Raadsvoorstel Inzageperiode concept-NRD Regionale Energiestrategie 2.0

Raadsvoorstel Onderwerp Nummer(agenda) Registratienummer Registratiecode Auteur Status Persgesprek

: Inzageperiode concept-NRD Regionale Energiestrategie 2.0 : : bb22.00633 : *bb22.00633* : Gijs Jansen : Openbaar : N.v.t.

Raadsvergadering

20 december 2022

Commissie 1 Datum Commissie 2 Datum B&W-vergadering Portefeuillehouder

Ruimte 6 december 2022

25 oktober 2022 P.J.W. Cobussen

Samenvatting In de Groene Metropoolregio werken we samen aan de Regionale Energiestrategie (RES). Op 21 december 2021 stelde het college het plan van aanpak voor de planMER RES 2.0 vast. Hierover bent u per brief geïnformeerd (bijlage 5). De eerste stap voor de uitvoering van het planMER is het opstellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Hierin staat beschreven wat onderzocht wordt en op welke manier. In lijn met het plan van aanpak kan de concept-NRD ter inzage voor zienswijzen van inwoners en gemeenten.

Besluit om 1. Kennis te nemen van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) die vooraf gaat aan de milieueffectenrapportage (planMER) RES Groene Metropoolregio; 2. De bijgesloten zienswijze (bijlage 2) vast te stellen en in te dienen op de concept-NRD.

Inleiding In de Groene Metropoolregio onder de opgave Circulaire Regio wordt samengewerkt met gemeenten, provincie, Liander en waterschappen aan de RES 2.0. In de RES beschrijven we hoe en waar in onze regio duurzame energie willen opwekken (elektriciteit en warmte). Ook staat in de RES welke infrastructuur en opslag daarvoor nodig. In de RES 1.0 die u in de zomer van 2021 vaststelde, spraken we af om in 2030 1,62 TWh duurzame elektriciteit op te wekken en inzicht te geven in de warmtebronnen in de regio. Na vaststelling van de RES 1.0 is het proces gestart richting de RES 2.0. Het doel van de RES 2.0 is om van plan naar uitvoering te gaan. Daarvoor is verder onderzoek nodig, daarom wordt een planMER opgesteld. De eerste stap daartoe was het vaststellen van het Plan van Aanpak planMER RES 2.0. Op 23 december 2021 nam u daarover een besluit (net als de overige colleges in de regio). Het planMER is de leidraad om te komen tot een RES 2.0. De planMER bestaat grofweg uit twee stappen: de NRD en de planMER. In de NRD staat de onderzoeksvraag beschreven en is uiteen gezet wat onderzocht wordt en hoe de regio 1,62 TWh duurzame elektriciteit wil opwekken. Het geeft het detailniveau en de inhoud weer van de milieuonderzoeken in het planMER deel. Het planMER geeft objectief de milieueffecten weer.

De plannen van de RES 1.0 vormen daarvoor de basis maar daarnaast zijn verschillende alternatieven opgesteld die onderzocht worden in het planMER. Op die manier kan beargumenteerd worden welke locaties geschikt, ongeschikt of geschikt te maken zijn voor duurzame opwek.

Beoogd effect Belanghebbenden te informeren over de concept-NRD en de mogelijkheid bieden om hierop een zienswijze in te dienen. Daarmee willen we een gedragen planMER krijgen die helpt om de RES te borgen in beleid en beslisinformatie biedt over de plannen van de RES. Argumenten 1.1 We invulling geven aan de afspraken die we maakten in de RES 1.0 en inzicht krijgen in de milieueffecten voor zon- en windprojecten. Het opstellen van een planMER is noodzakelijk om daadwerkelijk van planvorming naar realisatie te gaan. Om de ambitie te halen die in de RES 1.0 is afgesproken is het onderzoeken van de plannen noodzakelijk. Het planMER biedt beslisinformatie op regionaal niveau voor duurzame energie opwek. Door de verschillende alternatieven te onderzoeken geeft het planMER inzicht in de hoeken van het speelveld. Dat biedt beslisinformatie om plannen ruimtelijk en milieutechnisch te onderbouwen die essentieel is voor de uitvoering van plannen. Een schematische weergave van de alternatieven in de concept-NRD vindt u in bijlage 9. 1.2 De concept-NRD een stap is om te komen tot een RES 2.0 en aansluit op het coalitieakkoord. De RES is een regionale samenwerking ondergebracht in de Groene Metropoolregio. De concept-NRD is een stap in de procedure van de planMER die als ruimtelijke onderbouwing dient voor de RES 2.0.

