Bijlage 3 accountantsverslag
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Beuningen Boekjaar 2025
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Beuningen Postbus 14 6640 AA Beuningen Onderwerp: Kenmerk: Datum:
Accountantsverslag 2025 Definitief 23 juni 2026
Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Beuningen, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 22 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder Financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben u op 23 juni 2026 gemachtigd om de controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V. ValidSigned door Gilbert den Brok op 23-06-2026
drs. G.J.P. den Brok RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4. Financiële positie 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen
pagina | 3
1. Bestuurlijke samenvatting
pagina pagina| 4| 4
Bestuurlijke samenvatting
pagina | 5
Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt.
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.
Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: • Fouten: € 0 • Onzekerheden: € 783.000 (Sociaal domein: Jeugd en Wmo) en € 524.000 (inzake rechtmatigheid) Het totaal van fouten en onzekerheden bedraagt € 1.307.000, dit blijft binnen de goedkeuringstolerantie ter hoogte van € 1.796.000
Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en benoemd dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 voor een bedrag van € 18.696.631 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen zijn: • Voorwaardencriterium: er is sprake van onrechtmatigheden met betrekking tot o.a. het naleven van de EU-aanbestedingsrichtlijnen ter hoogte van € 2.468.006. • Begrotingscriterium: er is sprake van € 16.228.625 aan onrechtmatigheden als gevolg van overschrijdingen van de lasten. Hiervan is een bedrag ter hoogte van € 2.373.279 acceptabel. Ten aanzien van de kredieten is een bedrag van € 595.741 onrechtmatig, waarvan € 0 acceptabel. Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van Beuningen voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
pagina | 6
Bestuurlijke samenvatting Voor de gemeente Beuningen doen zich, in lijn met voorgaande jaren, onzekerheden voor bij de vaststelling van de prestatielevering binnen het sociaal domein. Deze onzekerheden hangen samen met het ontbreken van een (goedkeurende) controleverklaring bij een aantal aanbieders. De gemeente steunt voor het vaststellen van de prestatielevering (deels) op de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders die zijn voorzien van een verklaring. Voor gemeente Beuningen resteren onzekerheden voor het sociaal domein ter hoogte van € 783.000 ten opzichte van € 1.529.917 in 2024. De boekwaarde van de grondexploitaties is in 2025 gedaald van €11,5 miljoen naar €10,8 miljoen, waarbij het grootste deel wordt gevormd door Zandwinning Beuningse Plas en Hoge Woerd. Grondexploitatie Den Elt is afgesloten. Voor Asdonck geldt dat eerdere bestemmingsplannen zijn vernietigd en een nieuw plan in 2025 nog niet door de raad is vastgesteld, waardoor formeel geen grondexploitatie kan worden verantwoord, maar de gemeente blijft eigenaar en kan de grond verkopen. Op basis van de lage boekwaarde (€153 per m²) ten opzichte van marktprijzen wordt verwacht dat deze volledig realiseerbaar is, waardoor geen sprake is van een verlies en de toelichting in het jaarverslag als afdoende wordt beschouwd.
Het eigen vermogen van de gemeente bedraagt eind 2025 €44,7 miljoen, met een stijging van de algemene reserve naar €17,9 miljoen. Het gerealiseerde resultaat over 2025 is sterk positief en komt, inclusief mutaties in reserves, uit op €11,6 miljoen, wat aanzienlijk beter is dan begroot. Hoewel een deel van de afwijkingen niet voorzienbaar was, wordt geadviseerd deze beter te analyseren en tijdiger te rapporteren. Voor de komende jaren blijft de begroting structureel sluitend, ondanks verwachte financiële druk door lagere uitkeringen uit het gemeentefonds vanaf 2028, mede dankzij geplande ombuigingen.
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces efficiënter is gelopen, waarbij wederom op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. De aanlevering en de beantwoording van vragen vanuit de organisatie is gelijk aan voorgaande jaren van goede kwaliteit. Vanzelfsprekend zijn er aan beide kanten kleine verbetermogelijkheden, deze nemen we in lijn met voorgaand jaar mee in de evaluatie met de organisatie om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren.
pagina | 7
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina| 8| 8 pagina
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitvoering Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen);
Belangrijke bevindingen
• De jaarrekening; • Bijlagen (SiSa en Overzicht taakvelden); en • De overige gegevens.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 22 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1.796.000
Rapporteringstolerantie
10% van de goedkeuringstolerantie
€ 179.600
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, wijken niet af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen (vorig jaar nog maximaal 3%). Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten
2% lasten exclusief toevoegingen reserves
€ 1.796.000
Rapporteringstolerantie
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 179.600
Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 10 februari 2026 vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2025.
pagina | 9
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitvoering Kernpunten en (significante) risico’s in de controle
blijven binnen de goedkeuringstoleranties.
