S01a Regionaal beleidsplan Samen Dichtbij.pdf

worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve,

toegang, rapportage en verantwoording naar

of terugvloeien naar de deelnemende gemeenten.

deelnemende gemeenten. Tot 2020 (meer)jaarlijks

Het achter de hand houden van een reserve ver­

centrumgemeente Nijmegen te mandateren met

kleint het risico op het moeten inpassen bij een tekort.

een bevoegdhedenovereenkomst waarin geregeld wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.

Het is in ieder geval noodzakelijk dat er wordt nagedacht over wat naar rato in dit geval betekent:

24. Een financiële werkgroep de opdracht te

dragen gemeenten bij naar het aantal inwoners of

geven om met een voorstel te komen om vanaf

zijn er andere objectieve verdeelsleutels te bedenken.

2020 de gezamenlijk benodigde middelen op

Daarnaast kunnen de gevolgen van de ambulanti-

te brengen conform een redelijke verdeling

sering, beperking van de instroom en meer uitstroom,

van lasten. Uitgangspunt is dat de bestaande

variëren per gemeente, omdat mensen met EPA moge­

financiële middelen voor Beschermd Wonen en

lijk liever in bepaalde gemeenten (blijven) wonen.

Maatschappelijke Opvang zoveel mogelijk op het­ zelfde peil blijven. Tekorten worden gezamenlijk

Omdat over het bovenstaande weliswaar een

(naar rato) gedekt en overschotten gereserveerd

principe-uitspraak kan worden gedaan, maar dat

voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke

er hierbij nog veel afhankelijk blijft van de daad­

Opvang. Het gezamenlijk afbouwen van BW en

werkelijke verdelingen in het objectieve verdeel­

MO-voorzieningen koppelen aan de opbouw van

model, is het voorstel om een financiële werkgroep

lokale vervangende (ambulante) voorzieningen

de opdracht te geven om te komen tot een:

op alle leefgebieden en een rekenmodel ont­

- Verdeelsleutel voor de inleg van middelen

wikkelen voor variatie in de gevolgen van de

- Verdeelsleutel voor het oplossen van tekorten

ambulantisering per gemeente.

(kan dezelfde zijn) - Rekenmodel voor variatie in gevolgen van ambulantisering per gemeente

25. De opzet van gezamenlijke regionale monitoring - kwalitatief (genomen acties, uit­ breiding activiteiten, voorzieningen en samen­ werkingsvormen) en kwantitatief (afbouw intra­ murale zorg parallel aan opbouw ambulante hulp).

BELEIDSPLAN GGZ I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

BIJLAGEN BIJLAGE 1 TABEL UITVOERINGSAGENDA EN VERANTWOORDELIJKHEDEN 2018-2020 A. Gelderland-Zuid (Rivierenland en Rijk van Nijmegen) - regionaal niveau

Onderwerp

Actie

Trekker

Planning

Scenario 2 en 3

Opstellen stappenplan 15 jaar incl.

Transitiemanager

Gereed medio 2018

monitoringsvoorstel Bestuurlijke aanbesteding BW

Inkooptraject 2019 ev

Transitiemanager

Medio 2018 offerteaanvraag

Centraal coördinatiepunt BW/MO incl kanteling

Opstellen uitvoeringsplan met o.a.

Transitiemanager

Gereed medio 2018

IrisZorg en GGD Uitbreiding tussenvoorzieningen

Inventarisatie huidig aanbod

Transitiemanager

1-1-2019

Financieel verdelingsvoorstel

Werkgroep instellen

Transitiemanager - financiële

Contouren voorstel begin 2017

werkgroep

gereed

Sluitende aanpak psychische kwetsbaarheid:

Zie verbeterplan

GGD

Uitvoering 70 % aanbeveling per gemeente

Coördinator RvN/Riv

Najaar 2018 gereed

Pilots wijkgerichte GGZ

Coördinator RvN/Riv

Najaar 2018 gereed

Crisiskaart

GGD

Najaar 2018

Interventieteam 2.0

GGD

Najaar 2018

Multidisciplinaire beoordelingskamer

GGD

Najaar 2018

Verbetering nazorg detentie/forensische zorg

Verbeterplan n.a.v onderzoek

Centrumgemeente Nijmegen

Verbeterplan medio 2018 gereed

Weer Thuis

Opstellen convenant met ontwikkel-

Landelijk projectleider

Juni 2018

Transitiemanager

Begin 2018 gereed

Transitiemanager

(Meer)jaarlijks

programma Campagne inclusie en de-stigmatisering

Opstellen regionaal campagneplan ruimte voor lokale inkleuring

Bevoegdhedenovereenkomst mandatering aan

Vaststellen overeenkomst

centrumgemeente

42

BIJLAGE 1 GGZ I BESCHERMD WONEN I MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2018-2020

B. Opgave per sub-regio

Onderwerp

Actie

Trekker

Planning

Realisatie time-outvoorzieningen

Inventarisatie huidig aanbod

Coördinator RvN/Riv

1-1-2019

Realisatie signaalpunt(en)

Plan van aanpak irt Wvggz

Coördinator RvN/Riv

Gerealiseerd najaar 2018

Gedifferentieerd instrumentarium re-integratie

Plan van aanpak met kwantitatieve opgave

Coördinator RvN/Riv

PvA's gereed 1-1-2019

Thema

Actie

Trekker

Planning

Lokale "gereedschapskist":

LokaleVwijkagenda

Gemeenten

Gereedschapskist gereed najaar

C. Lokale opgaven - per gemeente

Sluitend lokaal netwerk

2018

Samenwerking met informeel netwerk Casemanagement Ontmoeting en inloop Lokaal zorgnetwerk MPH

Bondig plan en realisatie

Gemeenten

Gereed 1-1-2019

Prestatie-afspraken met woningcorporaties

Vastleggen prestatieafspraken

Gemeenten

Ondertekening regionaal convenant Weer thuis juni 2018

Gevarieerd aanbod ontmoeting en participatie

LokaleVwijkagenda

Gemeenten

Contactpersoon inkomen/schuldhulp

Lokale agenda

Gemeenten

1-1-2020

Signaleringsnetwerk schulden

Lokale agenda

Gemeenten

1-1-2019

BIJLAGE 1 GGZ I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

43

BIJLAGE 2 VERSLAG WERKCONFERENTIE

Verslag van de bí eenkomst Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Goede

burgers Begeleid psychiatrische samenleving Menswaardig diagnose thuis Bezuinigingen Hiphthii Bescherming is. .,-.1 - uu'u'1 įH'J woning

Kwetsbaar

Hulpbehoevend verdienen vrouwenopvang|ndjcatje crisis zeif andere verslaving aan bied Opstap Bijzondere cliënten beschadigde vrijheid -r.--.-r j— — ~ wonend organisatie problemen die participeren ejgen thuisloos reddenherstel zelfstandig redzamen kracht I ^inwoners g i voorzienmg ................... ^ «Wëtstiaren

passend

Huisvesting kwetsh

Kwetsbare

wonen

Joodzakelijk geclusterd Ondersteuning doelgroep uurszorg zich op Vang Privacy instelling Liever mogelijk bieden onderdak Ideaal versus plek initiatief volledig hen Weinig toezicht veilig uursopvang m001 handhaven d Veiligheid burgerschap Dakloos toewijzen belangrijk Kwetsbaarheid Complex achtervanger thuisļozen Bewoners doelgroepen crisisopvang

Staat Zorg hebben

men sens psyche Over ast

Hulp

Begeleiding

6 september 2017 | Wijkcentrum Dukenburg

44

BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

AANLEIDING Op woensdag 6 september organiseerden de regio's Nijmegen en Rivierenland een bijeenkomst rondom het thema maatschappelijke opvang en beschermd

Het sociaal netwerk van de client moet als gelijkwaardig partner worden beschouwd in behandel-en begeleidingstrajecten (n^88)

wonen. Deze twee taken die onder de Wmo vallen worden nu namelijk uitgevoerd door de gemeente Nijmegen als centrumgemeente voor de hele regio. In 2020 worden de middelen en de (materiële)

Mensen zouden de hen toegewezen woning moeten accepteren, ongeacht de eigen woonwensen (0=87)

verantwoordelijkheden gedecentraliseerd naar alle 16 regiogemeenten. In anticipatie hierop en in reactie op bewegingen in de GGZ sector maakten de

Wijk/kerngerichte ggz maakt alle beschermde woonvormen overbodig (0=79)

regio's Nijmegen en Rivierenland een beleidsplan. De contouren van dit beleidsplan hebben wij op

de inclusieve samenleving is een illusie van beleidsmakers ^6g)

6 september voorgelegd aan een hele brede groep aanwezigen: cliënten, cliëntvertegenwoordigers, vertegenwoordigers van zorginstellingen, zorg­

iwee oneens Mee eens

professionals, wijkteams, woningbouwcorporaties, gemeenteraadsleden.

