R05 Presentatie thema avond Geluid Slagschaduw.pdf
Tekst van het document
Windpark Beuningen Slagschaduw en geluid
1
Voorstellen Steven Velthuijsen Sinds 2010 bij
Werkzaamheden bij Bosch & van Rijn:
Bosch & van Rijn
•
Tientallen geluid- en slagschaduwonderzoeken
•
Milieueffectrapportages
•
Ruimtelijke procedures
•
Beleidsadvies rijk, provincies, gemeenten
• Natuurkunde
•
Second opinions
• Energy Science
•
Projectleiding
•
Procesbegeleiding
Achtergrond:
2
Deze presentatie 1) Slagschaduw 1) Introductie 2) Rekenwijze en norm 3) Situatie Beuningen
2) Geluid 1) 2) 3) 4)
Introductie Norm Laagfrequent geluid Situatie Beuningen
Windpark Beuningen: Uitgebreide onderzoeken uitgevoerd en ingediend ter ondersteuning van bestemmingsplanwijziging en vergunningaanvraag. Doel: - Toetsen of aan landelijke normen kan worden voldaan - Checken of sprake is van ‘goede ruimtelijke ordening’
3
Slagschaduw Slagschaduw windenergie: schaduw van bewegende wieken Hinderlijk als deze over ramen beweegt: steeds wisselende lichtsterkte Slagschaduw draait mee met de zon
4
Slagschaduw - norm Slagschaduw is hinderlijk. Daarom zeer strenge norm: per woning niet meer dan 5:40 uur slagschaduw per jaar. Als er teveel slagschaduw dreigt moet de windturbine worden stilgezet. Geautomatiseerd d.m.v. software.
5
Slagschaduw - berekening Gekke vorm van schaduw: Komt door stand van de zon. Winter: laag in het ZO en ZW -> schaduw in het NW en NO. Zomer: laag in het NO en NW -> schaduw in het ZW en ZO.
6
Slagschaduw – situatie Beuningen Gekke vorm van schaduw: Komt door stand van de zon.
Situatie zonder stilstandvoorziening!
Winter: laag in het ZO en ZW -> schaduw in het NW en NO. Zomer: laag in het NO en NW -> schaduw in het ZW en ZO.
7
Slagschaduw Voor WP Beuningen: bovenwettelijke stilstand.
Regels in ontwerp-Bestemmingsplan: “Het in gebruik nemen en houden van een windturbine is slechts toegestaan indien een stilstandsvoorziening is aangebracht in of op de turbine welke de windturbine stilzet zodra er bewegende slagschaduw op woningen binnen een straal van 12 keer de rotordiameter van de windturbine, gerekend vanaf de mast van de windturbine, optreedt.” 12 x rotordiameter = 2.160m in geval van maximale afmetingen
8
Geluid
9
Geluid - Introductie
Windturbines: ca. 101-106 dB op vol vermogen
De wet: 47 dB Lden & 41 dB Lnight Day: Evening: +5 dB Night: +10 dB -----------------------------------47 dB Lden
De wet in de praktijk: Gemiddelde belasting op gevel: 41 dB Maximale belasting op gevel: 45 dB Op de normgrens! 10
Geluid – Effect van geluidsnorm Van woningen op de normgrens belast: 9% ernstig gehinderd Vergelijkbaar met wegverkeer. Windturbinegeluid is hinderlijker, daarom is de norm strenger.
Luidste variant in vergunningaanvraag: 4 woningen op de normgrens belast
11
Geluid - Laagfrequent
Windturbines produceren (ook) laagfrequent geluid Net als scheepvaart, (spoor)wegen etc. Laagfrequent is klein deel van totaal Uit eerdere berekeningen blijkt: Bij voldoen aan norm: LFG binnenshuis <20 dB Onder waarnemingsdrempel Geen aanvullende norm nodig
infrageluid
LFG
‘normaal geluid’
12
Geluid - Laagfrequent
Voor alle geluid geldt: hoe verder weg, hoe zachter Laagfrequent geluid draagt verder dan ‘normaal’ geluid, dus op grote afstand is bijdrage relatief groter Door grote afstand tot woonkernen geen hinder verwacht
13
Geluid - Laagfrequent Overzicht van recent onderzoek RIVM (oktober 2020): groot literatuuronderzoek naar gezondheidseffecten van geluid van windturbines o.b.v. diverse wetenschappelijke artikelen “Geen eenduidig bewijs voor effecten anders dan hinder” “Betrokkenheid leidt tot betere acceptatie”
LUMC (De Laat) (2021?): literatuurstudie. Publicatie uitgesteld vanwege kritiek op onderzoeksopzet. “Lagere norm leidt tot minder hinder” “Om hinder te verlagen: verlaag de norm of houd 10x ashoogte aan tot woningen”
Metingen DM/OM (maart 2021): meetcampagne bij windturbine in Drenthe “Bijdrage laagfrequent geluid van windturbine beperkt”
Metingen N33 (jan 2021): meetcampagne bij windpark N33 (Veendam) Bij 4 windturbines bromtonen gemeten Uitzonderlijk; oorzaak wordt onderzocht door Arcadis en Siemens 14
Geluid – situatie Beuningen In MER onderzocht: Windturbinegeluid van 3 MER alternatieven: Geluidsproductie per windturbinetype Geluidsbelasting op woningen Cumulatie met andere geluidsbronnen (incl. zandwinning) Windturbinegeluid van definitieve opstelling: Geluidsproductie per windturbinetype (onder- en bovengrens bandbreedte) Geluidsbelasting op woningen Cumulatie met andere geluidsbronnen
15
Geluid – situatie Beuningen - geluidsproductie
VKA bovengrens
Kleiner is niet stiller!
