Bijlage 3 Beuningen nu en in de toekomstomst (opiniepijlers)
Tekst van het document
Beuningen nu en in de toekomst Wat vinden inwoners belangrijk in hun gemeente?
Interviews Citaten Infographics
Beuningen nu en in de toekomst Wat vinden inwoners belangrijk in hun gemeente?
Beuningen nu en in de toekomst Onderzoeksbureau Opiniepijlers,22 mei 2025 In opdracht van de gemeente Beuningen Samenstelling Marjolein Huijskes, Frank Bolder Interviews Tessa Ariaans, Maurice Doppen, Engelien Mulder, Richard Stegers, Fred Eggink, Monique Langendonk, Elsbeth Lelyveld, Lyan van Vliet, Gytha van der Veer, Monique Schepers. Fotografie Fred Eggink Graphics, ontwerp en opmaak Louman en Friso
Disclaimers: - Uitspraken, conclusies en aanbevelingen zijn gebaseerd op gesprekken met respondenten. Feiten, aantallen en cijfers zijn verwerkt zoals ze zijn genoemd in deze gesprekken en niet nader getoetst. - Als mensen meerdere opties kunnen aanklikken leidt dat tot een hoger aantal antwoorden, het totaal wordt echter nooit groter dan 100%.
Inhoud 1 Samenvatting en aanbevelingen
6
Opdracht
6
Wat valt op tijdens de straatgesprekken?
6
Aanbevelingen
8
2 Beschrijving van de werkwijze
10
3 Toelichting per thema
11
Algemene beleving
11
Groen en wonen
12
Onderhoud en veiligheid
14
Spelen, cultuur en ontmoeting
15
Ombuigingen en keuzes
16
4 Algemene informatie
5
19
Beuningen nu en in de toekomst
1
Samenvatting en aanbevelingen Opdracht De gemeente Beuningen heeft, net als veel andere gemeenten in Nederland, te maken met het zogeheten “ravijnjaar” waarin de rijksbijdrage aan gemeenten fors terugloopt maar de taken hetzelfde blijven. De gemeente kan aan drie knoppen draaien: het uitstellen van investeringen in grote projecten als een zwembad, school of nieuw sportveld, bezuinigen op het takenpakket of het verhogen van de onroerendzaakbelasting (OZB). Om op de korte termijn deze keuzes te kunnen maken wil de gemeente graag van haar inwoners weten hoe ze het wonen in de gemeente Beuningen waarderen en wat ze belangrijk vinden, ook op de langere termijn. Met deze opdracht is Opiniepijlers op pad gegaan.
Wat valt op tijdens de straatgesprekken? Diverse mensen hadden al gelezen over de bustoer van Opiniepijlers en komen met hun verhaal langs bij de bus. De betrokkenheid van mensen bij hun gemeente is hoog zo blijkt. Over het algemeen zijn mensen tevreden over de gemeente Beuningen, het is er fijn en rustig wonen. Het valt op dat er min of meer aarzelend wel wat zorgen zijn over de aandacht voor de opvang van asielzoekers. Mensen denken dat deze opvang de gemeente alleen maar geld kost en dat daar prima op kan worden bezuinigd. Toen wethouder Houben bij de bus vertelde dat de opvang van bijvoorbeeld Oekraïners de gemeente juist geld oplevert kantelde dat beeld. In sommige wijken, waaronder de wijk Oldentempel, is er sprake van overlast door drugsdealers maar over het algemeen voelen mensen zich veilig in Beuningen en valt de overlast mee.
