Raadsvoorstel Principe besluit intergemeentelijk zwembad

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Behandelend team Status

: Principe besluit intergemeentelijk zwembad : 822634 : Sociale Ontwikkeling : Beperkt openbaar

Besluit om 1. In te stemmen met de principiële keuze om een intergemeentelijk zwembad te realiseren in samenwerking met de gemeente Wijchen. 2. In te stemmen met het specifieke locatiegebied ‘Schoenaker-Zuid’ voor de realisatie van het intergemeentelijk zwembad. 3. Het college op te dragen samen met de gemeente Wijchen een plan uit te werken en een voorstel voor krediet aan de raad voor te leggen. 4. De kosten voor het plan uit te werken te dekken uit het resterende voorbereidingskrediet van het solitaire zwembad. Inleiding De gemeenten Beuningen en Wijchen staan voor de opgave hun verouderde zwemvoorzieningen te vervangen. De huidige zwembaden voldoen niet meer aan de technische en functionele eisen van deze tijd. Vernieuwing op de bestaande locaties vraagt grote investeringen. Daarom hebben beide gemeenten onderzocht of de bouw van één gezamenlijk intergemeentelijk zwembad een haalbaar en toekomstbestendig alternatief is.

Meer kwaliteit en gebruiksmogelijkheden tegen lagere lasten per gemeente. Een intergemeentelijk zwembad biedt belangrijke voordelen ten opzichte van twee afzonderlijke voorzieningen. Door samen te werken kunnen investerings- en exploitatiekosten worden gedeeld en kan worden gekozen voor een kwalitatief hoogwaardig en duurzaam zwembad. De voorziening blijft daarmee betaalbaar en goed bereikbaar voor inwoners van beide gemeenten. Samenwerking zorgt bovendien voor efficiënter gebruik van ruimte en middelen en maakt het mogelijk om een sterker regionaal aanbod te realiseren dat beter is voorbereid op de toekomst.

Past binnen regionale ambitie. Het initiatief past binnen de regionale samenwerkingsvisie van de regio Nijmegen. Gemeenten in deze regio werken al langere tijd samen op verschillende terreinen zoals ICT, zorg, werk en afvalverwerking. In deze visie is afgesproken om waar mogelijk grote maatschappelijke voorzieningen te delen, waaronder zwembaden. Dit project sluit direct aan bij die ambitie.

Het locatiegebied ligt nagenoeg in het midden van beide gemeenten, dicht tegen het grootste voedingsgebied. Tijdens het haalbaarheidsonderzoek is ook gekeken naar mogelijke locaties voor de bouw van het zwembad. Verschillende locaties zijn beoordeeld op bereikbaarheid, verkeersveiligheid, ruimtelijke inpassing, eigendom en financiële uitvoerbaarheid. Uit deze analyse is één geschikt locatiegebied naar voren gekomen dat aan de belangrijkste randvoorwaarden voldoet. De locatie ligt redelijk centraal, dicht tegen het grootste voedingsgebied tussen beide gemeenten en is bereikbaar per fiets, auto en openbaar vervoer. Er is voldoende ruimte voor het zwembad en bijbehorende voorzieningen zoals parkeergelegenheid.

Met dit voorstel legt het college de uitkomsten van het onderzoek en de argumenten voor samenwerking aan de raad voor. Het college vraagt de raad in te stemmen met de keuze voor een intergemeentelijk zwembad op de geselecteerde locatie. Daarbij wordt in een later stadium een kredietvoorstel ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Beoogd effect Een toekomstbestendige zwemvoorziening realiseren die betaalbaar, duurzaam, toekomstbestendig en voldoet aan de behoefte van de inwoners van beide gemeenten. Argumenten

1.1 Een intergemeentelijk zwembad is toekomstbestendig. Een gezamenlijk zwembad zorgt ervoor dat investerings- en exploitatielasten gedeeld worden, wat resulteert in aanzienlijk lagere kosten dan bij twee afzonderlijke zwembaden. Ten opzichte van twee solitaire zwembaden levert een intergemeentelijk zwembad een financiële besparing op van ongeveer 36%.

