1.860 | 16% corporaties, marktpartijen en toeleverende industrie. De laatste versie van de | PMC 3 | 3 of meer | tot tweede aftoppingsgrens | Ggb. | 430 | 4% Woonstandaard (4.0) omvat 20 product-marktcombinaties (Pmc’s), combinaties | PMC 4 | 3 of meer | tot sociale huurgrens | Ggb. | 160 | 1% van woningtype en huurklasse of doelgroep. | PMC 5 | 3 of meer | middenhuur en vrije huursector | Ggb. | -190 | -2% PMC 6 | 1 | tot kwaliteitskortingsgrens | Gestpld. | 940 | 8% PMC 7 | 2 | tot eerste aftoppingsgrens | Gestpld. | 7.780 | 66% PMC 8 | 3 of meer | tot tweede aftoppingsgrens | Gestpld. | 440 | 4% PMC 9 | 3 of meer | tot sociale huurgrens | Gestpld. | 160 | 1% Nultreden | Zorggeschikt wonen | PMC 10 | 3 of meer | middenhuur en vrije huursector | Gestpld. | 100 | 1% Grond- | (Gestapeld | (Gestapeld gebonden | Gestapeld | Tijdelijk (Bbl)of grond- | of grond- | Totaal | 11.870 | 100% gebonden) | gebonden) Kwaliteits- | Bron: | Primos 2025 Gelderse variant, WoON 2024, CBS Microdata, Netwerk Conceptueel Bouwen, kortingsgrens | PMC 1 | PMC 6 | PMC 11 | PMC 15 – Gestapeld bewerking Companen.
Eerste | PMC 16 – | PMC 19 – aftoppings- | PMC 2 | PMC 7 | PMC 12 | Gestapeld | Individueel | Enkele kanttekeningen: grens | PMC 17 – | PMC 20 – Grondgebonden | Geclusterd | • | We hebben de vertaling naar pmc’s beperkt tot de eerste 10. De reden Tweede | PMC 17 – | PMC 19 – | hiervoor is dat geen raming is gemaakt van de vraag naar tijdelijke woningen. aftoppings- | PMC 3 | PMC 8 | PMC 13 | Grond- | Individueel grens | gebonden | PMC 20 – | Dit is doorgaans een woonvorm die wordt ingezet om het woningtekort voor Geclusterd specifieke groepen sneller het hoofd te kunnen bieden en geen primaire Sociale | PMC 17 | PMC 19 – huurgrens | PMC 4 | PMC 9 | PMC 14 | Individueel | woonwens. Als tijdelijke woningen wordt ingezet, voorzien deze in een PMC 18 – | PMC 20 – Grondgebonden | Geclusterd | woningbehoefte die nu is ingerekend in de pmc’s 1 tot en met 10. Gelibéraliseer- | PMC 18 – | PMC 19 – | • | De vraag naar nultredenwoningen is een vraag die grotendeels moet de huur | PMC 5 | PMC 10 | Grond- | Individueel (middenhuur en | gebonden | PMC 20 – | worden ingevuld met appartementen en deels met grondgebonden vrije sector) | Geclusterd woningen. De totale vraag naar nultredenwoningen voor ouderen wordt Pmc’s 1 tot en met 5 hebben betrekking op grondgebonden woningen, | beschreven in hoofdstuk 6 en bedraagt voor de regio ongeveer 8.600 pmc’s 6 tot en met 10 op gestapelde woningen.
Pmc’s 11 tot en met 14 gaan | woningen. Dit zijn overigens niet allemaal sociale huurwoningen. De vraag over tijdelijke woningen, pmc’s 15 tot en met 18 over nultredenwoningen en | naar nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen pmc’s 19 en 20 over zorggeschikte woningen. De Woonstandaard. | is door bureau HHM en In.Fact.Research in opdracht van de provincie Gelderland onderzocht. In dit onderzoek is echter niet in beeld gebracht We hebben op basis van het gevraagde woningtype en de doelgroep achter de | wat de inkomenspositie is van de huishoudens met een vraag naar deze vraag een vertaling gemaakt van de kwalitatieve woningbehoefte voor de sociale | woonvormen. Het is daarom niet mogelijk een uitsplitsing te maken naar de huursector zoals beschreven in het vorige hoofdstuk, naar de pmc’s van de | pmc’s 15 tot en met 20. Waar het zelfstandige woningen betreft, overlapt de Woonstandaard. | vraag met de aantallen die zijn toegedeeld aan de pmc’s 1 tot en met 10. 38 5 | Betaalbaarheid en sociale huur • | Een belangrijk deel van de vraag naar sociale huurwoningen in de regio is | dan een woning met een middenhuur (€ 900 tot € 1.184, prijspeil 2025). Zoals in afkomstig van eenpersoonshuishoudens.