6
Beuningen nu en in de toekomst samenvatting en aanbevelingen
Opvallend is dat mensen qua belevingsvragen sterk denken vanuit hun dorp. Er wordt gezegd dat Beuningen een flink uit de kluiten gewassen dorp is, waar de mensen meer naast elkaar leven. Of zoals iemand uit Weurt het formuleerde: Beuningen is egocentrischer. In Ewijk en vooral ook in Weurt zie je een enorm gemeenschapsgevoel. Deze gemeenschapszin in de kleinere dorpen is goed zichtbaar in de verschillende initiatieven die er ontstaan. Een mooi voorbeeld is het burgerinitiatief “Laan van 1945” dat na lang aanhouden eindelijk de medewerking van de gemeente heeft gekregen. Ook in het dorp Winssen wordt gemeld dat er goed onderling contact is en een prettige gemeenschapszin. Het contact met de gemeente laat echter sterk te wensen over als het gaat om (verkeers)veiligheid. Over het algemeen horen we vaak dat in gesprek met de gemeente mensen lang niet altijd antwoord krijgen, of serieus worden genomen. Het onderhoud van het openbaar groen is voor velen een zorgenkindje. Met name rond het winkelcentrum, het gezondheidscentrum en het parkeren in Beuningen. Ook in Weurt is sprake van een chaotische verkeerssituatie bij de school en de supermarkt. Wat het groenonderhoud betreft vertelde een inwoner over het piepsysteem dat tegenwoordig wordt gehanteerd waarbij structureel onderhoud wordt vervangen door onderhoud wanneer een inwoner erom vraagt.
Dit bespaart het nodige op de korte termijn maar of dit ook op de langere termijn werkt is de vraag. Overhangend groen kan de verkeersveiligheid beïnvloeden en opdrukkende boomwortels maken de stoepen onbegaanbaar voor mensen met een rollator. Dit lijkt vooral in het dorp Beuningen te spelen. Als het over de verdeling van de budgetten gaat vinden mensen het vaak moeilijk te overzien wat nu precies de kosten en baten zijn van bijvoorbeeld de opvang van vluchtelingen, wat een OZB-verhoging of verlaging betekent en over welke grote projecten het dan gaat bij eventuele bezuinigingen. Met een zwembad tussen Beuningen en
7
Beuningen nu en in de toekomst samenvatting en aanbevelingen
Wijchen lijkt een meerderheid goed te kunnen leven. Bezuinigen kan op de opvang van vluchtelingen, het ambtenarenapparaat, minder inhuur en efficiënter werken.
Aanbevelingen Om op de korte termijn de juiste budgettaire keuzes te kunnen maken wil de gemeente graag van haar inwoners weten hoe ze het wonen in de gemeente Beuningen beleven en wat ze belangrijk vinden, ook op de langere termijn. Uit de straatgesprekken en de online peiling komt een aantal aanbevelingen naar voren die de gemeente Beuningen kan helpen bij het nemen van de juiste beslissingen:
Beuningen nu en in de toekomst samenvatting en aanbevelingen
QUOTE
"Wel heel fijn om op deze manier mijn mening te kunnen geven, maar er zullen vast een hoop andere mensen zijn met dezelfde of een andere mening, ik hoop dat de mensen bij de gemeente kijken naar wat het beste is voor iedereen"
• Maak een huishoudboekje van de gemeente dat voor inwoners te begrijpen is, zo kun je hen meenemen in de komende beslissingen en de gevolgen daarvan. • Communiceer duidelijker over de kosten en baten van de asielopvang. • Hetzelfde geldt voor de opwek van duurzame energie, maak waar mogelijk inwoners mede-eigenaar van energieprojecten. • Luister beter naar inwoners en werk actief aan een relatie van onderling vertrouwen. Inwoners willen/kunnen dan veel zelf oppakken. • Verminder de bureaucratie: werk vanuit vertrouwen in de burger in plaats vanuit wantrouwen. • Communiceer bij participatietrajecten wat er van de inwoner verwacht wordt (meedenken, meebeslissen, meedoen?). Soms denken inwoners dat ze invloed hebben op een beslissing, terwijl dat niet zo is, dat schaadt de relatie. • Herzie het groenbeleid, en pak dat op samen met de bewoners in de wijken waar dat niet goed gaat. • Pak de verkeersonveiligheid gericht aan met afdoende maatregelen daar waar de problemen het grootst zijn. • Investeer in handhaving op overlast zodat het overal, ook ’s avonds, veilig is om over straat te gaan in Beuningen.