1.2 Een intergemeentelijk zwembad biedt meer kwaliteit en gebruiksmogelijkheden. Door samen met Wijchen een gezamenlijk zwembad te bouwen realiseren we een zwembad met meer kwaliteit en gebruiksmogelijkheden. Een gezamenlijk zwembad heeft substantieel meer vierkante meters zwemwater. Dit zwembad beschikt over twee 25 meterbaden. Het doelgroepenbad wordt namelijk een stuk groter. Door het doelgroepenbad groter te maken ontstaat er meer ruimte voor doelgroepenactiviteiten en is er de mogelijkheid om banen zwemmen in warmer water aan te bieden. Tevens is er meer plek voor zwemlessen en verenigingsactiviteiten. Daarnaast komt er ook nog een recreatief bad en zijn er recreatieve voorzieningen zoals een glijbaan aanwezig.

1.3 Bij een gezamenlijk zwembad kan personeel doelmatiger worden ingezet. De huidige arbeidsmarkt maakt het steeds moeilijker om gekwalificeerd zwembadpersoneel te vinden en te behouden. Door samenwerking kunnen functies worden gecombineerd en roosters flexibeler worden ingericht. Dit verkleint de kwetsbaarheid bij ziekte en afwezigheid en vergroot de continuïteit van het aanbod.

1.4 De structurele jaarlijkse kosten worden verdeeld op basis van het inwoneraantal van beide gemeenten. Deze verdeelsleutel is de meest evenredige en gebruikelijke methode, omdat hiermee de financiële bijdrage aansluit bij de omvang van de bevolking die gebruikmaakt van de voorziening. Per 1 januari 2025 telt de gemeente Beuningen 26.742 inwoners en de gemeente Wijchen 41.833 inwoners. Dit resulteert in een verdeling van 39% voor Beuningen en 61% voor Wijchen. Om de verdeling actueel te houden wordt het inwoneraantal eens per vijf jaar opnieuw bekeken, zodat de verdeling van de structurele lasten up-todate blijft en recht doet aan de actuele bevolkingssamenstelling.

1.5 De colleges van Wijchen en Beuningen bieden een inhoudelijk vergelijkbaar voorstel aan de gemeenteraad aan. Dit voorstel is zowel bestuurlijk als ambtelijk afgestemd met de gemeente Wijchen, zodat we aan beide raden, met betrekking tot het gezamenlijk zwembad, een inhoudelijk vergelijkbaar voorstel aanbieden. In Wijchen wordt ook het plan voor een solitair zwembad gepresenteerd, omdat dit plan daar nog niet eerder in de raad is behandeld, in tegenstelling tot in Beuningen.

2.1 Het locatiegebied voldoet aan de uitgangspunten voor een intergemeentelijk zwembad De locatie sluit grotendeels aan bij de uitgangspunten die de gemeenten hebben gesteld voor de bouw van een gezamenlijk zwembad. De ligging is redelijk centraal, waardoor inwoners uit zowel Beuningen als Wijchen het zwembad binnen redelijke reistijd kunnen bereiken. De locatie is bereikbaar voor verschillende doelgroepen via de bestaande fietsroute met voldoende oversteekplaatsen en verlichting. Het fietspad tussen Beuningen en Wijchen wordt al veel gebruikt door scholieren die naar de middelbare

school gaan. De meeste inwoners uit de kernen Wijchen en Beuningen fietsen maximaal 20 minuten naar de locatie. Er is voldoende ruimte om gratis parkeervoorzieningen te realiseren voor zowel auto’s als fietsen, waardoor het zwembad ook goed toegankelijk blijft. De locatie ligt grotendeels op gemeentelijke grond, wat een belangrijk voordeel is voor de snelheid waarmee het project kan worden opgestart. Omdat de gemeente al eigenaar is van (een groot deel van) de gronden, hoeft er geen langdurig verwervingstraject te worden doorlopen en zijn er geen complexe onderhandelingen met particuliere grondeigenaren nodig. Dit draagt bij aan meer zekerheid over de kosten en planning van het project.

