Vragen en beantwoording D66 - Plan asielopvang

Onderwerp: Plan Asielopvang Gelderland 2025-2026 Provinciale Regietafel Migratie en Integratie Gelderland, Regionaal Plan Opvang en Huisvesting vluchtelingen, van het Rijk van Nijmegen (bijlage 4 van het provinciaal plan). Aanleiding: Ingekomen stuk: Brief van de Commissaris van de Koning aan colleges B&W inzake plan asielopvang Gelderland, van 1/11/2024 geplaatst in iBabs ingekomen stukken op 16/12/2024, ID 6460. Bijlage 4 is het plan van het Rijk van Nijmegen (opgevraagd bij Provincie). Verdeelbesluit van de minister brief van 23/12/2024 met Besluit van de minister houdende de verdeling van asielopvangplaatsen Gelderland van 20/12/2024. (Site van de Rijksoverheid). Vraag: In het plan van Gelderland en van het Rijk van Nijmegen ziet de fractie van D66 veel positieve punten. Wij hebben bij deze plannen de volgende vragen: Over het plan van de provincie: 1. Bladzijde 16 bovenaan: De voorrang voor statushouders bij toewijzen van sociale huurwoningen wil het kabinet afschaffen. Hiervoor is een wijziging van de Huisvestingswet nodig (bladzijde 21).

Als het verboden wordt om voorrang te geven aan statushouders ziet de provincie of Rijk van Nijmegen dan mogelijkheden om een vorm van voorrang te blijven verlenen? Antwoord Het is op dit moment nog niet bekend op welke manier het voorgestelde verbod er precies uit komt te zien en of dit verbod gelijktijdig wordt ingevoerd met het schrappen van de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Dit is van belang om te bepalen welke alternatieven, mogelijkheden en verplichtingen er voor ons als gemeente zijn rondom het huisvesten van statushouders in onze gemeente.

2. Bladzijde 19 ena laatste alinea: inzet van flexvermogen bij energie: gaat het hier om huishoudens of ook om de industrie? Het gaat om deze paragraaf: Nutsvoorzieningen Bij het realiseren van nieuwe opvanglocaties en andere tijdelijke opvang- en huisvestingsvoorzieningen, zoals flexwoningen, is veelal een aansluiting nodig op het elektriciteitsnet, waterleiding en riolering. Met name het realiseren van een aansluiting op het elektriciteitsnet blijkt in veel gevallen problematisch, als gevolg van netcongestie. Het bestaande tekort aan transportcapaciteit kan niet op korte termijn worden opgelost. Netbeheerder Liander kan daardoor voorlopig geen extra capaciteit meer toezeggen aan grootverbruikers. Aansluitingen kunnen in samenspraak met de netbeheerder – onder voorwaarden – tot dusver nog wel binnen redelijke termijn worden gerealiseerd als er sprake is van kleinverbruikers, maar voor grotere aansluitingen geldt een lange wachttijd. Dit raakt daarmee ook aan de geplande realisatie of uitbreiding van (nieuwe) opvanglocaties en (flex)woningen. Daar waar er al mogelijkheden zijn om opvangvoorzieningen aan te sluiten op het elektriciteitsnet moet dit veelal concurreren met andere initiatieven. Gemeenten gaan hier in de realisatie van opvanglocaties en flexwoningen binnen de beperkte mogelijkheden die er zijn zo flexibel mogelijk mee om (o.a. inzet flexvermogen), maar zien

zich veelal genoodzaakt om terug te vallen op het gebruik van niet-duurzame energiebronnen (dieselgeneratoren). Er is nagenoeg geen ruimte meer op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland waardoor aansluitingen, indien deze al worden gehonoreerd, pas binnen een termijn van enkele jaren kunnen worden gerealiseerd. Met een voorziene, nog te realiseren uitbreiding van de netcapaciteit in Gelderland (naar verwachting op z’n vroegst) vanaf 2027/2028 lijkt een structurele oplossing voor dit probleem voorlopig nog ver weg. Voor de bovenstaande en andere voorzieningen geldt dat er in toenemende mate - in regionaal verband - afspraken moeten worden gemaakt tussen alle betrokken partijen als ook met het Rijk om hierin tot structurele en duurzame oplossingen te komen. Antwoord: In deze paragraaf gaat het om opvanglocaties en flexwoningen. Over het plan van het Rijk van Nijmegen: 3. Bladzijde 7: “Hierbij merken we op dat de gemeente Beuningen nog moet aangeven wat hun langdurige inzet zal zijn om toch tot hun taakstelling te komen. Dit kunnen ook alternatieve vormen van opvang zijn.” Antwoord In de tabel op pagina 7 geeft de Gemeente Beuningen aan dat realisatie van 80 plaatsen van de taakstelling op 1-7-2025 haalbaar is. En dat het streven is 160 plaatsen (op dat moment de taakstelling) vanaf 1-1-2027 te realiseren.

