NIEUW Bijlage 3 Accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Beuningen Boekjaar 2024
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Beuningen Postbus 14 6640 AA Beuningen Onderwerp: Accountantsverslag 2024 Kenmerk: 26 juni 2025 Geachte leden van de gemeenteraad,
In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Beuningen, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 24 juli 2024, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn op 19 juni 2025 afgestemd met de portefeuillehouder financiën, de gemeentesecretaris, de auditcommissie en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij hebben u op 26 juni 2025 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2024.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en danken de gemeente Beuningen voor de prettige en constructieve samenwerking.
Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V.
drs. G.J.P. den Brok RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Financiële positie 4. Belangrijkste bevindingen 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen
pagina | 3
1
Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring verstrekt.
Het jaarverslag is conform NV COS 720 (de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie) verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de actuele voorschriften.
Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijken geen materiële ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden.
Wij resteren geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage. Daarnaast merken wij op dat de trend van een jaarlijkse toename van het aantal te verantwoorden regelingen zich lijkt te keren. Ten opzichte van voorgaand jaar is het aantal te verantwoorden regelingen beperkt afgenomen (2023: 28 regelingen, 2024: 24 regelingen). Evenwel heeft het grote aantal regelingen wederom een extra inspanning van zowel de organisatie gemeente Beuningen als van het controleteam gevraagd. De gemeente Beuningen heeft (conform voorgaand jaar) er bewust voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag, ondanks dat dit als gevolg van het uitblijven van de formele wijziging van de BBV en BADO in formele zin nog niet verplicht is. Op deze wijze is invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen, zoals de wetgever had beoogd. Bovendien wordt invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Tevens kunnen de provincie en het Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces goed is verlopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. Wij hebben zo goed mogelijk invulling gegeven aan de verbeterpunten zoals naar voren gekomen zijn gekomen uit de evaluatie van de vorige controle, om onze dienstverlening verder te verbeteren. Voor komend jaar hebben wij reeds afspraken gepland om de controleprocessen vanuit de gemeente (VIC) meer te integreren met onze werkzaamheden, waarmee we de efficiëntie van de controle verder kunnen ontwikkelen.
pagina | 5
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Het totaal van de rechtmatigheidsbevindingen van het college in 2024 komt uit op afgerond € 9,3 miljoen. Daarmee overschrijdt het college de door u vastgestelde verantwoordingsgrens. De bevindingen zien enerzijds toe op een overschrijding van de lasten en kredieten (€ 6,6 miljoen). Anderzijds hebben de rechtmatigheidsbevindingen betrekking op het niet voldoen aan de Europese aanbestedingsregels (€ 2,7 miljoen).
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen van de gemeentescretaris en de raadsgriffier over 2024 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Beuningen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Inzake de kosten Jeugdwet en de Wmo steunt de gemeente voor het vaststellen van de prestatielevering (deels) op productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een controleverklaring. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de ontvangen controleverklaringen resteert inzake de kosten Jeugdwet en WMO een onzekerheid van € 1,5 miljoen.
De gemeente heeft de totale kosten inzake de PGB budgetten gebaseerd op de schatting van de SVB. Evenals vorig jaar heeft geen sluitende controle op de levering van de zorg plaatsgevonden door de SVB. De gemeente heeft aanvullend zelf door middel van een steekproef gecontroleerd en vastgesteld dat deze zorg is geleverd.
Het boekjaar 2024 sluit met een financieel resultaat van positief € 5,7 miljoen (2023: positief € 7,7 miljoen). De totale vermogenspositie van de gemeente bedraagt € 35,0 miljoen (2023: € 29,9 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 32% (2023: 28%). De vermogenspositie (zie ook hoofdstuk 3) is daarmee gezond te noemen. Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit van de gemeente Beuningen toereikend is. De weerstandscapaciteit is van voldoende omvang om de geïdentificeerde risico's te kunnen opvangen. De begroting 2025 is met € 0,1 miljoen sluitend, maar voor de jaren daarna wordt een negatief resultaat begroot als gevolg van de terugval in de omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
pagina | 6
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 7
2
Opdracht, scope en uitkomsten
pagina | 8
2. Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:
Grondslag
Controle Baker Tilly*
Controleprotocol Beuningen **
Goedkeuringstolerantie fouten
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 930K
€ 804K
• De jaarrekening; en
Goedkeuringstolerantie onzekerheden
3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 2.790K
€ 2.412K
• Bijlagen.
Rapporteringstolerantie
conform gemeentelijk controleprotocol
€ 46,5K
€ 80,4K
• Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen);
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 24 juli 2024 heeft u ons opdracht
* = op basis van concept jaarrekening 2024. ** = op basis van primaire begroting.
gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, zijn beperkt lager dan de toleranties voor de controle op de getrouwheid (BT en Beuningen). Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van
Overzicht toleranties
de volgende toleranties: Grondslag
Bedrag
Verantwoordingsgrens
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 818K
Rapporteringstolerantie
conform financiële verordening zoals vastgesteld op 22 mei 2023
€ 700K
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 930.000 en is 1% van de totale lasten (inclusief mutaties reserves). Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 18 maart 2025 vastgestelde ‘Controleprotocol 2024 Beuningen’.
pagina | 9
2. Opdracht, scope en uitkomsten Kernpunten en significante risico’s in de controle
Uitkomsten
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder
Wij hebben bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring
andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
voor de getrouwheid afgegeven.