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
Geautomatiseerde gegevensverwerking
• Risico doorbreking van AO/IB door het management; Belangrijke bevindingen
Financiële positie
• Risico van onjuiste waardering van de grondexploitaties; • Risico van onnauwkeurige lasten doordat prestatielevering inkopen niet kan worden vastgesteld en/of dat de inkoop niet tegen de juiste prijs is gefactureerd; • Risico op onterechte betalingen waardoor de lasten ten onrechte zijn verantwoord doordat onjuiste mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens; • De Europese aanbestedingsregels worden niet gevolgd bij de inkopen met een omvang groter dan EUR 221.000 over de afgelopen 4 jaar dan wel een besteding in het huidige jaar groter dan EUR 55.250;
Bevindingen interne beheersing
• Prestatielevering sociaal domein als gevolg van wijziging in wet- en regelgeving.
Uitkomsten Overige onderwerpen
Bijlagen
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening, behoudens de ongecorrigeerde verschillen zoals opgenomen in bijlage B. Daarbij zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van de Zorg in Natura (ZiN) uit hoofde van de Jeugdwet ter hoogte van € 586.000 en uit hoofde van de WMO € 197.000. Ook is sprake van onzekerheden ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording (voorwaardencriterium) voor een bedrag van €524.000. De genoemde fouten en onzekerheden
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen.
Verloop van de opdracht We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee.
Fraude en naleving wet- en regelgeving Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
pagina | 10
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
2. Opdracht, scope en uitvoering Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controletechnische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Zoals opgenomen in de uitgebrachte managementletter 2025 heeft de gemeente geen integrale frauderisico-analyse opgesteld. U heeft aangeven dat in 2026 een overkoepelend document gaat worden opgesteld. Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving.
Overige onderwerpen
Bijlagen
Op de volgende pagina’s geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.
Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit. Hierna wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controleaanpak inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. De mate van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit in de controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s, de omvang en aard van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding van de werkzaamheden.
Frauderisico’s Frauderisico - Risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van, op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
pagina | 11
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
2. Opdracht, scope en uitvoering • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Verkrijg informatie over hoe overhead in de begroting wordt toegerekend en stel vast dat deze systematiek consistent in de jaarrekening is toegepast. • Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad. Frauderisico - De lasten zijn niet nauwkeurig doordat niet kan worden vastgesteld dat de inkoopfactuur in overeenstemming is met de geleverde prestatie en/of dat de inkoop niet tegen de juiste prijs is gefactureerd. In de managementletter van 2025 (en jaren daarvoor) hebben wij geconstateerd dat (i) centrale inkoop ontbreekt en (ii) de controle op de prestatielevering niet altijd zichtbaar is. Op basis van deze bevindingen is de beheersing van dit proces daarmee onvoldoende effectief.
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd op de verantwoorde lasten uit inkopen in de vorm van een grotere statistische steekproef waarbij voor elke waarneming op basis van onderliggende stukken is vastgesteld dat de prestatie (zowel de prijs- als de hoeveelheid component) voldoende onderbouwd is.
Frauderisico - Het risico dat betalingen uitgevoerd worden aan nietrechthebbenden Het risico ziet toe op betalingen waarbij enerzijds betalingen niet via de reguliere crediteurenadministratie en de daaruit voortvloeiende betaallijsten gedaan worden, maar bankrekeningnummers handmatig worden ingevuld. En anderzijds betalingen naar crediteuren via het reguliere betaalproces plaatsvinden, waarbij ten onrechte de stamgegevens (bankrekeningnummer) gewijzigd zijn. Hierdoor bestaat de gelegenheid om via het betaalproces bewust betalingen aan onjuiste bankrekeningnummers te doen om zo gelden aan de organisatie te onttrekken. We hebben de opzet, het bestaan van de interne beheersing rondom het betaalproces gecontroleerd. Wij hebben een data-analyse op de uitgaande betalingen uitgevoerd. Hierbij hebben we aandacht besteed aan bijzondere transacties, zoals betalingen aan instanties met meerdere bankrekeningen, dan wel bankrekeningen met meerdere namen. Aandacht en indicaties Wij constateren dat fraude en fraudepreventie een onderwerp is waar de gemeente actief mee bezig is. Voor boekjaar 2026 is het van belang dat de diverse onderwerpen waar reeds aan wordt gewerkt, wordt vastgelegd in een overkoepelend document. We hebben begrepen dat u hier actief mee aan de slag gaat.
pagina | 12
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitvoering Wij zijn gedurende de gehele controle alert geweest op indicaties van (mogelijke) fraude. Tevens hebben wij navraag gedaan bij diverse functionarissen. Daarnaast hebben wij middels een schriftelijke bevestiging door het college laten bevestigen dat alle gevallen van (mogelijke) fraude zijn gemeld aan ons. Wij hebben tijdens onze controle geen specifieke aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude.