Figuur 1: Resultaten van de stellingen

De opbrengst van deze avond leggen we u voor in

drie stellingen vaak eens waren. Het grootste

Ook was de zaal onverdeeld over de noodzaak van

dit korte verslag.

gedeelte was het eens met de stelling dat het

beschermde woonvormen. Ongeacht welke zorg-

PROGRAMMA

netwerk van de cliënt als gelijkwaardig partner

infrastructuur je hier tegenover kunt zetten, er

betrokken moet zijn bij behandeling. Ook was

zullen specifieke intramurale plekken nodig blijven.

Oud wethouder en journalist Pieter Hilhorst heeft

er eensgezindheid over de mate waarin eigen

de avond begeleid. Deze bestond uit een plenair

woonwensen een belangrijke rol spelen bij de

GESPREKKEN

gedeelte in de grote zaal en in een gedeelte waarin

toebedeling van beschikbare woningen.

Er werden in een aantal groepen gesprekken gevoerd

men in kleinere groepen met elkaar in gesprek ging.

over het beleidsplan en de toekomst van Beschermd

In het eerste gedeelte hebben we een viertal

Opvallender was de verdeeldheid over de stelling

Wonen en Maatschappelijke Opvang. Men was hierin

stellingen aan de aanwezigen voorgelegd.

of de inclusieve samenleving een illusie is.

volledig vrij om te bepalen welke onderwerpen

In figuur 1 staan de resultaten van deze stellingen,

Dit leverde een discussie in de zaal op waarbij men

werden besproken. Hieronder volgt een samen­

die we met het programma VoxVote aan het

nadrukkelijk zorgen uitte over de draagkracht en

vatting van wat er aan die tafels is besproken.

publiek - digitaal - hebben voorgelegd.

het sociale klimaat in sommige wijken die nu al onder druk staan. Dit bleek een terugkerend

Wat opviel, is dat de aanwezigen het over de eerste

thema tijdens deze bijeenkomst.

BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

45

Focus op gezondheid, niet op uitstroom

Het clusteren van mensen met een psychische

Het is belangrijk dat mensen in alle wijken kunnen

kwetsbaarheid kent kansen maar ook risico's. Er is

wonen en dat alle gemeenten de mogelijkheid

behoefte aan gelijkgestemden om je verhaal te

- Het liefste heb je dat iemand blijft wonen waar hij

bieden om beschermd of begeleid te wonen.

doen en je hebt, om te integreren, een groep

al woont, dus gelijk ambulante begeleiding aan

Ook is de beschikbaarheid (en goede timing)

nodig waar je je ook thuis voelt. Dagbesteding en

huis. De buren kennen je dan al, dus dat zorgt

van woningen om uit/door te stromen iets dat

inloopvoorzieningen zijn daarin erg belangrijk.

voor minder weerstand. Knelpunt daarbij is de

Hoe bevorder je leefbaarheid en acceptatie in de

zichzelf gaan wonen en dus sowieso ergens gaan

Over de ambitie van de gemeenten om intramurale

wijk? Hoe leg je uit dat iemand op een andere

wonen waar niemand ze kent. Hoe zorg je er voor

BW plekken af te bouwen werd gesteld dat er

manier kan reageren? Let hierbij vooral op wat je

dat iemand op een goede manier landt, dat de

goed rekening gehouden moest worden met de

wél kunt laten slagen en focus niet per se op

buren worden meegenomen in een fijne start?

uitstroom van de GGZ (Pro Persona) en dat er een

knelpunten.

benadrukt werd.

bekendheid met de wijk en eventueel een sociaal netwerk dat aanwezig is;

(relatief grote) groep met 18-jarigen die op

Samenwerking en realisatie tussenvormen

groep - met name tussen de 40 en 65 jaar - is waarvoor je toch BW plekken zult moeten behouden.

Wat werd er zoal benoemd?

Tijdens de gesprekstafel viel een aantal onder­

Ook mag de gemeente niet vergeten dat er bij

- Dat er een team in de wijk aanwezig is dat gelijk

werpen direct op. Dit waren: draagvlak in de wijk,

kan schakelen/opschalen, dat gelijk aanwezig kan

samenwerking, spreiding, woning tekort, gevarieerd

RIBW al veel uitstroom is geweest in de afgelopen jaren.

zijn bij escalatie of signalering;

aanbod, doorstroom prikkels, regie geven en

- Het ligt aan het soort beperking of je kunt 'aarden'

verantwoordelijkheid van zorgaanbieders.

De focus zou moeten liggen op positieve gezond­

in een wijk of niet. Dat heeft minder te maken met

Samenwerking is van essentieel belang om

heid: investeren in werk, dagbesteding, participatie

je zorgzwaarte, maar meer met de onderliggende

Beschermd Wonen in de wijk te laten slagen. De

en inkomen. Wanneer er ook bij de cliënt een nadruk

problematiek;

wijk, de zorgaanbieders, woningbouwcorporaties,

komt te liggen op uitstroom en weg-moeten belemmert dit het herstel.

- Lastigere acceptatie door drugs, overlast (lawaai, stank, vervuiling), agressie; - Het is in het kader van acceptatie belangrijk om te

gemeente etc. moeten ervoor zorgen dat er plannen worden ontwikkeld waar iedereen achter kan staan. Er is genoeg energie en goodwill om dergelijke

Ontmoeting en lotgenotencontact is belangrijk en

praten met de buurt over de persoon in kwestie,

plannen te laten slagen maar mensen moeten zich

moet niet vergeten of onderschat worden.

liefst met de persoon er zelf bij - onbekend maakt

serieus genomen voelen. Dit serieus genomen

onbemind;

voelen houdt in: vroegtijdig vragen wat mensen ervan

Maatwerk en acceptatie

- Je moet geen inspraak willen over al dan niet

In de groep werd in eerste instantie gekeken naar

plaatsing van een persoon. Uitgangspunt moet

de voorziene knelpunten. De conclusie hiervan was

zijn: er komt iemand wonen die ondersteuning

denken, wat zij nodig hebben om er een succes van te maken en welke beren ze op de weg zien.

dat je meer toe moet naar echt maatwerk, voor het

nodig heeft en hoe kunnen we dat het beste met

Het derde onderwerp dat geregeld terug kwam

individu. Saamhorigheid in de samenleving is van

zijn allen voor die persoon én jullie ^buurt)

tijdens de gesprekstafel was spreiding. Een voor­

belang. Bovendien is het bij dit plan van aanpak

geregeld krijgen - wat is er nodig?

beeld uit de Lindenholt werd genoemd waar veel

van belang dat het voor het lokale veld voldoende

- Soms helpt het om iemand binnen dezelfde wijk

kwetsbare mensen in een flat gebouw wonen. Dit

handvatten bevat om ermee aan de slag te gaan.

door te plaatsen. Er is dan al een binding en

versterkt het herstel noch de stabiliteit van deze

46

BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

mensen en het plaatst een stigma op dat deel van

daarmee de kwetsbare inwoner de kans ontnemen

de wijk, "daar wonen die gekken". Spreiding kan

om regie te voeren.

ervoor zorgen dat mensen in een rustigere om­ geving kunnen wonen, zich kunnen terugtrekken

zijn waar alleen koophuizen staan. Zoals het ruimte­ lijk domein nu ingericht is, betekent dat er in sommige wijken meer kwetsbare mensen komen

Tot slot werd nog toegevoegd dat zorgaanbieders

te wonen, waardoor de draaglast binnen deze

wanneer dat nodig is. Dit zou beter zijn voor herstel

hun verantwoordelijkheid moeten pakken. Dit werd

wijken groter wordt.

en stabiliteit.

gezegd door enkele deelnemers die zelf werkzaam zijn voor een zorgaanbieder. Er zijn veel creatieve

Daarnaast werd er nog aangehaald dat het tijdspad

Het aanbod dat er is, sluit nu niet voldoende aan bij

en innovatieve ideeën onder werknemers en in de

en de voorwaarden voor deze transitie en om toe

de realiteit. Er zou nog een te groot gat zijn tussen

maatschappij, maar dit zou onvoldoende van de

te werken naar de inclusieve samenleving van groot

Beschermd Wonen en zelfstandig wonen. De deel­

grond komen.

belang zijn.

realiseren waarin op en afschaling makkelijk is en

Afbouw én opbouw

Zo normaal mogelijk

nemers doen de oproep om meer tussenvormen te regie over het eigen leven langzaam toe- danwel