MER alternatief 2
MER alternatief 3 MER alternatief 1
Jaargemiddelde bronsterkte LE,den houdt rekening met het lokale windaanbod.
VKA ondergrens
16
Geluid – situatie Beuningen
• Conclusies MER geluid: Een kleiner aantal grotere windturbines scoort beter dan een groter aantal kleinere windturbines. Afstand tot woonkernen is zodanig groot dat geen significante effecten te verwachten zijn. Cumulatie met andere geluidsbronnen speelt geen grote rol.
• Vergunningaanvraag: bandbreedte • Door nabijgelegen woningen effectief weinig verschil: er moet sowieso teruggeregeld worden. • Verschil wordt dan een kwestie van rendement (meer terugregelen = minder energieopbrengst)
17
Geluid – situatie Beuningen
18
Geluid – situatie Beuningen
19
Geluid – situatie Beuningen - Cumulatie Geluid van windturbines komt bovenop bestaande belasting. Daarom onderzocht wat toename van cumulatieve geluidsbelasting is. Maatgevende toetspunten (ca. 140). Huidig geluid voornamelijk vanwege wegverkeer, industrielawaai en zandwinning. Huidige (en toekomstige) geluidsbelasting als gevolg van deze bronnen onderzocht door LBP | Sight Geluidsbelasting van het windpark bij deze waarden opgeteld om de toename vast te stellen.
20
Geluid – situatie Beuningen - Cumulatie
21
Einde / Ruimte voor vragen
22
Reservesheets
23
VKA 5 Windturbines (posities liggen vast) Definitieve type pas gekozen na onherroepelijk worden vergunning Vergunning op bandbreedte: • • • •
RD: Ashoogte: Tiphoogte: Opbrengst:
150-180m 140 -170m max 245m 17.000 – 25.000 MWh per jaar per windturbine
VKA wordt onderzocht op basis van dezelfde criteria en milieueffecten
24
Geluid Voor VKA onderzocht Hoeveel woningen binnen 47 dB Lden-contour (normgrens) Hoeveel woningen binnen 42 dB Lden-contour (aan norm voldoen betekent niet ‘geen hinder’) Cumulatie met ander geluid (m.n. wegverkeer en industrie) ‘Relatieve beoordeling’: aantal woningen t.o.v. hoeveelheid geproduceerde energie.
Aantal woningen met Lden > 42 dB
Aantal woningen met Lden > 47 dB
Ondergrens
13
1
Bovengrens
22
4
25
Geluid – Wettelijke norm
26
Rekenwijze Windturbines en woningen in rekenmodel. Per adres is de geluidsbelasting berekend. Daarnaast is een ‘contour’ getekend. Binnen de contour betekent: er moeten maatregelen getroffen worden om aan de norm te voldoen.
Rekenmodel houdt rekening met: - Windsnelheid - Windrichting - Bodemeffecten Maar niet met: - Afscherming - Reflectie
‘Maatregelen’: wieken iets kantelen: minder geluid, maar ook minder opbrengst.
Omdat het precieze type nog niet bekend is: Zowel een stil als een luid type doorgerekend.
27
Norm - Windroos
Voorbeeld
Effect wordt wel meegenomen in berekening, Maar heeft pas effect op grote afstand (>1km), door middeling over het jaar
28
Slagschaduw – hoe ontstaat het?
29
Slagschaduw – Wettelijke norm
30
Gezondheid Windturbines veroorzaken geen directe gezondheidsklachten. Wel ervaart men hinder met name door geluid (bron: RIVM) Indien aan normen voor geluid en slagschaduw wordt voldaan: belang volksgezondheid voldoende meegenomen. (bron: Raad van State). Desondanks: GES uitgevoerd (Gezondheidseffectscreening). O.b.v. cumulatief geluid (dus met wegverkeer en industrie).
Conclusie: Weinig verschil tussen onder- en bovengrens
31
Slagschaduw Voor VKA onderzocht Hoeveel woningen binnen 5:40u-contour (normgrens) Hoeveel woningen binnen 0u-contour (aan norm voldoen betekent niet ‘geen hinder’) ‘Relatieve beoordeling’: aantal woningen t.o.v. hoeveelheid geproduceerde energie.
Aantal woningen met > 0 u/jr
met > 5:40 u/jr
Ondergrens
3113
38
Bovengrens
3194
69
32
Energieproductie Enige ‘positieve’ milieueffect; moet opwegen tegen alle negatieve effecten! Berekend op basis van lokale windsnelheid en productiegegevens van bestaande windturbinetypen. Alternatief
Productie (MWh/jr)
Productie (TJ/jr)
Ondergrens
81.500
293 TJ
Bovengrens
122.000
440 TJ
33