In de indeling van de Woonstandaard | het vorige hoofdstuk gaat de voorkeur van woningzoekenden eerder uit naar een krijgen al deze huishoudens een huur tot de kwaliteitskortingsgrens (pmc’s | goedkope of betaalbare koopwoning. Die woningen zijn er maar in beperkte mate. 1 en 6). In de praktijk betalen veel eenpersoonshuishoudens een huur tussen de kwaliteitskortingsgrens en de eerste aftoppingsgrens, zonder dat dit tot | Tabel 5.4 | Maximale hypotheek bij verschillende jaarinkomens, 2025 problematische huurquotes3 leidt. We hebben daarom een deel van de vraag in | Bruto jaarinkomen | Indicatie maximale hypotheek* pmc’s 1 en 6 in pmc’s 2 en 7 laten vallen, op basis van de daadwerkelijke woon- | € 45.000 | € 211.552 situatie van eenpersoonshuishoudens zoals die blijkt uit het WoON 2024. | € 50.000 | € 233.169 € 55.000 | € 254.789 De vraag naar de verschillende pmc’s in de sociale huursector per subregio, met de genoemde kanttekeningen, is als volgt: | € 60.000 | € 276.403 € 65.000 | € 303.999 Tabel 5.3 | Groene Metropoolregio. Behoefte huurwoningen in indeling Woonstandaard | € 70.000 | € 332.515 4.0, naar subregio’s en totaal, 2025 – 2034 | € 75.000 | € 361.951 PMC | Subregio Arnhem | Subregio De Liemers | Subregio Nijmegen | Groene Metropoolregio | € 80.000 | € 392.307 PMC 1 | 95 | 20 | 75 | 190 | *Op basis van geen studieschuld en 3,57% 10 jaar vaste rente met NHG.
PMC 2 | 820 | 295 | 745 | 1.860 | Bron: Rabobank. PMC 3 | 170 | 60 | 200 | 430 PMC 4 | 65 | 20 | 75 | 160 | Voor mensen die niet hebben geprofiteerd van de waardestijging van een wo- PMC 5 | -110 | -20 | -60 | -190 | ning is het lastiger geworden om een woning te kunnen kopen. Dat zijn (koop) PMC 6 | 445 | 55 | 440 | 940 | starters, die geen overwaarde hebben opgebouwd in een koopwoning. Deze PMC 7 | 3.525 | 755 | 3.500 | 7.780 | groep heeft doorgaans alleen mogelijkheden om een woning te kopen in het PMC 8 | 250 | 30 | 160 | 440 | goedkope en betaalbare segment. Om een woning met een hypotheek van PMC 9 | 90 | 10 | 60 | 160 | € 300.000 te kunnen kopen, is een jaarinkomen nodig van bijna € 65.000. Dat is PMC 10 | 70 | 5 | 25 | 100 | bijna anderhalf keer het modale inkomen (prijspeil 2025). De goedkope koop- Totaal | 5.420 | 1.230 | 5.220 | 11.870 | voorraad is daarmee net bereikbaar voor huishoudens met hoog middeninko- Bron: Primos 2025 Gelderse variant, WoON 2024, CBS Microdata, Netwerk Conceptueel Bouwen, | men. Het aanbod in deze prijscategorie is echter zeer beperkt. Voor een woning bewerking Companen. | met een prijs op het niveau van de landelijke betaalbaarheidsgrens (€ 405.000) is een jaarinkomen nodig van € 85.000. Dat is bijna twee keer het modale inko- men.
Veel huishoudens hebben twee inkomens nodig om een woning te kunnen 5.2 | Positie van starters en middeninkomens | kopen. Dit beperkt de mogelijkheden van eenpersoonshuishoudens aanzienlijk. De corporatiesector is gebonden aan strakke regels ten aanzien van | Koopwoningen met een prijs tot ongeveer € 300.000 zijn niet eenvoudig te inkomensgroepen die in aanmerking komen voor een corporatiewoning met een | realiseren in een kwaliteit die aansluit bij de woonwensen van potentiële kopers. gereguleerde huur. Slechts een beperkt deel van de vrijkomende voorraad mag | Een substitutiemarkt voor dit segment zijn zoals beschreven woningen in het worden toegewezen aan huishoudens met een hoger inkomen. Een alternatief is | middenhuursegment. 3 De huurquote is het aandeel van het besteedbare inkomen dat aan de huur en eventuele servicekosten wordt betaald. 39 6 WONINGVRAAG SPECIFIEKE AANDACHTSGROEPEN 6.1 | Ouderen HOOFDUITKOMSTEN | Behoefte voor ouderen geschikte woningen redelijk in lijn met afspraken De provincie Gelderland heeft recent onderzoek laten uitvoeren naar de behoefte aan wonen en wonen met zorg voor aandachtsgroepen in de provincie. De gehanteerde indeling van de aandachtsgroepen sluit aan bij de indeling in het • | De behoefte aan voor ouderen geschikte woningen is redelijk in | voorstel voor de Wet versterking regie op de volkshuisvesting4.
Ouderen zijn een lijn met de afspraken uit het Regionaal Afsprakenkader Huisvesting | belangrijke aandachtsgroep, vanwege het grote en toenemende aantal oudere Aandachtsgroepen. | huishoudens in de regio en vanwege de specifieke combinaties van woningen en zorgaanbod dat nodig is voor de huisvesting van oudere huishoudens. • | Er is behoefte aan zo’n 8.600 nultredenwoningen en 5.900 geclusterde woningen, waarvan zo’n 2.250 zorggeschikt. | Tabel 6.1 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Behoefte aan voor ouderen geschikte woningen en vergelijking met Afsprakenkader huisvesting • | Voor de huisvesting van mensen die uitstromen uit een instelling en | aandachtsgroepen, 2022 tot en met 2030 urgent woningzoekenden met sociale of medische urgentie zijn tot | Behoefte | Afsprakenkader 2030 jaarlijks 1.750 beschikbare woningen nodig. | Nultreden | 8.595 | 7.641 Geclusterd | 5.900 | 5.495* • | Er zijn in de regio op dit moment naar schatting ongeveer | Waarvan zorggeschikt | 2.240 | 1.855 1.850 (dreigend) daklozen die snel een woning nodig hebben. | * 3.640 geclusterd + 1.855 zorggeschikt. Bron: | Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, bureau HHM en In.Fact.Research, 2024; • | Er is de komende jaren behoefte aan 5.400 tot 7.300 short stay | Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen GMR. en 1.900 tot 2.600 mid stay plekken voor arbeidsmigranten.
