Raadsvoorstel Kwaliteitsniveau onderhoud openbaar groen

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Behandelend team Status

: Vaststellen Kwaliteitsniveau Groenonderhoud : 662122 : Team Projecten Openbare Ruimte : Openbaar

Besluit om 1. Te kiezen voor een hogere beeldkwaliteit in de woonwijken en bedrijventerreinen, te weten CROW-niveau B in plaats van het huidige CROW-niveau C, bij de nieuwe aanbesteding van het groenbestek. 2. Kennis te nemen van het geactualiseerde Groenbeheerplan 2025-2028, zie Bijlage 1. Inleiding Groenbeheerplan De raad heeft budget vrijgemaakt om het groenonderhoud in 2025 opnieuw aan te besteden. Daarnaast verplicht de ‘Financiële verordening gemeente Beuningen 2017’ ons om een actueel beheerplan te hebben voor onze kapitaalgoederen. Het college heeft daarom opdracht gegeven om een nieuw Groenbeheerplan op te stellen. Het beheerplan is in het voorjaar van 2024 door het college vastgesteld. Beeldkwaliteit nieuwe aanbesteding Daarnaast heeft het college de kosten laten ramen van twee verschillende scenario’s voor de aanbesteding van het nieuwe groenbestek (vanaf 2026), zie tabel 1. Tabel 1 Huidige beheerniveau Ophoging beheerniveau

buitengebied C-niveau

woonwijken C-niveau

bedrijventerreinen C-niveau

accentzones1 A-niveau

hoofdwegen A/C-niveau2

C-niveau

B-niveau

B-niveau

A-niveau

A-niveau

We beheren het openbaar groen volgens de systematiek van het CROW, waarbij A+-niveau de hoogste beeldkwaliteit kent, dus het schoonst met minimale aanwezigheid van ongewenste opslag (onkruid), en Dniveau de laagste. De jaarlijkse kosten voor een ophoging van het beheerniveau in woonwijken en bedrijventerreinen zijn geraamd op zo’n € 85.000 tot € 125.000 hoger dan de huidige kosten voor groenonderhoud. De kostenraming van beide scenario’s is te vinden in Bijlage 2: Financieel overzicht Groenbeheerplan 2025-2028. Beoogd effect Instandhouding van aantrekkelijk en functioneel openbaar groen, zoals vastgesteld in het gemeentelijk Groenbeleidsplan 2022.

1 Accentzones zijn de dorpscentra en bijzondere locaties zoals begraafplaats Haaghove en rondom de

Beatrixmolen en Molen De Haag. 2 De Van Heemstraweg wordt momenteel op A-niveau onderhouden, andere hoofdwegen zoals de Wilhelminalaan worden onderhouden op C-niveau

Argumenten 1.1 We kiezen hiermee voor kosteneffectief beheer. Een lange periode van sober beheer heeft geleid tot achteruitgang van de kwaliteit van de beplanting. Dit leidt uiteindelijk tot een hogere vervangingsopgave. Want plantvakken die sober worden onderhouden gaan minder lang mee en zijn dus eerder aan vervanging toe. Door een hogere beeldkwaliteit te kiezen gaan we verdere achteruitgang tegen. Daarnaast is de afgelopen jaren veel nieuwe beplanting aangebracht, bijvoorbeeld in de Vording. Maar met name jonge aanplant is kwetsbaar bij een laag beheerniveau. Deugdelijk onderhoud van deze plantvakken is daarom wenselijk om de gedane investering te bestendigen. B-niveau wordt algemeen beschouwd als het meest kosteneffectief. 1.2

