Raadsvoorstel Zienswijze Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) Jaarrekening 2023 en Regionale agenda en begroting 2025-2028

Raadsvoorstel Onderwerp : Zienswijze op jaarrekening 2023 en regionale agenda 2025-2028 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Zaaknummer : 496796 Behandelaar : Esther Mollema Status : Openbaar Besluit om 1. Kennis te nemen van het concept-jaarverslag en de concept-jaarrekening 2023 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2. Kennis te nemen van de ontwerp-regionale agenda 2025-2028 en conceptbegroting 2025-2028 van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 3. De zienswijzebrief over de jaarstukken en de ontwerp-regionale agenda 2025-2028 en conceptbegroting 2025-2028 van de GMR vast te stellen. Inleiding De gemeente Beuningen is deelnemer van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR). De GMR is, als opvolger van de Regio Arnhem-Nijmegen, op 1 januari 2021 van start gegaan. Tot de GMR behoren achttien gemeenten. Deze gemeenten werken samen aan de koers van onze regio. De uitdaging is hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit. Op zo'n manier dat we een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit. Dit gebeurt in de vijf opgaven Groene groeiregio (ruimtelijke opgaven en woningbouw), Productieve regio (economie en arbeidsmarkt), Ontspannen regio (leefbaarheid, natuur en landschap, cultuur en erfgoed), Verbonden regio (mobiliteit en bereikbaarheid) en Circulaire regio (circulariteit, duurzaamheid, klimaat en energie).

Aan de deelnemende gemeenten heeft het DB van de GMR de conceptjaarrekening 2023 en de ontwerpbegroting 2025 – 2028 aangeboden. De gemeenteraden worden uitgenodigd een zienswijze in te dienen. Het verzoek aan de gemeenten is om voor 7 juni 2024 te reageren op de jaarrekening en voor 26 juli 2024 op de regionale agenda en begroting. Deze reactie ligt nu voor in de vorm van een zienswijzebrief. Jaarrekening De jaarstukken bestaan uit het concept-jaarverslag voor de inhoudelijke verantwoording van het regiobureau en de vijf opgaven en de concept-jaarrekening voor de verantwoording van financiële resultaten. Regionale agenda en begroting De ontwerp-regionale agenda 2025-2028 is opgebouwd uit de vijf opgaven en het regiobureau. Aan de gemeenten wordt gevraagd of ze zich herkennen in de (uitwerking van de) ambities en bijbehorende acties in de concept-regionale agenda 2025- 2028. De effecten voor Beuningen Regionale samenwerking richt zich op gemeentegrensoverschrijdende opgaven die een gemeente alleen niet kan oppakken. Het betreft in deze fase van de GMR vaak nog planvorming, vaak ook gaat het om acties en activiteiten in en met andere gemeenten. De vraag ‘wat merken onze inwoner ervan?’ is en blijft relevant. In de jaarrekening en de begroting wordt veel toegelicht over de activiteiten en doelen daarvan.

Een lokaal doorkijkje van enkele projecten en de (toekomstige) resultaten voor onze gemeente:

-

-

-

-

-

Door het realiseren van het project ‘Groene Mantel’ en de Landschapszone tussen Nijmegen, Weurt en Beuningen ontstaat er een raamwerk van landschapselementen (zoals hagen, houtwallen, bosjes en rietkragen) op met name agrarische gronden. Groene gebieden worden verbonden, ontsloten en aantrekkelijker; stikstof en fijnstof worden opgevangen, de waterberging wordt verbeterd. Concreet betekent dit: herstel van ons landschap, extra economische zekerheid voor onze agrariërs en gezondere inwoners (meer bewegen, minder stikstof). Door regionale onderzoeken naar de woonbehoefte en naar wonen en zorg hebben we nu helder welke woningen en woonvormen er nodig zijn, ook voor zorggroepen en aandachtsgroepen. Zo sluiten de woningen en woonvormen die we in Beuningen gaan bouwen, beter aan bij de behoefte en is er regionale spreiding. Door het aanleggen van openbaar vervoer ‘hubs’ en de aansluiting van Beuningen daarop worden we als gemeente beter bereikbaar en beter ontsloten. Het station van Nijmegen en het Radboud ziekenhuis en de universiteit worden bijvoorbeeld beter bereikbaar. Beter openbaar vervoer betekent ook minder autoverkeer, minder uitstoot en rustiger wegen voor mensen die met de auto moeten.

Ondernemers kunnen op een enorm aantal plekken terecht voor informatie, advies en ondersteuning op het vlak van bedrijfsvoering (denk aan energiebesparing, verduurzamen, start en groei of innovaties). De GMR gaat samen met de KVK organiseren dat de ondernemer altijd wordt geholpen en op een persoonlijke manier in contact gebracht met de juiste deskundige. Zo zijn ook Beuningse ondernemers sneller op weg om de bedrijfsvoering te verbeteren. Met subsidie van de provincie Gelderland is een regionaal wandelroutenetwerk met bewegwijzering gerealiseerd, dit loopt ook door Beuningen. Dit maakt het voor inwoners makkelijker om routes te wandelen zonder een app of een routebeschrijving op papier. Ook kunnen inwoners met behulp van een website zelf eigen routes bedenken en deze bewandelen. Dit bevordert dat inwoners actief in beweging blijven.