• | Het onderzoek in opdracht van de provincie laat voor de Groene Metropoolregio • | In Nijmegen zijn de komende jaren 2.400 extra studentenwoningen nodig. | voor de periode tot en met 2030 een behoefte zien aan bijna 8.600 nultreden- woningen voor ouderen. Dit zijn woningen die zowel intern als extern toegan- • | De komende jaren zijn er naar schatting jaarlijks 400 tot | kelijk zijn zonder trappenlopen. Dit houdt in dat je de woningen kan bereiken 700 woningen nodig voor de huisvesting van statushouders. | zonder trap te lopen (extern toegankelijk) en dat keuken, badkamer, toilet en minimaal één slaapkamer zonder trappen te bereiken zijn (intern toegankelijk). 4 De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen maakt binnen de categorie nultredenwoningen nog een onderscheid naar nultredenwoningen en levensloopgeschikte woningen, die het Rijk niet maakt. 40 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen • | Daarnaast is er een behoefte aan 5.900 geclusterde woningen. Dit zijn | Tabel 6.3 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Jaarlijkse huisvestingsbehoefte ruimtelijk geclusterde wooneenheden (minimaal vijf) waar (overwegend) | aandachtsgroepen, 2022 - 2030. ouderen zelfstandig wonen mét een fysieke, gezamenlijke ruimte voor | Aandachtsgroepen | Huisvestingsbehoefte ontmoeting.
| Mensen met een verstandelijke beperking • | Van deze geclusterde woningen moeten er volgens het onderzoek van | •Uitstroom | 39 de provincie 2.240 zorggeschikt zijn. Dit zijn woningen waar intensieve | • | Extra vraag geclusterd wonen | 26 zorgverlening mogelijk is. De woningen zijn toegankelijk met een rolstoel en | •Totaal | 65 hebben voorzieningen waardoor verpleegzorg geboden kan worden. | Mensen met een lichamelijke beperking • | De geraamde behoefte ligt iets boven de afspraken die in het Regionale | • | Extra vraag geclusterd wonen | 2 Afsprakenkader Huisvesting Aandachtsgroepen zijn gemaakt over de | Uitstroom Bescherm Wonen1 | 380 huisvesting van ouderen, maar wijkt niet heel sterk af. | Uitstroom Jeugdhulp met verblijf | 385 Uitstroom Maatschappelijke Opvang2 | 305 Het provinciale onderzoek maakt geen uitsplitsing naar de subregio’s binnen de | Uitstroom Vrouwenopvang3 | 50 Groene Metropoolregio. Op basis van de spreiding van huishoudens in de leeftijd | Sociaal en medisch urgenten | 527 van 65 jaar of ouder over de regio is wel een toedeling te maken. | Mantelzorgurgenten | 36 Totaal regio | 1.750 Tabel 6.2 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Behoefte aan voor ouderen geschikte woningen, naar subregio’s en totaal, 2022 | 1 Inclusief uitstroom klinische geestelijke gezondheidszorg. 2 Inclusief uitstroom detentie en forensische zorg.
Nultreden | Geclusterd | Waarvan zorggeschikt | 3 Inclusief uitstappende sekswerkers. Subregio Arnhem e.o. | 3.765 | 2.585 | 980 | Bron: | HHM en In.Fact.Research, Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, 2024. Subregio De Liemers | 1.250 | 860 | 330 Subregio Nijmegen e.o. | 3.580 | 2.455 | 930 | • | De totale behoefte aan woningen voor mensen die uitstromen uit een Regio | 8.595 | 5.900 | 2.240 | instelling bedraagt volgens het provinciale onderzoek voor de periode Bron: | Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, bureau HHM en In.Fact.Research, 2024; | 2022 – 2030 in de Groene Metropoolregio jaarlijks 1.750 woningen. Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen GMR, bewerking Companen. | • | De grootste woningvraag is er getalsmatig voor sociaal en medisch urgenten, mensen die uitstromen uit Jeugdhulp met verblijf, uit Beschermd Wonen en In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de behoefte per gemeente. | uit de Maatschappelijke Opvang. • | De geraamde aantallen zijn afgestemd met wat is opgenomen in het Regionale Afsprakenkader Huisvesting Aandachtsgroepen.
6.2 | Mensen die uitstromen uit een instelling Jaarlijks tot 2030 1.750 woningen nodig voor opvang uitstroom en urgenten Het provinciale onderzoek naar de behoefte naar wonen en wonen met zorg geeft ook inzicht in de uitstroom van mensen uit instellingen die een woning, al dan niet met zorg of begeleiding nodig hebben. Vaak betreft het goedkope, kleinere corporatiewoningen. 41 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen Tabel 6.4 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Jaarlijkse huisvestingsbehoefte | In de regio Gelderland Zuid is in 2024 een ETHOS-telling gehouden. We aandachtsgroepen tot 2022 - 2030, per subregio en totaal | gebruiken deze telling als basis voor een raming van het aantal (dreigend) Gemeenten | Huisvestingsbehoefte | daklozen in de Groene Metropoolregio en de subregio’s. We doen dit door het Subregio Arnhem | 775 | gemiddelde aandeel (dreigend) daklozen dat is waargenomen op de totale De Liemers | 215 | bevolking in gemeenten waar geteld is te projecteren op gemeenten waar Subregio Nijmegen | 760 | niet is geteld. We maken daarbij een onderscheid tussen de grote stad en de Regio | 1.750 | omliggende gemeenten. In gemeenten waar een waarneming was, is dit exacte Bron: | HHM en In.Fact.Research, Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, 2024, | aantal genomen. bewer king Companen.