Tijdens de gesprekstafel kwam een breed scala

Er is gesproken over het uitgangspunt van wijkge­

afneemt. Daarnaast kwam duidelijk naar voren dat

aan onderwerpen ter sprake. Hieruit blijkt maar

richte GGZ. Er moet wel aan veel randvoorwaarden

de zorg en begeleiding die nodig is bij kwetsbare

weer dat we voor een grote en complexe opgave

voldaan worden, wil dit slagen. Bereikbaarheid buiten

inwoners geen 9 tot 17 mentaliteit mag kennen.

staan. Het raakt immers alle levensdomeinen.

kantoortijden is nu, behalve in een BW setting,

Toch zijn er naar mening van de deelnemers veel

Iedereen leek zich dit ook te beseffen.

vaak niet te realiseren. Daarbij zal de GGZ meer

zorgaanbieders die dit wel hebben.

maatwerk moeten leveren en minder protocollair

Een kort onderwerp dat richting het einde aan

Veel deelnemers maakten zich zorgen. Er werd

naar de zorg moeten kijken. Cliënten moeten meer

bod kwam waren de doorstroom prikkels in de

aangehaald dat vanuit behandelcentra ook afbouw

betrokken worden in het 'normale' leven en er moet

Maatschappelijke Opvang. Een verslaafde in de

plaatsvindt. Deze afbouw zorgt op haar beurt weer

meer maatwerk geleverd worden.

Maatschappelijke Opvang zou er financieel op

voor instroom binnen Beschermd Wonen. Eén

achteruit gaan als hij beschermd ging wonen. Hier

deelnemer gaf aan dat hij hier in het plan weinig

De 'lichtere' cliënten zouden hun plek prima moeten

kwam een oproep om goed te kijken naar welke

van terug las. Ook werd duidelijk dat er zorgen

kunnen vinden in de wijk. Over de zwaardere (ZZP 5

prikkels kwetsbare mensen krijgen in het proces

bestaan over de afbouw van Beschermd Wonen en

en 6) cliënten was men aan tafel minder optimistisch.

naar herstel zoals dat er nu uitziet. Om te voor­

dat een aantal vormen van Beschermd Wonen zeker

De problematiek is te zwaar. Wel zag men kansen

komen dat een financiële prikkel ertoe leidt dat

moeten blijven.

in voorlichting en de-stigmatisering.

mensen niet herstellen. Kwetsbare inwoners willen en kunnen heel veel.

Een andere belangrijke opmerking was dat er aan

Er werd benadrukt dat er zicht gehouden moet

beide kanten gebouwd moet gaan worden, ook aan

worden op kwetsbare jeugd. Ook hiervoor is het

Regie is hier een centraal punt in. Alles wat een

de sterkere kant van de samenleving. Een voorbeeld

belangrijk om de zorg aan te laten sluiten op het

inwoner aangeeft zelf te kunnen en te willen

van deze uitspraak heeft betrekking op de manier

dagelijks leven: maak meer gebruik van het wel­

motiveert hem/haar om verder te komen.

waarop het huidige ruimtelijk domein is vorm­

zijnswerk dat er al overal in de wijken is.

Zorgaanbieders zouden nog te vaak ook kleinere

gegeven. Op dit moment is het zo dat er wijken

verantwoordelijkheden uit handen nemen en

zijn waar alleen huurhuizen staan en er ook wijken

BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

47

Let op draagkracht

Bovendien moet er oog zijn voor (overbelaste)

Het plan van de gemeente is ambitieus, maar om

netwerken/mantelzorgers van de cliënt.

- Ontmoeting - al dan niet met lotgenoten - moet

het te laten slagen is een mentaliteitsverandering

Het is de vraag of we al klaar zijn voor GGZ in de

- Je kunt niet alle kwetsbare mensen en bijzondere

van de burger (not in my backyard) noodzakelijk.

wijken. Er moet in elk geval gewerkt worden aan

doelgroepen in een beperkt aantal wijken laten

Als het plan teveel op geld gestuurd gaat worden,

voorlichting, delen van ervaringen en het door­

wonen. Een goede spreiding in de stad, maar ook

ontstaat een risico dat je de ambulante opbouw

breken van taboes en stigma's. De gemeente zal

in de regio is van groot belang voor de draagkracht

goed gefaciliteerd worden.

niet kunt realiseren en dat je te snel de bestaande

dit gesprek op gang moeten brengen, in samen­

en noodzakelijke capaciteit afbouwt. De gemeenten

werking met zorginstellingen en ervaringsdeskun­

moeten inzetten op ervaringsdeskundigen en op

digen. Ook moeten we bedenken hoe om te gaan

werking nodig met zorgverzekeraars, GGZ instel­

passende dagbesteding. Een belangrijke voorwaarde

met tegengeluid uit de samenleving.

lingen, woningbouwcorporaties en vele anderen.

voor uitstroom en ambulantiseren is het voorzien in een vangnet. Maak het bijvoorbeeld mogelijk dat

van een wijk. - Gemeenten kunnen dit niet alleen: er is samen­

- Het 'gat' tussen Beschermd Wonen en zelfstandig Keuzevrijheid is voor alle mensen belangrijk.

iemand altijd kan bellen met de oude woongroep

Mensen in of uit de psychiatrie moeten ook kunnen

of tijdelijk terug kan keren.

kiezen waar ze willen wonen. De ondersteuning

wonen is te groot. Het aanbod moet diverser worden: specifieke wensen/omstandigheden. - Soms is een zorgvraag onplanbaar. Er moet

moet de inwoner volgen, niet andersom.

's nachts en ook in de weekenden zorg of onder­

Een groot risico ziet men in de draagkracht van

De vraag is wel hoe zich dit verhoudt tot voor­

steuning voorhanden zijn, wil je BW-plekken

wijken. Sociale woningbouw is in bepaalde wijken

zieningen die niet op een kleine schaal te reali­

geconcentreerd. Hier zullen alle cliënten dus

seren zijn.

kunnen afbouwen. - Onderschat de kracht van ervaringsdeskundigheid

terechtkomen. Deze wijken zijn daarbij - gelet op

niet en investeer hierin.

herstel - vaak ook niet de meest geschikte plek

ALGEMENE CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

voor deze cliënten.

De avond heeft een aantal breed gedeelde signalen en aanbevelingen opgeleverd. Deze kwamen aan het

Kijk ook vooral naar goede voorbeelden elders in

licht in de gesprekken die we hebben samengevat in

het land. Het mixen van doelgroepen levert goede

dit verslag, maar ook in het plenaire gedeelte, als

resultaten op. Tenslotte moeten mensen niet

reactie op de presentatie van het (concept) beleidsplan

gedwongen worden om zelfstandig te wonen als

en de stellingen die we de zaal hebben voorgelegd.

ze dit niet aankunnen.

- Er zullen altijd een aantal beschermde woonvormen nodig blijven. Niet iedereen is in staat om 'in de

Geen gedwongen veranderingen Een duidelijke oproep tijdens het gesprek was om

wijk' te integreren. - We moeten mensen niet 'dwingen' hun veilige om­

niet alle bestaande voorzieningen te gaan sluiten

geving te verlaten. Dit werkt averechts voor herstel.

en om kwetsbare mensen niet richting ingrijpende

Zelfstandig gaan wonen moet een eigen keuze zijn.

en gedwongen veranderingen te sturen. De focus

- Acceptatie van psychische kwetsbaarheid in de

moet liggen op het beperken van instroom en het

samenleving is ingewikkeld om te bewerkstelligen,

intensiveren van de ambulante hulp in de wijken.

maar wel essentieel voor dit plan.

48

BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

INSPRAAK REGIONAAL BELEIDS­ PLAN GGZ BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES ínhoud Reactie: GGD Gelderland-Zuid

50

Reactie: Leger des Heils

50

VOORAF

Reactie: Perspectief Beuningen

51

Onderstaand vindt u (integraal) alle inspraak-

Reactie: IrisZorg Reactie: Stichting Jados

52 54

Reactie: (lid) adviesraad sociaal domein Gemeente Mook

55

en Middelaar (op persoonlijke titel)

reacties op het regionaal beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, inclusief een reactie vanuit het Regionaal Bestuursteam.

Reactie: WMO Denktank

55

Reactie: Regionaal Platform Ervaringskennis

57

Reactie: WMO Adviesgroep Berg en Dal

58

Reactie: Lid familieraad Pro Persona, Beuningen

58

6 september 2017. Op basis van de inspraak-

Reactie: Regioraad Cliënten RIBW

59

reacties en hetgeen is opgehaald tijdens de

Reactie: RIBW Nijmegen en Rivierenland

61

Reactie: Woonzorgnet

63

Reactie: Advies Commissie JMG Nijmegen

64

delen aangepast. Wij willen iedereen heel hartelijk

Reactie: Adviescommissie Allochtonen Nijmegen

67

bedanken voor de ontvangen reacties op het

Reactie: Adviesraad Sociaal Domein Druten

68

Reactie: Pluryn

70

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

Dit naar aanleiding van de presentatie (en toe­ zending van het plan) op de werkconferentie van

werkconferentie hebben wij het plan op onder­

beleidsplan.