8
9
Beuningen nu en in de toekomst
2
Beschrijving van de werkwijze Van maandag 13 mei tot en met zaterdag 18 mei hebben we met onze gespreksbus in Beuningen, Ewijk, Weurt en Winssen op locaties gestaan waar doorlopend mensen voorbijkomen. In totaal hebben we gesproken met 242 inwoners, met een relevante spreiding over leeftijd, geslacht en woonadres (zie hoofdstuk 4). Op basis hiervan kunnen we stellen dat de aanbevelingen in dit rapport een goed beeld geven van wat er breed leeft onder inwoners van Beuningen over het wonen in hun gemeente. Online kon de vragenlijst ook worden ingevuld, daar hebben 200 mensen op gereageerd. Het valt op dat online relatief meer inwoners uit Beuningen en Winssen hebben gereageerd. Ook was de gemiddelde leeftijd van de online respondenten wat lager dan bij de straatgesprekken. Over het algemeen heeft dat niet echt invloed gehad op de resultaten. In het enkele geval waar de verschillen wel opvallend zijn zullen we dat toelichten.
Beuningen nu en in de toekomst
3
Toelichting per thema Algemene beleving De waardering voor de gemeente Beuningen als gemeente om in te wonen is met een 7,5 ruim voldoende zo blijkt uit de antwoorden van de respondenten. Als pluspunten worden genoemd de groene omgeving, de rust, de sociale verbondenheid en de voorzieningen die dichtbij zijn. Minpunten zijn er ook: het groenonderhoud, de bestrating, het zwerfvuil en de hondenpoep, te weinig ontmoetingsplekken voor ouderen (en jeugd), het parkeer- en afvalbeleid en soms ook de geluidsoverlast van industrie en verkeer. Wat echt beter kan volgens veel respondenten is het luisteren naar inwoners, het groenonderhoud, de bestrating, de handhaving en het stimuleren van de betrokkenheid van inwoners.
Hoe zou u uw gemeente omschrijven in drie woorden?
Onze tour ging van start met een aankondiging van de straatgesprekken via de lokale media en de online communicatiekanalen van de gemeente. Onze omgebouwde camper deed dienst als informatie- en gespreksbus. In de straatgesprekken stonden de inwoners en hun situatie centraal. Omdat we inwoners in hun vertrouwde eigen omgeving spreken, vertellen zij over het algemeen vrijuit en zonder reserves over hun dagelijks leven, hun gedrag en wat hen hierbij na aan het hart ligt. Dat levert waardevolle informatie op over hun beleving en beoordeling van het wonen in de gemeente Beuningen.
Leefbaar
37%
Dorps
36
Goede voorzieningen
29
Veilig
29
Gezellig
15
Sociaal
15
Saai
10
20
Groen
11
13
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
Welk onderwerp is voor u het belangrijkst, het minst belangrijk?
De woorden die eruit springen zijn veilig, leefbaar, voorzieningen, groen en dorps. Wat mensen nog missen is een gezellige markt, beter aanbod van winkels en cafés, meer doen voor de jeugd, en betere communicatie vanuit de gemeente. De indruk bestaat bij de mensen dat Beuningen als grotere kern meer aandacht krijgt van de gemeente.
QUOTE
“Waar ben je trots op in de gemeente Beuningen?” Antwoord: dat de gemeente éíndelijk verantwoordelijkheid neemt om asielzoekers op te vangen” Op de schaal van geluk scoren de meeste mensen tussen de 7 en de 9, dit is sterk afhankelijk van de persoonlijke situatie van mensen. Op de schaal van sociale verbondenheid ligt de gemiddelde score iets lager. Dit is mede afhankelijk van het dorp waarin de respondenten wonen.
