CConstaterende datBeuningen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030

Raadsvergadering 3 november 2026, gemeente BeuningenBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203037.009 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Participatiewet in balans De invoering van de Participatiewet in balans vraagt ook in 2027 aandacht voor verdere implementatie binnen de uitvoering. Werkprocessen, werkinstructies en communicatie worden waar nodig aangepast, zodat inwoners op een rechtmatige, begrijpelijke en toegankelijke manier worden ondersteund. 5. Monitor sociaal domein De monitor sociaal domein laat zien dat de uitstroom naar werk stabiel blijft en dat de instroom van bijstandsaanvragen afvlakt. Tegelijk blijft sprake van een toenemende behoefte aan maatwerk en intensieve begeleiding. De monitor gebruiken we om de effecten op de begroting en de uitvoering tijdig te signaleren 38 Doelen en acties werk en inkomen Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Implementatie beleidsplan: Schuldhulpverlening In 2026 is de aanzet gemaakt naar een nieuw beleidsplan Schuldhulpverlening. Het beleidsplan richt zich op het voorkomen, signaleren, beperken en oplossen van problematische schulden en beoogt duurzame financiële zelfredzaamheid van onze inwoners te bevorderen. - In 2027 zal het beleidsplan verder worden uitgewerkt en geïmplementeerd, waarbij met name zal worden ingezet op het versterken van de vroegsignalering en preventie, het organiseren van toegankelijke en laagdrempelige schuldhulpverlening en het streven naar een samenhangende integrale aanpak van schuldenproblematiek.

Een inclusieve arbeidsmarkt voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte. - We stimuleren beschut werk, loonkostensubsidies en begeleiding op de werkvloer. - We werken samen met werkgevers aan passende werkplekken en duurzame plaatsingen. - Als werk geen mogelijkheden biedt, dan ondersteunen we in maatschappelijke participatie Minimaregelingen zijn toegankelijk, begrijpelijk en gericht op inwoners die het echt nodig hebben. -We actualiseren de beleidsregels bijzondere bijstand. -We verbeteren het aanvraagproces van minimaregelingen en bieden betere begeleiding. -We breiden het aanbod van de Klavervierpas verder uit. 39 Inleiding: Jeugd Programma-inhoud Het sub-programma Jeugd omvat de jeugdgezondheidszorg, voorschoolse educatie, kinderopvang, kinder- en jongerenwerk, algemene-, en individuele jeugdhulpvoorzieningen. Daarnaast omvat het veiligheid rondom jeugd; de aanpak huiselijk geweld, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Een belangrijk doel is dat alle kinderen en jongeren veilig en kansrijk opgroeien in een zelfredzame leefomgeving. Zo nodig met steun, zodat zij als jongvolwassene mee kunnen doen in de samenleving. We hebben extra aandacht voor kwetsbare gezinnen. Hierbij doen we wat nodig is. We zetten in op preventief, nabij en collectief aanbod. Wanneer dat niet voldoende of niet passend is, is er jeugdhulp.

Belangrijker vinden we kracht van inwoners te versterken: Hoe ondersteunen we jeugdigen en ouders bij het gezond opgroeien? Ambities & ontwikkelingen 1. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Vanaf januari 2027 geven wij invulling aan de wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Dat doen we gemeenschappelijk binnen het Rijk van Nijmegen. In het voorjaar 2027 verwachten wij een nieuw advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd. Dat moet duidelijkheid geven over de verhouding tussen kosten en beschikbare middelen. We hebben ook een lokale opdracht voor de Hervormingsagenda Jeugd. Dat betekent dat we in 2027 extra inzetten op een lokale vertaling van het Regioprogramma Jeugd, het versterken van de sociaal pedagogische basis. Dit voeren we uit met het sociaal team, wat we voor dit doel verder versterken. 2. Regioprogramma Jeugd We werken in de regio Nijmegen samen aan jeugdzorg met de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen. De opgaven voor jeugd vragen om een stevigere sturing, zowel inhoudelijk als financieel. We professionaliseren het werkveld. Via een meerjarige regionale programmasturing richten we de jeugdhulp efficiënter in. Zo houden we het meer financieel beheersbaar.

Het Regioprogramma Jeugd sluit aan bij de opgaven uit de Hervormingsagenda. Het Regioprogramma loopt tot eind 2027, in dit jaar werken we aan een vervolg. 3. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) is een vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en bouwt hierop voort. Het AZWA is gericht op het versterken van de samenwerking tussen zorg- en welzijnspartijen, met extra aandacht voor preventie, mentale gezondheid, arbeidsmarktproblematiek en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Het akkoord legt de focus op verschuiving van zorg naar gezondheid en welzijn. We zetten vanuit dit programma onder andere in op het versterken van de sociale pedagogische basis, kansrijke start en kinderen naar gezond gewicht. 4. Stevige sociale pedagogische basis 40 Het nieuwe lokale preventief jeugdbeleid 2027-2030 verbindt de Hervormingsagenda Jeugd, Kansrijke Start, het onderwijsachterstandenbeleid en het jongerenwerk met elkaar. Voor onze gemeente betekent dit dat we sterker inzetten op samenwerking tussen de verschillende domeinen rond kinderen, jongeren en hun ouders. We werken aan een nieuwe lokale educatieve agenda, geven het jongerenwerk een duidelijke opdracht en versterken het netwerk rondom kinderen, jongeren en gezinnen. Zo zorgen we ervoor dat we dichtbij vindplaatsen zijn, met laagdrempelige ondersteuning wanneer nodig.