Het coalitieakkoord beschrijft dat we als gemeente onderdeel zijn van de Groene Metropoolregio en samenwerken aan de RES. Deze stap in de procedure sluit daar op aan. 1.3 We op hoofdlijnen inzicht krijgen in de milieueffecten van warmteprojecten. Naast de opwek van duurzame elektriciteit is het andere spoor in de RES warmte. In RES 1.0 is al gekeken naar potentiele warmtebronnen in de regio, ook deze zijn nodig in de energietransitie. Het verkennen van de milieueffecten hiervoor helpt om later een goed integrale keuze te kunnen maken. In de concept-NRD staan de bronnen genoemd die meegenomen worden. Dit zijn geothermie, aquathermie, WKO’s (warmte en koude opslag) en biomassa. 1.4 De RES 2.0 is planMER plichtig in het kader van de Omgevingswet en helpt om de RES te borgen in beleid. Op dit moment heeft de RES nog geen formeel juridische status. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal dit veranderen. De RES 2.0 zal dan in veel gevallen planMER-plichtig zijn. Het opstellen van het huidige planMER loopt daar dus in zekere zin in vooruit. Daardoor kan uiteindelijk de RES vastgelegd worden in het omgevingsinstrumentarium. Hierbij zijn gemeenten zelf aan zet om dit in hun eigen instrumentarium vast te leggen. Voor Beuningen geldt dat dit de gebieden voor de zonneparken en windparken zijn. 1.5 We afspraken nakomen die we in de RES 1.0 maakten als het gaat om participatie.

Als uitgangspunt is bij de RES 1.0 afgesproken ‘Lokale autonomie waar dat kan en benutten van de kracht van de regio waar dat moet’. Dat geldt ook voor participatie. Bij de start van het (NRD)proces zijn diverse regionale stakeholders betrokken en uitgenodigd om mee te denken. Hiervoor zijn omgevingsdialogen gehouden om te bepalen welke milieueffecten worden onderzocht en hoe gedetailleerd. In bijlage 6 en 7 vindt u een verslag van die dialogen en hoe daarmee is om gegaan. In het kader van zorgvuldigheid en samenwerking is besloten dat iedere gemeente de concept-NRD publiceert. Op die manier worden inwoners in de hele regio hierop gewezen. Ook zijn er voor de gemeenteraden twee avonden georganiseerd waarop zij uitleg konden krijgen over de fase waarin we zitten met de RES. Een verslag van deze avonden is te vinden in bijlage 8. 2.1 Het mogelijk is een gemeentelijke reactie te geven op de concept-NRD en onze aandachtspunten mee te geven. Besluitvorming over het planMER is een aangelegenheid die bij het college ligt. Wel is in de regio besproken om hierbij ook de raden te betrekken en aandachtspunten en opmerkingen mee te geven. In de

bijgevoegde zienswijze worden deze benoemd. U heeft de mogelijkheid hierop aanvullingen te geven om die op te nemen in de zienswijze. Kantekeningen 1.1 De uitkomsten van het planMER zijn niet bindend. Om de energietransitie te laten slagen moeten we gezamenlijk initiatief nemen en de handschoen oppakken. De planMER biedt informatie over gebieden waar duurzame opwek mogelijk is. De uitkomsten van het planMER zijn echter niet bindend. De bevoegdheid voor het nemen van besluiten over het mogelijk maken van duurzame opwek ligt nog altijd bij gemeenten. Het planMER biedt dus geen garantie dat projecten daadwerkelijk starten die nodig zijn om de ambitie te halen die in de RES 1.0 is gesteld (opwek van 1,62 TWh). Ook is het aan gemeenten zelf om het gesprek te starten over duurzame opwek. De kans bestaat dat veel gemeenten in de omgeving wachten op de uitkomsten van het planMER. 1.2 Publicatie per gemeente kan voor vertraging zorgen en onduidelijkheid richting inwoners. In de regio is afgesproken dat we zoeken naar een goede balans tussen zorgvuldigheid en snelheid in het proces richting de RES 2.0. De RES is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Daarom treden alle 16 RES gemeentes en de provincie gezamenlijk op als bevoegd gezag. Dat zorgt voor een procesuitdaging.

