Nagekomen bijlage 6: Uitkomsten meicirculaire 2025

GEMEENTE

g

BEUNINGEN

Leden van de Raad van de gemeente Beuningen

Datum Zaaknummer Uw contact Telefoon Onderwerp

: 10 juni 2025 : 789999 : Diana Molendijk - van Rosmalen : 14 024 : Uitkomsten meicirculaire 2025

Geachte raad, Via deze brief informeren wij u over de inhoud van de meicirculaire. Die bevat de resultaten van de onderhandelingen tussen het Rijk en de VNG over de financiering van het gemeentefonds en de Jeugdzorg met name de impact op het zogenaamde "ravijnjaar" 2026. U kunt de inhoud gebruiken ter voorbereiding op het behandelen van de Voorjaarsnota 2025 en de Jaarrekening 2024. Hieronder ziet u de Algemene Uitkering (AU) vanaf 2025 ten opzichte van de laatste doorrekening (decembercirculaire 2024). De doorrekening heeft geleid tot de onderstaande bedragen. Gemeentefonds

2025

2026

2027

2028

2029

Volgens decembercirculaire 2024 (incl. stelposten)

50.349.000

49.393.000

50.832.000 52.098.000

53.504.000

Volgens meicirculaire 2025

51.686.000

52.484.000

53.539.000

53.100.000

54.430.000

Totaal

1.337.000

3.091.000

2.707.000

1.002.000

926.000

(in €: +=voordeel/-=nadeel)

De meicirculaire 2025 laat een positief resultaat zien met name de jaren 2026 en 2027. De VNG heeft middels diverse campagnes en lobbywerk, samen met het Rijk, afspraken gemaakt om de hoge druk op de gemeentelijke financiën in 2026 te verzachten. Het kabinet stelt tot en met 2027 extra geld beschikbaar voor gemeenten en jeugdzorg. Dit helpt om de jeugdzorguitgaven te dekken en de financiering te stabiliseren. De extra middelen bieden tijdelijke verlichting maar vormen geen structurele oplossing. Het college is van mening dat het "ombuigingstraject bestaand beleid" onverkort noodzakelijk is en blijft voor het toekomstig financieel perspectief maar ook ruimte creëert voor "de nieuw beleid wensen uit het coalitieakkoord" De tekorten op de Jeugdzorg lopen op. In de meicirculaire staat dat het rijk de komende jaren de helft van het tekort voor zijn rekening neemt. Indien hiervoor geen structurele oplossing wordt

POSTADRES: GEMEENTE BEUNINGEN, POSTBUS 14, 6640 AA BEUNINGEN BEZOEKADRES: VAN HEEMSTRAWEG 46, 6641 AE BEUNINGEN TELEFOON: 14 024, TELEFAX: 024 - 6778078 E-MAIL: GEMEENTE@BEUNINGEN.NL, INTERNET: WWW.BEUNINGEN.NL !BAN: NLSS BNGH 0285 0010 78, BIC: BNGHNL2G

GEMEENTE ~ BEUNINGEN

gevonden dan gaat dit ten koste van andere beleidsterreinen. Het verschil tussen de taken en het geld blijft daarvoor bestaan. De maatregelen in de meicirculaire leiden ertoe dat er vanaf 2028 een stevige opgave ligt voor de Jeugdzorg. De maatregelen van het Hervormingsagenda Jeugd zijn dan nog altijd van kracht en worden dan verder opgehoogd. Daarom zijn duurzame oplossingen nodig om de kosten van de Jeugdzorg beheersbaar te krijgen. Als gemeente hebben we hiervoor twee jaar extra tijd gekregen. Lukt dat niet, dan gaat dit uiteindelijk ten koste van andere beleidsterreinen. Sowieso blijft de opgave voor gemeente, ook de onze, de komende tijd groot. Denk onder meer aan het terugdringen van het woningtekort, de houdbaarheid van de zorg, de energie transitie, de stikstofcrisis, de asielcrisis en het waarborgen van goede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers. Diverse taken en uitgaven die specifiek voor onze gemeente (gaan) gelden zijn nog niet verwerkt in de meerjarenbegroting. Denk hierbij aan de mogelijk overgang van Munitax naar BSR, nieuwbouw van dorpshuis de Leghe Polder en het vervolgtraject verdeelmodel van het gemeentefonds. Omdat het kabinet inmiddels demissionair is geworden, is het tevens de vraag of aangekondigde wijzigingen in de meicirculaire ook echt doorgaan.