Belangrijke bevindingen
Naleving wet- en regelgeving en overige
Financiële positie
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden. De transparantie over marktprijzen is niet in alle gevallen voldoende om te beoordelen en wordt frequent zaken gedaan met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.
van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: • Gemeente Beuningen heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben via een steekproef deze werkzaamheden en conclusies gecontroleerd. • Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. • Wij hebben ten aanzien van dit punt ook aandacht voor de grond aanen verkopen. Voor de gemeente Beuningen geldt echter dan er in boekjaar 2025 geen sprake is geweest van materiële grond aan- en verkopen. • Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt. Op basis van deze werkzaamheden hebben wij geen bevindingen geconstateerd.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten Bijlagen
pagina | 13
Bestuurlijke samenvatting
2. Opdracht, scope en uitvoering Continuïteit
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Beuningen een sluitende begroting heeft voor 2026 tot en met 2029. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsratio geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente Beuningen kent een solide financiële positie.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 14
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 15
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Beuningen heeft hier op 11 november 2025 haar financiële verordening op aangepast. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd.
Totaal conclusie rechtmatigheid In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. Wij hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft. Daarbij merken wij op dat de regelgeving voorschrijft dat alle overschrijdingen van lasten en kredieten als onrechtmatig worden aangemerkt. Afhankelijk van de lokaal vastgestelde spelregels tussen raad en college kunnen deze onrechtmatige overschrijdingen vervolgens als acceptabel of onacceptabel worden beschouwd. De gemeente Beuningen heeft deze afspraken vastgelegd in de financiële verordening.
(x € 1.000)
Onrechtmatig
Acceptabel
Saldo
4.407
2.373
2.034
595
-
595
Overige begrotingsonrechtmatigheden
11.226
-
16.228
Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium
2.468
-
2.468
Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium
-
-
-
18.696
2.373
16.323
Overschrijdingen lasten programma’s Overschrijdingen kredieten
Totaal
Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 18.696.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 2.373.000 aangemerkt als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken.
pagina | 16
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Begrotingscriterium
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel). Wij hebben vastgesteld dat er lasten overschrijdingen ten opzichte van de geautoriseerde begroting zijn voor een bedrag van € 4.406.932. Zoals het college heeft opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van de jaarstukken zijn de overschrijdingen onrechtmatig en tevens deels onacceptabel. Onacceptabel houdt in dat deze niet passen binnen de spelregels, die het college met de raad heeft vastgelegd in de financiële verordening. De overschrijdingen op de kredieten bedragen € 595.000. Het betreft overschrijdingen op individuele kredieten die niet voldoen aan de criteria zoals opgenomen in de financiële verordening. Het college heeft, uitgaande van de bepalingen in de financiële verordening, deze overschrijdingen aangemerkt als onrechtmatig en deels niet acceptabel. Voor een bedrag van € 2.373.000 geldt dat deze voldoen aan de criteria zoals opgenomen in de financiële verordening.
Daarnaast is sprake van ongeautoriseerde reservemutaties voor een bedrag van € 1.194.876 en overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van lasten voor een bedrag van € 10.031.085. Deze worden eveneens als onrechtmatig en onacceptabel verantwoord. Zoals uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt, worden de onrechtmatigheden met name veroorzaakt door overschrijdingen van
baten/onderschrijdingen van lasten. In de financiële verordening zijn de spelregels opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording. Wat hieruit met name blijkt, is dat batenoverschrijdingen of lastenonderschrijdingen acceptabel zijn indien deze tijdig worden gemeld. Wij raden u aan om deze daarom ook (indien mogelijk) op te nemen in de voorjaars- en herfstnota, om dergelijke onrechtmatigheden in de toekomst te verlagen.
Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe- en interne regelgeving, zoals opgenomen in het door u op 10 februari 2026 vastgestelde normenkader. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk rechtmatig na te leven. De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor diverse overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 2.468.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie.
pagina | 17
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
3. Belangrijke bevindingen Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting hieromtrent juist is opgenomen.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld (als onderdeel van het controleprotocol 2025). Deze is in maart 2026 door de Raad vastgesteld. We raden u aan om een overkoepelend M&O beleid op te stellen. We hebben van u begrepen dat dit in 2026 wordt opgesteld en van kracht wordt vanaf boekjaar 2027.
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 18
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
3. Belangrijke bevindingen Grondexploitaties
Waardering Asdonck
De boekwaarde van de post grondexploitaties is gewijzigd van € 11,5 miljoen ultimo 2024 naar € 10,8 miljoen ultimo 2025. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten:
In 2020 is het bestemmingsplan ‘locatie Asdonck’ door de Raad gewijzigd vastgesteld. Tegen dit besluit is een beroep ingesteld door meerdere partijen waarna in 2021 dit plan gewijzigd is vastgesteld door de Raad. Dit plan is echter in 2022 door de Raad van State vernietigd als gevolg van ingediende bezwaren van derden.
(x € 1.000)
2025
2024
Boekwaarde per 1 januari
11.483
11.889
Investeringen
1.055
993
Grondverkopen
(2.206)
(1.906)
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten
102
386
Mutatie verliesvoorziening
341
121
10.775
11.483
Boekwaarde per 31 december
Van de totale post wordt circa € 5,0 miljoen gevormd door Zandwinning Beuningse Plas en circa € 5,2 miljoen door grondexploitatie Hoge Woerd. De rest van het saldo wordt gevormd door grondexploitaties Ecowieck en Asdonck. Grondexploitatie Den Elt is in 2025 afgesloten. De mutatie in de verliesvoorziening komt doordat de rente naar 0% is gedaald in 2025, waardoor de grondexploitatie Zandwinning Beuningse Plas ultiom 2025 een minder negatief resultaat heeft.
In 2025 is in samenwerking met een externe partij een nieuw plan ontwikkeld. Dit plan had nog in hetzelfde boekjaar door de raad vastgesteld moeten worden, aangezien deze vaststelling vereist is om een herijking van het plan te mogen doorvoeren. Per ultimo 2025 is derhalve geen sprake van een door de Raad vastgesteld bestemmingsplan, hetgeen impliceert dat het plan formeel niet als grondexploitatie mag worden verantwoord. Echter de gemeente Beuningen is eigenaar van het betreffende perceel en zou opbrengsten genereren als zij dit perceel zou verkopen. Op basis van een door ons uitgevoerde analyse concluderen wij dat de huidige boekwaarde naar verwachting kan worden gerealiseerd bij reguliere verkoop van de grond. Het betreft een perceel met een totale uitgeefbare oppervlakte van 4.230 m². De boekwaarde van dit plan bedraagt € 646.000, wat neerkomt op een prijs van € 153 per m². De gemiddelde grondprijs in Beuningen ligt aanzienlijk hoger, evenals de gemiddelde grondprijzen in omliggende gemeenten. Dit betekent dat bij reguliere verkoop de boekwaarde naar verwachting volledig kan worden terugverdiend. Op grond hiervan zijn wij van mening dat geen sprake is van een onomkeerbare verlies. Wij concluderen dat deze situatie in het jaarverslag afdoende is toegelicht.
pagina | 19
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. Parameters Rente
Financiële positie
Disconteringsvoet
Kosten-
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
stijging
Opbrengstenstijging
2,5%
2%
2% Variërend tussen 4,% en 5,%, aflopend naar variërend 2% tot 3,5% Variërend tussen 2% en 5%, aflopend naar 2% in 2028-2034
Variërend tussen 0% en 5%, aflopend naar 0% in 2036
Voorzichtig
Schatting 2024
2024
0%
Variërend tussen 3,5% en 4,%, aflopend naar 2%
Controleverschil
Bijlagen
Schatting 2025
2025
De belangrijkste wijziging ziet toe op de daling van de rente van 2,5% naar 0%. Dit komt doordat de werkelijke toerekening van de rente significant afwijkt van de begrote toerekening. BBV schrijft voor dat de rentetoerekening moet worden aangepast als het werkelijke percentage teveel afwijkt van het begrote omslagpercentage. Dit heeft geleid tot een daling van de rente naar 0%.