• | De vraag naar huisvesting voor aandachtsgroepen die uitstromen uit een | Tabel 6.5 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. instelling bedraagt voor de periode 2022 - 2030 in de subregio Arnhem | Aantal (dreigend) daklozen, per subregio en totaal, 2024 jaarlijks 775 woningen, in De Liemers jaarlijks 215 woningen en in de subregio | Deelgebieden | Daklozen Nijmegen jaarlijks 760 woningen. | Subregio Arnhem e.o. | 845 • | In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de opgave per gemeente. | Subregio De Liemers | 135 Een nadere uitsplitsing naar de verschillende aandachtsgroepen is in het | Subregio Nijmegen e.o. | 875 provinciale onderzoek alleen op regioniveau gegeven. | Regio | 1.855 Bron: Ethos telling Gelderland-Zuid 2024, bewerking Companen. 6.3 | (Dreigend) daklozen | • | Op basis van de beschreven werkwijze ramen we het aantal daklozen en dreigend daklozen in de regio op ruim 1.850. Voor deze mensen is op korte 1.850 (dreigend) daklozen hebben met spoed een woning nodig | termijn een woning nodig. Doorgaans zal het een goedkope of betaalbare Er zijn mensen die zeer dringend een woning nodig hebben, omdat zij dakloos | woning betreffen, in de huursector. zijn of omdat zij dakloos dreigen te raken. Op veel plaatsen in het land worden | • | In de subregio Arnhem bedraagt het geraamde aantal (dreigend) daklozen zogenoemde ETHOS-tellingen gehouden.
Gedurende een dag worden door de | zo’n 850, in De Liemers een kleine 150 en in de subregio Nijmegen een kleine organisaties die betrokken zijn bij dak- en thuisloze mensen de situaties in beeld | 900 personen. gebracht die bij deze organisaties bekend zijn. Een ETHOS-telling is daarom | • | Omdat ook mensen in een instelling worden geteld waarvan bekend is dat een momentopname van de situatie en geeft een beeld van de groep die op dat | zij dakloos dreigen te raken, is er sprake van enige overlap met het aantal moment met spoed woonruimte nodig heeft. Bij een ETHOS-telling worden de | uitstromers dat wordt geraamd in het onderzoek van HHM/In.Fact (zie volgende mensen/situaties geteld: | paragraaf 6.2). In de ETHOS-telling maken mensen in een instelling een kleine • | in de openbare ruimte | 10% uit van de totale groep die is geteld. Dat betekent dat er een overlap zou • | in noodopvang | kunnen zijn van een kleine 200 personen tussen beide onderzoeken.
• | in tijdelijke opvang • | in een instelling • | in niet-conventionele woonruimte • | bij familie en vrienden • | dreigende huisuitzetting 42 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen 6.4 | Arbeidsmigranten | 6.5 | Studenten in Nijmegen Grote behoefte aan short stay en mid stay plekken | Op verzoek van de gemeente Nijmegen is de vraag naar studentenwoningen in In 2024 is in de Groene Metropoolregio onderzoek gedaan naar de | Nijmegen in beeld gebracht. huisvestingssituatie van arbeidsmigranten en de ontwikkeling van de behoefte aan short stay en mid stay faciliteiten in de komende jaren. Het | Komende jaren behoefte aan 2.400 extra studentenwoningen in Nijmegen gaat om een behoefte die in de praktijk geregeld wordt ingevuld in de | De Landelijke Monitor Studentenhuisvesting van Kences geeft inzicht in de reguliere woningvoorraad, waar het drukt op de mogelijkheden van reguliere | woonsituatie en de woonwensen van studenten in de Nederlandse studenten- woningzoekenden om een woning te vinden, op bedrijventerreinen, op | steden. In 2025 waren er 18.600 hbo- en wo-studenten woonachtig in Nijmegen. vakantieparken en in panden die geen woonbestemming hebben. De geraamde | Van deze groep studeert 89% in Nijmegen zelf en woont 11% in Nijmegen, maar behoefte is een behoefte aan kwalitatief goede plekken, bij voorkeur in de buurt | studeert ergens anders.
Daarnaast studeren in Nijmegen 9.000 Mbo studenten. van de plek waar de arbeidsmigranten ook werken. Van de hbo- en wo-studenten in Nijmegen zijn 3.000 internationale studenten. Tabel 6.6 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Huisvestingbehoefte short stay en mid stay arbeidsmigranten, 2024 - 2030 | Tabel 6.7 | Gemeente Nijmegen. Woonsituatie studerenden hbo en wo in Nijmegen, naar woongemeente en woonvorm, 2025 Short stay | Mid stay | Totaal | Woonsituatie | Aantal | % Subregio Arnhem e.o. | 2.700 – 3.500 | 1.000 – 1.300 | 3.700 – 4.800 | Woont én studeert in Nijmegen | 16.600 | 89% Subregio De Liemers | 700 – 1.000 | 100 - 200 | 800 – 1.200 | • | Woont op kamers (onzelfstandig) | 11.500 | 61% Subregio Nijmegen e.o. | 2.000 – 2.800 | 800 – 1.100 | 2.800 – 3.900 | • | Woont in éénkamerwoning (studio) | 2.700 | 14% Regio | 5.400 – 7.300 | 1.900 – 2.600 | 7.300 – 9.900 | • | Woont in meerkamerwoning | 2.400 | 13% Bron: | Arbeidsmigranten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, Companen en Decisio, 2024. | Woont in Nijmegen, studeert elders | 2.100 | 11% • | Woont op kamers (onzelfstandig) | 1.100 | 6% • | De bandbreedte in de vraag naar short stay en mid stay plekken in de periode | • | Woont in éénkamerwoning (studio) | 400 | 2% 2024 – 2030 bedraagt in de Groene Metropoolregio 7.300 tot 9.900.