Voor de volledige analyse en technische analyse van de meicirculaire 2025 verwijzen wij u naar de technische bijlage. Per 13 juni 2025 is een gecorrigeerde meicirculaire 2025 verschenen. Er waren fouten geconstateerd in de rekenmodellen voor de jaren 2026 en verder. Deze uitkomsten zijn nog niet aangepast in deze brief met bijlage. We informeren u zodra de nieuwe uitkomsten bekend zijn. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders

Dyanne Koeken secretaris

Daphne Bergman burgemeester

2

GEMEENTE ~ BEUNINGEN Bijlage: Technische analyse meicirculaire 2025 Accres algemene uitkering Vanaf 2024 is het accres gekoppeld aan de bbp-normeringssystematiek. Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De normering wordt gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Het accres is voor het jaar 2025 bij Voorjaarsnota 2025 definitief vastgesteld en de raming voor de jaren 2026 en verder is geactualiseerd op basis van de ontwikkeling van het bbp van het Centraal Economisch Plan (CEP) door het Centraal Planbureau (CPB). Gemeentefonds

2024

2025

(in € 1000 +=voordeel/-=nadeel)) Correctie volume accres (8-jaars historisch gem bbp) Correctie LPO accres (prijs bbp lopende jaar)

432

Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024

-136

Overige ontwikkelingen Subtotaal

2026

2027

2028

54

115

97

135

512

541

595

523

2029

-11

36

-54

-118

-142

285

613

573

520

588

Volumecompensatie Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/mt-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp en is in de meicirculaire ten opzichte van de september- en decembercirculaire licht naar boven bijgesteld. Loon- en prijscompensatie Het LPO accres (loon- en prijsontwikkeling) wordt gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product (pbbp) en is in alle jaren naar boven bijgesteld op basis van het CEP van maart 2025. Plafond BTW-compensatiefonds Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2024 € 332 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2024 werd al een voorschot van €44 7 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF ligt hierdoor € 115 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2025 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. Dit betekent voor Beuningen een nadeel van ruim € 136.000 in 2025. Taakmutaties algemene uitkering Extra middelen en jeugd In de Meicirculaire 2025 beschouwt het Rijk de demping van het zogenoemde "ravijn" als onderdeel van het cluster Jeugdzorg. Gemeentefonds

2024

2025

2026

Demping terugval gemeentefonds 2026 Terkorten voor rekening rijk

Gemeentefonds

2024

503 2025

2029 517

526

507

521

527

533

602

558

41

42

1.592

1.602

1.085

1.101

Groeipad maatregelen Hervormingsagenda 0

2028 523

503

Subtotaal

2027 483

2026

2027

2028

2029

Eigen bijdrage jeugdzorg

-304

-308

Sturen op trajectduur jeugdzorg

-79

-80

-593

-600

Indexeren opbrengst Hervormingsagenda Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende post

403

315

366

407

Stelpost "nog te ontvangen compensatie jeugdzorg"

-339

-252

-299

-299

64

63

-909

-880

Subtotaal POSTADRES: GEMEENTE BEUNINGEN, POSTBUS 14, 6640 AA BEUNINGEN BEZOEKADRES: VAN HEEMSTRAWEG 46, 6641 AE BEUNINGEN TELEFOON: 14 024, TELEFAX: 024- 6778078 E-MAIL: GEMEENTE@BEUNINGEN.NL, INTERNET: WWW.BEUNINGEN.NL IBAN: NL55 BNGH 0285 0010 78, BIC: BNGHNL2G