49

REACTIE: GGD GELDERLAND-ZUID

preventie-agenda. Dit moet naar onze mening in

Als GGD ondersteunen we de gemeenten in

gezamenlijkheid met partners in de keten worden

REACTIE: LEGER DES HEILS Leger des Heils Gelderland kan zich grotendeels

Gelderland-Zuid op het gebied van publieke

ingevuld. De GGD rekent het tot haar taak om het

vinden in het gekozen scenario waarbij er sprake is

gezondheid. Hierbij werken we voor alle inwoners

organiseren van preventie en vroeg-signalering te

van een geïntegreerde GGZ in wijken en kernen.

(van 0-100) en hebben we speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Ook de kwetsbare doelgroep

ondersteunen en denkt hier graag over mee.

van dit beleidsplan heeft onze aandacht. Ik noem

Antwoord:

naar de regio. Wij willen benadrukken dat middelen

hierbij (1) het regionale project Sluitende aanpak

Net als u zien wij een belangrijke ondersteunende

voor de zware multi-probleem doelgroep groten­

voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, (2)

rol weggelegd voor de GGD; we zijn blij dat u de

deels behouden moeten blijven op centrum-

de werkzaamheden van Bijzondere Zorg en (3)

richting die het plan beschrijft, kunt ondersteunen.

gemeenteniveau.

U vraagt aandacht voor het betrekken van organi­

Daarnaast willen we een aantal kanttekeningen

In het rapport wordt gewaarschuwd voor door­ decentralisatie van ambtelijke capaciteit en bedden

Toeleiding naar Beschermd Wonen. Het plan van aanpak GGZ, Beschermd wonen en

saties bij de uitwerking en het creëren van draagvlak.

plaatsen.

Maatschappelijke opvang is een veelomvattend

Vanzelfsprekend zullen wij dit, net als bij de tot­

Om deze geïntegreerde GGZ te bereiken, moet er

beleidsplan. De GGD onderschrijft de richting die

standkoming van dit plan, doen.

een grote cultuuromslag plaatsvinden binnen zowel

het plan aangeeft, maar heeft verschillende aan­ dachtspunten.

de betrokken organisaties en gemeentes, als de Wij hebben zeer zeker ook oog voor de impact op

maatschappij. Hoe de burgers en de maatschappij

de doelgroep. Onze focus als het gaat om het

mee genomen gaan worden in dit veranderings­

Het voorstel betreft een flinke transformatieopgave

verder inzetten van de ambulantisering ligt dan ook

proces zal uitvoeriger moeten worden besproken

voor verschillende organisaties. Het aanspreken van

vooral op het verminderen van nieuwe instroom.

dan wel beschreven.

deze organisaties en draagvlak creëren voor het

Dit laat onverlet dat wij ook alle mogelijkheden

Daarnaast is er binnen het gemeentelijk en het

veranderproces is essentieel en verdient aandacht

willen benutten die we samen met aanbieders zien

sociaal domein op dit moment nog onvoldoende

in de verdere uitwerking. De GGD wijst op het

om mensen uit te laten stromen naar meer zelf­

sprake van ontschotting. Hier zal ook in de komende

effect op de kwetsbare doelgroep zelf - de voor­

standige vormen van BW. Maatwerk voor de cliënt

jaren nog volop aandacht voor moeten zijn. Hierbij

gestelde transformatie heeft niet alleen impact

blijft echter te allen tijde centraal staan.

denken we bijvoorbeeld aan de relatie met betrekking

op organisaties, maar ook op de mensen die het betreft. Een deel van hen zal alleen al door het

tot inkomen van cliënten en de verschillende finan­ Preventie lijkt wellicht wat onderbelicht. Toch zien

ciers, naast de gemeente. Hier hoort ook bij dat er

wijzigende perspectief uit balans kunnen raken.

wij juist het ambulantiseren als een preventieve

meer aandacht moet zijn voor bijvoorbeeld overlast en

De GGD vraagt hier aandacht voor.

beweging. We willen hiermee immers voorkomen

de inzet van politie en andere betrokken instanties.

Als GGD pleiten we voor een stevige preventie-

dat mensen hun eigen thuisbasis verliezen. Ook de

Zoals al eerder aangegeven, zijn wij als Leger des

agenda. Preventie lijkt een ondergeschikte rol in

vroeg-signalering staat in ons plan hoog op de

Heils Gelderland geen voorstander van het kaas-

het plan te hebben. De nadruk ligt nu op herstel,

agenda. Mocht de GGD nog een andere nadere

schaafprincipe. Dit, omdat een bepaalde schaal­

participatie en het wonen in de wijk van mensen

invulling zien rondom preventie dan horen wij dit

grootte per locatie behouden moet blijven om

met een psychische kwetsbaarheid. Wij pleiten

uiteraard graag, zeker met het oog op de aan­

financieel betaalbare zorg te kunnen bieden aan de

ervoor om dit aan te vullen met een stevige

staande uitwerking van het plan.

zware multi-probleem doelgroep.

50

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

Tot slot wordt er in het rapport gesproken over een

ambulantisering moeten faciliteren. Vanzelfsprekend

en daarmee ook de samenleving dat zij dit kunnen.

coördinatiepunt. Het is wenselijk dat de toegang

doen wij dit in samenspraak met de zorgaanbieders.

Voor ons is dat momenteel best een opgave, het

tot het traject centraal georganiseerd wordt.

Wij zijn en blijven graag met u in gesprek hoe

gaat soms mis en wat moeten we dan doen.

Wij pleiten ervoor dat het volgen en tussentijds

invulling te geven aan deze opgave. U mag van ons

evalueren van het traject in nauw overleg met de

hierin ook de nodige flexibiliteit verwachten. De

Met Erica Claassen van RIBW ben ik in overleg

zorginstanties plaatsvindt.

richting is echter wel duidelijk: er zal in de komende

om scholing te ontvangen en te investeren in het

jaren intramurale capaciteit afgebouwd moeten

samenwerken tussen wijkwerkers van ons en

Antwoord:

worden en een meer wijkgerichte ambulante infra­

ambulante medewerkers van RIBW. Het is goed als

De culturele en maatschappelijke opgave waar we

structuur opgebouwd moeten worden, op een

ze elkaar leren kennen, zodat zij elkaar kunnen

voor staan is, zoals u terecht benoemt, enorm en

manier die niet ten koste gaat van de zorg voor

steunen, mensen kunnen verwijzen.

van groot belang voor het doen slagen van dit plan

cliënten. Ook niet van de zorg voor de zware

als geheel. Op alle fronten moet er op een andere

multi-probleem doelgroep.

Dit stuk mis ik in jullie plan:

manier naar zorg en ondersteuning gekeken worden.

Tenslotte schrijft u dat het inrichten van een centraal

- scholen van andere disciplines omtrent GGZ

Met zorginstellingen, verzekeraars en met betrok­

coördinatiepunt in goede samenspraak met instel­

kenen en hun naasten moeten we om tafel om dit

lingen dient te verlopen. Wij delen deze opvatting

te bespreken en vooral over hoe we dit op een zorg­

en zullen ons inspannen om dit ook op deze wijze

dichtbij, met bv welzijn, zorg, sociaal team,

vuldige wijze kunnen realiseren. Met 'de maat­

te doen.

scholen, politie, woningcorporatie etc.