De | • | Woont in meerkamerwoning | 500 | 3% bandbreedte komt voort uit het verschil tussen een laag en een hoog scenario | Totaal in Nijmegen woonachtige studenten | 18.600 | 100% dat is uitgewerkt, afhankelijk van de economische ontwikkeling in de regio. | Bron: Kences monitor studentenhuisvesting, 2025. • | De behoefte aan short stay plekken valt volgens de raming binnen de bandbreedte van 5.400 tot 7.300 plekken, de behoefte aan mid stay plekken | • | De groep studenten die in Nijmegen woont én studeert is 16.600 mensen in de bandbreedte van 1.900 tot 2.600 plekken. | groot. Van deze groep woont meer dan 60% op kamers. Samen met de • | Het betreft geen vraag naar zelfstandige woonruimte maar zoals aangegeven | groep studenten die in Nijmegen op kamers woont maar elders studeert, zijn een vraag naar kwalitatief volwaardige tijdelijke woonplekken. Het SNF- | er 12.600 uitwonende studenten in Nijmegen die op een kamer wonen. Het keurmerk is een goede norm hiervoor. | betreft ongeveer twee derde van alle uitwonende studenten in Nijmegen. • | Een veel kleiner deel van de studenten in Nijmegen woont in een studio (16%) of een meerkamerwoning (eveneens 16%; doorgaans betreft dit appartementen). 43 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen Figuur 6.1 | Gemeente Nijmegen. Prognose woonvraag studenten hbo en wo | Tabel 6.8 | Gemeente Nijmegen.
(gewenste situatie) volgens het hoge vraag scenario, naar studielocatie, | Opgave studentenhuisvesting hbo en wo studiejaar ’24-’25 tot ’32-‘33 studiejaar ’24-’25 tot ’32-’33. ’24 - ‘25 | ’32 - ‘33 Aantal uitwonende studenten (vervulde vraag) | 18.600 | 18.300 Gewenst aantal uitwonende studenten (totale vraag) | 20.300 | 20.600 Aanbod studenten studentenhuisvesting | 18.700 | 18.300 Tekort/opgave | -1.600 | -2.400* * verschil door afronding. Bron: Kences. • | Er is op dit moment een tekort aan 1.600 studentenwoningen in Nijmegen. Volgens de hoge vraag variant van de Kences prognose loopt dit aantal op tot een tekort van 2.400 in het studiejaar ’32-’33. • | SSH& heeft voor Nijmegen plannen voor het toevoegen van 950 studentenwoningen in de periode tot 2030 en nog eens 650 woningen in de periode 2030 tot 2035. Bij elkaar betekent dit dat 1.600 woningen zullen worden toegevoegd, waarmee het huidige tekort per saldo wordt ingelopen. Bron: Kences. | • | De opgave volgens de prognose bedraagt 2.400 woningen. SSH& en de gemeente Nijmegen gaan ervan uit dat de resterende 800 woningen door de • | Op dit moment zijn er 18.100 studenten aan hbo en wo die in Nijmegen | particuliere markt worden ingevuld. studeren en uitwonend zouden willen zijn in Nijmegen.
Nog eens 2.200 | • | Er is maar beperkt overlap tussen de Primos prognose, die gaat over studenten willen uitwonend zijn in Nijmegen en studeren elders. Samen zijn | zelfstandige huishoudens, en de prognose van de extra woningvraag van dit 20.300 studenten die uitwonend zouden willen zijn in Nijmegen. | studenten. De vraag van studenten is daarom grotendeels een vraag boven • | Dit aantal neemt licht toe naar 20.600 in het studiejaar ’32-’33. | op de geraamde reguliere woningbehoefte. Een vraag die vooral betrekking • | Deze ontwikkeling is de ontwikkeling volgens het hoge vraag scenario van | heeft op de corporatiesector. Kences. Dit scenario sluit in de beleving van studentenhuisvesters het beste aan bij de ontwikkeling die voor de komende tijd te verwachten is. • | Het betreft hier de totale vraag. Omdat er een tekort is aan studentenwoningen in Nijmegen, is de vervulde vraag lager. • | Het aantal internationale hbo- en wo-studenten in Nijmegen neemt volgens de prognose van Kences in de periode tot studiejaar ’32-’33 af met zo’n 200, naar 2.800 studenten. Naast de hbo- en wo-studenten, zijn er in studiejaar ’32-’33 naar schatting zo’n 450 mbo-studenten uitwonend in Nijmegen. 44 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen 6.6 | Statushouders Jaarlijks 400 tot 700 woningen voor statushouders nodig | Tabel 6.9 | Groene Metropoolregio.
