Raadsvoorstel Zienswijze jaarstukken 2022 en meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 BVO DRAN

Raadsvoorstel Onderwerp

Nummer(agenda) Registratienummer Registratiecode Auteur Status

: Zienswijze jaarstukken 2022 en meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 BVO DRAN : : bb23.00305 : *bb23.00305* : Evelien van de Vossenberg : Openbaar

Raadsvergadering

20 juni 2023

Commissie 1 Datum Commissie 2 Datum B&W-vergadering Portefeuillehouder

S&B 5 juni 2023

16 mei 2023 F.M.H.P. Houben

Samenvatting Het Algemeen Bestuur van de Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (BVO DRAN) heeft de ontwerp-meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 en een gewijzigde begroting 2023 vastgesteld. Het voorstel is kennis te nemen van de ontwerp-meerjarenprogrammabegroting en de gewijzigde begroting 2022. Daarnaast wordt voorgesteld om de bijgevoegde zienswijze vast te stellen waarmee ingestemd wordt met de ontwerp-meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 en de gewijzigde begroting 2023. Besluit om 1. Kennis te nemen van het financieel resultaat 2022 conform bijlage 1; 2. Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief gewijzigde begroting 2023 conform bijlage 2; 3. Kennis te nemen van de meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 conform bijlage 3; 4. De brief aan het Algemeen Bestuur van de Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen over de zienswijze op het Financieel resultaat 2022, de gewijzigde begroting 2023 en meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 vast te stellen conform bijlage 4; 5. Kennis te nemen van de geactualiseerde versie van de kaderbrief 2024 conform bijlage 5.

Inleiding De Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen (hierna: BVO DRAN) organiseert namens 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen het zogenoemde doelgroepenvervoer. Voor gemeente Beuningen voert de BVO DRAN sinds september 2016 in hoofdzaak het vraagafhankelijke vervoer (dat is het zogenoemde sociaal-recreatieve vervoer op basis van de Wmo) uit en vanaf 1 augustus 2020 is daar het leerlingenvervoer (onderdeel van het zogenoemde routevervoer) aan toegevoegd. Dit raadsvoorstel gaat over de financiële kaders van het doelgroepenvervoer. Het voorstel behandelt voornamelijk een wijziging van de begroting 2023 en de meerjarenprogrammabegroting (hierna: MJPB) 2024-2027. Voor het opstellen van de begroting heeft de BVO enkele aannames gedaan die verantwoord zijn in de toelichting op de diverse programma’s. Bij deze aannames is rekening gehouden met de effecten van de coronacrisis. Voor het vraagafhankelijke vervoer is daarom het werkelijke vervoer over september tot en met december 2019 als referentie gebruikt. Voor het routevervoer is 2022 wel te gebruiken als referentie. Bij het opstellen van de begroting is eveneens rekening gehouden met de financiële consequenties van de infasering van het zero emissie-vervoer.

Het voorstel is om een instemmende zienswijze te formuleren, waarbij de meerjarige kostenontwikkeling wel een punt van aandacht blijft gezien de toename.

Beoogd effect Door het vaststellen van de zienswijze wordt het bestuur van de BVO DRAN in de gelegenheid gesteld om een besluit te nemen over de begrotingswijziging 2022 en de meerjarenbegroting 2024-2027. Argumenten 1.1 Ten opzichte van de begroting is in 2022 sprake geweest van een onderschrijding De realisatie in 2022 is lager uitgevallen dan vooraf bij de begroting is geraamd. Dit is vooral het gevolg van het feit dat binnen het vraagafhankelijke vervoer minder is gereisd dan bij de begroting was ingeschat. Dat vindt zijn oorzaak hoogstwaarschijnlijk in de coronamaatregelen die begin 2022 nog effect gehad hebben, al blijft staan dat ook na het afschaffen van de corona-gerelateerde maatregelen het vervoer achterbleef ten opzichte van eerdere ramingen. Gedurende 2022 is de begroting al neerwaarts bijgesteld, maar desondanks komt de realisatie 2022 uit op € 544.196 euro (incl. eindafrekening). 2.1 De gewijzigde begroting is het gevolg van aanzienlijk hogere indexeringen Het voorstel om de begroting 2023 te wijzigen, is het gevolg van de NEA-indexering voor 2023. Die komt voor 2023 uit op 13,7% en is als zodanig aanmerkelijk hoger dan vooraf bij het opstellen van de begroting was geraamd. Dat dit een groot financieel effect heeft, behoeft geen betoog. Hetzelfde fenomeen doet zich voor bij de indexering voor het callcenter. De CPI-index is hier voor 2023 vastgesteld op 14,3%.