U geeft aan dat de geldstromen vanuit de gemeente

REACTIE: PERSPECTIEF BEUNINGEN

in de wijk: hoe pak je dit aan? waar stuur je op en

nog onvoldoende ontschot zijn. Wij onderschrijven

Als directeur van een brede welzijnsorganisatie zie

hoe zorg je ervoor dat mensen/ andere organisaties

dit en zijn van mening dat er in de komende jaren

ik deze verschuiving al optreden. De maatschappij

zich gesteund voelen en de inwoners goede onder­

(in praktische simpele taal) - inzetten op intensieve samenwerking in de buurt,

schappij' als geheel staan we voor een andere opgave. Ik lees een mooi plan maar mis de borging daar van

inderdaad aandacht moet worden besteed aan hoe

verandert, steeds meer mensen met een GGZ

steuning ontvangen? Ik denk dat je als eerste start

we dit op gaan lossen. Met het beleidsplan hebben

achtergrond wonen in de wijken en ontvangen daar

met informeren (MFHA) alvorens je verdere beleid

wij een integraal beeld van wat er (extra) nodig is

enige begeleiding van de GGZ. Wij als organisatie

gaat uitzetten..

op de verschillende leefgebieden willen schetsen.

organiseren diverse inlopen/eetpunten waar ook

We staan er voor open om hierover met u en met

mensen met GGZ achtergrond komen en welkom

Antwoord:

andere zorginstellingen verder in gesprek te gaan.

zijn. Tevens zien we dat steeds meer mensen (met

U geeft aan de ontwikkelingen, zoals wij die met

Voor een deel zal dit overigens een probleem zijn dat

bv GGZ problematiek) vrijwilligerswerk (moeten)

het beleidsplan schetsen, reeds te zien. Dit klopt,

zich niet alleen in de regio Nijmegen en Rivierenland

doen en bij ons aankloppen. Wij willen als welzijns­

de ambulantisering van de zorg is reeds langere

voordoet, maar ook landelijk.

organisatie dat iedereen meedoet en daarbij uit­

tijd gaande. Wel is het zo dat er nu een versnelling

gaan van wat mensen wel kunnen/van hun talenten.

ingezet gaat worden voor de doelgroep van dit

We kiezen er bewust voor om niet te bezuinigen op

beleidsplan en dat we ook voor deze doelgroep

beschermd wonen. Wel zullen wij in onze inkoop

Dit vraagt van mijn collega's dat zij daartoe in staat

zoveel als mogelijk aansluiting willen zoeken bij het

inhoudelijke en financiële prikkels inbouwen die de

zijn, maar ook van vrijwilligers, buren, het netwerk

gewone leven in de buurt/wijk.

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

51

U geeft aan dat u in het plan de scholing mist van

REACTIE: IRISZORG

(waaronder verslavingsbehandeling) zullen een

andere disciplines. In het beleidsplan hebben wij,

Allereerst: onze waardering voor het Plan van

verandering moeten doormaken om meer laag­

in lijn van hetgeen u zelf ook noemt, de Mental

aanpak GGZ-Beschermd wonen-Maatschappelijke

drempelig in de wijk aanwezig te zijn. Dit vraagt om

Health First Aid (MHFA) methode opgenomen die

opvang. Het plan doet recht aan de vele initiatieven

een andere inrichting van de zorg, een ontwikkeling

hier mogelijk een antwoord op kan geven. Deze

en ontwikkelingen die de afgelopen jaren al zijn

die we niet zonder de zorgverzekering kunnen

methodiek is geschikt voor zowel burgers, als

ingezet binnen de regio. Het is ambitieus, maar

doorvoeren. IrisZorg wil hier actief aan meewerken,

professionals. Dit neemt niet weg dat er ongetwijfeld

we zien ook terug dat u regie wilt nemen in het

in ons geval door expertise op het gebied van

meerdere mogelijkheden zijn (zo laat bijvoorbeeld

veranderproces. Door nu al het doel voor de lange

verslavingspreventie en -behandeling dichterbij

een corporatie haar werknemers trainen om

termijn te formuleren, maar ook door serieus werk

dan wel in de wijk aan te bieden.

signalen te herkennen en te leren hoe om te gaan

te maken van projecten die voorwaardelijk zijn voor

met deze doelgroep en worden ook de sociale

het slagen van de ambulantisering: GGZ in de wijk,

Wij staan klaar om mee te doen in de ontwikkeling

teams getraind). Graag horen wij bij de uitwerking

de Sluitende aanpak voor kwetsbare personen, etc.

van 'scenario 2'. Ook 'scenario 3' vinden wij

behoefte aan is en kijken we wat we hierin kunnen

Wij denken dat de visie die ten grondslag ligt aan

zorgen we dat het gesprek daarover op basis van

faciliteren.

dit plan een meer centrale rol mag krijgen. Focus op

de inhoud en de belangen van de psychisch kwets­

krachten in plaats van problemen, inzet op herstel

baren wordt gevoerd en niet wordt gedomineerd

Verder geeft u aan de borging van het plan in de

in plaats van stabilisatie zijn ons inziens middelen

door de ook zo voor de hand liggende instellings­

wijk te missen: hoe pakken we het aan, waar sturen we op, etc. Op dit moment gaat het nog om een

om de transformatie vorm te geven. Dit doet ons

belangen? Hoe maken we met elkaar de kanteling

inziens meer recht aan de uitgangspunten van de

waar? We adviseren om al in 2018 te starten met

beleidsplan met gedeelde uitgangspunten voor

transformatie die is ingezet en geeft woorden aan

een pilot waarin we op inhoud geïntegreerde GGZ

de gehele regio. De concrete uitwerking kan er in

de transformatie die IrisZorg en de regio's Rijk van

in een wijk of kern gaan aanbieden, om kennis,

iedere wijk/kern verschillend uit komen te zien.

Nijmegen en Rivierenland voor ogen hebben.

ervaring en vertrouwen op te bouwen, voordat de

van het plan vanuit de diverse disciplines waar

interessant, maar uiteraard ook spannend. Hoe

Daarnaast doet het recht aan de mensen die gebruik

ambulantisering in grotere volumes moet gaan

U heeft gelijk dat ieder proces begint met informeren

maken van beschermd wonen en maatschappelijke

plaatsvinden. De pilots GGZ in de wijk die op dit

om vervolgens samen verder te kijken hoe de

opvang.

moment van start gaan, zouden daar wellicht

ondersteuning voor deze doelgroep in goede

mooie dragers voor zijn.

samenhang zo dichtbij mogelijk georganiseerd kan

Zorg naar de wijken

worden. Hier ligt nadrukkelijk een uitdaging op

We staan met elkaar voor een grote uitdaging, om

Afbouw beschermd wonen

lokaal niveau, maar ook om de aansluiting van

in de komende jaren de capaciteit voor beschermd

Het verminderen van het aantal plaatsen voor

regionale zorg (specialistische ondersteuning) op

wonen terug te brengen. Voorwaarde daarbij is dat

beschermd wonen zal wat IrisZorg betreft deels vorm krijgen door het verkorten van de verblijfs­

lokale zorg te organiseren. De borging ligt dus op

de ondersteuning en het zorgnetwerk in de wijken

de eerste plaats in de wijk/kern en de afspraken die

geoptimaliseerd worden. Zowel op het vlak van

duur. In de trainingshuizen die IrisZorg de komende

daar worden gemaakt en natuurlijk in het opdracht-

leefbaarheid, sociale samenhang en welzijn, als op

jaren gaat inrichten, bieden we intensieve en

geversschap dat gemeenten, zorgverzekeraars/zorg­

het gebied van begeleiding en (specialistische)

integrale zorg (begeleiding en behandeling) aan de

kantoren hebben om e.e.a. te (doen) organiseren.

behandeling. De instellingen voor GGZ behandeling

doelgroep met complexe problematiek waaronder

52

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

verslaving. Wij zien deze trainingshuizen als een

mensen met complexe problematiek, waaronder

'Werk is de beste zorg'. Voor een groot deel van onze

vorm van beschermd wonen, die voor een deel van

verslaving, een zeker volume nodig is. Wijkgericht

doelgroep gaat dit ook op. Daarom doen wij ook

de cliënten kortdurend kan zijn. Voor mensen die

en kleinschalig aanbod ligt daarom minder voor de

enthousiast mee aan IPS en willen wij dat iedereen

hun gebruik onder controle hebben, denken wij dat

hand. Wij roepen de regiogemeenten op om deze

die bij ons verblijft een actieve vorm van dag­

een programma van een jaar hen kan voorbereiden

zorg ook in de toekomst gezamenlijk te blijven

besteding heeft. De weg naar werk kan echter ook

op zelfstandig wonen in de wijk. In die wijk moet er

organiseren, waarbij wij de verbinding met de wijken

beginnen bij het ontdekken van talenten en het

aandacht zijn voor terugvalpreventie en voorkomen

en kernen zullen zoeken voor een verantwoorde en

aanspreken van verloren gewaande vaardigheden.

van eenzaamheid en isolement. Ervaringsdeskundigen

passende terugkeer van cliënten indien mogelijk.

en vrijwilligers met ervaringskennis kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Er zal een groep (chronisch) verslaafden blijven, die

Bij ernstige en langdurig verslaafden zijn eerst andere vormen van dagbesteding nodig, om de

Transformatie Maatschappelijke Opvang

aandacht weg te trekken van het scoren en

De koers die IrisZorg voor 2017-2020 heeft bepaald,

gebruiken. Dit kan een opstap zijn naar behandeling

past in de transformatie van de maatschappelijke

en meer arbeidsgerichte dagbesteding.

niet toekomt aan zelfstandig wonen. Voor hen zal

opvang die u voor ogen heeft. Het herstelgericht

een vorm van beschermd wonen nodig blijven.

werken, het bevorderen van de doorstroom in de maatschappelijke opvang en een brede en geïnte­

bereid om mee te denken en te werken in de ambities

greerde vraagverheldering aan de start van een

van de regio's Rijk van Nijmegen en Rivierenland

traject.

voor de komende jaren. Mochten we daarbij grenzen

Echter, ook daar zijn veranderingen wenselijk. Ook deze groep kan meer geactiveerd worden en aangesproken op de eigen kracht en verantwoor­ delijkheden in het dagelijks leven, ter voorkoming van hospitalisering.