Benodigde woningen voor de huisvesting van De huisvesting van vergunninghouders is een specifiek aandachtspunt. | statushouders, 2025 en 2026 e.v. Over het huisvesten van deze groep worden afspraken gemaakt met de | 2026 en verder woningcorporaties. Hoewel niet goed te voorspellen is hoe de omvang van deze | 2025 | Trendmatig | Hoog doelgroep zich gaat ontwikkelen, kan wel een richting gegeven worden. Voor | Subregio Arnhem | 190 | 180 | 310 de kortere termijn is er zicht op de aantallen vergunninghouders die gemeenten | Subregio De Liemers | 60 | 50 | 90 moeten huisvesten. Om voor de komende jaren een bandbreedte te geven, kijken | Subregio Nijmegen | 190 | 170 | 300 we naar de gemiddelde taakstelling van de afgelopen jaren en de hoogste piek | Regio | 440 | 400 | 710 in de afgelopen jaren (2023). | Bron: Rijksoverheid, woningcorporaties, bewerking Companen. Figuur 6.2 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Taakstelling huisvesting | • | Bij een trendmatige huisvestingsopgave zijn jaarlijks 400 woningen nodig. statushouders, historisch (2015 - 2025) en raming trendmatig en hoog | Dit betreft in grote mate corporatiewoningen. Bij het hoge scenario gaat het (2026 - 2030) | jaarlijks om 710 woningen. • | De hoge raming komt voor de komende jaren uit op zo’n 100 woningen per jaar méér dan ten tijde van het vorige onderzoek werd geraamd.
• | De trendmatige ontwikkeling van de woningbehoefte is onderdeel van de geraamde woningbehoefte op basis van de Primos prognose. De plus ten opzichte hiervan in het hoge scenario komt boven op de geraamde ontwikkeling van de woningbehoefte. Bron: Taakstelling huisvesting statushouders, Rijksoverheid, bewerking Companen. • | Op basis van de beschreven aannames varieert de taakstelling de komende jaren tussen 1.250 en 2.200 statushouders per jaar. 45 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen 6.7 | Woonwagenstandplaatsen Er is geen actueel, integraal, regionaal onderzoek naar de behoefte aan woonwa- | Diverse gemeenten beschikken niet over een actuele wachtlijst of (recent) genstandplaatsen. De behoefte aan woonwagenstandplaatsen is daarom in beeld | onderzoek naar standplaatsen. Voor deze gemeenten is een analyse gemaakt gebracht op basis van bestaande gemeentelijke onderzoeken. Er zijn gemeenten | van de Basisregistratiepersonen (BRP). Op basis van leeftijd en huishoudens- die (nog) geen onderzoek hebben verricht of alleen beschikken over onderzoek | samenstelling is een aanname gedaan in de verwachte behoefte aan van enkele jaren geleden.5 Waar gemeenten geen recent eigen onderzoek heb- | standplaatsen. Hierbij hebben we een laag en hoog scenario aangehouden, ben, is een inschatting gemaakt op basis van de BRP.
Dit betekent dat niet in elke | omdat op basis van persoonskenmerken alleen geen absolute zekerheid kan gemeente de behoefte op gelijkwaardige manier in beeld is gebracht. We geven in | worden verkregen of personen daadwerkelijk verhuisgeneigd zijn. de tekst zo goed mogelijk aan welke onzekerheden van toepassing zijn. Tabel 6.11 Groene Metropoolregio. Behoefte aan woonwagenstandplaatsen, De totale behoefte aan woonwagenstandplaatsen bestaat, met de bovenstaan- | per gemeente, 2025 op basis van BRP-administratie. de kanttekeningen, uit 360 tot 410 standplaatsen. De behoefte aan extra stand- | Gemeente | Inwonende kinderen | Inwonende kinderen (18+) – laag scenario | (18+) – hoog scenario plaatsen is het grootst in Nijmegen en Arnhem. Ook in Wijchen en Overbetuwe is | Berg en Dal | 5 | 12 sprake van een grote vraag. | Duiven | 0 | 4 Eerst kijken we naar de gemeenten die de behoefte aan woonwagenstandplaatsen | Mook en Middelaar | 1 | 1 in beeld hebben gebracht op basis van een enquête of door het aanleggen van | Nijmegen | 15 | 50 een wachtlijst. In deze gemeenten is goed inzichtelijk welk deel van de woonwa- | Renkum | 1 | 3 genbewoners daadwerkelijk op zoek is naar een standplaats. | Totaal | 22 | 70 Tabel 6.10 Groene Metropoolregio. Behoefte aan woonwagenstandplaatsen, | Bron: BRP gemeenten.
per gemeente, 2025 op basis van wachtlijst/behoefte-onderzoek Gemeente | Inwonende | Woonachtig in | Woonachtig | Onbekend | Behoefte | • | Over het algemeen kan gesteld worden dat de behoefte van kinderen die kinderen (18+) | stenen woning | buiten gemeente | Totaal 1 | inwonend zijn in een woonwagen de meeste urgente woonvraag is. Deze Arnhem | ? | ? | ? | 98 | 98 2 | groep heeft immers nog geen eigen woonplek. Deze behoefte bestaat uit Beuningen | 0 | 3 | 2 | 5 2 | minimaal 50 tot 100 standplaatsen (op basis van een combinatie van tabel Druten | 0 | 0 | 2 | 2 | 6.10 en 6.11), maar zal in de praktijk wellicht groter zijn, omdat niet iedere Duiven2 | 4 | 6 | 8 | 18 gemeente dit onderscheid in de behoefte maakt. Lingewaard2 | ? | ? | ? | 14 | 14 • | Een tweede groep vormen woonwagenbewoners die wel in de gemeente Nijmegen1 | 45 | 25 | 8 | 78 wonen, maar niet (meer) in een woonwagen, maar daar wel graag naar terug Overbetuwe2 | 4 | 13 | 26 | 43 | zouden willen keren. Deze behoefte bestaat uit minimaal 102 standplaatsen Rheden2 | 11 | 1 | 0 | 12 | (op basis van tabel 6.10).