In combinatie met de verwerking van de meest recente gegevens wat betreft de hoeveelheid vervoer leidt dat tot het voorstel om de begroting 2023 te wijzigen. Overigens geldt dat in de MJPB ook voor 2024 een hogere NEA-index is toegepast dan wat oorspronkelijk geraamd was. De oorzaak hiervoor is het feit dat we al weten dat de cao per 1 januari 2024 gaat wijzigen en dat leidt tot een hogere NEA-index. 3.1 De MJPB is geactualiseerd op basis van de meest recente gegevens De MJPB is grotendeels gebaseerd op de meest recente gegevens, zoals de contractueel vastgelegde jaarlijkse prijsindexatie volgens de voor het vervoer gangbare NEA-index en een jaarlijkse indexering volgens de consumentenprijsindex (CPI). Wat betreft het vervoersvolume geldt voor het vraagafhankelijk vervoer dat als referentie de laatste maanden van 2019 zijn gebruikt, omdat dat de meest recente gegevens zijn zonder corona-effecten. De kosten voor de bedrijfsvoeringsorganisatie zijn eveneens aangepast. Enerzijds zijn die neerwaarts bijgesteld, maar daar staat een hogere indexatie tegenover die het positieve financiële effect weer (grotendeels) opheft. Wel is meerjarig een taakstelling van 3% ingeboekt. Voor de overige uitgangspunten wordt verwezen naar paragraaf 1.2 van de MJPB.

3.2 Er is een nieuwe inschatting gemaakt van de financiële consequenties van zero emissie-vervoer In het kader van de verlening van contracten hebben gesprekken plaatsgevonden met vervoerders. Daarin is gesproken over de contractuele afspraken rondom de overgang naar zero emissie-vervoer. Op basis van die informatie is een nieuwe inschatting gemaakt van het financiële effect dat de infasering van zero emissie-vervoer naar verwachting gaat hebben. Zie voor meer informatie ook het kopje ‘duurzaamheid’. 3.1 De gewijzigde begroting en MJPB zijn op realistische aannames gestoeld De gewijzigde begroting en MJPB zijn gestoeld op diverse aannames die als realistisch beschouwd mogen worden. Bezien vanuit dat oogpunt is het voorstel om in te stemmen met de gewijzigde begroting en de MJPB, ondanks het feit dat de kostenontwikkeling een stijgende trend laat zien die maakt dat meerjarig een groter budget benodigd is om inwoners die daarvoor in aanmerking komen, kwalitatief goed doelgroepenvervoer te kunnen bieden. De oorzaken van de kostenontwikkeling zijn beperkt of niet beïnvloedbaar. Gezien de demografische

ontwikkeling van gemeente Beuningen is de verwachting dat in de nabije toekomst steeds meer inwoners aangewezen zullen zijn op een vorm van doelgroepenvervoer en daarmee het vervoersvolume toe zal nemen. Daarnaast liggen indexeringssystematieken contractueel vast. De hoogte van die indexeringen is het gevolg van omstandigheden die buiten de gemeentelijke invloedssfeer liggen. Tot slot leidt de infasering van zero emissie-vervoer tot een toename in kosten. Ondanks het kostenopdrijvende effect van deze ontwikkelingen is het voorstel om dat niet als belemmering te beschouwen voor het instemmen met de gewijzigde begroting en de MJPB. Kanttekeningen 1.1 Personeelstekorten zetten de kwaliteit onder druk Net als in veel andere sectoren speelt binnen het doelgroepenvervoer een personeelstekort. Dit maakt dat het handhaven van de goede kwaliteit onder druk staat. De BVO DRAN is voortdurend in overleg met de vervoerders om de actuele stand van zaken op dit punt te bespreken en te volgen. Het betreft echter een hardnekkig probleem dat zich moeilijk op laat lossen. De verwachting is dan ook dat dit meerjarig een effect kan hebben. Met dit personeelstekort in het achterhoofd is in 2022 wel het besluit genomen om bijvoorbeeld het vroeger boeken van ritten te stimuleren, zodat de planning daarmee voorspelbaarder wordt en de beschikbare capaciteit optimaal ingezet kan worden.

2.1 De kostenontwikkeling behoeft blijvend aandacht Zoals hierboven al is beschreven, nemen de kosten meerjarig toe. Dit vereist een blijvende nauwe samenwerking tussen de gemeenten en de BVO DRAN. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beleid op het gebied van het doelgroepenvervoer en zij hebben dan ook de sleutel in handen. Aanscherpingen in beleid zijn weliswaar mogelijk, al zal de vraag zijn wat het structurele en incidentele effect zal zijn van eventuele aanscherpingen. Dat vereist een nieuwe analyse in het licht van diverse omstandigheden, zoals de wettelijke opgave die gemeenten hebben, de demografische ontwikkeling of veranderingen in de vervoerswereld. 2.2 De MJPB hanteert op enkele onderwerpen afwijkende uitgangspunten t.o.v. de kaderbrief De BVO DRAN heeft nieuwe inzichten wat betreft de NEA-index en de financiële effecten van de infasering zero emissie-vervoer. Die inzichten zijn nauwkeuriger ten opzichte van het moment waarop de kaderbrief door het bestuur is vastgesteld. Vanuit het oogpunt van zo realistisch mogelijk begroten, zijn de gewijzigde inzichten verwerkt in de MJPB. Om transparantie te bieden is ervoor gekozen een geactualiseerde versie van de kaderbrief 2024 (zie bijlage 5) op te stellen en daarin aan te geven welke wijzigingen zijn doorgevoerd ten opzichte van de vorige versie. Wijzigingen zijn in de tekst geel gearceerd.