IrisZorg regio Nijmegen Rivierenland is van harte

voor onze doelgroep denken te zien of als organi­ De huidige werkwijze van onze centrale toegang

satie grote belemmeringen tegenkomen, dan zullen

maakt het mogelijk dat mensen indien nodig zo snel

we daar transparant over zijn. In het vertrouwen dat

Een kanttekening willen wij maken bij varianten waarbij

mogelijk op de juiste plek terecht komen, dat de

we oplossingen vinden in onderlinge samenwerking

de cliënt zelf een woning huurt en daarbij (intensieve)

benodigde aanvullende begeleiding en eventueel

met ketenpartners en/of regiogemeenten.

ambulante begeleiding krijgt, als alternatief voor

behandeling kan worden opgestart en dat de

beschermd wonen. Voor veel mensen zal dit haal­

benodigde indicaties/beschikkingen worden

Antwoord:

baar zijn en recht doen aan hun eigen kracht. Voor

aangevraagd. Het lijkt ons van belang om er hier

Allereerst dank voor uw waardering en dat u de

mensen met ernstige verslavingsproblematiek is het lang niet vanzelfsprekend dat zij trouw iedere maand

op te wijzen dat deze triage de voorkant is van een geïntegreerd bureau, dat naast vraagverheldering

waarden die noodzakelijk zijn om de benodigde

hun huur betalen. Dit brengt risico's met zich mee

en zorgtoeleiding voor zowel opvang, begeleiding

ondersteuning meer wijkgericht aan te kunnen

voor verhuurders, met als gevolg dat verslaafden

als behandeling, ook alle administratieve en

bieden en dat, daar waar het verslavingszorg inzet

moeilijk aan huisvesting zouden kunnen komen. We

zorg-logistieke processen uitvoert.

betreft, de zorgverzekeraar(s) hier ook een belang­

Wij gaan graag met u in gesprek over de dooront-

de zorgverzekeraars staan genoemd bij de scenario's

wikkeling van deze werkwijze en de aansluiting op

als belangrijke partij. Wij hebben ook met hen over

Verder merken we op dat voor het bieden van

een coördinatiepunt. We zouden daarbij wel willen

dit beleidsplan gesproken en tot op heden krijgen

intensieve en specialistische 24-uurszorg aan

waken voor extra bureaucratie.

wij hun steun.

pleiten ervoor om hier rekening mee te houden bij het denken over de toekomst van beschermd wonen.

richting van ons plan steunt. U benoemt de voor­

rijke rol in spelen. Wij onderkennen dit ten zeerste;

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

53

U geeft aan zorgen te hebben richting scenario 3,

kunnen realiseren om ook voor deze mensen het

de IPS methode is de zeer kostbare training +

met name hoe partijen over instellingsbelangen heen

(begeleid) zelfstandig wonen zo veel als mogelijk te

certificering, die bovendien slechts bij één

kunnen gaan kijken. U doet hierbij de concrete sug­

faciliteren. Ook als dit betekent dat wij op bijvoor­

kennisinstituut (Phrenos) in Nederland te behalen

gestie om te starten met een pilot geïntegreerde

beeld het punt van budgetbeheer misschien langer

is. Het is kwetsbaar om te kiezen voor één speci­

GGZ in de wijk. Op dit moment loopt in Nijmegen

(of wellicht altijd) moeten ondersteunen.

fieke methode. Daarom advies om breder te

reeds een pilot GGZ in de wijk, wij zullen uw

trekken naar: Op meer trajecten waarin zorg en

suggestie tot verdere uitbouw hiervan, of mogelijk

Ten aanzien van de 24-uurs specialistische zorg en

het starten van een nieuwe pilot, meenemen in de

ondersteuning erkennen wij dat sommige zaken

werk gecombineerd worden.

uitwerking van dit beleidsplan.

om goede kwaliteit te realiseren een zeker volume

Antwoord:

nodig hebben. De komende periode zullen wij met

In de opsomming van zorginstellingen die BW

De afbouw van het aantal plekken beschermd wonen

elkaar nog scherper moeten krijgen wat we allemaal

leveren worden jullie inderdaad niet genoemd. We

zoekt u vooral in het verkorten van de verblijfsduur. Een insteek waar we graag met u over door willen

lokaal kunnen/moeten organiseren en wat we op

hebben in deze opsomming alleen Zorg in natura

sub/regionaal niveau kunnen organiseren.

(ZIN) gecontracteerde instellingen genoemd. Een

praten, meer in het bijzonder wat dit concreet

praktische reden daarvoor is dat we een volledig

betekent voor het aantal plaatsen. U geeft hierbij

Het coördinatiepunt dat wij beogen, is er niet op

beeld hebben van al het aanbod in natura terwijl

ook aan dat er altijd behoefte zal blijven aan een

gericht om meer bureaucratie in het leven te

dit veel moeilijker is voor het aanbod in PGB. De

vorm van Beschermd Wonen voor mensen die niet

roepen. Wij zien het als een mogelijkheid om te

gemeente is immers geen partij in de overeenkomst

aan zelfstandig wonen toekomen. Dit willen wij

komen tot snellere en meer integrale vraagverhel-

tussen zorgbehoevende en zorgverlener. Desondanks

graag bevestigen. Het is zeker niet ons doel dat

dering, de doelgroep beter in beeld te krijgen (en

zullen wij de grootste PGB aanbieders waarmee wij

alle intramurale vormen van beschermd wonen

te houden!) en het brede zorgpallet effectiever in

ook contact onderhouden, opnemen in het plan.

ophouden te bestaan; er zal altijd behoefte blijven

te kunnen zetten, inclusief verbeteren van de

aan deze vorm van ondersteuning. Het is goed te

aanhaking met de sociaal teams/wijkteams.

We onderschrijven uw punt dat alleen IPS trajecten

lezen dat u ook in deze gevallen het aanspreken van

niet een volledig antwoord zijn op de vraag hoe we

de eigen kracht van mensen centraal blijft stellen

mensen - ten behoeve van zelfredzaamheid en

REACTIE: STICHTING JADOS

herstel - succesvol laten integreren door middel

- In het overzicht van aanbieders op blz. 10 wordt

van een zo regulier mogelijke baan. Op dit moment

U benoemt het probleem van huurbetaling bij

Stichting JADOS niet genoemd. Voor het totaal-

is het echter de meest concrete vertaling van deze

bepaalde doelgroepen bij zelfstandig wonen en

plaatje is het belangrijk dat JADOS alsnog wordt

behoefte en is het expliciet in het beleidsplan

opgenomen.

opgenomen. We zullen met de werkbedrijven in de

en oog blijft houden voor zijn/haar ontwikkeling.

vraagt hiervoor aandacht in de uitwerking van de toekomst beschermd wonen. In ons plan hebben wij

- Zeer positief dat bij 4.2 integratie van werk- en

regio Nijmegen en Rivierenland om tafel gaan om

schuldhulpverlening en budgetbeheer nadrukkelijk

zorgtrajecten aandacht krijgt in het plan. Koppeling

te bepalen welke middelen er nog meer ingezet

een belangrijke rol toegedicht. Dit, omdat wij hier

tussen Wmo en P-wet is belangrijk voor succes­

worden om dit doel te ondersteunen en die zullen

kansen tot verbetering zien. Wij gaan graag met

volle, duurzame uitstroom en beperken instroom

we dan ook in het plan benoemen.

u en woningverhuurders/corporaties in gesprek

BW. Punt van aandacht: Nu wordt in het plan de

omtrent hoe wij met elkaar de omstandigheden

nadruk gelegd op de IPS methode. Nadeel van

54

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

REACTIE: (LID) ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR (OP PERSOONLIJKE TITEL)

tratie van mensen met een verstandelijk beperking

betrokkenen goed is uitgepakt. Wij realiseren ons

niet voor alle betrokkenen goed is uit gepakt.

dat iedere inwoner uniek is. Waar de één ervan

Niet voor niets heeft de zorginstelling Dichterbij op

geniet om meer zelfstandigheid te hebben waarbij

Het belangrijkste van de wijzigingen beschreven

haar oude complex een woon- en dagbesteding

ambulante begeleiding voldoende is, heeft de

in het inspraak papier vind ik, is "hoe te komen

gebouwd voor 43 mensen met een verstandelijk

ander juist betrokkenheid en een gestructureerde,

tot inclusion": de betrokkenheid van alle belang­

beperking. Standaardoplossingen zijn in deze

beschermde omgeving nodig met een vaste woon­

hebbenden.

complexe problematiek meestal niet de goede.

groep. Het is en blijft maatwerk, waarbij per individu

Maatwerk waarbij alle partijen betrokken zijn is in

gekeken moet worden wat haalbaar en wenselijk is.