Optimistisch
Evenwichtig
pagina | 20
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Schattingsposten in de jaarrekening
Opdracht, scope en uitkomsten
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijke schattingen in de jaarrekening betreffen: Schatting
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Beoordeling 2024
Onze zienswijze m.b.t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve omvang
Waardering van (im)materiële vaste activa
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de (im)materiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw (im)materiële vaste activa.
De waardering van de financiële vaste activa
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de financiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw financiële vaste activa .
De waardering van grondexploitaties
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitatie na doorvoering van de correcties een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Voor een uiteenzetting hiervan verwijzen wij naar paragraaf “waardering van de grondexploitaties” van dit accountantsverslag.
De waardering van debiteuren en vorderingen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw vorderingen.
De waardering van de voorzieningen
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorzieningen een evenwichtig beeld geven van de toereikendheid van de voorzieningen.
Controleverschil
Bijlagen
Beoordeling 2025
Voorzichtig
Optimistisch
Evenwichtig
pagina | 21
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Sociaal Domein
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
De gemeente Beuningen voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijke onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Zelfstandig
Werkelijke lasten
Jeugdwet
Zelfstanding
Werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
Werkelijke lasten
PGB’s
Sociale verzekeringsbank
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Voor de controle over het boekjaar 2025 zijn deze aanvullende werkzaamheden, mede gezien de timing van de ontvangst van de controleverklaringen, deels nog in uitvoering. Daarbij merken wij op dat door de wijziging in de wettelijk voorgeschreven foutenevaluatie voor de accountant — van 1% fouten en 3% onzekerheden naar 2% voor fouten en onzekerheden — relatief meer nadruk is komen te liggen op de beoordeling van onzekerheden. Een aanvullend aspect betreft de verhoging van de verantwoordingsgrens in het I-Sociaal Domein controleprotocol voor het boekjaar 2025 naar € 200.000 (2024: € 125.000). Deze aanpassing is pas eind 2025 kenbaar gemaakt, hetgeen de gemeente Beuningen (en alle andere gemeenten) niet veel gelegenheid heeft gegeven om maatregelen te treffen. De impact hiervan voor de gemeente Beuningen is evenwel redelijk beperkt. In de volgende onderdelen zullen we per onderdeel een analyse opnemen in het kader van de onzekerheden.
Uitkeringen (participatiewet) Wij hebben vastgesteld dat de uitkeringen in 2025 in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving zijn verstrekt en dat de interne beheersmaatregelen, zoals inkomenscontroles en fraudepreventie, toereikend zijn ingericht. Uit onze controle zijn geen materiële fouten of onzekerheden naar voren gekomen. Onzekerheden sociaal domein (Jeugdwet en WMO)
Bijlagen
van een (goedkeurende) controleverklaring bij een aantal aanbieders. Dit is overigens niet alleen voor gemeente Beuningen, maar wordt bij vele gemeenten geconstateerd.
Voor de gemeente Beuningen doen zich, in lijn met voorgaande jaren, onzekerheden voor bij de vaststelling van de prestatielevering binnen het sociaal domein. Deze onzekerheden hangen samen met het ontbreken
Jeugdwet Zorg in natura en Wmo - Zorg in natura De uitvoering van deze taken vindt plaats binnen de gemeente in regionale samenwerking. Hiervoor zijn zorgleveranciers gecontracteerd, die in opdracht van de gemeente zorg leveren aan cliënten. De verantwoording van de daaruit voortkomende lasten vindt plaats in de jaarrekening van de gemeente, waardoor ook de eindverantwoordelijkheid voor de controle van de prestatielevering uiteindelijk bij de gemeente berust.
pagina | 22
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
3. Belangrijke bevindingen De gemeente is echter niet de prestatieafnemer. Met de (grote) zorgaanbieders is daarom afgesproken dat zij op basis van het controleprotocol van Ketenbureau i-Sociaal Domein (iSD) een controleverklaring verstrekken over de juistheid en volledigheid van de geleverde en gedeclareerde zorg in natura (hierna: ZIN) in het boekjaar. Deze (goedkeurende) controleverklaringen heeft de gemeente nodig om zekerheid te krijgen dat alle gefactureerde zorg conform indicatie is geleverd en gefactureerd, voor de juiste prijs is gefactureerd en aan een inwoner van de gemeente is verstrekt. Ondanks de tijdige uitvraag van de controleverklaringen heeft uw gemeente nog niet van alle zorgaanbieders een controleverklaring ontvangen. Daarbij komt dat geen controleverklaringen worden ontvangen van aanbieders met minder dan € 200.000 omzet. Het voorgaande zorgt voor onzekerheden op het gebied van de juistheid en volledigheid (getrouwheid en rechtmatigheid) van de kosten inzake de levering van de ZIN – Jeugd en ZIN – Wmo van € 586.000 respectievelijk € 197.000. De totale onzekerheden ad € 783.000 wegen wij mee in ons oordeel bij de jaarrekening van de gemeente. De gemeente heeft hierbij wel aangetoond dat voor een deel van deze onzekerheden wel sprake is van lokale contracten met het Regionaal Ondersteuningsbureau (ROB) (respectievelijk € 305.000 en € 63.000).