QUOTE
“Qua sociale verbondenheid geef ik Beuningen een 7 en Winssen een 9” Groen en wonen Het landschap wordt hoog gewaardeerd met gemiddeld een 8 en de variatie in planten en dieren wordt door een meerderheid (ruim 80%) belangrijk tot heel belangrijk gevonden. Het verduurzamen van woningen wordt eveneens door een grote meerderheid belangrijk tot heel belangrijk (circa 80%) gevonden. Als mensen wordt gevraagd om een score te geven op een aantal dilemma’s op het gebied van duurzaamheid ontstaat het volgende beeld:
12
De gemeente investeert in duurzame energie (zoals zon- en windenergie) meest belangrijk 15%
minst belangrijk 52%
De gemeente houdt meer rekening met het klimaat (wateropvang, vergroening) meest belangrijk minst belangrijk 56%
18%
De gemeente bevordert hergebruik van materialen en afvalvermindering meest belangrijk minst belangrijk 29%
29%
Klimaatadapatie (wateropvang en vergroening) krijgt de meeste punten, gevolgd door het bevorderen van hergebruik van materialen. Investeren in zonne- en windenergie is het minst populair. Op de stelling over het groenonderhoud, “overhangend groen is voor mij geen probleem, daar mag de gemeente op bezuinigen” dan wel “ik ben meer van strak onderhouden groen ook al kost dat wat meer” is de uitkomst in de straatinterviews fifty fifty. Het valt op dat online het strakke onderhoud tegen meerkosten wint met 62%. Het kan zijn dat dit komt omdat Beuningen hier haar gewicht in de schaal legt, ruim 70% van de respondenten uit Beuningen betaalt graag wat meer voor strak onderhoud. Veel mensen begrijpen dat hoogbouw een oplossing kan zijn voor de woningnood. Online drukt de weerstand uit Winssen tegen hoogbouw de score daar enigszins maar over de hele linie kan een meerderheid zich neerleggen bij meer hoogbouw. Binnen die groep kan een ruime
13
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
meerderheid goed leven met maximaal drie woonlagen, zo’n 30% kan leven met maximaal 8 woonlagen.
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
QUOTE
Onderhoud en veiligheid
“Meer vergroenen, minder parkeren, gezelliger maken” Het belang van cultuuronderwijs aan kinderen scoort een dikke 8; bij de vraag over het belang van gelijke kansen krijgt toegang tot zorgvoorzieningen de meeste steun, gevolgd door toegang tot cultuur en sport en extra ondersteuning voor ouderen en mantelzorgers. Meer aandacht voor leefstijl en preventieve gezondheidszorg scoort het laagst. Met de solidariteit in de gemeente Beuningen zit het wel goed; de meeste mensen vinden het belangrijk dat er ruimte is voor ontmoeting ook als ze daar zelf geen gebruik van maken.
Bijna 90% van de respondenten voelt zich veilig in de eigen buurt. Online is deze score beduidend lager met 68%. Ditzelfde effect zien we ook bij de antwoorden op de vraag naar onveilige plekken in de avond. Daar is de overall score rond de 80% op “nee, geen plekken waar ik ’s avonds niet durf te komen” en online is dat slechts de helft. Omdat de reacties uit Beuningen online oververtegenwoordigd zijn kan het zijn dat inwoners uit het dorp Beuningen zich minder veilig voelen en meer overlast ervaren dan gemiddeld. Het onderhoud van straten en fietspaden scoort gemiddeld een 7-, het openbaar groen een 6- en de verkeersveiligheid zit op een 5,5. We hebben al uit de gesprekken die zijn gevoerd gezien dat deze onderwerpen als zorgelijk komen bovendrijven. De scores op deze thema’s bevestigen dat beeld.