• Waardering van uw grondexploitaties; • Prestatielevering inkopen;
De
• Onterechte handmatige betalingen waardoor de lasten ten onrechte zijn
accountantsverslag.
geconstateerde
fouten
zijn
opgenomen
en
onzekerheden
in
bijlage
B
van
dit
binnen
de
verantwoord; • Wet Normering Topinkomens;
De
• Prestatielevering sociaal domein;
goedkeuringstoleranties en hebben derhalve geen gevolgen voor ons
• Risico dat het management van de gemeente de procesafspraken
oordeel van de controleverklaring.
genoemde
fouten
blijven
doorbreekt, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels; • Het risico dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening geen getrouw
beeld
geeft
doordat
onrechtmatigheden
onvolledig
zijn
verantwoord in de rechtmatigheids-verantwoording ten aanzien van het onderdeel aanbestedingsrechtmatigheid.
pagina | 10
2. Opdracht, scope en uitkomsten Interne beheersing
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole, beoordeeld. Wij merken daarbij op dat onze werkzaamheden niet gericht zijn op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. Onze rapportage naar aanleiding van de interimcontrole (managementletter) bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne
beheersing, die bij een eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen.
Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij een managementletter opgesteld. De definitieve managementletter hebben wij op 30 januari 2025 aan u verstrekt.
De gemeente Beuningen is continu bezig met het verbeteren en door te groeien naar een risicobewuste organisatie.
2. Opdracht, scope en uitkomsten Frauderisico’s en continuïteit
op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren. Dit risico
Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat, gelijk aan voorgaand jaar,
ziet in onze optiek met name toe op het verschuiven tussen verschillende
een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude
budgetten, Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in
en een met betrekking tot continuïteit. Hierna wordt uiteengezet hoe de
zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de
accountant bij de controleaanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude
volgende werkzaamheden verricht:
en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. De mate
• analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde
van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit in de
journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de
controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s, de
nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren;
omvang en aard van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding
• analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
van de werkzaamheden.
• doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college Frauderisico - Risico dat het management van de gemeente de
en de raad.
procesafspraken doorbreekt Het college danwel het management bevindt zich vanuit haar rol binnen de
Frauderisico - Het risico dat inkoopfacturen niet in overeenstemming zijn
organisatie in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het op basis van
met de geleverde prestatie omdat de prestatie niet is ontvangen,
hiërarchie in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en
waardoor de lasten uit inkopen niet nauwkeurig zijn verantwoord.
frauduleuze
interne
In de managementletter van 2024 (en jaren daarvoor) hebben wij
beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te
geconstateerd dat (i) centrale inkoop ontbreekt en (ii) de controle op de
werken. Een motief van het college of management zou hierbij kunnen zijn om
prestatielevering niet altijd zichtbaar is.
financiële
overzichten
op
te
stellen
door
pagina | 12
2. Opdracht, scope en uitkomsten Op basis van deze bevindingen is de beheersing van dit proces daarmee
Hierdoor bestaat de gelegenheid om via het betaalproces bewust betalingen
onvoldoende effectief.
aan onjuiste bankrekeningnummers te doen om zo gelden aan de organisatie te onttrekken.
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij aanvullende gegevensgerichte
werkzaamheden uitgevoerd op de verantwoorde lasten uit inkopen in de vorm
• We hebben de opzet, het bestaan van de interne beheersing rondom het
betaalproces gecontroleerd.
van een grotere statistische steekproef waarbij voor elke waarneming op basis
• Wij hebben een data-analyse op de uitgaande betalingen uitgeveord.
van onderliggende stukken is vastgesteld dat de prestatie (zowel de prijs- als
Hierbij hebben we aandacht besteedt aan bijzondere transacties, zoals
de hoeveelheid component) voldoende onderbouwd is.
betalingen aan instanties met meerdere bankrekeningen, dan wel bankrekeningen met meerdere namen.
Frauderisico - Het risico dat betalingen uitgevoerd worden aan niet-
rechthebbenden
Wij zijn gedurende de gehele controle alert geweest op indicaties van
Het risico ziet toe op betalingen waarbij enerzijds betalingen niet via de
(mogelijke) fraude. Tevens hebben wij navraag gedaan bij diverse
reguliere crediteurenadministratie en de daaruit voortvloeiende betaallijsten
functionarissen. Daarnaast hebben wij middels een schriftelijke bevestiging
gedaan worden, maar bankrekeningnummers handmatig worden ingevuld. En
door het college laten bevestigen dat alle gevallen van (mogelijke) fraude zijn
anderzijds betalingen naar crediteuren via het reguliere betaalproces
gemeld aan ons. Wij hebben tijdens onze controle geen specifieke
plaatsvinden, waarbij ten onrechte de stamgegevens (bankrekeningnummer)
aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude.
gewijzigd zijn.
pagina | 13
2. Opdracht, scope en uitkomsten Wij constateren dat fraude en fraudepreventie een onderwerp is waar de
(repressief) toezicht geplaatst. Daarnaast geven de financiële kengetallen
gemeente actief mee bezig is. Het college heeft een integriteitsbeleid en een
inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar
klokkenluidersregeling geïmplementeerd en beschikt over een interne
activiteiten in continuïteit kan voortzetten.
frauderisicoanalyse waarin frauderisico’s worden geïdentificeerd en relevante
interne controlemaatregelen gedefinieerd zijn om deze frauderisico’s te
Naleving wet- en regelgeving en overige
mitigeren.
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het
Continuïteit
hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid
Als onderdeel van de vereisten voor de nieuwe controleverklaring hebben wij
van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de
ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. Voor gemeenten geldt dat
controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of
vanwege de onbegrensde leencapaciteit bij de BNG (en daardoor beschikbare
vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van
liquiditeit)
belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar
per
definitie
geen
onzekerheid
kan
bestaan
over
de
continuïteitsveronderstelling. Naast de feitelijke discontinuïteit is ook de mate
taken te vervullen.
waarin de gemeente zelfstandig en autonoom (financieel) beleid kan voeren een belangrijke veronderstelling. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Beuningen een sluitende begroting heeft voor 2025. De provincie Gelderland
heeft in haar schrijven van 11 december 2024 de gemeente onder regulier
pagina | 14
2. Opdracht, scope en uitkomsten Corruptie en omkopingsrisico’s
• De gemeente Beuningen heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te
Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie
controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese
vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel
aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij
transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over
hebben
marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent
gecontroleerd.
zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie,
infrastructuur
et
cetera).
Hierdoor
hebben
wij
dit
als
aandachtspunt in onze controle meegenomen.
steekproefsgewijs
een
deel
van
deze
werkzaamheden
• Door middel van steekproeven vaststellen of voor alle inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. • Door
middel
van
steekproeven
vaststellen
of
bij
alle
materiële
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is
grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures
om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in
in materiële zin zijn gevolgd.
de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder
• Door middel van steekproeven vaststellen of alle verstrekte subsidies in
aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. De
overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn
gemeente Beuningen is op dit moment het inkoop- en aanbestedingsbeleid
verstrekt en definitief zijn vastgesteld.
verder aan het ontwikkelen.
Uit vorenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
pagina | 15
3
Financiële positie
pagina | 16
3. Financiële positie Vermogenspositie
Analyse van het resultaat
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31
Het resultaat vóór mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het
december 2024 volgens de jaarrekening € 34,9 miljoen.
gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 5,1 miljoen
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
positief. In de primitieve begroting was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 0,4 miljoen.
40.000 35.000 30.000
Het hieronder opgenomen overzicht geeft de ontwikkeling van het resultaat
25.000
(“gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten” en “gerealiseerde resultaat”)
20.000
weer over de jaren 2022 tot en met 2024.
15.000 10.000 5.000 0 2021 Algemene reserve
2022 2023 Bestemmingsreserve
2024
Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves (dus exclusief resultaat 2024) ter hoogte van € 29,2 miljoen is € 12,5 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 0,6 miljoen. Per saldo is gedurende 2024 € 0,6 miljoen onttrokken aan de reserves. Het gerealiseerde resultaat in 2024 bedraagt € 5,7 miljoen (positief).
pagina | 17
3. Financiële positie Wij constateren dat de afgelopen jaren in meerjarenperspectief positieve
Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1
resultaten worden gerealiseerd, zowel operationeel (saldo van baten en
januari 2024 jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele
lasten) als onder aan de streep (“gerealiseerde resultaat”). De forse omvang
lasten met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft.
van deze positieve resultaten werd altijd in belangrijke mate beïnvloed door
De inzet van het surplus algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit
incidentele posten. Voor 2022 en 2023 waren er forse meevallers als gevolg
gebruik als structurele bate bestempeld en is daarmee ook een uitzondering op
van de middelen ontvangen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
de regel dat reservemutaties incidenteel zijn. Het weerstandsvermogen moet
Evenals in 2022 en 2023 is er een meevaller op de opvang van Oekraïners.
daarbij dan wel, naar het oordeel van de toezichthouder, voldoende zijn.
Daarnaast zijn er ook voordelen behaald op kapitaallasten, grondexploitaties Voor boekjaar 2025 wordt nog een licht positief resultaat verwacht (€ 0,6 mio),
en op incidentele middelen.
maar voor de begrotingsjaren 2026-2028 is in de meerjarenbegroting een
Ravijnjaar
negatief operationeel resultaat van € 3,5 miljoen in 2026 begroot. Het
Vanaf 2026, het zogeheten ravijnjaar, dreigt een groot financieel tekort voor
begrotingstekort loopt, indien er niet wordt ingegrepen, op naar € 4,7 miljoen in
Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot moeilijke keuzes:
2028. Ten overvloede merken wij op dat niet alleen het formuleren van haalbare
vasthouden
ombuigingen van groot belang is, maar dat ook de monitoring van de realisatie
aan
bestaande
taken
en
voorzieningen
of
ingrijpende
hervormingen doorvoeren.
van de ombuigingen essentieel is.