Hierbij hebben wij echter de levering van de zorg niet kunnen vaststellen en derhalve in ons oordeel meegenomen.
persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB zijn op basis van de zogenaamde projectiebrief beperkt voor gemeente Beuningen en blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGBbestedingen vast te stellen. Derhalve heeft de gemeente Beuningen aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2025. Conclusie In onderstaande tabel hebben wij de onzekerheden per regeling samengevat. Onzekerheden
Omvang 2025
Omvang 2024
Prestatielevering Jeugdwet
586.000
1.124.500
Prestatielevering WMO
197.000
405.000
PGB’s Overige onderwerpen
Bijlagen
De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2025 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stroom ten aanzien van de Jeugdwet en een goedkeurende verklaring ten aanzien van de PGBstroom van WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de
.
pagina | 23
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
3. Belangrijke bevindingen toename van € 0,9 miljoen wordt hoofdzakelijk verklaard door:
Voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers (APPA) Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers (o.a. wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en Unie van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. Over de impact op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV hierover de volgende uitspraak gepubliceerd: • Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen aanpassen aan de prognose van het benodigd vermogen (op basis van inkoop Wtp bij ABP). • Gemeenten die niet deelnamen aan het onderzoek moeten hun berekening analoog onderbouwen.
Bevindingen interne beheersing
• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht. • In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over schattingsonzekerheden.
Overige onderwerpen
• Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken.
een
• het alsnog opnemen van pensioenverplichtingen van gepensioneerde wethouders die zijn ontstaan tot 2012. Deze verplichtingen mochten voorheen via de begroting worden verantwoord, maar dit is in het kader van de toekomstige overdracht aan het ABP niet langer toegestaan; • een aanvullende dotatie, omdat het ABP bij de overdracht uitgaat van een dekkingsgraad boven de 100%. De gemeente heeft hierbij de meest recent beschikbare dekkingsgraad van het ABP (123,5%) gehanteerd. De uiteindelijke overdrachtswaarde blijft afhankelijk van ontwikkelingen in onder meer rente en dekkingsgraad op het moment van overdracht. Conclusie De gemeente heeft de voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers aangepast in overeenstemming met de uitspraak van de Commissie BBV. De aanpassing is niet tussentijds verwerkt via een begrotingswijziging, waardoor formeel sprake is van een begrotingsoverschrijding in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. De Commissie BBV heeft aangegeven dat deze overschrijding als acceptabel kan worden aangemerkt, aangezien deze voortvloeit uit hogere wet- en regelgeving.
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Beuningen deze uitgangspunten heeft gevolgd (welke door Visma zijn opgesteld). De voorziening APPA bedraagt per 31 december 2025 € 5,6 miljoen (2024: € 4,7 miljoen). De Bijlagen
pagina | 24
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Onderhoudsegalisatievoorzieningen
Opdracht, scope en uitkomsten
Bij de gemeente Beuningen zijn er een drietal voorzieningen groot onderhoud gevormd: de voorziening onderhoud gebouwen, de voorziening wegenonderhoud en de voorziening civieltechnische kunstwerken. Voorziening onderhoud gebouwen
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud gebouwen is een nieuw plan opgesteld (2025 – 2029) welke op 7 januari 2025 is goedgekeurd door de Raad. Wij kunnen ons vinden in de uitgangspunten van deze voorziening. Voorziening wegenonderhoud Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud wegen is een nieuw plan opgesteld (2026 – 2030) welke op 4 november 2025 is goedgekeurd door de Raad. Wij kunnen ons vinden in de uitgangspunten van deze voorziening. Voorziening civieltechnische kunstwerken Ten aanzien van de voorziening groot onderhoud civieltechnische kunstwerken is een nieuw plan opgesteld (2025 – 2029) welke op 20 mei 2025 is goedgekeurd door de Raad. Wij kunnen ons vinden in de uitgangspunten van deze voorziening.
pagina | 25
Bestuurlijke samenvatting
3. Belangrijke bevindingen Jaarverslag
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij, in lijn met de Nederlandse Standaard 720, het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast zouden de cijfers 2025 van uw verbonden partijen opgenomen dienen te worden, deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Overeenstemming
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
• Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. Voor komend jaar adviseren wij om de paragraaf Wet Open Overheid nader uit te bereiden.