Beoogd effect Door het jaarlijks beoordelen van de begroting en de jaarrekening van de GMR houdt onze gemeente zicht op de stand van zaken bij deze gemeenschappelijke regeling. Met het voorleggen van onze zienswijzebrief verzoeken wij het bestuur van de GMR om rekening te houden met onze zienswijze bij de vaststelling van de jaarstukken en de begroting. Argumenten Argumenten 1.1 We nemen kennis van de conceptjaarrekening en het jaarverslag 2023 en onderschrijven het bestemmingsvoorstel voor het positieve resultaat De jaarstukken laten een positief resultaat zien dat terugvloeit naar gemeenten. Het jaar sluit met een positief resultaat van € 364.316,00. Aan het algemeen bestuur is voorgesteld het resultaat, in lijn van de bepaling in de Gemeenschappelijk Regeling (art. 31 lid 8), terug te laten vloeien naar de gemeenten. Uitzondering hierop vormen de projectmanagementkosten voor de Regio Deal 2024 ten bedrage van € 75.000,00. Voorstel is voor deze kosten een bestemmingsreserve te vormen; het algemeen bestuur heeft dit voorstel voor de bestemming van het resultaat onderschreven. 1.2 We nemen kennis van de conceptjaarrekening en het jaarverslag 2023 van The Economic Board en onderschrijven het bestemmingsvoorstel voor het negatieve resultaat Het negatieve exploitatieresultaat van € 3.978 is ten laste gebracht van de bestemmingsreserve.

2.1 Wij stemmen in met de inwonerbijdrage 2025 De inwonerbijdrage 2025 is opgebouwd uit de bijdrage voor het regiobureau (€ 2,77) en bijdragen voor de vijf inhoudelijke opgaven (gezamenlijk € 6,24). Daarmee komt de inwonerbijdrage voor 2025 uit op € 9,01. Ten opzichte van 2024 is een indexatie van 6,54%, conform de Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen 2024 (BRN), toegepast. 3.1 De zienswijzebrief bevat inhoudelijke aandachtspunten voor de GMR Het recht van de gemeenteraad om een zienswijze te geven is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. In lijn met bovenstaande besluiten zijn onze zienswijzen verwoord in bijgevoegde voorlopige zienswijzebrief. We geven de GMR als inhoudelijke aandachtspunten mee om: - de focus van visievorming te verleggen naar de uitvoering waarbij een uitvoeringagenda van belang is - monitoring van de opgaven op haalbaarheid en op resultaten ook voor de kleinere gemeente - heldere afspraken te maken over de onderwerpen op de integrale tafel zoals netcongestie - energie te blijven steken in de lobbyfunctie en het verkrijgen van subsidies 3.2 We noemen in de zienswijzebrief de nijpende financiële situatie in de gemeente Beuningen In alle zienswijzebrieven van de deelnemende GR-en nemen we dezelfde passage op.

Hierdoor nemen we de GR-en mee in de context waarin we als gemeente opereren en maken we de GMR tijdig deelgenoot van onze financiële uitdaging. Kanttekeningen 1.1 De accountantsverklaring is nog niet beschikbaar De accountant van de GMR kan de accountantsverklaring (en rapport van bevindingen) nog niet aanbieden vanwege ontwikkelingen op nationaal niveau met betrekking tot de BBV en de wet Fido. Deze stukken worden nagestuurd zodra ze beschikbaar zijn. Financiën De totale bijdrage neemt ten opzichte van 2024 met € 0,46 toe. Oorzaken zijn o.a. de inflatie en de stijging van de cao-lonen. De effecten van de bijgestelde bijdrage worden verwerkt in de perspectiefnota en begroting. Tijdspad In de Carrousel Gemeenschappelijke Regelingen op 22 mei is er een toelichting op de GMR, de stukken en de zienswijze. De Commissie Samenleving & Bestuur bespreekt de zienswijze op 27 mei 2024 en de gemeenteraad op 11 juni 2024. Na behandeling van de zienswijze wordt de voorlopige zienswijze per brief kenbaar gemaakt aan het DB van de GMR. Onder voorbehoud van het besluit in de raad, zullen we vanuit Beuningen na 27 mei reageren en de definitieve reactie na het raadsbesluit van 11 juni sturen. Definitieve vaststelling van de jaarstukken is, gelet op de wettelijke bepalingen, gepland in de vergadering van het algemeen bestuur van de GMR op 3 juli 2024.

De regionale agenda en begroting: het AB stelt die op 11 september vast. De gemeenten ontvangen vooraf de zienswijzennotitie en worden vervolgens uitgenodigd om op de vijf opgaven in te tekenen voor een periode van vier jaar. Duurzaamheid Communicatie We versturen de zienswijzebrief na vaststelling aan de GMR. Communicatie over de Regionale Agenda ligt bij de GMR. Evaluatie Bijlagen

Bijlage 1 Aanbiedingsbrief jaarstukken GMR 2023 Bijlage 2 Jaarverslag en jaarrekening GMR 2023 Bijlage 3 Aanbiedingsbrief Regionale Agenda en begroting GMR 2025-2028 Bijlage 4 Regionale Agenda en begroting GMR 2025-2028 Bijlage 5 Aanbiedingsbrief jaarrekening – jaarverslag TEB 2023 Bijlage 6 Jaarverslag en jaarrekening TEB 2023 Bijlage 7 Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen Bijlage 8 Zienswijzebrief jaarrekening 2023 en Regionale agenda en begroting 2025-2028 Bijlage 9 Raadsbesluit Zienswijze GMR jaarrekening 2023 en Regionale agenda en begroting 2025-2028

Burgemeester en wethouders, Dyanne Kocken secretaris

Daphne Bergman burgemeester