Presentatiesheets - Informatiebijeenkomst Veiligheid en Handhaving (gemeente Beuningen)

Informatiebijeenkomst Veiligheid en Handhaving Gemeenteraad 26 november 2024

Agenda • Opening door Daphne Bergman • Krapte en thema’s/trends bij de politie door Chris Hofman, Wijkagent expert • Strategisch beleid en aanpak veiligheid en handhaving • Weerbare samenleving • Pauze • Inzoomen op wat we doen in Beuningen • Zorg en Veiligheid • Ondermijning • Toezicht en handhaving

Opening Door Daphne Bergman

Inleiding - Weerbare samenleving (Landelijk) ‘het vermogen van de samenleving om voorbereid te zijn op maatschappelijke ontwrichting, deze te weerstaan, te absorberen en/of een nieuw evenwicht te bereiken’. De samenleving om ons heen verandert voortdurend en steeds sneller. Ook op het gebied van veiligheid. We leven in een onrustige tijd. • De coronacrisis, waar de gevolgen niet alleen invloed hebben op de (fysieke) gezondheid, maar dat ook psychische, sociale en economische gevolgen kent • Oorlogen en vluchtelingencrisis • Klimaatveranderingen • Pandemieën • Afnemend vertrouwen in de overheid

Politie Chris Hofman, Wijkagent expert politie

Crisisbeheersing (Veiligheidsregio)

Openbare orde, veiligheid en handhaving

De Veiligheidsregio is wettelijk verantwoordelijk voor de voorbereiding op rampen en crisissen, brandweerzorg en ambulancezorg

Structuur

Gezagsdriehoek Tweestromenland (Politie - OM - Gemeente)

Sturing, coördinatie en regievoering

Integraal Veiligheidsplan 2023 - 2026 Lokaal veiligheidsplan 2023 - 2026 Uitvoeringsplan 2023 - 2026

Concrete acties per veiligheidsthema

Zorg en Veiligheid Aanpak ondermijning

Prioriteiten

Verkeersveiligheid

Maatschappelijke onrust Digitale veiligheid

Strategisch beleid en aanpak veiligheid en handhaving Op basis van Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023 - 2026

Strategisch beleid en aanpak veiligheid en handhaving Misie en Visie integraal veiligheidsplan Tweestromenland ‘Samen veilig vooruit’. Vanuit deze missie bouwen we in Tweestromenland gestaag verder aan een veilige leefomgeving voor iedere inwoner. Er wordt geïnvesteerd in de veiligheid van de inwoners door intensief en integraal samen te werken met andere gemeenten, maar ook met politie, openbaar ministerie, RIEC en andere relevante partners. De gemeenten nemen hierin de leiding en ondersteunen veiligheidspartners waar nodig. In de aanpak staat preventie voorop, maar we pakken ook door waar het nodig is. Samen met inwoners en andere partners streven de gemeenten naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren.

Ambitie Tweestromenland wil voor haar inwoners een veilig gebied zijn om in te wonen, te werken en te leven. Daarom is investering op bewustwording, voorlichting en controle aan de voorkant van belang. Niet alles kan echter voorkomen worden. Het veiligheidsbeleid vraagt tevens om permanent onderhoud en om ingrijpen daar waar nodig.

Strategisch beleid en aanpak veiligheid en handhaving Uitgangspunten integraal veiligheidsplan Tweestromenland • Veiligheid is van ons samen • Multidisciplinaire samenwerking • Ook inwoners moeten hun verantwoordelijkheid nemen • Onveiligheid, overlast en criminaliteit beperken zich niet tot gemeentegrenzen • Aandacht voor couleur locale • Afstemming op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau • Gezamenlijke thema's • Samenwerking en afstemming op Gelderland-Zuid of op het niveau van OostNederland ⚬ Districtelijk veiligheidsoverleg ⚬ Districtelijk Regieteam Ondermijning ⚬ Bestuurlijk Overleg Netwerk Zorg en Veiligheid

Strategisch beleid en aanpak veiligheid en handhaving PRIORITEITEN Uit Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023 - 2026

Prioriteit Zorg en Veiligheid Voorkomen van overlast en criminaliteit door kwetsbare personen ‘weerbaarder’ te maken en hen toe te leiden naar passende zorg. • Toegenomen en hardnekkige problematiek rondom de overlast van verwarde personen. • Tegelijk zijn deze personen ook kwetsbaar en worden zij sneller slachtoffer van criminelen die hen bijvoorbeeld werven voor criminele activiteiten.

Aanpak • Organiseren verbinding tussen sociaal-, zorg- en veiligheidsdomein. • Goed zicht op elkaars bevoegdheden, verantwoordelijkheden en (on)mogelijkheden. • Versterken van sociale samenhang en meer vertrouwen in de overheid. • Inzetten op preventie en bestuurlijke maatregelen. • Heldere communicatie richting inwoners of hulpbehoevende waar men met welke hulpvraag terecht kan.