Inmiddels is bij u bekend dat een bestuursovereenkomst is getekend met het COA over het realiseren van 80 plaatsen. Momenteel vindt een verkenning plaats van de andere 80 plaatsen (alternatieve opvang in de vorm van kleinschalige opvang). Op het moment dat dit haalbaar blijkt te zijn kan Gemeente Beuningen aan de Provincie aangeven dat ook deze 80 plaatsen gerealiseerd worden. 3a. Hoe verhoudt zich deze opmerking over langdurige inzet met de laatste zin op bladzijde 6 dat de 80 opvangplekken gecompenseerd worden binnen de regio? Is de compensatie alleen voor de 2 jaar waar het om gaat bij de Spreidingswet? Antwoord Op het moment van indienen van het Plan van het Rijk van Nijmegen voldeden de gezamenlijke gemeenten aan de totale taakstelling. Ook in het geval Gemeente Beuningen 80 plaatsen zou realiseren ipv 160. Inmiddels zijn de taakstellingen aangepast en opgehoogd danwel geminderd. Dat heft effect op de totale taakstelling van het Rijk van Nijmegen. Het college kiest ervoor om zich aan de afspraak van 160 plaatsen te houden. Zie voor argumentatie ook de informatiebrief aan de raad over opvang en huisvesting Vluchtelingen januari 2025. 3b.

Wat is de stand van zaken met betrekking tot ontwikkelen van alternatieve opvangplaatsen met name in Beuningen? Antwoord Inmiddels is bekend dat de mogelijkheid wordt verkend voor een kleinschalige opvanglocatie voor maximaal 80 personen voor de duur van 10 jaar. 4. Bladzijde 8 over opvanglocaties van ontheemde Oekraïners: “De inzet zal gericht zijn op het langer openhouden van bestaande opvanglocaties en het vervangen van locaties waarvan het gebruik niet verlengd kan worden.”

4a. Gaat Woonwaarts deze woningen bouwen en is er al een regeling dat Oekraïners hier met voorrang geplaatst kunnen worden? Wij gaan ervan uit dat ook andere spoedzoekers hier een woning zullen krijgen. Is dit inderdaad de bedoeling? Antwoord: Een van de onderdelen van het transitieplan is het realiseren van circa 100 extra sociale huurwoningen. In de prestatieafspraken, Jaarschijf 2025, tussen gemeenten, HBD en Woonwaarts zijn hier afspraken over opgenomen. Ongeveer de helft van het extra woningaanbod wordt ingezet voor Oekraïners. Het overige, extra woningaanbod, wordt ingezet voor andere woningzoekenden waaronder spoedzoekers. 4b. Gaat het in Beuningen om definitief huisvesten? Blijft het aantal opvangplaatsen in Beuningen voor Oekraïners gelijk? Anders gevraagd: wordt het aantal definitief gehuisveste Oekraïners afgetrokken van de taakstelling? Antwoord:

De extra woningen die gebouwd worden, zijn permanente woningen. Dit zegt echter nog niets over de verblijfsstatus van Oekraïners. Oekraïners hebben tot eind maart 2026 tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs. Het is nog niet duidelijk welke status Oekraïners na maart 2026 krijgen. Zolang het om een tijdelijk verblijf gaat, worden de woningen niet met een huurcontract voor onbepaalde tijd verhuurd aan Oekraïners. Het aantal Oekrainers dat nu door de gemeente Beuningen gehuisvest wordt blijft ongewijzigd. De Oekrainers die nu op de Asdonck wonen verhuizen in het kader van het transitieplan naar een woning in Beuningen. Bladzijde 15: “Nijmegen heeft bij de VNG verzocht om erkend te worden als experiment met betrekking tot de nul-vleugel. We vinden het wenselijk dat er vanuit een externe organisatie wordt meegekeken naar dit experiment. Ook willen we de bekostiging ervan onder de aandacht brengen van het ministerie van JenV: tot nu toe dekt Nijmegen het uit de rijksvergoeding, maar het is een forse uitname.” Wij waarderen dit initiatief zeer. Het verbetert de kwaliteit van de zorg en ontlast de opvanglocaties. Wordt er ook gekeken naar herverdelen van financiering binnen het Rijk van Nijmegen? Antwoord Er is op dit moment geen sprake van herverdeling van financiering binnen Rijk van Nijmegen om de nul-vleugel te financieren. 6.

Bladzijde 20: “Richting het COA is ook de vraag hoe wij ons moeten verhouden tot de duurzaamheidseisen die zij stellen aan nieuwe locaties voor opvang. Deze lijken nu een snelle ontwikkeling in de weg te staan en de vraag is of hiervan afgeweken kan worden. Daarmee kan het perspectief van 3 jaar worden opgerekt naar 5 en langer.” Wat wordt hier bedoeld? Graag toelichting. Antwoord

De eisen van het COA ten aanzien van duurzaamheid in het standaard PvE kunnen tot vertragingen in de bouw leiden. Dit is een risico voor alle ontwikkelingen. Oprekken van 3 naar 5 jaar gaat over specifieke locaties.