2.2 Verbetering van de onderlinge infrastructuur Het locatiegebied is bereikbaar vanuit beide gemeenten en ligt gunstig ten opzichte van de bestaande hoofdwegen. De realisatie van het zwembad biedt bovendien een kans om de verbinding tussen Beuningen en Wijchen verder te versterken. Daarbij kan worden gedacht aan verbeteringen in verkeersroutes, fietsverbindingen of oversteekmogelijkheden in de directe omgeving. De gemeenten gaan hierover in gesprek met de Provincie Gelderland om te verkennen hoe deze kansen kunnen worden benut zonder dat dit extra kosten veroorzaakt voor het zwembadproject zelf. Voor minder mobiele inwoners kijken we naar de mogelijkheid om het zwembad toe te voegen als bestemming binnen het buurtvervoer.

2.3 Objectieve beoordeling van de onderzochte locaties De selectie van het locatiegebied is gebaseerd op een objectieve en zorgvuldige vergelijking van meerdere locaties. De gehanteerde criteria zijn afgestemd op zowel beleidsmatige als praktische overwegingen, zoals bereikbaarheid, eigendomssituatie, ruimtelijke inpassing en financiële haalbaarheid. Binnen het zoekgebied zijn alleen locaties onderzocht die realistische ontwikkelkansen bieden. Op basis van deze analyse komt het gebied ‘Schoenaker–Zuid’ als meest geschikte locatie naar voren voor de realisatie van het intergemeentelijk zwembad.

3.1 Een uitgewerkt plan is noodzakelijk voor verdere besluitvorming door de raad. Juridische, financiële, locatiegebonden en organisatorische aspecten moeten nader worden uitgewerkt om een goed onderbouwd kredietvoorstel te kunnen aanbieden. Deze details zijn pas in deze fase nodig, omdat eerst een principiële keuze over samenwerking en locatie vereist is. Pas daarna kan de planvorming concreet en doelgericht worden opgepakt.

4.1 Herbestemming van bestaand krediet voorkomt extra lasten. De reeds beschikbaar gestelde middelen worden efficiënt ingezet voor de realisatie van het intergemeentelijk zwembad. Kanttekeningen

1.1 De gemeente heeft niet langer een eigen zwembad, maar deelt de voorziening met de gemeente Wijchen. Dit kan bij inwoners het gevoel oproepen dat we als gemeente "iets kwijtraken" of minder invloed hebben op het zwembad. Tegelijkertijd biedt een gezamenlijke voorziening de mogelijkheid om de kwaliteit en het aanbod te vergroten ten opzichte van een kleiner, zelfstandig zwembad. Het eigendom van het zwembad kan gedeeld worden zodat beide gemeenten eigenaar zijn van het zwembad.

1.2.Afstemming tussen twee gemeenten vraagt extra inzet en tijd. Het opstellen van gezamenlijke afspraken, besluitvorming en communicatie vergt een goede onderlinge samenwerking. Om dit te ondervangen maken we moeten goede afspraken, zetten we een duidelijke projectstructuur neer en bakenen we ieders verantwoordelijkheid goed af. 1.3 De bouwkundige en technische staat van het huidige zwembad is dusdanig sterk verouderd, dat verdere vertraging risico’s met zich meebrengt. De plannen voor een eigen zwembad aan de Ooigraaf liggen klaar. Het bestemmingsplan is al definitief en de grond is in eigendom van de gemeente. Zonder tijdige besluitvorming over de toekomst bestaat het reële risico dat het bad (tijdelijk) moet sluiten wegens veiligheid of onrendabele exploitatie. Dit

onderstreept de urgentie voor het maken van een keuze.

1.4 De aanvullende opties die zijn uitgewerkt hebben achten we niet haalbaar In het zwembadonderzoek zijn er ook zogenoemde aanvullende opties uitgewerkt, waaronder de toevoeging van extra recreatiewater, het uitbreiden van het wedstrijdbad van 6 naar 8 banen en het vergroten van de diepte van 2,5 naar 3 meter. De twee extra banen in het wedstrijdbad geeft meer mogelijkheden maar is voor de hoeveelheid zwembad niet noodzakelijk. Voor het vergroten van de diepte is een tegenstrijdigheid tussen de verenigingen in Wijchen en Beuningen omdat zij verschillende wensen hebben. Een diepte van 2,5 meter voldoet echter voor alle partijen. De aanvullende opties en de daaruit voortvloeiende extra jaarlijkse lasten wegen niet op tegen het beperkte maatschappelijke voordeel en de relatief geringe toename in gebruik of activiteiten. Bovendien zal met het toevoegen van deze aanvullende opties de beoogde structurele besparing in het gedrang komen.