In principe zullen alle betrokkenen met elkaar in

de meeste gevallen beter. Geen makkelijke weg,

overleg moeten gaan om tot een bevredigende op­

maar willen we werkelijk aan kanteling in de zorg

lossing te komen. Familie, hulpverleners, bewoners

werken, zullen we ook daadwerkelijk de oude

moment vaak onvoldoende op de hoogte zijn van

etc. Dit is geen makkelijke opgave, maar als je van

methodes achter ons moeten laten.

de bouw van nieuwe voorzieningen en het feit dat

te voren alles al oplegt en uitdoktert, geeft dat

In uw reactie geeft u aan dat bewoners op dit

er mensen met een GGZ-achtergrond (of andere

meestal niet het gewenste resultaat. Beschermd

Antwoord:

beperking) in de omgeving komen te wonen.

wonen in een dorp of wijk van een stad waar de

U geeft aan dat de inclusie opgave geen gemak­

U geeft aan dat onwetendheid vaak de bron is van

bewoners betrokken worden bij het welzijn van

kelijke is. Dit zijn wij met u eens; deze opgave vraagt

angst en het bedreigd voelen.

deze mensen.

tijd en een brede maatschappelijke inzet. We delen uw standpunt dat het niet effectief is om buurt­

Wij delen uw mening dat het belangrijk is om

Op dit moment worden de voorzieningen gebouwd

bewoners een bepaalde mate van betrokkenheid

goed te communiceren met de inwoners van onze

zonder dat bewoners daarvan op de hoogte zijn.

op te leggen. Wat ons betreft zouden we daarom

gemeenten en hen vroegtijdig te betrekken en

Vaak weten ze niet wat hun te wachten staat en hoe

vooral moeten focussen op meer bewustzijn en het

mee te laten denken, zeker als het gaat om het

hier mee om te gaan. Vooral mensen met psychische

aanreiken van handvatten om met deze bijzondere

realiseren van grotere (woon)voorzieningen. We nemen uw advies dan ook graag ter harte.

problemen worden vaak als bedreigend of lastig

inwoners in goede harmonie samen te leven. Hoe

ervaren. Op de inspraakavond werd dit ook duidelijk

ga je om met een buurman/vrouw die aangeeft

door een deelnemer benoemd. "De samenleving

een GGZ-achtergrond (of andere beperking) te

moet maar eens accepteren dat er mensen zijn die

hebben? Hoe bespreek je bepaalde ergernissen?

REACTIE: WMO DENKTANK

het geestelijk moeilijk hebben". Vaak is onwetend­

Hoe kun je laagdrempelig polsen of alles met de

We begrijpen het belang van de regionale bundeling

heid de bron van angst en het bedreigd voelen.

buurman/vrouw goed is en of hij/zij hulp kan

van deze hulpverlening. Over het algemeen kunnen

Bewoners zullen dus, voordat de beslissing al

gebruiken? Hoe herken je signalen van GGZ-

we ons dan ook vinden in het plan. Ondanks dat,

genomen is, mee moet praten: "participeren".

problematiek en wat kun je daarmee? Aandacht

willen we toch een aantal zaken meegeven. Wij

voor deze belangrijke thema's is een belangrijke

danken u voor de mogelijkheid om dit te doen.

Er zal serieus geluisterd moeten worden naar de

stap op weg naar inclusie.

betrokkenen, zodat deze ook het gevoel krijgen dat

Begeleiding en ondersteuning:

ze daadwerkelijk serieus genomen worden en ook

U schrijft ook dat de deconcentratie van mensen

Zoals u zelf al beschrijft in het plan is er een grote

werkelijk meebeslissen. We zien dat de deconcen­

met een verstandelijke beperking niet voor alle

groep mensen die afhankelijk zal blijven van zorg

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

55

en ondersteuning. U schetst een situatie waarbij

Hierbij worden hulpvragen veelal teruggelegd bij de

FACT-Teams:

deze veelal specifieke zorg en ondersteuning zoveel

burger van die hulpvraag. We willen benadrukken

Ons bereiken signalen dat FACT-Teams die nu al

als mogelijk in de wijk beschikbaar komt. Zoals wij

dat het goed is om te blijven kijken naar wat iemand

actief zijn het werk bijna niet meer aankunnen.

uw plannen lezen, wilt u naar een afbouw van het

zelf of met hulp van het netwerk kan oplossen,

Omdat de FACT-Teams in het nieuwe beleidskader

aantal plekken voor beschermd wonen en de zorg

maar dit houdt ook een keer op. Immers iemand

een nog centralere rol krijgen in het regisseren van

rondom deze mensen zo organiseren dat deze

klopt niet zomaar aan voor hulp. Daarbij is het niet

de hulp en ondersteuning voorzien wij dat bij de

mensen, de zorg en de ondersteuning een plek

altijd mogelijk om hulp te vragen aan het netwerk.

krijgen in de wijk. Echter, zien we bijvoorbeeld bij de

huidige inzet van middelen, en de nu al flink toe­ genomen werkdruk, de teams in de toekomst in de

Pro-Persona en de RIBW dat de begeleiding wordt

Dagbesteding op locatie:

afgeschaald, omdat er minder geld beschikbaar is.

Binnen de GGZ-zorg is al veel dagbesteding op

Hierdoor zien we nu al dat de voorwaarden om op

locatie wegbezuinigd. De angst bestaat dat er steeds

Antwoord:

een prettige manier zelfstandig te kunnen wonen

minder mensen een passende dagbesteding zullen

Het is goed om te vernemen dat u zich kunt vinden

in een wijk niet altijd geboden kunnen worden. De

vinden. Enerzijds omdat mensen worden geacht

in het plan als geheel. Wij begrijpen uw zorg of er

knelpunten zoals wij ze die zien, staan beschreven

om in de eigen wijk een dagbesteding te zoeken.

straks wel voldoende zorg is voor de mensen die

in het rapport "Wonen voor Iedereen" Hierin wordt

Zeker wanneer mensen niet in staat zijn om hun

zelfstandig (gaan) wonen. Onze intentie is in elk

ook beschreven welke voorwaarden er nodig zijn

eigen vervoer te regelen, is de keuzevrijheid erg

geval om hier fors op in te zetten. Het geld dat

knel gaan komen.

om op een prettige manier zelfstandig te wonen.

beperkt. Anderzijds heeft de afschaling van de

vrijkomt door het verminderen van het aantal

We willen ervoor pleiten dat er voldoende begelei­

dagbesteding ook zeker te maken met het feit dat

beschermde woonplekken investeren we in meer

ding en ondersteuning beschikbaar blijft, afgestemd

er meer mensen geacht worden om een betaalde

ambulante begeleiding en ook 24-uurs bereikbaar­

op de behoefte van de burger met een hulpvraag.

baan te vinden. We zien graag dat er een gevari­

heid. O.a. zorgverleners krijgen een belangrijke rol

eerd aanbod blijft van dagbesteding in de verschil­

bij het leggen van contacten met buren, als mensen

Organisatie van de ambulante ondersteuning voor

lende wijken, waarbij er ook oog blijft voor de

daar hulp bij nodig hebben. Het is niet de bedoeling

mensen met een 24-uurs indicatie:

wensen en mogelijkheden van de deelnemer aan

dat hulpvragen zonder overleg worden teruggelegd

Op dit moment is er voor de groep mensen die

dagbesteding. Verder horen we dat veel professio­

bij het eigen netwerk, dit moet altijd in nauwe

24 uur een beroep kunnen doen op ambulante zorg

nele ondersteuning bij de dagbesteding wordt

samenwerking gebeuren, behalve in situaties waarin

en ondersteuning geen goed vangnet. De ambu­

weggehaald. Hiervoor komen dan ervaringsdes­

sprake is van gebruikelijke zorg (zoals schoonmaken

lante teams zijn alleen tijdens kantoortijden bereik­

kundigen of andere vrijwilligers in de plaats. Zij

van de woning door een gezonde partner).

baar. Wanneer er buiten kantoortijden hulp nodig

vullen het gat op dat de begeleiders die wegge­

is, kunnen mensen nergens heen.

gaan zijn, achterlaten. Hierdoor komen soms de

Wat betreft dagbesteding stimuleren wij zoveel

We pleiten voor een goedwerkend 24-uurs vangnet

verhoudingen tussen de vrijwilliger en de deelne­

mogelijk dat mensen worden begeleid naar werk of

waar mensen kunnen aankloppen voor zorg en

mer aan de dagbesteding op scherp te staan.

arbeidsmatige dagbesteding, omdat mensen op die

Daarnaast blijft het "mixen" van doelgroepen een

wat bijdraagt aan de eigenwaarde. Als dat teveel van

Werkwijze ambulante teams:

belangrijk aandachtspunt. Er bereiken ons nog

mensen vraagt, blijft altijd 'gewone' dagbesteding

De ambulante teams hebben een nieuwe werkwijze.

steeds signalen dat dit niet altijd goed gaat.

mogelijk met verschillende keuzemogelijkheden.

ondersteuning als deze mensen zorg nodig hebben.