Ook kan hierbij richting belanghebbenden onduidelijkheid ontstaan over wie wat doet binnen de RES als elke gemeente apart publiceert. Dit blijft een uitdaging binnen het huidige proces. 1.3 In het Plan van Aanpak is onterecht afgesproken dat een zienswijze mogelijk is op het concept-planMER. Het planMER is een onderzoeksresultaat. Daarom is een zienswijze daarop niet logisch en zinvol. Een zienswijze is mogelijk op het ‘moederbesluit’ waarvoor het planMER een basisonderzoek is. Dat besluit is de RES 2.0. Ook voor de herijking van de provinciale windvisie vormt het planMER het basisonderzoek en daarop is, wanneer deze gereed is, een zienswijze mogelijk. 2.1 Voor Beuningen geldt dat er al veel milieu-informatie beschikbaar is vanwege Windpark Beuningen waarbij het nog onduidelijk hoe dit terugkomt in het planMER. Voor Windpark Beuningen is zowel een planMER als project-MER opgesteld. Deze onderzoeken hebben duidelijk inzicht geboden in de milieueffecten op lokaal niveau en zijn van een gedetailleerder niveau dan de regionale planMER als het gaat om wind. Hoe dit opgenomen wordt in de regionale planMER is nog onduidelijk en daarmee ook de inzichten van de regionale planMER voor Beuningen. Wel is aangegeven zo min mogelijk dubbel werk te doen en wordt gekeken hoe bestaande MER-ren opgenomen kunnen worden. Financiën De RES wordt simpel gezegd gefinancierd op twee manieren.

Een deel van de financiering komt voort uit gelden vanuit de Rijksoverheid. Daarnaast valt de RES onder de opgave van de Circulaire Regio van de Groene Metropool (GMR). Op 12 juli nam de gemeenteraad het besluit in te stemmen met de begrotingswijziging voor die opgave. Uit die middelen worden de regionale uren en uitvoering van de planMER gedekt. Inclusief alle bijhorende proceskosten tot 31 december van dit jaar. De financieringsafspraken voor RES 2.0 verlopen via de budgetbesprekingen voor de GMR onder de opgave Circulaire Regio. Tijdspad Na het vrijgeven van de concept-NRD is deze in week 44 ter inzage gegaan. De inzageperiode duurt tot en met 23 december dit jaar. In januari 2023 is het de bedoeling dat een reactienota is opgesteld, de Nota van Beantwoording. Daarnaast wordt in een Notitie Wijzigingen aangegeven wat er is gewijzigd ten opzichte van de concept-NRD. Samen vormen de Nota, deze Notitie en de huidige concept-NRD de definitieve NRD. De definitieve NRD wordt aan het college aangeboden ter vaststelling. Daarmee eindigt de NRD-fase. Na de fase van de NRD wordt gestart met de milieuonderzoeken. De verwachting is dat het concept planMER in Q2 van 2023 gereed zal zijn. Het planMER vormt geen besluit op zich maar wordt onderdeel van de RES 2.0.

Eerder gold juli 2023 als datum om de RES 2.0 gereed te hebben. Omdat de status van de RES wijzigt onder de Omgevingswet, verandert ook de inrichting van het RES proces. De datum voor de RES 2.0 is nu december 2023. Voor het overzicht de planning uiteen gezet per punt:  Week 44 2022: kennisgeving planMER en publicatie concept-NRD voor zienswijzen  Week 51 2022: sluiting zienswijzeperiode NRD  Q1 2023: opstellen reactienota, vaststelling NRD en start planMER  Q2 2023: concept-planMER  Q4 2023: ambtelijk concept RES 2.0 met planMER als onderdeel U neemt als gemeenteraad een besluit over de RES 2.0 waar de planMER onderdeel van is. Duurzaamheid Met het opstellen van het planMER geven we invulling aan de regionale ambitie om duurzame energie op te wekken. Het planMER biedt daarbij inzicht in de milieueffecten die de regionale energietransitie met zich mee brengt. Dat geeft de objectieve informatie waarmee we de omslag kunnen maken naar duurzame energie. Ook kijkt de planMER tegen welke milieueffecten dat gaat om een duurzame keuze te maken voor de inrichting van de leefomgeving. Communicatie De kennisgeving die hoort bij de publicatie van de NRD en het voornemen voor het opstellen van het planMER verloopt via onze eigen kanalen. De inzageperiode zal daarnaast ook via onze eigen digitale media verspreid worden.

Daarnaast berichten we via eigen media over de NRD en de inzageperiode. Ook zal er in de regio nog een informatie avond worden gehouden waarop belanghebbenden deel kunnen nemen. Deze vindt plaats op 3 november en vindt digitaal plaats. Dit zullen we ook via onze eigen kanalen kenbaar maken. Evaluatie N.v.t. Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10

: Concept NRD planMER RES 2.0 Groene Metropoolregio (at22001492) : Zienswijze gemeente Beuningen concept-NRD voor RES 2.0 (UI22.05699) : Kennisgeving en publicatie NRD voor zienswijzen (at22001513) : Infographic NRD planMER (at22001493) : Raadsbrief planMER RES Arnhem-Nijmegen (UI21.07113) : Verslagen omgevingsdialogen (at22001495) : Verwerkt input omgevingsdialogen (at22001496) : Vraag & Antwoord raadswebinars NRD en planMER (at22001497) : Vraag & Antwoord keuzes in NRD (at22001498)

Burgemeester en wethouders, Dyanne Kocken secretaris

Besluit d.d.

Daphne Bergman burgemeester