1.5 Wanneer niet beide gemeenteraden instemmen met een intergemeentelijk zwembad, wordt teruggevallen op een eigen zwembad Indien niet beide gemeenteraden instemmen met de principiële keuze voor een intergemeentelijk zwembad, zal worden teruggevallen op de realisatie van een eigen (tijdelijk gasgestookt) solitair zwembad in Beuningen, gelegen aan de Ooigraaf. Hiervoor zal op een later moment een afzonderlijk kredietvoorstel aan de raad worden voorgelegd.

2.1 Inwoners van onze gemeente moeten over het algemeen verder reizen dan bij de nieuwbouwlocatie van het zwembad aan de Ooigraaf. Inwoners van onze gemeente zullen over het algemeen verder moeten reizen dan bij de nieuwbouwlocatie van het zwembad aan de Ooigraaf. Met name voor inwoners uit de kern Beuningen neemt de reistijd toe bij de locatie van het intergemeentelijk zwembad. Voor inwoners uit de andere kernen is dit verschil kleiner. Daarbij komt dat de afstand voor fietsers groter wordt en dat het openbaar vervoer minder frequent langs deze locatie rijdt. Op basis van de ervaring bij het huidige zwembad kan worden gesteld dat het merendeel van de bezoekers met de auto komt, waardoor de gevolgen voor de bereikbaarheid in de praktijk mogelijk beperkt blijven.

2.2 De onderzochte locaties worden niet openbaar gemaakt. We sturen de onderzochte locaties niet met dit voorstel mee, noch maken we die openbaar. De reden hiervan is omdat een groot deel zich bevindt op particuliere gronden. Openbaarmaking kan leiden tot ongewenste speculatie of maatschappelijke onrust, terwijl we deze locaties niet als meest geschikt hebben beoordeeld.

4.1 Er zijn al kosten gemaakt voor het solitaire zwembad aan de Ooigraaf. Deze kosten zijn al gemaakt en een deel van het voorbereidingskrediet is al besteed. Het resterende deel wordt nu ingezet. Indien aanvullende middelen nodig zijn, wordt dit separaat in beeld gebracht en ter besluitvorming voorgelegd. Financiën In 2022 is het Raadsvoorstel ‘realisatie nieuw zwembad aan de Ooigraaf’ vastgesteld. De totale jaarlijkse lasten (kapitaallasten en exploitatielasten) van het nieuwe zwembad aan de Ooigraaf met de plus optie beweegbare bodem was berekend op gemiddeld € 807.000 p/j. Tijdens de raadsvergadering is middels een amendement besloten om naast de plusoptie beweegbare bodem ook de waterglijbaan, peuterbad en sauna mee te nemen. Dit betekende een jaarlast van ongeveer € 963.511 p/j. De totale investeringslast van het nieuwe zwembad met de plusopties was € 10.527.000. Om de lasten voor een solitair zwembad goed te kunnen vergelijken met die van een intergemeentelijk zwembad zijn de totale lasten van het zwembad geïndexeerd naar prijspeil 2025. In de vergelijking zijn alleen de kosten voor het gebouw en voorzieningen in de directe omgeving opgenomen (parkeerplaatsen,

fietsenstalling, verlichting). Locatie gebonden kosten zoals bouw- en woonrijpmaken, de infrastructuur en openbare verlichting zijn hier niet in meegenomen. De totale investeringskosten van een solitair zwembad aan de Ooigraaf in Beuningen zijn anno 2025 € 12.392.000. De jaarlijkse lasten voor de nieuwbouw van een solitair zwembad aan de Ooigraaf zijn met prijspeil 2025 gemiddeld € 995.000 voor 40 jaar. De totale investeringskosten voor de nieuwbouw van een intergemeentelijk zwembad met prijspeil 2025 zijn € 22.296.000 met een jaarlijkse last van gemiddeld € 1.631.000 over 40 jaar. Als we uitgaan van een kostenverdeling met gemeente Wijchen op basis van inwoneraantal betekent dit voor de gemeente Beuningen investeringslast € 8.695.440 met een gemiddelde jaarlast van € 636.090. Financieel gezien is een intergemeentelijk zwembad voor gemeente Beuningen goedkoper ten opzichte van een solitair zwembad. Vergelijk