Op 19 december 2024 is de notitie structurele baten en lasten van de commissie BBV gepubliceerd. Nieuw hierin is de mogelijkheid om het surplus van de algemene reserve in te zetten als (structurele) bate in de begroting. Dit surplus is het deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).
pagina | 18
3. Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar
De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een
de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Wij dienen vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze
Gemeente Kengetal
Landelijk
2024
2023
2024*
2023
paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden
Netto schuldquote
16%
28%
57%
38%
bevat.
Netto schuldquote gecorrigeerd
11%
23%
51%
32%
Solvabiliteit
32%
28%
35%
39%
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven van de
Grondexploitaties
12%
14%
7%
6%
financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt
Belastingcapaciteit
96%
94%
101%
100%
wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële
Structurele exploitatieruimte
1,4%
1,2%
2,0%
3,3%
kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de
* = op basis van begroting
ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Het kengetal schuldquote is gedaald ten opzichte van 2023, hetgeen een gunstige ontwikkeling is. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor de schuldquote geldt een signaalwaarde van 130 en bij percentages tussen de 100 en 130 is voorzichtigheid gevraagd. De schuldquote van de gemeente Beuningen blijft ruim onder de signaalwaarden.
pagina | 19
3. Financiële positie De solvabiliteit neemt toe naar 32% in 2024. Dit kengetal geeft inzicht in
Geconstateerd kan worden dat het gemeentelijke kengetal lager ligt dan het
de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen
landelijke en provinciale (begrote) gemiddelde, hetgeen als positief moet
te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen
worden gezien.
vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. De VNG
Op basis van het kengetal structurele exploitatieruimte blijkt dat er
hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de
structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige
bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer
begroting op te vangen. Op basis van de begroting 2025-2028 komt dit cijfer
goed aan te merken is. De gemeente Beuningen kent derhalve een solide
volgende jaren onder druk te staan en de verwachting is dat het zal afnemen
financieringspositie.
tot negatief 5,4% in 2028.
Het kengetal grondexploitaties geeft weer hoe de waarde van de in
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag
exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten.
is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente.
Dit wordt met name beïnvloed door het feit dat ook de zandwinning hierin
Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij
mee wordt genomen. Aangezien dit gerubriceerd wordt onder de
rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt
voorraden/ onderhandenwerk. Deze rubricering is in onze optiek ook
berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico’s.
passend aangezien ook hier nog resultaten onderhandenwerk moeten worden gerealiseerd.
Op de volgende pagina is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is
Het kengetal belastingcapaciteit laat de lastendruk in de gemeente
voornamelijk
opgebouwd
vanuit
Beuningen ten opzichte van het landelijk gemiddelde zien.
onderdeel van de algemene reserve.
de specifieke
weerstandsreserve
als
pagina | 20
3. Financiële positie Ten opzichte van 2023 zijn de door de gemeente ingeschatte risico’s in totale
2024
2023
2022
omvang beperkt gedaald van € 9,3 miljoen naar € 9,1 miljoen. De algemene
Weerstandscapaciteit
€ 17.129
€ 11.998
€ 11.577
reserve is door het positieve resultaat toegenomen, daardoor is de
Risico’s
€ 9.075
€ 9.295
€ 8.295
weerstandsratio eveneens gestegen.
Weerstandsratio
1,89
1,29
1,79
Er
is
sprake
van
een
stijging
(0,76%)
van
de
beschikbare
weerstandscapaciteit in 2024 ten opzichte van 2023. De stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit en de grotere stijging van de benodigde weerstandscapaciteit leiden ertoe dat de ratio van het weerstandsvermogen per 31 december 2024 gestegen is van 1,29 naar 1,89. Hiermee is sprake van een ruim voldoende weerstandsratio, zoals blijkt uit de tabel hiernaast.
pagina | 21
4
Belangrijkste bevindingen
pagina | 22
4. Belangrijkste bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
De gemeente heeft er evenwel voor gekozen de rechtmatigheids-
Met het goedkeuren van een aanpassing van de Gemeentewet door de
verantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf
Eerste Kamer op 27 september 2022 is de verplichting voor de accountant
bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag. Dat is ook zo
om een oordeel te geven over rechtmatigheid uit de wet gehaald. Sinds
vastgelegd in de vigerende gemeentelijke financiële verordening (ex artikel
voorgaand jaar wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de
212 Gemeentewet). Op deze wijze heeft de gemeente invulling gegeven aan
jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college zelf
de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen, zoals de
verantwoording af over rechtmatigheid. Dit doet het college door zelf een
wetgever had beoogd. Bovendien wordt zo invulling gegeven aan de lokale
oordeel te geven of
de totstandkoming van de lasten, de baten en de
afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen in de
balansmutaties in overeenstemming is met de door de gemeenteraad
aangepaste verordeningen. Tevens kunnen de toezichthouder en het Rijk
vastgestelde kaders. Deze kaders liggen vast in de begroting en
gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
de gemeentelijke verordeningen alsook in bepalingen in de relevante weten regelgeving.
Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 818.000) worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd. Ons
De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole en oordeelsvorming in de controleverklaring is echter nog altijd niet aangepast. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) bevatten nog
getrouwheidsoordeel over
het getrouwe beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten, lasten als van de activa en passiva ziet ook toe op de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording en daarmee op de juistheid en volledigheid van de in de rechtmatigheidsverantwoording vermelde rechtmatigheidsfouten.
niet de verplichting tot het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording.
pagina | 23
4. Belangrijkste bevindingen Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de
Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van
jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria
invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening
(kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de staat van
niet
baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte en de
rechtmatigheids-verantwoording
samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en passiva)
rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die
en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke rechtmatigheidsaspecten
ook gelden voor getrouwheid, te weten: het begrotingscriterium, het
van de baten, lasten en balansmutaties en raken niet de grootte en
voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik.
gerapporteerd
in
de
rechtmatigheidsverantwoording. komen
dus
alleen
In
de
de
drie
samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:
Begrotingscriterium De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van
de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen
uw
gemeente
begrotingsoverschrijdingen
om en welke
moet
worden
gegaan
begrotingsonrechtmatigheden
met als
acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).
pagina | 24
4. Belangrijkste bevindingen In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast aan dat
Voorwaardencriterium
het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de
paragraaf
uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen
bedrijfsvoering
in
het
jaarverslag.
Er
is
sprake
van
een
begrotingsonrechtmatigheid als het college:
voort uit externe- en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten
1. bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de
zoals:
doelgroep,
termijn,
grondslag,
administratieve
bepalingen,
gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of
normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur
investeringsbudgetten overschrijdt
zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u
en de begroting
niet tijdig
met
begrotingswijzigingen is aangepast; 2. toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld en 3. als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot (3) en deze niet tijdig gemeld zijn.
voor
vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens
(op
basis
van
individuele
en/of
cumulatieve
onrechtmatigheden) wordt overschreden. Wij hebben vastgesteld dat er op 2 programma’s (€ 3,95 miljoen) lastenoverschrijdingen zijn ten opzichte van de geautoriseerde begroting. De
Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de
overschrijdingen op de kredieten bedragen € 0,07 miljoen. Daarnaast is sprake
(Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is
van niet-tijdig gemelde overschrijdingen van € 1,79 mio. In de gemeentelijke
complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen. De
financiële verordening is door u afgesproken met het college in welke gevallen
gemeente heeft dit ook onderkend en heeft derhalve een spendanalyse
een begrotings- of kredietoverschrijding acceptabel is. Vorengenoemde
uitgevoerd.
aspecten worden conform de verantwoording als niet acceptabel aangemerkt, dus het totale saldo begrotingsonrechtmatigheden bedraagt € 5,29 mio.
pagina | 25
4. Belangrijkste bevindingen Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor 13
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 2,7
Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen
miljoen niet de juiste procedure is gevolgd.
ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag
Er zijn tot slot ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is
aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal
verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze
samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium.
situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en
Het college heeft een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld (als
Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).
onderdeel van het controleprotocol 2024). Deze is in maart 2025 door de
Maar ook bij bijvoorbeeld het niet naleven van de termijnen van de
Raad vastgesteld. We raden hierbij wel aan om een overkoepelend M&O
subsidieverordening. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV
beleid op te stellen.
betreffen
deze
afwijkingen
van
het
voorwaardencriterium
formele worden
Gezien het feit dat de bevindingen inzake begrotingsrechtmatigheid (€ 5,29
gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het
miljoen) en het voorwaardencriterium (€ 2,7 miljoen) gezamenlijk boven de
kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de
verantwoordingsgrens uitkomen heeft het college terecht geconcludeerd in
gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook
de rechtmatigheidsverantwoording dat de in de jaarrekening verantwoorde
toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de
baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn
jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is dus hiervoor
gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Het college heeft in de
niet noodzakelijk.
paragraaf bedrijfsvoering toegelicht hoe zij dit in de toekomst wil gaan
rechtmatigheidsfouten
die
in
de
paragraaf
bedrijfsvoering
voorkomen.
pagina | 26
4. Belangrijkste bevindingen Grondexploitatie
Algemeen
Ten opzichte van 31 december 2023 is de balanswaarde van de post
De waardering van de grondexploitaties is gebaseerd op diverse schattingen
grondexploitatie gewijzigd van € 11,9 miljoen naar € 11,4 miljoen. De wijziging
en aannames. Deze leiden tot geraamde nog te maken kosten voor de
van de boekwaarde gedurende 2024 is als volgt samen te vatten:
grondexploitaties binnen de gemeente Beuningen van € 4,6 miljoen en nog te
(x € 1.000)
2024
2023
Boekwaarde per 1 januari
11.889
12.601
Investeringen
+/+ 993
+/+ 944
Grondverkopen
-/- 1906
-/- 1.865
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten
+/+ 386
+/+ 226
Mutatie verliesvoorziening
+/+ 121
-/- 17
Boekwaarde per 31 december
11.483
11.889
Van de totale post wordt ca € 6,5 miljoen gevormd door de zandwinning Beuningse Plas. Het overige deel wordt gevormd door de grondexploitaties
realiseren opbrengsten van € 10,8 miljoen.
Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven.
45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
2021 2022 2023 2024 Bruto boekwaarde
Verliesvoorziening
Netto boekwaarde
Hoge Woerd, Asdonck, Ecowieck en Den Elt.
pagina | 27
4. Belangrijkste bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
een prijspeilcorrectie van 2,0% – 5,0% in 2025-2027 en 2% in 2028-2034.
De waardering van uw grondexploitaties is, zoals gesteld, voor een groot
Deze opbrengstenstijging is plausibel en ligt in lijn met de benchmark.
deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin
Disconteringsvoet
schattingen zijn
liggen diverse
De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd in de berekening van de
parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw
contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor
gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.
negatieve grondexploitaties is door de commissie BBV voor alle gemeenten
opgenomen.
Aan deze
schattingen
gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Kostenstijging
Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Dit percentage is door
De gehanteerde parameter voor de kostenstijging is voor de civieltechnische
de gemeente correct toegepast, waardoor wij deze parameter kwalificeren
kosten bepaald op 4,5% voor 2024 en 2025. Voor 2026 en 2027 is gerekend
als evenwichtig.
met 3,5%. Vanaf 2028 is 2,0% ingerekend. Voor de plankosten is voor 2024 en 2025 5,5% ingerekend en voor 2026 en 2027 op is de kostenstijging op
Rekenrente
3,5% gesteld. Vanaf 2026 wordt ook hier uitgegaan van 2,0%. Dit ligt in lijn
Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige
met de landelijke prijsindexcijfers en referentiemateriaal, zoals nu bekend
rekenrente van 2,5%. De rekenrente is gebaseerd op de huidige
zijn.
leningenportefeuille van gemeente Beuningen. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie
Opbrengstenstijging
rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter aanvaardbaar.
Voor de opbrengstenstijging vanuit woningbouw is rekening gehouden met
pagina | 28
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal Domein
Jeugdwet en Wmo - Zorg in natura
De gemeente Beuningen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein
De uitvoering van deze taken vindt plaats binnen de gemeente. Hiervoor zijn
waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben
zorgleveranciers gecontracteerd, die in opdracht van de gemeente zorg
wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie
leveren aan cliënten. De verantwoording van de daaruit voortkomende lasten
deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
vindt plaats in de jaarrekening van de gemeente, waardoor ook de
Onderdeel
Uitvoerder
Wijze van uitbesteding
Bepaling last boekjaar
eindverantwoordelijkheid
voor
de
controle
van
de
prestatielevering
uiteindelijk bij de gemeente berust. De gemeente is echter niet de
Uitkeringen (Participatiewet)
Zelfstandig
n.v.t
Werkelijke lasten
prestatieafnemer. Met de (grote) zorgaanbieders is daarom afgesproken dat
Jeugdwet
Zelfstandig
n.v.t.
Werkelijke lasten
zij op basis van het controleprotocol van Ketenbureau i-Sociaal Domein
WMO
Zelfstandig
n.v.t.
Werkelijke lasten
Pgb’s
Sociale verzekeringsbank
Mandatering
Afrekening op basis van werkelijke lasten
(iSD) een controleverklaring verstrekken over de juistheid en volledigheid van de geleverde en gedeclareerde zorg in natura (hierna: ZIN) over het betreffende boekjaar.
Uitkeringen (Participatiewet)
Deze (goedkeurende) controleverklaringen heeft de gemeente nodig om
De taken rondom de Participatiewet voert uw gemeente in eigen beheer uit.
zekerheid te krijgen dat alle gefactureerde zorg conform indicatie is geleverd
Wij hebben vastgesteld dat de uitkeringen in overeenstemming met de van
en gefactureerd, voor de juiste prijs is gefactureerd en aan een inwoner van
geldende wet- en regelgeving zijn verantwoord.
de gemeente is verstrekt.
pagina | 29
4. Belangrijkste bevindingen Ondanks de tijdige uitvraag van de controleverklaringen heeft uw gemeente
volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Dit
nog niet van alle zorgaanbieders een controleverklaring ontvangen.
betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en
Eveneens
wel
hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente
geen
Beuningen heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2024 toereikend
beschikbaar
is
niet
bekend
zijn
voor
uw
wanneer
deze
gemeente.
controleverklaringen
Daarbij
komt
dat
controleverklaringen worden gevraagd en ontvangen van aanbieders met
toegelicht.
minder dan € 125K omzet. Het voorgaande zorgt in de totale last uit hoofde van kosten levering jeugd en ZIN ad € 1,53 miljoen voor onzekerheden op
PGB’s
het gebied van de juistheid en volledigheid (getrouwheid) (Wmo: levering
De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2024 een verklaring
jeugd en ZIN van € 1,12 miljoen respectievelijk € 0,41 miljoen).
met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en een
Deze onzekerheden wegen wij mee in ons oordeel bij de jaarrekening van de
goedkeurende verklaring bij de Wmo ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB
gemeente.
geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden
budgetten.
