Bijlage 11 Bijlage motivering 8 - Nota zienswijzen Ontwerp TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22g Asdonck 2025
Tekst van het document
Wat belangrijker geacht wordt is het feit dat de locatie van oudsher de overgang vanaf de van Heemstraweg richting het buitengebied vormt. Hoewel dit karakter de afgelopen jaren verdwenen is (groot parkeerterrein/vele tijdelijke woningen) brengt het plan dit kenmerkende aspect terug, door grote groene ruimtes met een open en luchtig karakter aan te leggen als overgang richting het Oeverwallengebied. 4b. De bouwhoogten van de woontorens zijn niet passend voor Beuningen. De hoogte van het huidige bioscoopgebouw is maximaal ruimtelijk aanvaardbaar. De gebouwhoogte loopt van maximaal 5 bouwlagen aan de zijkanten van het plot naar maximaal 8 bouwlagen in het midden van het plot, waarbij de bovenste bouwlagen maximaal 50% van de gebouw footprint mogen beslaan. Onder een aantal gebouwen wordt een half verdiepte parkeergarage aangelegd. De gebouwhoogte loopt op logische wijze stap voor stap op, waarbij de verschillende bouwhoogtes en variërende rooilijnen en verdraaiingen zorgen voor een speelse opstelling. De maximale gebouwhoogte van 5 bouwlagen aan de westelijke zijde sluit aan op de gebouwhoogte van de voormalige bioscoop, welke vanaf maaiveld gemeten zo’n 15 meter hoog is.
Het middelste gebouw bouwt hierop voort omhoog, en is maximaal 8 lagen hoog: vanwege de grote open groene parkruimte blijft het plot ondanks de gebouwhoogte een open en luchtig karakter houden, en is een hogere gebouwhoogte geschikt op deze locatie. Het hogere gebouw centraal op het plot accentueert de grote groene centraal gelegen plek. Aan de oostzijde bouwt de hoogte zich af naar wederom maximaal 5 bouwlagen, waarna lagere bestaande bebouwing volgt. Tussen de gebouwen (zowel nieuwe als bestaande) zitten ruim opgezette groenruimtes, waardoor overlast veroorzaakt door de gebouwhoogtes geminimaliseerd wordt. 4d. Het bouwplan Asdonck frustreert door woontorens de ruimtelijkheid en beeldkwaliteit van diverse monumentale panden, waaronder 5 rijksmonumenten in de directe omgeving van de
28 Asdonck. Bij de erkenning van de rijksmonumenten De Est, Vinkendael, de Corneliuskerk, de Pastorie en Warthuizen, heeft de Rijksmonumentendienst expliciet aandacht geschonken aan de beeldbepalende elementen en ruimtelijkheid van deze objecten. De zichtlijnen, waarover in vorige Asdonck plannen volop geschreven werd en die daarbij als verplichtend benoemd werden, zijn in dit plan volledig uit beeld verdwenen. Tussen de aanwezige monumentale panden in de directe omgeving en de nieuwe bebouwing zit veel afstand, waardoor het effect van de nieuwbouw op de beleving van de monumenten acceptabel is. Zo zit er bijvoorbeeld tussen de Corneliuskerk en het dichtstbij gelegen nieuwe gebouw een afstand van 83 meter. Deze ruimte is onder andere ingevuld met brede groenruimten (zoals het bestaande plantsoen tussen de kerk en de van Heemstraweg), het wegprofiel van de van Heemstraweg, en een nieuwe groenstrook tussen de weg en de nieuwbouw. Het plot heeft een open en luchtig karakter. Vanwege de relatief compacte gebouw footprints en de grote groene ruimtes tussen de gebouwen in, waaronder één grote centrale groenruimte te midden van het plot, worden belangrijke zichtlijnen in het plan gewaarborgd. Vanaf de Corneliuskerk naar het gebouw van Kloosterstraat 10 en vanaf de van Heemstraweg naar het gebouw van Kloosterstraat 5 worden zichtlijnen ingepast.
In de groeninrichting van het park wordt er rekening gehouden met deze zichtlijnen. Hierbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat in de huidige situatie deze zichtlijnen niet bestaan: de huidige tijdelijke woningen op het plot blokkeren alle zichtlijnen. 29 5b. Indiener geeft aan nu nog vrij uitzicht te hebben, waar gelet op het beeldkwaliteitsplan niets van over blijft. Er mist ook een landschappelijk inpassingsplan die een groene inpassing juridisch borgt. Het plan heeft vanwege de relatief compacte gebouw footprints en de brede groenruimtes een open en luchtig karakter. Tussen nieuwe bebouwing en bestaande bebouwing in de directe omgeving zit relatief veel afstand, waardoor het effect van de nieuwbouw op bestaande woningen acceptabel wordt geacht. Het omgevingsplan bevat het voorlopige ontwerp van het stedenbouwkundig plan. Een landschappelijk inrichtingsplan volgt in latere fase. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft en verbeeldt het ambitiekader voor de uitstraling van het stedenbouwkundig plan voor De Asdonck. Thema’s als groen en water, maar ook inrichtingstekeningen (plattegronden en profielen) geven hier voor het omgevingsplan voldoende beeld bij. 6c. Indiener geeft aan nu nog vrij uitzicht te hebben, waar gelet op het beeldkwaliteitsplan niets van over blijft. Er mist ook een landschappelijk inpassingsplan die een groene inpassing juridisch borgt.
Het plan heeft vanwege brede groenruimtes in combinatie met relatief compacte gebouw footprints een open en luchtig karakter. Tussen nieuwe bebouwing en bestaande bebouwing in de directe omgeving zit relatief veel afstand, waardoor het effect van de nieuwbouw op bestaande woningen acceptabel wordt geacht. Het omgevingsplan bevat het voorlopige ontwerp van het stedenbouwkundig plan. Een landschappelijk inrichtingsplan volgt in latere fase. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft en verbeeldt het ambitiekader voor de uitstraling van het stedenbouwkundig plan voor De Asdonck. Thema’s als groen en water, maar ook inrichtingstekeningen (plattegronden en profielen) geven hier voor het omgevingsplan voldoende beeld bij. 30 7a. De schaal en intensiteit in het bouwplan passen niet bij het bestaande karakter van de omgeving, die wordt gekenmerkt door een meer kleinschalige en open structuur. De aanzienlijke toename van bijzonder hoge, forse bebouwing, mensen, auto’s en alle overige bewegingen die mensen met zich meebrengen leidt het plan tot een onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat, hetgeen in strijd is met een zorgvuldige belangenafweging. Hoewel kleinschalige grondgebonden bebouwing aanwezig is in de omgeving, is dit aspect op deze locatie niet dermate van belang dat het leidend is in de planvorming.
Zo heeft onder andere het naastgelegen voormalige bioscoopgebouw een hoogte van zo’n 15 meter, wat breekt met het principe van laagbouw. De ligging nabij het centrum in relatie tot te vraag naar woningen vormt daarnaast een logische aanleiding om van kleinschalige grondgebonden bebouwing af te wijken. Wat belangrijker geacht wordt is het feit dat de locatie van oudsher de overgang vanaf de van Heemstraweg richting het buitengebied vormt. Hoewel dit karakter de afgelopen jaren verdwenen is (groot parkeerterrein/vele tijdelijke woningen) brengt het plan dit kenmerkende aspect terug, door grote groene ruimtes met een open en luchtig karakter aan te leggen als overgang richting het Oeverwallengebied. Tussen nieuwe bebouwing en bestaande bebouwing in de directe omgeving zit relatief veel afstand, waardoor het effect van de nieuwbouw op bestaande woningen acceptabel wordt geacht. Vanwege de relatief compacte gebouw footprints en de grote groene ruimtes tussen de gebouwen in, waaronder één grote centrale groenruimte te midden van het plot, worden belangrijke zichtlijnen in het plan gewaarborgd. 31 7b. De stedenbouwkundige onderbouwing van het plan schiet tekort.
Niet overtuigend is aangetoond dat de bouwhoogtes en bouwmassa's passend zijn in de bestaande omgeving en dat het plan logisch aansluit op de omliggende bebouwing en dat sprake is van een geleidelijke overgang tussen bestaand en nieuw gebied. Hierdoor ontstaat een disproportionele inbreuk op de ruimtelijke structuur, zonder dat dit voldoende is gemotiveerd. De gebouwhoogte loopt van maximaal 5 bouwlagen aan de zijkanten van het plot naar maximaal 8 bouwlagen in het midden van het plot, waarbij de bovenste bouwlagen maximaal 50% van de gebouw footprint mogen beslaan. Onder een aantal gebouwen wordt een half verdiepte parkeergarage aangelegd. De gebouwhoogte loopt op logische wijze stap voor stap op, waarbij de verschillende bouwhoogtes en variërende rooilijnen en verdraaiingen zorgen voor een speelse opstelling. De maximale gebouwhoogte van 5 bouwlagen aan de westelijke zijde sluit aan op de gebouwhoogte van de voormalige bioscoop, welke vanaf maaiveld gemeten zo’n 15 meter hoog is. Het middelste gebouw bouwt hierop voort omhoog, en is maximaal 8 lagen hoog: vanwege de grote open groene parkruimte blijft het plot ondanks de gebouwhoogte een open en luchtig karakter houden, en is een hogere gebouwhoogte geschikt op deze locatie. Het hogere gebouw centraal op het plot accentueert de grote groene centraal gelegen plek.
Aan de oostzijde bouwt de hoogte zich af naar wederom maximaal 5 bouwlagen, waarna lagere bestaande bebouwing volgt. Tussen de gebouwen (zowel nieuwe als bestaande) zitten ruim opgezette groenruimtes, waardoor overlast veroorzaakt door de gebouwhoogtes geminimaliseerd wordt.
32 Bijlage 2 bij Nota zienswijze ontwerp TAM-omgevingsplan Hoofstuk 22g [Asdonck] Reactie Blom Ecologie op zienswijzen met bezwaren toepassen additionaliteitsvereisten Stikstof 33 Aanleiding Op het perceel Asdonck aan de Waardhuizenstraat te Beuningen is een noodopvang voor vluchtelingen gesitueerd. Gemeente Beuningen is voornemens op locatie 100 appartementen te realiseren. Voor dit project is beoordeeld of er negatieve effecten kunnen ontstaan voor Natura 2000 gebied ‘Rijntakken’ (van Beurden, 2025). Op 14 januari 2026 is een zienswijze gekomen van de aanvraag, waarbij voornamelijk is behandeld dat er niet wordt voldaan aan de additionaliteitsvereiste. Er dient extra gemotiveerd te worden dat de stikstofruimte, welke wordt ingezet ten behoeve van de methodiek intern salderen, niet eerst nodig is voor het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’. Dit rapport voorziet in een reactie op de zienswijze en een aanvullende motivatie. Additionaliteitsvereiste bij een plan Uit overweging 13-13.8 van de PAS-uitspraak, zoals bevestigd in overweging 21 van de 18 december Rendac-uitspraak (ECLI:NL:RVS:2024:4923), volgt dat een maatregel die naar zijn aard ook kan worden ingezet als instandhoudingsmaatregel of passende maatregel niet zonder meer kan worden ingezet als mitigerende maatregel in een passende beoordeling van de gevolgen van een plan.
Het beperken of beëindigen van een feitelijk aanwezige en planologisch legale situatie (intern salderen) is een maatregel die ingezet kan worden als instandhoudings- of passende maatregel. Intern salderen kan daarom alleen in de passende beoordeling worden betrokken als voldaan is aan het additionaliteitsvereiste. Dit betekent dat het bevoegd gezag moet kunnen motiveren dat het gedeelte van de referentiesituatie dat wordt ingezet als mitigerende maatregel niet nodig is als instandhoudingsmaatregel of als passende maatregel. Intern salderen is daarmee alleen toepasbaar als de inzet van de referentiesituatie niet eerst nodig is om natuur binnen het Natura 2000-gebied te behouden, herstellen of om verslechtering te voorkomen. Specifiek dient de huidige referentiesituatie aan Asdonck te Beuningen dan beoordeeld te worden, en of het stopzetten van deze referentiesituatie naar zijn aard een passende maatregel kan zijn voor het herstellen van natuur binnen de Rijntakken. Bij de vaststelling van een plan wordt hierbij de ‘vergewisplicht’ door de raad voldoende wordt geacht (ECLI:NL:RVS:2026:193). In voorgaande rechtszaak is namelijk beoordeeld dat de raad zich enkel kan baseren op openbare gegevens om te komen tot een invulling van de motiveringsverplichting van het additionaliteitsvereiste.
Om hier in de praktijk toehoor aan te geven, worden meerdere openbare documenten bekeken of de locatie Asdonck en/of de categorie van de referentiesituatie ook onderdeel is van passende herstelmaatregelen van de Rijntakken. Documenten zoals de Natuurdoelanalyse (Arcadis, 2023), Gebiedsanalyses (Dorland et al., 2017), Herstelstrategieën (Adams et al., 2012), adviezen van de Ecologische Autoriteit (Brinke et al., 2024), publicaties van Provincie Gelderland en andere openbare documenten zijn hierbij doorgenomen. Resultaten In bovengenoemde documenten wordt het project aan Asdonck te Beuningen niet specifiek benoemd. De ingezette referentiesituatie betreffen de aanwezige chalets en daarbij behorende verkeersbewegingen en stookinstallaties. De referentiesituatie is geen onderdeel van een herstelstrategie en wordt verder ook niet ingezet om natuur van Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ te verbeteren. Binnen het Natura 2000-gebied is de stikstofproblematiek minder nijpend en urgent, ten opzichte van andere Natura 2000-gebieden die kwetsbaardere habitattypen en/of zwaardere overbelasting kennen. In de huidige situatie kent binnen het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ 94,2% van de habitattypen geen overbelasting, 1,6% naderende overbelasting, 1,7% lichte overbelasting en 2,5% matige overbelasting (AERIUS monitor). Er zijn geen habitattypen met zware overbelasting.
Daarbij is ook een historische positieve trend van dalende stikstofdruk te zien. De geraadpleegde openbare documenten refereren naar het stikstofprobleem in het algemeen en de genoemde maatregelen zijn alleen van toepassing op het beheer. Er wordt niet specifiek genoemd over het concreet verminderen van bewoning of bedrijvigheid in de omgeving van de ‘Rijntakken’. Er wordt gesproken over graslandbeheer, waarbij in de juiste periodes gemaaid moet worden en het strooisel afgevoerd moet worden. Daarnaast dient beheer door begrazing ook aangepakt te worden. Maar er wordt niet specifiek benoemd dat het verwijderen van de opvang van vluchtelingen of een vergelijkbare categorie aan mogelijke passende maatregelen een positieve bijdrage kan leveren aan de natuur van het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’.
34 Conclusie Het beëindigen van de referentiesituatie is naar zijn aard geen geschikte maatregel om in te zetten als instandhoudingsmaatregel of passende maatregel. Hiermee wordt voldaan aan de vergewisplicht en daarmee aan de motiveringsverplichting. Bronnen - Adams, A.S., et al. 2012. Herstelstrategieën stikstofgevoelige habitats Deel II: Herstelstrategieën voor stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden. Natura 2000. - Arcadis Nederland B.V., 2023. Natuurdoelanalyse Rijntakken (38). Eindconcept Provincie Gelderland. Versie 26 mei 2023.Arcadis Nederland B.V., 2023. Natuurdoelanalyse Rijntakken (Natura 2000 gebied). - Brinke, W. ten, Mommaas, H., Roodhart, C., Senerpont Domis, L. de, Smal, W. & Winden, J. van der, 2024. Advies over de Natuuranalyse Rijntakken, provincies, Gelderland, Overijssel en Utrecht. Ecologische Autoriteit, Utrecht. - Dorland, E., Pingen, J., Kusters, J. & Ex, J., 2017. PAS-gebiedsanalyse 038 Rijntakken. Natura2000.nl, versie 15 december 2017.