0

0

GHMEENTI! ~ BEUNINGEN

De Meicirculaire 2025 rekent deze bedragen volledig toe aan het cluster Jeugdzorg. Van 2025 tot en met 2027 komt circa €3 miljard cumulatief voor gemeenten beschikbaar voor jeugdzorg en voor de terugval in 2026 in het gemeentefonds. Op basis van het zwaarwegende advies van de deskundigencommissie Van Ark heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2025 middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Deze circa 3 miljard is onderverdeeld in: Demping terugval gemeentefonds 2026 Er wordt structureel € 424 miljoen beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. In 2026 is het bedrag van € 400 miljoen en voor 2030 en verder een bedrag van € 424 miljoen. Voor Beuningen betekent dit ongeveer 5 ton structureel. Tekorten voor rekening rijk De deskundigencommissie Van Ark adviseert om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. De structurele kosten voor het Rijk zijn € 414 miljoen. Voor Beuningen betekent dit ook ongeveer 5 ton structureel. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. Hiervoor is in 2026 €498 miljoen en in 2027 een bedrag van € 447 miljoen beschikbaar. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt in 2028 gerealiseerd. Vandaar voor 2026 en 2027 voor Beuningen ook ruim 5 ton. Per 2028 wijzigt het financiële beeld.

Voor 2028 en verder worden de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt en worden aanvullende maatregelen uitgewerkt. Het kabinet gaat ervan uit dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan hun beoogde effect zullen hebben. Daarnaast wil het kabinet inzetten op extra maatregelen om de kosten van het stelsel verder te beheersen. Vanaf 2028 wordt hiervoor € 835 miljoen uit het gemeentefonds genomen. Eigen bijdrage jeugdzorg Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per ljanauri 2028. De maatregel moet jaarlijks € 260 miljoen opleveren. Vandaar dat er een uitname is uit het gemeentefonds. Voor Beuningen betekent dit ongeveer 3 ton structureel negatief. Sturen op trajectduur jeugdzorg Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe we beter kunnen sturen op trajectduur. Deze maatregel moet jaarlijks € 68 miljoen opleveren vanaf 2028. Voor Beuningen ongeveer € 80.000 negatief vanaf 2028. Indexeren opbrengst Hervormingsagenda De besparingsopgave van de Hervormingsagenda jeugd is in prijs- en volumepeil 2019 ingeboekt. Er is een hogere besparing te veronderstellen aangezien prijs en volume sinds 2019 zijn gestegen. De omvang van deze besparing is jaarlijks € 507 miljoen vanaf 2028. Voor Beuningen betekent dit ongeveer 6 ton negatief vanaf 2028.

Hervormingsagenda Jeugd, Aanvullende Post (AP) en Stelpost De bedragen, die bij het Ministerie van Financiën op de Aanvullende Post (AP) voor de Hervormingsagenda Jeugd waren gereserveerd, worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Het gaat om een bedrag van € 403.000 in 2026 variërend tot € 407.000 in 2029. Gemeente Beuningen had reeds een stelpost voor nog te ontvangen compensatie jeugdzorg opgenomen. Die komt hierdoor te vervallen en vallen bijna tegen elkaar weg.

2

GEMEENTE ~ BEUNINGEN

Overige In de meicirculaire is daarnaast een beperkt aantal taakmutaties op onder andere het gebied van Wmo en Participatie opgenomen. Er worden een aantal nieuwe decentralisatie-uitkeringen (DU's) toegevoegd of gewijzigd.

I

Gemeentefonds

2024

2025

2026

Uitstel vervanging abonnementstariefWmo

2027

2028

2029

246

Overige taakmutaties

18

Invoerings/uitvoeringskosten Omgevingswet

133

Alleenverdienersproblematiek

32

Participatie IU

21 g

1

-11

14

10

212

273

-1

Overige IU/DU/SU

Subtotaal

0

12

-44

-30 10 -20

10 -34

Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2027. De geplande uitname uit het gemeentefonds van€ 225 miljoen in 2026 wordt daardoor in de meicirculaire 2025 teruggedraaid en gaat nu pas in vanaf 2027. Voor Beuningen is dit voor 2026 € 246.000 extra. DU Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet Arnhem ontvangt in 2025 € 133.000 waarmee ervoor gezorgd kan worden dat Beuningen aangesloten, geoefend en ingeregeld is en voldoet aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. DU Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Beuningen ontvangt daarvoor in 2025 € 32.000.