Prioriteit Ondermijning De gemeenten in Tweestromenland bieden geen ruimte voor (ondermijnende) criminaliteit. We streven naar een weerbare samenleving en -organisatie en continueren en verstevigen de bestuurlijke en integrale aanpak. • Weerbaarheid van onze samenleving staat onder druk • Enorme opgave • Invloed op onze samenleving is groot

Aanpak • Terugdringen ondermijnende criminaliteit. • Vroegtijdig, effectief en waar nodig hard op te treden. • Stevige integrale aanpak. • Opbouwen goede informatiepositie op te bouwen. • Onderzoeken van de mogelijkheden van bestuurlijke maatregelen. • Voorlichting en preventiecampagnes. • Betrekken inwoners en ondernemers in Tweestromenland. Bijv. via MMA. • Gelderse norm - samen een basis tegen ondermijning.

Toezicht en handhaving

Toezicht en handhaving In welke zes domeinen kunnen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) actief zijn? Domein I

Domein II

Domein III Domein IV Domein V Domein VI

Openbare ruimte: aanpak van overlast, verloedering of veiligheid voor zover dit laatste niet ziet op de openbare orde. Het gaat daarbij om overtredingen die de leefbaarheid aantasten en niet zien op de openbare ruimte. Milieu, welzijn en infra: natuur en milieu, arbeidsinspectie, voedsel- & warencontroles, dierenwelzijn, openbare gezondheid, fysieke leefomgeving (zoals gebouwen, parken, schone lucht, rivieren, bossen) en infrastructuur. Onderwijs: handhaving leerplichtwet en andere wet- en regelgeving die daarmee te maken heeft. Openbaar vervoer: strafbare feiten opsporen binnen het domein openbaar vervoer. Werk, inkomen en zorg: strafrechtelijke handhaving op het gebied van werk, inkomen, belastingen en sociale zaken. Generieke opsporing: restcategorie boa's met meestal algemene opsporingsbevoegdheid

Dilemma's

Zorg en Veiligheid • Eerste inzet vaak door politie i.p.v. gespecialiseerde zorginstantie • Niet altijd passende zorg beschikbaar • Decentralisatie en daardoor wonen in woonwijk • Beschikbare geschikte woningen

Ondermijning • Bestuursrecht vs strafrecht • Sluiten woning o.b.v. drugsvondst of openbare orde verstoring (daders/slachtoffers)

Toezicht en Handhaving • Beperkte inzetbaarheid, ook bij samenwerkingspartners vereist het maken van keuzenen prioriteren.

Weerbare samenleving

Weerbare samenleving (lokaal) De weerbaarheid van onze lokale samenleving en van onze gemeentelijke organisatie is om criminele netwerken en structuren buiten de deur te houden. Dat is onze opgave. We streven naar preventie, bewustzijn, alertheid en het handelingsperspectief van bewoners, ondernemers en medewerkers om zichzelf te beschermen en ondermijning te durven melden als dat nodig is. Waar nodig wordt handhavend opgetreden. Maar het gaat ook over weerbaarheid voor en door kwetsbare personen in onze gemeente. Laagdrempelige zorg. De weg weten in het zorglandschap. En weten waar je terecht kunt als je zorgen om iemand hebt. Maar ook sociale acceptatie en begrip in de wijk.

Pauze

Samenwerkingspartners Intern • Juridische Zaken • Sociaal Team • Vergunningverlener • Omgevingsdienst • Beheer/buitendienst • Inkomen • Publiekszaken • Ondermijningsteam Tweestromenland

Extern • Politie • Woningbouwcorporatie • Buurtbemiddeling • Meldpunt Bijzondere Zorg • Zorg- en Veiligheidshuis • Reclassering • Openbaar Ministerie • Straatcoaches en jongerenwerkers • Zorginstanties o.a. Pro Persona, Iriszorg, Onder de Bomen, Grand Care

• Regionaal infromatie en expertise centrum • Tweestromenland gemeenten • Platform veilig ondernemen • Inwoners

Zorg en Veiligheid

Zorg en Veiligheid

Complexe casuïstiek

Lokaal zorgnetwerk: afstemming met Sociaal Team, wijkagenten, Woonwaarts en Openbare orde en Veiligheid • Signaal uitlopen en borgen dat een casus is of wordt ondergebracht • Woningontruimingen

Casuïstiek kan ook gecoördineerd worden vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis, Meldpunt Bijzondere Zorg (GGD) of Veilig Thuis Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE)