Financiën Zowel de gewijzigde begroting 2023 als de MJPB 2024-2027 laten een afwijking zien ten opzichte van de bedragen die in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. De tabel hieronder laat zien wat in de BVO DRAN-begroting voor Beuningen is geraamd en met welke bedragen de gemeentelijke begroting rekening houdt.

Programma 1 - MJPB 2024-2027 Programma 2 - MJPB 2024-2027 Programma 3 - MJPB 2024-2027 Kostenraming totaal MJPB 2024-2027 BVO DRAN

Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2024 2025 2026 2027 2023 2023 € 260.260 € 267.168 € 323.449 € 362.094 € 416.717 € 478.186 € 437.457 € 470.908 € 519.745 € 563.971 € 598.435 € 658.438 € 36.156 € 36.837 € 39.934 € 40.993 € 42.534 € 44.198 € 733.873 € 774.913 € 883.128 € 967.058 € 1.057.686 € 1.180.822

Gemeentelijke begroting Kosten project MEE-reizen

€ €

750.873 € 17.000 €

Afwijking MJPB BVO DRAN t.o.v. gemeentelijke begroting

€

- €

750.873 € 861.401 € 970.736 € 1.040.606 € 1.040.606 17.000 € 17.000 € 17.000 € 17.000 € 17.000 -41.040 € -38.727 € -13.322 €

-34.080 € -157.216

Het lijkt raadzaam om bij het eerstvolgende moment in de gemeentelijke P&C-cyclus een besluit te nemen over aanpassing van het gemeentelijke budget voor doelgroepenvervoer. Afrekening over 2022 Er volgt nog een afrekening over 2022. In 2022 was een onderschrijding zichtbaar. Bij de herfstnota is reeds een neerwaartse bijstelling toegepast. Op basis van de meest recente gegevens blijkt dat we als Beuningen over 2022 aanvullend nog een bedrag van € 25.195 terug ontvangen. Voor het precieze resultaat over 2022 wordt verwezen naar de gemeentelijke jaarrekening 2022. Tijdspad Het bestuur van de BVO DRAN zal op 6 juli 2023 een besluit nemen over de gewijzigde begroting 2023 en de MJPB 2024-2027. De termijn voor het indienen van een zienswijze loopt tot 16 juni 2023 en daarom zal het college na de behandeling in de commissie Samenleving en Bestuur van 5 juni 2023 en onder het voorbehoud van goedkeuring door uw Raad een zienswijze versturen. Duurzaamheid In de contracten met vervoerders zijn bepalingen opgenomen over de infasering zero emissie-vervoer. De BVO DRAN heeft inmiddels beter zicht op de financiële consequenties van de overgang naar zero emissievervoer en die inzichten zijn daarom verwerkt in de MJPB.

Gedurende de eerste verlengingsperiode van de contracten gelden voor vraagafhankelijk vervoer geen meerkosten, maar voor het zogenoemde routevervoer wel en daarom is in de begroting voor de periode medio 2024-2026 wat betreft het routevervoer rekening gehouden met een kostentoename van 7,5% als gevolg van de infasering zero emissie-vervoer. Communicatie Het bestuur van de BVO DRAN zal via bijgevoegde zienswijze – onder het voorbehoud van goedkeuring door uw Raad – kennis kunnen nemen van het standpunt van uw Raad. Evaluatie Via kwartaalrapportages brengt de BVO DRAN de kostenontwikkeling in het doelgroepenvervoer in beeld. Bijlagen 01 Financiële gegevens 2022 BVO DRAN (at23000822) 02 Aanbiedingsbrief Gewijzigde begroting 2023 BVO DRAN (at23000823) 03 MJPB 2024-2027 (at23000824) 04 Concept-zienswijze gewijzigde begroting en MJPB 2024-2027 (UI23.00686) 05 Geactualiseerde versie Kaderbrief 2024 (at23000825) Burgemeester en wethouders, Dyanne Kocken secretaris

Daphne Bergman burgemeester

Besluit d.d.

Esther Jonkman griffier

Corry van Rhee-Oud Ammerveld voorzitter