Investeringslast Gemiddelde Kapitaallast p/j

Solitair zwembad Solitair zwembad Totaal Beunings aandeel Percentuele besparing Beuningen Beuningen Intergemeentelijk zwembad Intergemeentelijk zwembad Beuningen solitair t.o.v. Raadsvoorstel 2022 geindexeerd naar okt '25 met gemeente Wijchen o.b.v. inwonersaantal intergemeentelijk Beuningen € 10.527.000

€ 12.392.000

€ 22.296.000

€ 8.695.440

30%

€ 963.511

€ 995.000

€ 1.631.000

€ 636.090

36%

Gemeente Beuningen hanteert een lineaire afschrijving waardoor de jaarlijkse kapitaallast afneemt over de afschrijvingstermijn van 40 jaar. Het bedrag dat jaarlijks wordt afgeschreven wordt voor het nieuwe afschrijvingsjaar verminderd op de openstaande boekwaarde. Die boekwaarde wordt vervolgens weer gedeeld door de resterende afschrijvingsjaren. Hierdoor spreken we hierboven over een gemiddelde jaarlast. Echter jaarlijks gezien fluctueert deze kapitaallast in de 40 jaar afschrijving. Locatie gebonden kosten De locatiegebonden kosten voor het intergemeentelijk zwembad worden meegenomen in het locatieonderzoek en zijn geraamd op ongeveer € 1.000.000. De ramingen voor de verschillende mogelijke locaties liggen dicht bij elkaar. Ook bij de keuze van een solitair zwembad zijn er locatiegebonden kosten. Het grootste verschil voor gemeente Beuningen zit vooral in de kosten voor grondverwerving. Echter is de besparingsmarge van een solitair zwembad ten opzichte van een intergemeentelijk zwembad dusdanig groot, dat deze extra kosten voor grondverwerving hieruit gedekt kunnen worden. Wat wel betekent dat de besparing op een intergemeentelijk zwembad ten opzichte van een solitair zwembad voor gemeente Beuningen kleiner wordt. Deze vervolgstappen dienen nog nader uitgewerkt te worden om een gedetailleerd inzicht te krijgen in de exacte kosten.

Huidige voorbereidingskrediet In december 2021 is er een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 500.000 voor het solitaire zwembad. Voor de uitwerking van het plan en de samenwerking met gemeente Wijchen wordt gebruikgemaakt van het resterende krediet van circa € 200.000. De kosten betreffen voorbereidingskosten (onderzoek, planvorming, juridische ondersteuning) en zijn incidenteel. Tijdspad In het eerst half jaar van 2026 zullen de plannen nader uitgewerkt worden. In het tweede half jaar van 2026 zal een kredietvoorstel aan beide gemeenteraden worden voorgelegd. Duurzaamheid De keuze voor één gezamenlijk zwembad in plaats van twee aparte voorzieningen levert aanzienlijke duurzaamheidswinst op. Er is minder materiaalgebruik, een lager energieverbruik per bezoeker, en er is efficiënter ruimtegebruik. Bij de uitwerking wordt ingezet op energiezuinige installaties. Er wordt onderzocht om het zwembad in de toekomst aan te sluiten op het warmtenet. Communicatie/Participatie

Tijdens de verkenning zijn de zwemverenigingen en de sportraad betrokken geweest bij de totstandkoming van het plan. In de verdere uitwerking zullen deze partijen opnieuw actief betrokken worden. Evaluatie De raad wordt tussentijds geïnformeerd over de voortgang via raadsinformatiebrieven. Bijlagen - Bijlage 1: Eindrapport intergemeentelijk zwembad Synarchis - Bijlage 2: Ruimtelijk Programma van Eisen Synarchis - Bijlage 3: Locatiegebied intergemeentelijk zwembad - Bijlage 4: Investeringsraming intergemeentelijk zwembad (geheimhouding) - Bijlage 5: Investeringsraming solitair zwembad Beuningen (geheimhouding) - Bijlage 6: Investeringsraming solitair zwembad Wijchen (geheimhouding) - Bijlage 7: Memo onderzoek Warmtenet

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders

Dyanne Kocken secretaris

Daphne Bergman burgemeester