Context

Betrokken

Fase 1

Er zijn geen problemen of ber bestaan alleen vermoeders van problemen

Zelfredzaam

Fase 2

Enkelvoudige problematiek

Bijvoorbeeld: Huisarts, wijkagent, medewerkers Sociaal Team

Fase 3

Complexe problemen op meerdere leefgebieden en domeinen. De veiligheid van de persoon of zijn/haar omgeving is in het geding

Procesregisseur Sociaal Team en medewerekrr Veiligheid geïnformeerd of betrokken

Fase 4

De problemen zijn complex en groot. De situaite escaleert. Maatschappelijke onrust, veiligheid vna meerdere personen is in het gevaar

Procesregisseur Sociaal Team in Samenwerking met medewerker Veiligheid

Zorg en Veiligheid

Voorbeelden casuïstiek

• Mensen met onbegrepen/verward gedrag • Overlast in de buurt - als inzet buurtbemiddeling niet kan of niet slaagt - bijvoorbeeld intimidatie en bedreigingen • Hoarders / verzamelaars • Drugs / prostitutie • Zedenzaken met (eventuele) maatschappelijke onrust • Criminaliteit / strafrecht / ondermijning • Inzet Wet Tijdelijk Huisverbod (HTW) • Inzet Wet Verplichte GGZ (WVGGZ) door crisismaatregel of zorgmachtiging Er is vaak sprake van onderliggende problemen zoals psychisiche aandoeningen, verslavingen, een verstandelijke beperking of ouderdomsklachten. Daarnaast is er afstemming over bijvoorbeeld Overweeghuis, Hof van Wezel, Vluchtelingen, Dak- en Thuislozen.

Zorg en Veiligheid

Wat zijn de mogelijkheden bij complexe casuïstiek • Basis is afstemming en samenwerking tussen zorg en veiligheid • Maatwerk en lange adem • Woonwaarts - wijkregisseur / gedragsmaatregel / voorwaarden / woningontruiming • Politie - zorgmelding bij Veilig Thuis of MBZ / bestuurlijke rapportage • Overleg organiseren met inwoner en betrokken partijen • Gezagsdriehoek voor afstemming tussen gemeente, Politie en OM • Doorbraakmethode - problematiek die niet past in één van de wetten en regelingen en er toch doorbraak nodig is • Belangrijk is contact met alle betrokkenen. Dus zowel slachtoffer als verdachte, zowel overlastgevers als familie en buren

Mogelijkheden

Zorg en Veiligheid

Opties

Inzetten van zorg/begeleiding / behandeling

Juridische trajecten

Melden (zowel hulpverleners als inwoners)

Vrijwillig kader een inwoner kiest vrijwillig voor inzet van zorg / begeleiding / behandeling

Civielrecht Tussen inwoners onderling (informatie bij juridisch loket of rechtsbijstand)

Meldpunt bijzondere Zorg of Landelijk meldpunt zorgwekkend gedrag.

Gedwongen kader behandeling wordt door de rechter verplicht

Strafrecht er wordt een straf opgelegd - hierin kan als voorwaarde ook zorg / begeleiding / behandeling worden gekoppeld

Meldpunt Bijzondere Zorg (van de GGD)

Bestuursrecht Dit zijn de mogelijkheden vanuit gemeente. Denk aan: 1.Handhaven omdat er wordt afgeweken van bestemmingsplan of op basis van bijvoorbeeld constructie - brandgevaar - milieu 2.Wet Woonoverlast geeft de burgemeester mogelijkheid om specifieke gedragsaanwijzingen te geven aan overlast gevende (als waarschuwing, mediation of buurtbemiddeling niet werken). Als deze gerichte aanpak niet werkt, kan als nog de woning gesloten worden.

Handelingskader Verward gedrag /casuïstiek

Zorg en Veiligheid

Mensen met verward of onbegrepen gedrag - kwetsbare personen

Wie? • Vaak zien we dat er bij deze personen een opeenstapeling is van persoonlijke problemen zoals werkloosheid, schulden, psychische klachten, verwardheid/dementie, verstandelijke beperking, verslaving enz. • Kwetsbaar voor misbruik of juist zelf vervallen in criminaliteit of het veroorzaken van overlast • Wonen is een uitdaging • Signaal Woonwaarts toename aan vervuiling woningen - aanpak hiervoor is in voorbereiding

Eerder genoemde dilemma's • Toename van verwarde/kwetsbare personen • Eerste inzet vaak door politie i.p.v. gespecialiseerde zorginstanties • Niet altijd passende zorg beschikbaar • Decentralisatie en daardoor wonen in een woonwijk • Beschikbare geschikte woningen