Informatiewaarde
• Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Fraude
Fraude en de frauderisicoanalyse zijn steeds belangrijker thema's. We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over deze onderwerpen.
Verbonden partijen Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Beuningen. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: • De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.
Aan de linkerzijde van deze pagina zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
pagina | 26
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
3. Belangrijke bevindingen SiSa
WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan.
• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverband geldt eveneens voor bezoldiging van niettopfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum overschrijdt.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNTverantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSabijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
pagina | 27
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
4. Financiële positie
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 28
Bestuurlijke samenvatting
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 44,7 miljoen.
Ter illustratie en aanvullende informatie geven wij u in het hierna opgenomen overzicht de ontwikkeling van het resultaat (“gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten” en “gerealiseerde resultaat”) weer over de jaren 2022 tot en met 2025.
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
Resultaatontwikkeling 2022-2025 (x € 1.000)
Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
50.000
15.000
40.000 10.000 30.000
Financiële positie
20.000
5.000
10.000
2022
0 2022 Algemene reserve
2023 Bestemmingsreserve
2024
2025 Gerealiseerd resultaat
2023
Overige onderwerpen
Bijlagen
Van de totale reserves ter hoogte van € 44,7 miljoen is € 17,8 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 5,4 miljoen. Per saldo is gedurende 2025 € 1,6 miljoen onttrokken aan de bestemmingsreserves. Het gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 11,6 miljoen.
Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 14,5 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 7,7 miljoen positief.
2025
-5.000 -10.000 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
Bevindingen interne beheersing
2024
Mutaties reserves
Gerealiseerd resultaat
In het samenvattend financieel beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Het jaarrekeningresultaat is € 5,5 miljoen voordeliger dan begroot (begroting na wijzigingen).
pagina | 29
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Financiële positie De belangrijke afwijkingen zijn in het jaarverslag opgenomen vanaf pagina 161 tot 198. Binnen de jeugdzorg is een voordeel behaald van circa 1,8 miljoen. Daarnaast zijn er vanuit de decembercirculaire extra middelen voor 2025 beschikbaar gesteld, en is een voordeel behaald op de kapitaallasten. De verschillen worden op programmaniveau toegelicht in het jaarverslag. Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium voorzien worden. We adviseren u, in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om meer aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten, niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld kunnen worden.
Ontwikkeling financiële resultaten Vanaf 2026 wordt een korting op de uitkering uit het gemeentefonds voorzien. Op basis van de meest recente ramingen van het Rijk ligt het zwaartepunt van deze korting in 2028. Deze ontwikkeling kan leiden tot aanzienlijke financiële druk voor Nederlandse gemeenten en noodzaakt tot het maken van keuzes over het voortzetten van bestaande taken en voorzieningen dan wel het doorvoeren van aanpassingen in het beleid. De gemeente Beuningen geldt dat op grond van de begroting 2026-2029 voor de betreffende jaren een positief resultaat wordt begroot. Hierbij wordt wel rekening gehouden met diverse ombuigingen, zoals opgenomen in de begroting. Op 16 maart 2026 heeft de Commissie BBV de notitie Structurele baten en lasten gepubliceerd. In deze notitie is vastgelegd dat het surplus van de algemene reserve kan worden ingezet als structurele bate in de
begroting. Dit surplus betreft dat deel van de algemene reserve dat niet benodigd is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).Van dit vrij besteedbare deel kan met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% worden ingezet voor de dekking van structurele lasten, mits de solvabiliteit van de gemeente minimaal 20% bedraagt en blijft. Door deze inzet wordt het surplus van de algemene reserve aangemerkt als structurele bate, hetgeen een uitzondering vormt op de hoofdregel dat mutaties in reserves een incidenteel karakter hebben. Daarbij geldt dat het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder voldoende moet zijn. De gemeente Beuningen maakt momenteel geen gebruik van deze regeling. De begroting laat 2026 het volgende2027 beeld zien: 2028 V= voordeel2026-2029 N= nadeel
2029
Incidenteel resultaat
-245N
-135N
-34N
-34N
Structureel resultaat
2.340V
3.747V
568V
1.033V
Gerealiseerd resultaat
2.095V
3.612V
533V
998V
De begrote resultaten laten voor komende jaren een structureel sluitende begroting zien.
pagina | 30
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen in meerjarenperspectief De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien.
Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
Financiële positie
Gemeente Beuningen
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Landelijk
Kengetal
2024
2025
2026*
2027*
2028*
2029*
2025*
2026*
Netto schuldquote
16,0
3,0
14,0
26,0
48,0
54,0
57,3
63,3
Netto schuldquote gecorrigeerd
11,0
-2,7
8,0
19,0
41,0
47,0
52,4
58,0
Solvabiliteit
31,8
37,7
43,7
46,4
39,0
36,3
35,8
34,7
Grondexploitaties
12,0
10,8
4,0
1,0
2,0
1,0
5,1
5,2
Belastingcapaciteit
96,0
102,0
105,0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
100,5
100,1
Structurele exploitatieruimte
1,4
5,4
2,3
4,0
0,5
1,1
1,3
0,7
* Op basis van begroting, in tegenstelling tot voorgaande jaren heeft het Rijk geen dataset vanuit de jaarrekening 2024 beschikbaar. Bijlagen
pagina | 31
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht, scope en uitkomsten
Het kengetal schuldquote is gedaald ten opzichte van 2024, hetgeen een gunstige ontwikkeling is. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor de schuldquote geldt een signaalwaarde van 130 en bij percentages tussen de 100 en 130 is voorzichtigheid gevraagd. De schuldquote van de gemeente Beuningen blijft met 1% zeer ruim onder de signaalwaarden.
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Het kengetal belastingcapaciteit laat de lastendruk in de gemeente Beuningen ten opzichte van het landelijk gemiddelde zien. Geconstateerd kan worden dat dit het gemeentelijke kengetal in 2025 in lijn ligt met het landelijk gemiddelde. Op basis van het kengetal structurele exploitatieruimte blijkt dat er structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen. Op basis hiervan blijkt dat tekorten of extra lasten bij de gemeente Beuningen kunnen worden opgevangen.
De solvabiliteit neemt toe naar 37,7% in 2025. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer goed aan te merken is. De gemeente Beuningen kent derhalve een solide financieringspositie. Het kengetal grondexploitaties geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Dit wordt met name beïnvloed door het feit dat ook de zandwinning hierin mee wordt genomen. Aangezien dit gerubriceerd wordt onder de voorraden/ onderhandenwerk. Deze rubricering is in onze optiek ook passend aangezien ook hier nog resultaten onderhandenwerk moeten worden gerealiseerd.
pagina | 32
Bestuurlijke samenvatting
Financiële positie
Opdracht, scope en uitkomsten
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico’s. Ten opzichte van 2024 zijn de door de gemeente ingeschatte risico’s in totale omvang nagenoeg gelijk gebleven (€ 9,1 miljoen). De algemene reserve is door het positieve resultaat toegenomen, daardoor is de weerstandsratio eveneens gestegen. Dit is zichtbaar in onderstaande tabel: 2025
2024
2023
Weerstandscapaciteit
28.677
17.129
11.998
Risico’s
9.151
9.075
9.295
Weerstandsratio
3,13
1,29
1,79
pagina | 33
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
5. Bevindingen interne beheersing
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
pagina | 34
Bestuurlijke samenvatting
5. Bevindingen interne beheersing Inleiding
Opdracht, scope en uitkomsten
Belangrijke bevindingen
Financiële positie
Bevindingen interne beheersing
Overige onderwerpen
Bijlagen
Wij hebben geen nieuwe bevindingen geïdentificeerd ten tijde van de jaarrekeningcontrole.
Dit accountantsverslag bevat onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing (inclusief de IT-omgeving), die zijn gebaseerd op onze werkzaamheden in het kader van de jaarrekeningcontrole 2025. Deze werkzaamheden zijn dan ook niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van uw organisatie als geheel. Een goede interne beheersing maakt dat de risico’s voor de organisatie beter beheersbaar zijn en de jaarrekeningcontrole effectiever en efficiënter kan plaatsvinden. Vanuit onze natuurlijke adviesfunctie willen wij bijdragen aan verbetering van uw bedrijfsvoering, onder andere door het analyseren van de IT-omgeving en de bedrijfsprocessen.
Interne beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole, beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij een managementletter geschreven. Deze managementletter hebben wij op 12 januari 2026 besproken met de ambtelijke organisatie en op 26 februari 2026 besproken met de auditcommissie. Daarna is de managementletter in definitieve vorm uitgebracht. Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen.