Bijlage 2 Was-wordt-tabel Gedragscode integriteit burgemeester en wethouders 2026

Was-wordt-tabel gedragscode integriteit burgemeester en wethouders 2026 Was p.1 Vertrekpunt voor de politieke ambtsdrager is dan ook de eed of gelofte die de politieke ambtsdrager bij de ambtsaanvaarding aflegt.

Wordt p.1 Deze plicht is voor de politieke ambtsdrager neergelegd in de eed of belofte die de politieke ambtsdrager aflegt: hij/zij zweert/belooft getrouw te zullen zijn aan de Grondwet, de wetten te zullen nakomen en zijn/haar plichten die uit het politieke ambt voortvloeien naar eer en geweten te zullen vervullen.

(-) Het voorschrijven van een gedragsregel die afwijkt of verder gaat dan een dwingendrechtelijke wettelijke regeling is niet mogelijk. p.2 Integriteit is niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op de onderlinge omgangsvormen. Een respectvolle omgang met burgers en organisaties, tussen politieke ambtsdragers onderling en tussen politieke ambtsdragers en medewerkers, met behoud van eigen politieke inhoud en stijl, is van groot belang.

Integriteit is niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op de onderlinge omgangsvormen. Dit gaat over de omgang tussen politieke ambtsdragers onderling, maar tegelijkertijd mogen politieke ambtsdragers zelf ook een respectvolle behandeling verwachten. Zij moeten hun functie kunnen uitoefenen in een veilige en professionele omgeving, zonder ongepaste of grensoverschrijdende benadering. De opgestelde ‘huisregels gemeentehuis en gemeentewerf’ bieden hiervoor een kader en draagt bij aan het waarborgen van wederzijds respect. Een respectvolle omgang met inwoners en organisaties, tussen politieke ambtsdragers onderling en tussen politieke ambtsdragers en medewerkers, met behoud van eigen politieke inhoud en stijl, is van belang. In de omgang met inwoners, ambtenaren, externe partijen en andere politieke ambtsdragers wordt van een politieke ambtsdrager correct, fatsoenlijk, en respectvol gedrag verwacht dat vrij is van ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend en (seksueel) intimiderend gedrag zoals hinderlijk gedrag, intimidatie, dubbelzinnige opmerkingen, handtastelijkheden, agressie, pesten en discriminatie.

p.2 De gemeenteraad is een politiek orgaan. In de volksvertegenwoordigingen worden specifieke of (partij-)politieke belangen ingebracht voor het algemeen belang van de gemeente. Deze politieke ambtsdragers krijgen het mandaat van hun kiezers en de gedragscode dient de vervulling van het kiezersmandaat te ondersteunen.

p.1 Het rechtskarakter van de gedragscode is dat van een interne regeling, als nadere invulling en concretisering van de wettelijke regels. De gedragscode bevat in aanvulling op wettelijke regels gedragsnormen en regels over procedures die de transparantie van het handelen van politieke ambtsdragers evenals van de besluitvorming over en de naleving van de normen vergroten. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies.

1

p.2 Het handelen van het dagelijks bestuur en van de bestuurders staat ten dienste van de gemeente. De ambtsdragers aan wie en de organen waaraan het dagelijks bestuur is opgedragen, zijn over hun bestuurlijke handelen en over hun functioneren verantwoording schuldig aan de volksvertegenwoordigende organen. Aan het dagelijks bestuur en de bestuurders worden ook in de gedragscode bijzondere eisen gesteld om optimale openheid en controleerbaarheid mogelijk te maken. p.3 Het rechtskarakter van de gedragscode is dat van een interne regeling, als nadere invulling en concretisering van de wettelijke regels. De gedragscode bevat in aanvulling op wettelijke regels gedragsnormen en regels over procedures die de transparantie van het handelen van politieke ambtsdragers evenals de besluitvorming over en de naleving van de normen vergroten. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen. Sprake is van zelfbinding. De regels worden in gezamenlijk debat vastgesteld door de politieke ambtsdragers zelf. In dit licht moeten de regels in de code worden gezien. Dat maakt de gedragscode evenwel niet vrijblijvend. De volksvertegenwoordigers kunnen daarop worden aangesproken en zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden.