Zorg en Veiligheid

Mensen met verward of onbegrepen gedrag - kwetsbare personen

Aanpak mensen met verward gedrag • Crisisbeoordelingskamer in plaats van politiecel • Passend vervoer in plaats van politiewagen • Wijk GGZ - laagdrempelig - professionals en ervaringsdeskundigen • Training MHFA (Mental Health First Aid) • Meldpunt Bijzondere Zorg (GGD) ook voor meldingen van inwoners • Inloop lxta Noa (psychische kwetsbaarheid) • Ambulante begeleiding vanuit Sociaal Team • Beschermd wonen • Maatschappelijke opvang • POH ggz (ook POH jeugd) • Pro persona connext (webinars / KOP-groepen / gespreksgroepen)

Zorg en Veiligheid

Nazorg (ex) gedetineerden

• In ontwikkeling • Contact leggen tijdens detentie • Ondersteuning voor achtergebleven gezin/partner • Samenwerken naar terugkeer: ⚬ Wonen ⚬ Financiën ⚬ Netwerk ⚬ Gezondheid ⚬ Werk ⚬ Zingeving

Zorg en Veiligheid

Radicalisering / Polarisatie / Soevereinen Soevereinen zijn Nederlandse staatsburgers die zich niet langer aan de regels en wetten willen houden • Handelingskader voor Munitax - Leerplicht - Sociaal Team - Toezichthouders - Publiekszaken • Onderdeel van traningen radicalisering en extremisme • Themabijeenkomsten bestuurders, veiligheid en aandachtsfunctionarissen • Netwerkanalyse • Radicaliseringstafel Zorg en Veiligheidshuis

Ondermijning

Bewustwording

Ondermijning

Extern • Mobiel Media Lab politie en uitbuitingscontainer mensenhandel • Drugstonnen en VR-brillen op de veiligheidsmarkt • Social advertising campagne ‘Samen voor een veilige buurt’ over de gevaren van de productie van drugs en het dumpen van drugsafval • Veel communicatie over verschillende onderwerpen

Intern • Lokaal ondermijningsoverleg om signalen op te halen • Intern en extern meldpunt ondermijning

Ondermijning

Weerbaar Gelderland - Zuid

Ondersteuning • Training en bewustwording • Project leegstand • Prostitutie controles • Juridische ondersteuning bij casuïstiek • Helpende handjes bij het opstellen van regionale beleidsstukken • Komende jaren structurele middelen

TERUG NAAR AGENDA PAGINA

Bestuurlijke rapportage

Ondermijning

Bestuurlijke rapportage De gemeente kan door de politie middels een bestuurlijke rapportage worden geïnformeerd of een incident wat heeft plaatsgevonden, een controle die zij hebben uitgevoerd of een overtreding van de APV die zij hebben geconstateerd. De politie vraagt de burgemeester dan een passende bestuurlijke maatregel te treffen.

Bestuurlijke maatregelen

Ondermijning

Wet Bibob Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur In 2024:

10 afgeronde Bibobonderzoeken

Nieuwe Bibobbeleidsregels tweede tranche

Actualisatie Bibobvragenlijsten om duidelijker te maken voor aanvragers

Toezicht en handhaving

Toezicht en handhaving

APV en bijzondere wetten Wat doen wij? • De APV-vergunningverlener, APV-toezicht en APV-handhaving • Handhaving op bijzondere wetgeving: o.a. Alcoholwet, Opiumwet en Winkeltijdenwet

Handhaving

Toezicht en handhaving

De boa Openbare ruimte heeft een breed pakket aan bevoegdheden waarmee het lokale veiligheidsbeleid gericht op de aanpak van overlast, kleine ergernissen en andere feiten die de leefbaarheid aantasten binnen de openbare ruimte, kan worden gehandhaafd. Beleidsregels buitengewoon opsporingsambtenaar 2024

• Boa geworven, vanaf 1 januari aan de slag (totaal 2 fte) • Prioritering opnieuw bekeken eerste helft 2025

Toezicht en handhaving

Jeugdgroepenoverleg • Straatcoaches • Jeugdagent • BOA • Leerplichtambtenaar • Procesregisseur Sociaal Team • School maatschappelijk werk • Wijkcoördinator • Beleidsmedewerker Jeugd • Beleidsmedewerker Veiligheid

Weerbare jeugd Wat doen wij? • Jeugdconvenant met werkwijze • Netwerk om jongeren zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen • Communicatie in de Maas & Waler ‘ontmoeten mag’ • Individuele problematiek wordt opgepakt door Sociaal Team • Politie maakt zorgmeldingen bij problematiek • Hackshield

Toezicht en handhaving

Proces veilig buitengebied Ontwikkelingen • Schoon, heel en veilig buitengebied • Stakeholdersoverleg • Certificering • Groene nacht controles • Uitvoeringsplan 2024-2025-2026 • Boeren borrel bij de agrariërs • Convenant handhaven op elkaars grondgebied regio Oost-Nederland

Samenwerking, meer nodig dan ooit