Uitkeringsfactor Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis gaat het om de mutaties van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarden enzovoort. In de veronderstelling dat het te verdelen bedrag niet toeneemt als de hoeveelheid (Q) stijgt, zal per maatstaf het maatstafgewicht (P) evenredig moeten dalen. Dat is een ingewikkelde methode en daarom wordt gekozen voor een eenvoudige oplossing, namelijk een daling van de uitkeringsfactor. Gemeentefonds

2024

2025

Hoeveelheidsverschillen Ontwikkeling uitkeringsbasis (uitkeringsfactor)

Subtotaal

2026

2027

2028

2029

299

394

280

118

-90

-71

143

469

501

520

553

-71

442

863

781

638

463

Hoeveelheidsverschillen In de meicirculaire zijn zoals gebruikelijk ook alle maatstaven meerjarig geactualiseerd De maatstaven zijn per 2025 aangepast aan de werkelijkheid. Voor Beuningen geeft dit voor de jaren 2025 t/m 2028 een positieve bijstelling. In 2029 is deze negatief. Ontwikkeling uitkeringsbasis (uitkeringsfactor) Diverse landelijke aantallen zijn naar beneden bijgesteld. Vooral de ontwikkelingen van het aantal bijstandsontvangers, de OZB-maatstaven en in geringe mate de huishoudens lage inkomens met drempel hebben invloed op de uitkeringsfactoren. Hierdoor is in deze rneicirculaire sprake van een

3

GEMEENTE~ BEUNINGEN

stijging van de uitkeringsfactor ten opzichte van de septembercirculaire 2024. Voor Beuningen betekent dit ongeveer 5 ton structureel vanaf 2026. Maatstaf OZB De jaarlijkse aanpassing van de gewichten (rekentarieven) van de verdeelmaatstaf onroerendezaakbelasting (OZB) is doorgevoerd. De uitkomst van de verdeelmaatstaf OZB wordt bepaald door de omvang van de Waardering onroerende zaken (WOZ)-waarde en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenaamde rekentarief. Er worden drie WOZ-waarden onderscheiden: voor eigenaren woningen, eigenaren niet woningen en gebruikers niet-woningen. Er zijn daarom drie rekentarieven. Gemeentefonds

2024

2025

2026

-105

WOZ mutaties 0

-105

2028

-502 190 -312

-502 190 -312

WO-waardering aanpassing rekentarief Subtotaal

2027

2029

-502 190 -312

-502 190 -312

WOZ mutaties De laatst bekende vastgestelde OZB-capaciteit van de gemeente Beuningen zijn verwerkt. Tevens is rekening gehouden met de verwachte waardeontwikkeling naar 2026 voor Beuningen. Dit betekent 5 ton nadeel vanaf 2026. WOZ-waardering aanpassing rekentarief In de meicirculaire 2025 is de jaarlijkse aanpassing van de rekentarieven voor het jaar 2026 doorgevoerd. Omdat de WOZ-waarden jaarlijks fluctueren door marktontwikkelingen, worden de rekentarieven landelijk aangepast om deze schommelingen te neutraliseren. Alleen inflatie leidt tot groei van de maatstaf. Voor Beuningen betekent dit vanaf 2026 € 190.000 structureel. Totaal effect op algemene middelen In het financiële beeld in de voorjaarsnota is een raming gemaakt van het gemeentefonds op basis van de decembercirculaires 2024. De doorrekening van de meicirculaire 2025 op basis van de hiervoor genoemde mutaties is hier tegenover gezet. Gemeentefonds

2024

2025

2026

2027

2028

2029

(in €: +=voordeel/-=nadeel) Volgens decembercirculaire 2024 (incl. stelposten)

49.986.000

50.349.000

49.393.000

50.832.000

52.098.000

53.504.000

Volgens meicirculaire 2025

49.915.000

51.686.000

52.484.000

53.539.000

53.100.000

54.430.000

-71.000

1.337.000

3.091.000

2.707.000

1.002.000

926.000

Totaal

Uit de berekening ziet u dat de meicirculaire in alle jaren ruimte biedt ten opzichte van de raming in de voorjaarsnota. Op dit moment wordt vanaf 2026 de ruimte ingeschat op circa € 1 miljoen structureel. Voor de jaren 2026 en 2027 komt daar ongeveer€ 2 miljoen incidenteel bij. Voor het lopende jaar 2025 wordt op basis van de meicirculaire circa € 1.3 miljoen ruimte verwacht.

4