De
impact
van
de
geconstateerde
Eigen bijdrage Wmo
fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde
Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of
projectiebrief
een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van
rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de
de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de
gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen
berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd
vast te stellen.
voor
de
gemeente
Beuningen
blijven
onder
onze
door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en
pagina | 30
4. Belangrijkste bevindingen PGB’s (vervolg)
welke naar 2025 is verschoven. Actualisatie van dit plan is noodzakelijk om
Uw gemeente heeft aanvullend zelf onderzocht of de kosten nauwkeurig en
deze voorziening in de toekomst te kunnen handhaven. Voor 2024 vinden wij
rechtmatig verantwoord zijn. Derhalve werken de fouten en onzekerheden
de inschatting nog acceptabel. Gezien de veroudering van dit plan mogen
niet door in ons oordeel bij de jaarstukken van de gemeente Beuningen.
geen lasten onttrokken worden volgens de BBV. De onttrekking aan de voorziening blijft gezien de omvang € 23k beneden de rapporteringstolerantie
Voorziening groot onderhoud
en hoeft daarom niet gecorrigeerd te worden.
Bij de gemeente Beuningen zijn er een drietal voorzieningen groot
onderhoud gevormd: de voorziening onderhoud gebouwen, de voorziening
Voorziening civieltechnische kunstwerken
wegenonderhoud en de voorziening civieltechnische kunstwerken.
Voor de voorziening civieltechnische kunstwerken is een beleidsplan opgesteld (2025 – 2029) welke op 30 juni 2025 wordt besproken in de Raad.
Voorziening onderhoud gebouwen
Hierin is een aanvullende dotatie opgenomen voor € 1,2 miljoen op basis van
Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud gebouwen is een nieuw
achterstallig onderhoud. Voor achterstallig onderhoud (kapitaalvernietiging
plan opgesteld (2025 – 2029) welke op 7 januari 2025 is goedgekeurd door
en/of onveilige situatie) mag conform BBV art 44 lid 1a BBV een voorziening
de Raad. Wij kunnen ons vinden in de uitgangspunten van deze voorziening.
worden gevormd (en ineens ten laste van de exploitatie worden gebracht).
Wel willen we benadrukken dat de dotatie in 2025 lager is dan de andere jaren en dat in basis sprake moet zijn van een gelijkmatige dotatie.
Overige voorzieningen Ten aanzien van de overige voorzieningen hebben wij geen bevindingen en
Voorziening wegenonderhoud Het beheerplan wat ten grondslag ligt aan deze voorziening is sterk
verouderd (2017 – 2022). Er zou een actualisering in 2024 plaatsvinden,
kunnen wij ons vinden in de door de gemeente gehanteerde uitgangspunten.
pagina | 31
4. Belangrijkste bevindingen Jaarverslag
Verbeteringen voor de overzichtelijkheid
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties
Door de overvloed aan gedetailleerde informatie en uitgebreide toelichtingen,
zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus
wordt het voor de lezer steeds moeilijker om snel en efficiënt de belangrijkste
niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de
financiële gegevens te vinden. Het is essentieel om de jaarstukken
accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de
overzichtelijker en beknopter te maken, zodat de kerninformatie duidelijker
jaarrekening, waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de
naar voren komt en beter toegankelijk is voor alle belanghebbenden. Wij
balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2024 is opgenomen.
adviseren u de hoeveelheid gedetailleerde informatie te beperken tot wat
echt relevant is voor de lezers. Overweeg om minder belangrijke details in Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te
bijlagen of aanvullende documenten te plaatsen. Daarnaast leidt de opmaak
stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen
in landscape in onze optiek niet tot de meest efficiënte ruimtegebruik. Tot slot
materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op
is het meer toepassen van visualisaties een mogelijkheid. In sommige
grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist.
gevallen zegt een visualisatie meer dan 1.000 woorden. We hebben
Deze
begrepen dat er reeds stappen zijn ondernomen om tot een compactere
werkzaamheden
hebben
niet
dezelfde
diepgang
als
onze
controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
jaarrekening te komen.
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.
pagina | 32
4. Belangrijkste bevindingen Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Informatiewaarde
Zoals aangegeven op de vorige pagina, is de informatiewaarde in sommige gevallen té hoog. Hierin zijn voor volgend jaar nog verbeteringen mogelijk.
Incidentele baten en lasten Fraude
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV.
Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker thema. In het bestuursverslag wordt nu geen aandacht besteed aan dit onderwerp. Wij adviseren u dit in de toekomst wel te doen.
pagina | 33
4. Belangrijkste bevindingen SiSa
elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
aanzien
accountantscontrole
2024.
De
hierbij
geconstateerde
fouten
van
de
in
de
jaarrekening
opgenomen
SiSa-bijlage.
en
onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar
specifieke uitkering wordt overschreden:
het CBS.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is. • € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen een geen fouten geconstateerd bij een regeling die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande
pagina | 34
4. Belangrijkste bevindingen WNT verantwoording
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet
de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van
normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de
de WNT.
bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het
wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en
nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere
de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen
organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen)
zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2024 geen wijzigingen
overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De
voorgedaan.
WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichting geldt eveneens
voor
dienstbetrekking,
bezoldiging
van
niet-topfunctionarissen
met
indien
hun
bezoldiging
algemene
het
een
bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt.
pagina | 35
5
Bevindingen interne beheersing
pagina | 36
5. Interne beheersing Algemeen
interne beheersing (en het daarbij behorende volwassenheidsniveau) naar
Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2024 hebben wij op 30
een hoger niveau te tillen. Daarin worden ook onze adviezen betrokken. Wij
januari 2025 de management letter uitgebracht. Deze hebben wij op 12
hebben een tweetal bevindingen afgevoerd en er geen nieuwe bevindingen
februari 2025 besproken met de auditcommissie.
zijn geconstateerd. Wij hebben geconstateerd dat de overige punten nog onderhanden zijn.
Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne
Geautomatiseerde gegevensverwerking
controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de
Wij rapporteren onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en
jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend
continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag.
voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van
Hierbij dient opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de
onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren
jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit
teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén
van de geautomatiseerde gegevensverwerking. U maakt voor één applicatie
materiële fouten bevat. Uit onze risico-inschatting komen een aantal
gebruik van diensten van derden als het gaat om continuïteit, in de externe
risicogebieden naar voren die een verhoogd risico met zich meebrengen op
assurance-verklaring vanuit deze partij hebben we vastgesteld dat de
een materiële fout in uw jaarrekening.
beheersingsdoelstelling ten aanzien van continuïteit niet behaald is. Over het jaar 2024 heeft u hiervan geen impact ondervonden. De jaarrekeningcontrole
Wij hebben in onze management letter gerapporteerd dat wij zien dat de
heeft geen verdere tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van
gemeente Beuningen waarde hecht aan een goede interne beheersing. We
de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.
hebben geconstateerd dat de gemeente proactief en planmatig werkt om de
pagina | 37
5. Interne beheersing Onze controle was en is niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent
de
continuïteit
en
betrouwbaarheid
van
(delen
van)
de
geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen specifieke opdracht van het management ontvangen. Evenwel wordt IT een steeds belangrijker onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee ook van de jaarrekening-controle.
Uit onze IT-audit komt naar voren dat op de door ons geïdentificeerde aandachtsgebieden van automatisering in de applicaties Suites voor het sociaal
domein,
Civision
Middelen
en
Youforce
verbeteringen
zijn
doorgevoerd, waarmee de automatiseringsomgeving verbeterd is ten opzichte van voorgaande jaren. Echter, op basis van de bevindingen, zoals opgenomen in de managementletter, constateren wij (net als voorgaand jaar), dat de gemeente Beuningen nog belangrijke stappen moet zetten, met name ten aanzien van de toegangsbeveiliging en wijzigingsbeheer.
pagina | 38
6
Overige onderwerpen
pagina | 39
6. Overige onderwerpen Bevestiging onafhankelijkheid
er sprake is van mogelijk conflicterende diensten
Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de
•
In- en extern kwaliteitsonderzoek;
objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming
•
Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten;
met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
•
Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter
assurance-opdrachten
(ViO)
en
artikel
24a
van
de
Wet
toezicht
waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel.
accountantsorganisaties (Wta). Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting
onze onafhankelijkheid te waarborgen.
van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd euro.
Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het
Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar
onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: •
verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.
Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten;
•
kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de
Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen.
Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of
pagina | 40
6. Overige onderwerpen Aanpassing BADO en BBV
grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen
Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV)
en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd
aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen.
in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een
rechtmatigheidsverantwoording
worden
opgenomen.
De
Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025 maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn.
gedelegeerde
regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.
Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.
In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging
opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de
pagina | 41
6. Overige onderwerpen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?
Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.
De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability
Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar
Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel
spraken Michiel Ellens, business developer decentrale overheid van de BNG,
geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer
en David Zijlmans, partner Business Advisory van Baker Tilly, over dit
verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.
onderwerp. Bij een poll onder de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de populatie van gemeenten, waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig
Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen
programma duurzaamheid heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26%
bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment),
van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf
mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,
duurzaamheid. De overige 34% heeft geen specifiek onderdeel in begroting en
zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde
jaarrekening opgenomen.
aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd
Michiel Ellens gaf aan dat de BNG, als belangrijke financier van de decentrale
vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,
overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen
programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie
voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook
Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek
inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld
bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG (Environment,
dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de
Social, Governance). Het rapporteren ten aanzien van duurzaamheid is dus
doelstellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot
niet iets wat bij nul begint.
in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid.
pagina | 42
6. Overige onderwerpen Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere
handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het
banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten,
Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas
provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.
ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: •Wat willen we bereiken? •Wat gaan we daarvoor doen? •Wat mag het kosten? Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de
David Zijlmans ging in op mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet
programmabegroting en -verantwoording.
om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Hij riep daarbij op om selectief te zijn, zeker in het begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus
En
ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die
duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging
al beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te