56

manier zoveel mogelijk van betekenis kunnen zijn,

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

Bij deze dagbesteding moet een minimale bezetting

activiteiten en werk passend bij kwaliteiten,

Tips uit ervaringsverhalen van jongeren

van professionele begeleiding aanwezig zijn, al

opleiding en kennis. Er is behoefte aan meer

6.

dan niet aangevuld met vrijwilligers of ervarings­

methodische en professionele aandacht daar­

deze nog erg jong is. Ook kleine kinderen

deskundigen. Tot nu toe is er nog beperkt 'gemixt' op dagbestedingslocaties; wij zijn daarom benieuwd

voor bij de begeleiding.

weten al haarfijn wat er thuis speelt en kunnen

2. Er zijn onder de deelnemers ideeën om meer

welke signalen jullie hierover ontvangen.

verbinding te maken met de buurt, wijk of

Over (de uitbreiding van) de omvang van de FACT-

anderen. Hierover zouden verschillende vertellers

teams, zijn we o.a. in gesprek met zorgverzekeraars

graag een keer willen brainstormen met de zorg­

die de FACT-teams grotendeels betalen.

organisaties om te kijken wat er te realiseren is.

Ga meer mét de jongere in gesprek, ook als

dat ook vertellen. Ouders hebben vaak eigen problemen en belangen. 7.

Laat jongeren eigen doelen formuleren en kijk samen hoe deze te realiseren zijn.

8.

3. De begeleiding van activiteiten wordt gezien als

Er is een bewustwordingsslag nodig bij professionals en beleidsmakers. Enkele tips van

de 'ruggengraat' van de dagbesteding. Gedrag

onze deelnemers voor hen:

REACTIE: REGIONAAL PLATFORM

en houding zijn belangrijk, want 'besmettelijk':

- Vul niet in voor de ander, maar check of het

ERVARINGSKENNIS

als de begeleiding hostiliteit, professionaliteit en

We willen ons beperken tot het leveren van een bij­

enthousiasme uitstraalt wordt dat opgemerkt en

- Toon begrip;

drage vanuit de ervaringskennis die we opgehaald

overgenomen door de bezoekers.

- Een goede professional houdt zich niet altijd

hebben bij mensen waar psychiatrische vragen aan

klopt wat je denkt;

4. Sinds 2015 zijn er steeds meer activiteiten waarbij

de orde zijn. Zoals u weet staat op onze website:

gemixte doelgroepen aanwezig zijn (burgers met

rpe-rvn.nl. een aantal rapporten, waarvan met

een verstandelijke beperking en met een ggz-

aan protocollen; - Er is meer menselijke warmte nodig in de hulpverlening;

name de rapporten GGZ Dagbesteding en Jeugd

achtergrond). Alle gesproken bezoekers geven

- Als je 18 wordt, ben je niet "opeens" helemaal

en Jeugdzorg relevant kunnen zijn voor u. We zijn

aan de ontwikkeling en mix van groepen niet erg

zelfstandig. Tot je 18e wordt alles voor je geregeld

erg blij om te zien dat in het Plan van Aanpak ook

te vinden. Dit wel mits er voldoende aandacht

en/of gezegd hoe het moet en daarna wordt je

gebruik gemaakt is van die verworven kennis bij

en kennis aanwezig is bij de begeleiding over de

aangesproken op je eigen verantwoordelijkheid,

het RPE bij de voorstellen voor maatschappelijke

aard van de beperkingen van bezoekers en

dat is een rare situatie. Zorg voor een soepele

participatie en sociaal netwerk.

aandacht voor hun verschillende talenten,

overgang en begeleiding op alle domeinen.

Hieronder vindt u een samenvatting van de ervaringen

mogelijkheden en wensen.

9.

Uit de ervaringsverhalen die wij opgehaald

en tips van burgers met een GGZ achtergrond en van

5. Verruiming van het aantal inloopmogelijkheden en

hebben, komt niet spontaan naar voren dat

jongeren. Mogelijk dat er nog een aanknopingspunt

activiteitsgerichte dagbestedingsmogelijkheden

buren een belangrijke rol spelen. Wel dat zij

bij zit voor het Plan van Aanpak GGZ beschermd

in de week. Liefst ook een keer in de weekenden

voor signalering van belang kunnen zijn.

wonen en maatschappelijke opvang.

een activiteit, omdat sommige bezoekers dan

10. Uit vele ervaringsverhalen van naasten uit GGZ

juist niet naar de werk-gerelateerde dagbesteding

instellingen blijkt dat zij een belangrijke rol spelen

Tips uit ervaringsverhalen van burgers met een

hoeven maar wel een leuke weekend-activiteit

en veel (onzichtbare, want vanzelfsprekende)

GGZ-achtergrond

willen doen, bijvoorbeeld sporten. Een weekend

mantelzorg verlenen. Zij beschikken over

1. Er wordt nog onvoldoende individueel maatwerk

kan lang duren...

belangrijke en nieuwe kennis voor de kwaliteit

ervaren. Maatwerk betekent ook talenten ont­

van zorg. Tip is om naasten goed te betrekken

wikkelen. Er is behoefte aan variatie in aanbod,

bij beleid en zorg.

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

57

Nog een laatste tip van het RPE: voor velen is een

REACTIE: WMO ADVIESGROEP BERG EN DAL

Beschermd Wonen setting (of in een intramurale

beleidsplan moeilijk te lezen. Het kan zinvol zijn om

In het beleidsplan is het totale proces duidelijk

behandelsetting!) zoveel als mogelijk moet voorkomen.

een vertaling in eenvoudige taal te maken, zodat

weergegeven omtrent transformatie, transitie en

betrokkenen (cliënten en naasten) begrijpen wat de

verdeling van financiële middelen. Het is absoluut

gemeenten van plan zijn en mee kunnen denken in

een traject dat veel sturing vraagt. Echter, de opgave

de uitvoering.

om meer ambulante hulp in te zetten en alleen als

REACTIE: LID FAMILIERAAD PRO PERSONA, BEUNINGEN

Dit jaar wordt het thema 'vroegtijdige signalering'

het echt niet anders kan voor de intramurale voor­

1. Houdt de ambulantisering gelijke tred met de

bij de jeugd via ervaringsverhalen onderzocht bij

ziening te kiezen, staat naar mijn idee haaks op de

het RPE. Met ervaringsdeskundigen en relevante

eerdere uitspraak verkregen volgens onderzoek,

2. Hoe is de integrale zorg, zoals behandeling,

mensen uit de regio Nijmegen zoals scholen, GGD

dat ambulantisering niet heeft geleid tot afname

begeleiding en de dagbesteding geregeld?

en andere aandachtsfunctionarissen worden op

van de indicatie beschermd wonen. Wellicht kan

3. Zijn er bij dreigende crisissen voldoende crisis­

dit moment twee avonden in de regio Nijmegen

preventie nog eens kritisch onder de loep genomen

voorbereid. Als tweede thema worden dit jaar

worden.

ambulante zorg?

bedden geregeld? 4. Wordt er gezorgd voor voldoende participatie

ervaringen en tips opgehaald over de rol van het

om zodoende sociaal isolement en sociale uit­

sociale netwerk bij het opstellen van een bege­

Antwoord:

sluiting te voorkomen?

leidingsplan. Daarbij zullen ook ervaringen van

De ambulantisering Beschermd Wonen is slechts ten

mensen met GGZ vraag bij betrokken worden.

dele ingezet. Wel is breed de afbouw van klinische GGZ bedden ingezet. Ook is de duur van veel

5. Wat wordt er gedaan om de zware druk op de familie, naasten en mantelzorgers te ontlasten? 6. Wie gaat er zorgdragen voor de Indicatie in 2020