Als het over de contacten met de gemeente gaat is er al veel gezegd. De cijfers bij vraag 30 bevestigen dit beeld; slechts 22% vindt dat de gemeente voldoende aandacht heeft voor haar inwoners, online ligt dit nog lager op 15%.
Spelen, cultuur en ontmoeting Betere en meer speelvoorzieningen worden vaak genoemd, gemiddeld scoren deze een 7. Online ligt de score op een 6, Beuningen en Winssen zijn hier oververtegenwoordigd zoals toegelicht in hoofdstuk 2. Wanneer mensen € 10.000 in hun buurt mogen besteden gaat dat bedrag dan ook regelmatig naar meer en betere speelvoorzieningen naast betere groenvoorzieningen, hulp bij het tuinonderhoud van ouderen en het onderhoud aan straten en stoepen. Ook investeren in sociale contacten en hulp aan minder bedeelden worden genoemd.
30
Stelling: de gemeente kijkt genoeg en met voldoende aandacht om naar inwoners. Bent u het daarmee eens?
nee
ja 19
33
% 48 gedeeltelijk
14
15
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
Beuningen nu en in de toekomst toelichting per thema
Ombuigingen en keuzes
Het effect van het uitstellen van grote uitgaven of investeren is voor de meeste mensen niet te beoordelen. Circa 40% geeft aan daar te weinig van af te weten om een mening te hebben en een andere 40% vertrouwt erop dat de gemeente wel zal weten wat nodig is of niet. Op de vraag waar de inwoners op zouden willen bezuinigen komen de antwoorden (127 van de 200) neer op de volgende zaken: overhead, salarissen (top)ambtenaren, asielzoekers, zonnevelden en windmolens, kunst en cultuur, minder bureaucratie in de Wmo en het (nieuwe) gemeentehuis. Ook gaan er geluiden op om meer aan de inwoners zelf over te laten (minder betutteling).
Als het over de besteding van de gemeentelijke budgetten gaat vinden mensen het moeilijk om daar een mening over te hebben, ze geven aan dat ze daar te weinig vanaf weten. De meeste mensen willen geen verhoging van de OZB. Als echter wordt aangegeven dat het voorzieningenniveau alleen kan worden gehandhaafd bij een verhoging stellen sommigen hun standpunt bij.
QUOTE
“Het niveau is op peil, dat laten ze toch niet veel verder zakken” Op de vraag over een zwembad in Beuningen of in een buurgemeente zijn de meningen gelijk verdeeld:
Een zwembad in onze gemeente of een buurgemeente maakt mij niet uit.
Ik maak er geen gebruik van
39
23
Tien minuten verder rijden is geen probleem
%
QUOTE
“Ik ben niet racistisch hoor, maar de gemeente zou kunnen bezuinigen op de opvang van vluchtelingen”
QUOTE
“Let erop dat bezuinigen nu niet tot grotere kosten straks leidt” Ruim de helft van de respondenten had al vernomen dat de gemeente op de kleintjes moet letten. Ze worden het liefst geïnformeerd in begrijpelijke taal via een mix van de lokale media (huis-aan-huis krant), een flyer of brief en sociale media. Bij moeilijke kwesties wordt een persoonlijke benadering op prijs gesteld. De website van de gemeente is een goede optie mits ze actueel is.
28 Hoe dichterbij, hoe beter
16
17
Beuningen nu en in de toekomst
4
Beuningen nu en in de toekomst algemene informatie
Algemene informatie
Wat is uw leeftijd?
Opleiding
boven 75
tot 30 10
10
VWO 61-75
27
%
2 Basisschool
Universiteit
25 31 -45
15
22
4
(V)MBO
%
Mavo/Havo 15
28
42 HBO
46-60
Geslacht
Mijn woonplaats is: non-binair 1
Weurt 12
man
Ewijk 42
%
57
% vrouw Winssen
18
14
19
21
53
Beuningen