Wijchen1 | 6 | 21 | 26 | 53 | • | Daarnaast is er nog een grote groep geïnteresseerde woonwagenbewoners Zevenaar2 | 8 | 13 | 0 | 21 | die niet in de gemeente woont, maar wel familiebanden heeft met Totaal | 33 | 102 | 89 | 128 | 352 | woonwagenbewoners en daarom graag een woonwagen in de gemeente 1 Bron: Behoeftenonderzoek gemeente. | 2 Bron: Actuele wachtlijst gemeente. | wil betrekken (minimaal 89, op basis van tabel 6.10). In de praktijk is deze 5 Van Heumen en Rozendaal hebben we geen gegevens ontvangen. 46 6 | Woningvraag specifieke aandachtsgroepen groep zeer divers. Er zitten woonwagenbewoners bij met zeer sterke | Huidige aanbod en plannen voor uitbreiding familieverbanden waardoor het zeer logisch is dat zij behoefte hebben aan | Op dit moment zijn er ruim 400 woonwagenstandplaatsen in de regio, verdeeld een woonwagenstandplaats in een gemeente waar zij nu nog niet wonen. | over ruim 50 locaties. Veel gemeenten hebben plannen voor uitbreiding van het Maar er zijn ook woonwagenbewoners die (mede vanwege het beperkte | aantal standplaatsen. In totaal gaat het om een netto uitbreiding van ongeveer aanbod aan standplaatsen) in verschillende gemeenten zich aanmelden | 130 standplaatsen. Dit aantal is nog onvoldoende om te voorzien in de behoefte, op een wachtlijst, ook als zij daar geen of weinig familie hebben wonen.
| zelfs als we ervan uitgaan dat er in de vorige tabel sprake is van enige dubbeling. Daardoor is niet uit te sluiten dat er dubbelingen ontstaan in de behoefte. Die kans wordt groter op het moment dat een woonwagenlocatie zeer dicht bij | Tabel 6.12 | Groene Metropoolregio. Huidig aanbod en plannen voor de gemeentegrens aan ligt (bijvoorbeeld de woonwagenlocatie Nijmegen die | woonwagenstandplaatsen, per gemeente, subregio en totaal, 2025 op de grens met de gemeente Wijchen ligt). | Gemeente | Huidig aantal | Huidig aantal | Plannen voor locaties | standplaatsen | uitbreiding Arnhem | 15 | 124 | 26 Zeven van de 17 gemeenten hebben zicht op de omvang van de drie te | Lingewaard | 3 | 22 | 3 onderscheiden doelgroepen binnen de woonwagenbewoners. Dat betekent | Overbetuwe | 3 | 9 | 4 tot 6 niet dat er in de overige gemeenten geen vraag is van woonwagenbewoners | Renkum | 2 | 21 | Onbekend die (1) vanuit een stenen woning willen verhuizen naar een woonwagen en/ | Rheden | 9 | 24 | 12 of (2) vanuit een andere gemeente willen vestigen op een woonwagenlocatie | Rozendaal | 0 | 0 | Onbekend in de gemeente (omdat ze er bijvoorbeeld nauwe familiebanden hebben met | Subregio Arnhem | 32 | 200 | 45 tot 47 de huidige bewoners).
De kans is daarom groot dat de werkelijke behoefte aan | Doesburg | 2 | 8 | 0 woonwagenstandplaatsen groter is (zeker in gemeenten met alleen de BRP als | Duiven | 2 | 7 | 4 tot 6 bron). Westervoort | 1 | 8 | 0 Bij het bepalen van de opgave voor woonwagenstandplaatsen wordt niet alleen | Zevenaar | 5 | 18 | 10 tot 15 gekeken naar de behoefte, maar ook wie tot de doelgroep woonwagenbewoners | Subregio Liemers | 10 | 41 | 14 tot 21 behoort. Hierbij wordt doorgaans het afstammingsbeginsel toegepast; | Berg en Dal | 2 | 18 | 12 iemand komt in aanmerking voor een woonwagen als hij/zij zelf, de ouders of | Beuningen | 1 | 17 | 0 grootouders in een woonwagen hebben gewoond. Dit houdt dus in dat men in | Druten | 1 | 2 | 0 ieder geval tot een woonwagenfamilie moeten behoren, maar het kan dus zijn | Heumen | 1 | 11 | 0 dat men zelf nog nooit in een woonwagen gewoond heeft. | Mook en Middelaar | 1 | 4 | 0 Nijmegen | 5 | 107 | 32 De gemeentelijke opgave bestaat daarmee in ieder geval uit de doelgroep 1e | Wijchen | 1 | 13 | 20 en 2e graadsfamilieleden van de huidige bewoners van standplaatsen in de | Subregio Nijmegen | 12 | 172 | 64 gemeente. Of een gemeente daarnaast ook een opgave woonwagenbewoners | Totaal | 54 | 413 | 123 tot 130 die niet tot de 1e of 2e graadsfamilie behoren én niet in de gemeente woonachtig | Bron: Gemeenten. zijn, is een afweging die de gemeente zelf kan maken.