Het niet naleven van de gedragscode kan dus wel onderdeel worden van politiek debat en politieke gevolgen hebben.

p.2 Een gedragscode heeft dus niet de juridische status van een algemeen verbindend voorschrift zoals een gemeentelijke verordening waaruit rechten en verplichtingen voortvloeien. Er is sprake van zelfbinding. In dit licht moeten de regels in de code worden gezien. Dat maakt de gedragscode evenwel niet vrijblijvend. De volksvertegenwoordigers kunnen daarop worden aangesproken en zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden. Het niet naleven van de gedragscode kan dus wel onderdeel worden van politiek debat en kan ook politieke gevolgen hebben. De gedragscodes bieden politieke ambtsdragers een handvat om andere politieke ambtsdragers aan te spreken op hun gedrag en hieruit wellicht (politieke) consequenties te trekken.

p.2 Vanaf

‘Integer handelen kan alleen in een cultuur (…)’ tot en met ’(…) De Code bevat geen juridisch afdwingbare normen.’

is niet opgenomen in de nieuwe versie van de gedragscode Burgemeester en wethouders 2026. (-)

Artikel 4.3 3. De informatie is via internet beschikbaar.

Artikel 2.2 Een burgemeester bespreekt de tussentijdse aanvaarding van een functie met de commissaris van de Koning, de commissaris van de Koning bespreekt een dergelijke situatie met de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Artikel 4.3 Tekst ‘De informatie is via internet beschikbaar’ is toegevoegd aan lid 2.

2

(-)

Toelichting Artikel 3.2 ‘Vertrouwelijkheid van informatie’ tot en met ‘toegang tot informatie’. Paragraaf 6 Regels betreffende de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen Artikel 6.1 Burgemeester en wethouders gaan respectvol met elkaar om en houden zich aan de volgende afspraken over hoe met elkaar om te gaan tijdens vergaderingen, bijeenkomsten en daarbuiten: 1. We vallen elkaar niet persoonlijk aan; 2. We twijfelen er niet aan dat burgemeester en wethouder vanuit zijn eigen opvatting het algemeen belang oprecht dient en de rechten van individuen wil beschermen; 3. We erkennen en bevestigen de ander in zijn rol als burgemeester of wethouder; 4. We komen in de openbaarheid op voor elkaar en voor het ambt. We accepteren niet dat een collega (burgemeester, wethouder of raadslid) onheus wordt bejegend en treden daar actief tegen op; 5. Voelt men zich gekwetst of onheus bejegend, dan gaat men in gesprek met degene in kwestie. Indien gewenst vindt dit onder begeleiding plaats; 6. We acteren niet op basis van aannamen, roddels of niet-geverifieerde informatie over collega’s (burgemeester, wethouders, raadsleden, commissieleden, griffieleden en andere ambtenaren). Artikel 6.2 Burgemeester en wethouders houden zich tijdens vergaderingen en bijeenkomsten aan het reglement van orde (2026).

Artikel 6.3 Burgemeester en wethouders onthouden zich in het openbaar van negatieve uitlatingen over (individuele) ambtenaren. Artikel 6.4 Burgemeester en wethouders bejegenen elkaar, raadsleden, de griffie(r) en andere ambtenaren, maar ook insprekers en andere betrokkenen op correcte wijze in woord, gebaar en geschrift.

3

Ook in de media en op sociale media vallen zij elkaar niet persoonlijk aan.

(-)

p. 7 Artikel 7.2 Het naleven van de gedragscode is een individuele verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De raad ziet erop toe dat de gedragscodes van de politieke ambtsdragers worden nageleefd.

p. 7 Artikel 6.2 1. Op voorstel van de burgemeester maakt de gemeenteraad afspraken over de navolgende onderwerpen: a. de periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in zijn algemeenheid en van de gedragscode in het bijzonder; b. de aanwijzing van contactpersonen of aanspreekpunten integriteit; c. de processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente.

p. 7 Artikel 7.3 2. Op voorstel van de burgemeester maakt de gemeenteraad afspraken over de navolgende onderwerpen: a. De periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in zijn algemeenheid en van de gedragscode in het bijzonder; b. De aanwijzing van contactpersonen of aanspreekpunten integriteit; c. De processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente. 3. De afspraken als bedoeld onder lid 2, zijn vastgelegd in de bijlage ‘integriteitsprotocol stappenplan voor de omgang met (vermoedens van) integriteitsschendingen’.

4