Bijlage 2 Raadsinformatiebrief Evaluatie Starterslening
Tekst van het document
POSTADRES: GEMEENTE BEUNINGEN, POSTBUS 14, 6640 AA BEUNINGEN BEZOEKADRES: VAN HEEMSTRAWEG 46, 6641 AE BEUNINGEN TELEFOON: 14 024, TELEFAX: 024 - 6778078 E-MAIL: GEMEENTE@BEUNINGEN.NL, INTERNET: WWW.BEUNINGEN.NL IBAN: NL55 BNGH 0285 0010 78, BIC: BNGHNL2G Aan de gemeenteraad Datum : Zaaknummer : 897678 Uw contact : team Ruimtelijke Ontwikkeling Telefoon : 14 024 Onderwerp : Raadsinformatiebrief evaluatie Starterslening Geachte raad, In de raadsvergadering van dinsdag 11 november 2025 heeft uw raad besloten tot wijziging van de verordening Starterslening Beuningen 2024. Gekoppeld aan deze besluitvorming is de toezegging gedaan om de effecten van deze wijziging na één jaar te evalueren. In deze brief leest u de bevindingen uit deze evaluatie en geven wij uitvoering aan toezegging 319. Achtergrond van verordening Starterslening Voor we overgaan naar de evaluatie, eerst even een terugblik. Sinds 2017 biedt de gemeente Beuningen via de SVn een Starterslening aan. De maximale koopprijs van een woning was destijds €215.000. In 2021 werd deze opgetrokken naar €250.000. Vanaf 2024 gold een grens van €355.000 en sinds de laatste wijziging in november 2025 is de maximale koopprijs gekoppeld aan de jaarlijkse landelijke betaalbaarheidsgrens. Deze was €405.000 in 2025 en bedraagt momenteel €420.000.
Werking fonds Starterslening Het fonds van waaruit de leningen worden verstrekt, is revolverend. Dat betekent dat de rente en aflossingen weer terugvloeien naar het fonds en dit geld opnieuw als lening verstrekt kan worden. In 2017 is € 2.000.000 euro door uw raad ter beschikking gesteld voor dit fonds. Dit bedrag is in tranches overgemaakt naar het fonds en is inmiddels vrijwel volledig uitgeput. Door de reeds gedane aflossing en rente, is er in totaal voor ruim € 2.500.000 euro aan leningen verstrekt. In december behandelt uw raad het voorstel om nieuw budget beschikbaar te stellen. Uitvoering evaluatie Bij de evaluatie is niet alleen gekeken naar de effecten van de laatste wijziging, maar is de Starterslening breder geëvalueerd. Hierbij is gekeken naar het aantal verstrekte leningen, de koopsom, het leenbedrag, de herkomst en woonsituatie van aanvragers, of zij alleenstaand zijn of als stel kopen en het aflosgedrag. De evaluatie is uitgevoerd in september 2026. Uitkomsten evaluatie: verstrekte leningen, gemiddelde koop- en leensom In tabel 1, op de volgende pagina, zijn de meest relevante cijfers weergegeven.
Jaar | Aantal | Maximale | koopsom | Gemiddelde | koopsom | Gemiddelde | leensom verstrekte | (€) | (€) | (€) leningen 2017 | 17 | 215.000 | 169.192 | 25.529 2018 | 15 | 215.000 | 177.066 | 27.740 2019 | 7 | 215.000 | 161.571 | 24.571 2020 | 5 | 215.000 | 193.645 | 30.000 2021 | 8 | 250.000 | 227.249 | 30.000 2022 | 3 | 250.000 | 235.667 | 30.000 2023 | 1 | 250.000 | 200.000 | 22.860 2024 | 19 | 355.000 | 299.532 | 28.870 2025 | 10 | 355.000 / 405.000* | 305.813 | 29.590 2026*** | 11 | 420.000 | 371.382 | 30.000 Uitkomsten | evaluatie: | herkomst We zien door de jaren heen een vrij constant beeld in de herkomst van koopstarters die gebruik maken van een Starterslening. Ongeveer 50% van hen woonde in onze gemeente toen zij haar eerste woning kocht. Zo’n 40% woonde op dat moment elders in onze woningmarktregio. Zo’n 10% woonde op dat moment buiten de woningmarktregio. Dit zegt enkel iets over het adres waar zij op dat moment woonden en niet of zij zich nieuw in onze gemeente vestigden, of bijvoorbeeld hervestigden na een periode elders te hebben gewoond. Uitkomsten | evaluatie: | woonsituatie Ook zien we door de jaren heen een vrij constant beeld bij de woonsituatie van koopstarters. Ongeveer 50% was op het moment van aankoop inwonend. Zo’n 50% woonde voorheen in een huurwoning. Verder terug in de tijd zien we een aantal koopstarters vanuit een studentenkamer.
Dit is de afgelopen jaren echter niet meer voorgekomen. Uitkomsten | evaluatie: | alleenstaand | of stel? Een van de factoren die de afgelopen jaren wel is veranderd is de huishoudsamenstelling van de koopstarters. Sinds 2017 was de aanvrager ieder jaar in overgrote meerderheid alleenstaand. Voor 2026 zien we dat het aandeel alleenstaanden en het aandeel stellen ongeveer gelijk is. In algemene zin is het voor alleenstaanden steeds moeilijker om een koopwoning te bemachtigen doordat de huizenprijzen harder stijgen dan de lonen en de leencapaciteit. Een mogelijke extra verklaring hiervoor is dat er met de huidige maximale koopsom in verhouding meer woningen in aanmerking komen die, ook met Starterslening, buiten het financiële bereik van de meeste alleenstaanden blijven. Aangezien dit een lopend jaar is, is voor 2026 nog geen totaalbeeld te schetsen. Een doorkijk in de gereserveerde leningen, welke wel zijn toegekend, maar nog niet gepasseerd zijn bij de notaris, levert eenzelfde beeld op. Uitkomsten | evaluatie: | aflosgedrag 2 3 Standaard begint na drie jaar de aflossing van een starterslening. Op dat moment, en elke drie jaar nadien, kan men een hertoetsing aanvragen, mocht aflossing niet (volledig) mogelijk zijn. Er zijn in de gemeente Beuningen geen startersleningen die na een hertoetsing minder hebben hoeven betalen. Ook zijn er geen betalingsachterstanden.
30 leningen zijn/worden versneld afgelost. Conclusie - Wanneer we specifiek kijken naar de effecten van de wijziging van de verordening, dan zien we dat de gemiddelde koopprijs is toegenomen. Deze toename is in lijn met eerdere wijzigingen van de maximale prijsgrens. - We zien een toename van het aantal leningen. Het aantal verstrekte leningen is ten tijde van de evaluatie nagenoeg gelijk met het volledige voorgaande jaar. Voor de resterende periode van dit jaar is de verwachting dat er nog een aantal leningen verstrekt worden en het totaal aantal dus hoger uitkomt dan in het voorgaande jaar. Een beperkte toename van het aantal verstrekte leningen is in lijn met het verwachte effect van de wijziging. - We zien een verschuiving in de huishoudsamenstelling, van alleenstaanden naar stellen. Deze verandering is echter niet direct aan te merken als effect van de wijziging van de verordening. We zien geen onverwachte effecten van de wijziging van de verordening. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders Dyanne Kocken Daphne Bergman secretaris burgemeester