47 48 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 1 Inleiding Figuur 1 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Aanvullende woningbehoefte naar eigendom en prijsklasse, per gemeente en per subregio, 2025 - 2034 0 2.000 4.000 6.000 8.000 10.000 12.000 14.000 16.000 18.000 Arnhem Lingewaard Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Doesburg Duiven Westervoort Zevenaar Berg en Dal Beuningen Druten Heumen Mook en Middelaar Nijmegen Wijchen Subregio Arnhem Subregio De Liemers Subregio Nijmegen Sociale huur Middenhuur (< € 1.200) Vrije sectorhuur (> € 1.200) Goedkope koop (< € 289.000) Betaalbare koop (< € 405.000) Dure koop (> € 405.000) Bron: Primos 2025 Gelderse Variant, WoON 2024, CBS-Microdata, bewerking Companen. BIJLAGE 1 ACCENTEN IN DE BEHOEFTERAMING
Bijlage 1 | Accenten in de behoefteraming Tabel 1 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Behoefte aan voor ouderen geschikte | Tabel 2 | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Jaarlijkse huisvestingsbehoefte woningen, naar gemeenten en totaal, 2022 | aandachtsgroepen6 tot 2022 - 2030, per gemeente en totaal Gemeente | Nultreden | Geclusterd | Waarvan zorggeschikt | Gemeente | Huisvestingsbehoefte Arnhem | 1.445 | 995 | 375 | Arnhem | 380 Berg en Dal | 500 | 345 | 130 | Berg en Dal | 80 Beuningen | 315 | 215 | 80 | Beuningen | 60 Doesburg | 170 | 115 | 45 | Doesburg | 25 Druten | 225 | 155 | 60 | Druten | 45 Duiven | 290 | 200 | 75 | Duiven | 55 Heumen | 230 | 160 | 60 | Heumen | 40 Lingewaard | 615 | 425 | 160 | Lingewaard | 110 Mook en Middelaar | 125 | 85 | 35 | Mook en Middelaar | 20 Nijmegen | 1.670 | 1.140 | 430 | Nijmegen | 420 Overbetuwe | 555 | 380 | 145 | Overbetuwe | 110 Renkum | 495 | 340 | 130 | Renkum | 70 Rheden | 630 | 430 | 165 | Rheden | 100 Rozendaal | 25 | 15 | 5 | Rozendaal | 5 Westervoort | 185 | 130 | 50 | Westervoort | 35 Wijchen | 515 | 355 | 135 | Wijchen | 95 Zevenaar | 605 | 415 | 160 | Zevenaar | 100 Groene Metropoolregio | 8.595 | 5.900 | 2.240 | Groene Metropoolregio | 1.750 Bron: | Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland, bureau HHM en In.Fact.Research, 2024; | Bron: | HHM en In.Fact.Research, Woonzorganalyse aandachtsgroepen Gelderland,
2024, Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen GMR, bewerking Companen. | bewerking Companen. 6 Mensen met een verstandelijke beperking, mensen met een lichamelijke beperking, uitstroom Bescherm Wonen (inclusief uitstroom klinische geestelijke gezondheidszorg), uitstroom Jeugdhulp met verblijf, Uitstroom Maatschappelijke Opvang (inclusief uitstroom detentie en forensische zorg), Uitstroom Vrouwenopvang (inclusief uitstappende sekswerkers), Sociaal en medisch urgenten, Mantelzorgurgenten. 49 50 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Bijlage 1 Accenten in de behoefteraming Tabel 3 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Aantal (dreigend) daklozen, per gemeente en totaal, 2024 Gemeente Huisvestingsbehoefte Arnhem 590 Berg en Dal 110 Beuningen 10 Doesburg 15 Druten 10 Duiven 35 Heumen 40 Lingewaard 70 Mook en Middelaar 15 Nijmegen 660 Overbetuwe 70 Renkum 45 Rheden 65 Rozendaal 5 Westervoort 20 Wijchen 30 Zevenaar 65 Groene Metropoolregio 1.855 Bron: Ethos telling Gelderland-Zuid 2024, bewerking Companen.
51 Woonbehoefteonderzoek 2025 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 1 Inleiding Kwalitatieve woningbehoefte Vraag en aanbod van de volgende doelgroepen is opgenomen: Starters onzelfstandig wonenden (veelal inwonende kinderen) die een zelfstandige woning binnen de gemeente/regio betrekken en bij verhuizing geen woning achterlaten. Gaat ook om studenten die zelfstandig gaan wonen. Doorstromers zelfstandig wonende huishoudens die de komende vijf jaar een zelfstandige woning binnen de gemeente/regio betrekken. Verlaters huishoudens die door overlijden of vertrek een zelfstandige woning achterlaten. Bij deze doorrekening baseren we ons op de volgende uitgangspunten: • We nemen 1 januari 2025 als nulpunt voor de doorrekeningen. • Voor de omvang van de woningbehoefte gaan we uit van de huishoudensgroei volgens de prognose Primos Gelderse variant 2025 van de Provincie Gelderland en de inloop van het woningtekort naar 2% tot en met 2034. • De verhuisgeneigdheid per huishoudensgroep baseren we op het werkelijk aantal verhuizingen van verschillende huishoudens. Ook de achter te laten woningen baseren we op het feitelijk vrijkomend aanbod, geïndexeerd naar het huidige prijspeil van woningen. • De woonvoorkeuren baseren we primair op WoON 2024. Doordat de markt in de regio Arnhem-Nijmegen onder druk staat is bijna elk woningaanbod in trek bij woningzoekers.