Door te kiezen voor een hogere beeldkwaliteit, kiezen we voor een visueel aantrekkelijker openbaar groen. Na jaren van sober groenbeheer op C-niveau wordt het openbaar groen door sommige bewoners als verrommeld ervaren. Dit leidt tot klachten. Ook in de gemeenteraad zijn hier vragen over gesteld. Verhoging van de beeldkwaliteit naar B-niveau in de woonwijken en bedrijventerreinen leidt tot een verzorgder beeld en naar alle waarschijnlijkheid tot tevredenere bewoners. 1.3 Door het verhogen van de beeldkwaliteit zetten we een aantrekkelijker bestek in de markt. Een groenbestek op B-niveau is aantrekkelijker voor aannemers dan een bestek op C-niveau. We verwachten dus op die manier meer inschrijvers te kunnen trekken, waardoor we het bestek mogelijk gunstiger kunnen aanbesteden. Een aanbesteding van een onderhoudsbestek op het huidige beheerniveau, zal mogelijk op weinig interesse uit de markt kunnen rekenen. Kanttekeningen 1.1 De gepresenteerde kosten zijn gebaseerd op een raming en bieden dus geen zekerheid. De gepresenteerde kosten bieden geen zekerheid, kosten kunnen bij aanbesteding hoger of lager uitpakken als gevolg van marktwerking. De raming is gebaseerd op onze eigen areaalgegevens, marktconforme prijzen en opgesteld door een deskundig bureau. We hebben er dus vertrouwen in dat deze een representatief beeld geven. 1.2

Bij verhoging van het beheerniveau van C naar B in woonwijken en bedrijventerreinen zal er nog steeds sprake zijn van (on-)kruid. Ook bij beheer op B-niveau zal er sprake zijn van ongewenste wilde kruiden in plantvakken en op verharding, dus ook dan zal wellicht niet elke inwoner tevreden zijn. Maar er mag wel veel minder staan. Financiën Tijdens de raadsvergadering van 12 november jl. heeft de raad in meerderheid een amendement (A24-25) aanvaard om daarmee een extra impuls te geven aan het groenonderhoud. De raad besloot hiermee om de in 2025 incidenteel opgenomen bedragen voor het groenonderhoud, ad €371.000, in de jaren erna te vrijwaren van ombuigingen. Het bedrag bestaat uit de in de begroting opgenomen budgetophoging van €125.000 voor ophoging van het groenbeheer in de woonwijken van C naar B en €246.000 voor de vervangingsopgave. Deze bedragen zijn al opgenomen in Programmabegroting 2025-2028. Het amendement schrijft voor om een extra verhoging van de OZB met 3,75% als dekking te gebruiken voor de voorziene kostenstijging. Deze dekking is echter niet toereikend. Vandaar dat het budget voor de vervangingsopgave voor de jaren 2026 t/m 2028 naar beneden wordt bijgesteld. Zie tabel 2. Deze bedragen worden gecorrigeerd in de perspectiefnota 2025.

tabel 2 baten OZB-verhoging met 3,75%

2025 325.692

structurele ophoging budget groenbestek ophoging vervangingsopgave

-125.000 -125.000 -125.000 -246.443 -210.463 -220.526 -230.892

resterend

79.249

2026 335.463

0

2027 345.526

0

2028 355.892

0

Tijdspad Na vaststelling van voorliggend raadsvoorstel kan gestart worden met het opstellen van het bestek. Medio zomer hopen we dan de aanbesteding te kunnen starten. Voorliggend voorstel is dit najaar aangehouden als gevolg van de onzekere financiële situatie, hierdoor heeft het proces de nodige vertraging opgelopen. Mogelijk gaat het nieuwe contract dan ook niet in op januari 2026, maar iets later (in het vroege voorjaar van 2026). Duurzaamheid Het Groenbeheerplan en het daaruit voortvloeiende beheer zijn noodzakelijk om het gemeentelijk groen duurzaam en langdurig te onderhouden. Openbaar groen draagt bij aan het welbevinden van onze inwoners. Het gaat hittestress tegen en draagt bij aan het herstel van de biodiversiteit. Communicatie/Participatie Na vaststelling door de gemeenteraad zal het gekozen beheerniveau kenbaar worden gemaakt in een persbericht. Evaluatie Na aanbesteding in 2025 ligt het beheerniveau voor enkele jaren vast. Wanneer het contract afloopt zal evaluatie plaatsvinden. Bijlagen - Bijlage 1: Groenbeheerplan 2025-2028 versie bestuurlijke besluitvorming - Bijlage 2: Financieel overzicht Groenbeheerplan 2025-2028 - Bijlage 3: Raadsbesluit Kwaliteitsniveau onderhoud openbaar groen

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders

Dyanne Kocken secretaris

Daphne Bergman burgemeester