We investeren in samenredzaamheid in de buurten, samen met partners als kinderopvang, scholen en sport- en cultuurverenigingen. 5. Bevindingen uit de monitor In de monitor sociaal domein, jaarrapportage 2025, hebben we een aantal ontwikkelingen en trends gezien in het sociaal domein. We maken hier de koppeling tussen de bevindingen uit de monitor sociaal domein en de begroting. We benoemen alleen de bevindingen die ook een financiële consequentie hebben:  Het aantal jeugdigen met jeugdhulp neemt af in onze gemeente.  De inzet van de ondersteuners jeugd en gezin en het schoolmaatschappelijk werk lijkteen positief (dalend) effect te hebben op de inzet van de jeugdhulp.  In een kleine gemeente als Beuningen blijven individuele gevallen een groot effect hebben op de totale productie. 41 Doelen en acties Jeugd Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? We willen zo veel mogelijk kinderen een kansrijke start geven. We versterken kwetsbare kinderen (en ouders/verzorgers) in de eerste 1.000 dagen van hun leven. - We zetten in op intensievere regionale samenwerking, met aanbod voor de hele regio, zodat het niet uitmaakt waar een kind wordt geboren. - We zetten meer in op monitoring, zodat we beter kunnen volgen of we de juiste doelgroep bereiken. - We blijven inzetten op een sterke Kansrijke start coalitie om de pedagogische basis verder te versterken.

We bevorderen een gezonde leefstijl voor kinderen en jongeren. - We rollen de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht verder uit. - We vergroten de bekendheid van deze aanpak onder netwerkpartners, zodat meer gezinnen tijdig ondersteuning kunnen ontvangen. We versterken het opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken, kinderopvang en scholen. - We intensiveren ouder- en kindcafé's en theatervormen rondom opvoedvragen en normaliseren van ouderschap. - We blijven inzetten op het versterken van de doorgaande leerlijn van kinderopvang naar school. Daarnaast is er aandacht voor inclusief onderwijs en inclusieve kinderopvang. - We zetten jongerenwerk breder in binnen de gemeente waarbij meer aandacht is voor samenwerkingspartners. - We stellen een Lokale Educatieve Agenda op die volledig aansluit op het Preventief Jeugdbeleid. De LEA wordt samen met het onderwijs, de kinderopvang en jeugdhulp op school uitgewerkt. Vooralsnog wordt gedacht aan de inzet op de volgende aandachtsgebieden: Het vergroten van kansengelijkheid; het versterken van de (pedagogische) doorgaande leer- en ontwikkellijn; het versterken van preventie en welzijn en inzet op jongerenparticipatie. We zorgen dat de mentale veerkracht van kinderen, jongeren en gezinnen wordt versterkt. Dit doen we zodat ze eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin, gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij.

- We borgen regionaal en lokaal de aanpak Join us om jongeren te bereiken die behoefte hebben aan contact en verbinding met leeftijdsgenoten en hier moeite mee hebben. - Voor het voortgezet onderwijs blijven we de STORM-aanpak financieren voor een betere mentale gezondheid en suïcide preventie. We breiden de doelgroep uit naar het middelbaar beroepsonderwijs. - We gebruiken de uitkomsten van de doelgroepanalyse in 2026 onder de Jeugd GGZ en begeleiding, voor doorontwikkeling van preventief en collectief aanbod. We ondersteunen kinderen en gezinnen bij gezond en veilig opvoeden en opgroeien met passende (specialistische) jeugdhulp indien nodig. - We ontwikkelen het Stevig lokaal team verder volgens het Richtinggevend kader van de VNG. Hiermee zorgen we voor een sterk sociaal team dat kinderen en ouders dichtbij, integraal en met mandaat helpt. - We werken samen met partners aan een koers om de pedagogische sociale basis te versterken. 42 - We maken werk van jongerenparticipatie voor ons nieuwe preventief jeugdbeleid 2027-2030. - We voeren een nieuw lokaal actieplan uit voor gezond uit elkaar gaan, om complexe scheidingen te voorkomen. We versterken jeugdigen en gezinnen zodat er minder kinderen in verblijf opgroeien. Als dit moet in gezinsvormen en zo kort mogelijk. - We zetten de werving voor nieuwe pleegzorgouders, steungezinnen en kamers met aandacht voort.

We werken ook regionaal meer samen om de impact te vergroten. We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een veilige thuissituatie kunnen leven. - We geven uitvoering aan de nieuwe contractafspraken voor de essentiële jeugdhulpfuncties. Dit zijn de integrale hoogspecialistische zorgvormen die zich richten op kwetsbare kinderen en hun gezinnen en/of netwerk. Er is sprake van meervoudige en complexe zorgvragen. Hiermee willen we voorkomen dat jeugdigen in verblijf (steeds) moeten verhuizen. - Complexe en onveilige situaties rond kinderen en jongeren worden besproken in het Regionaal Expert Team (RET) en aan de Jeugdbeschermingstafel. - We zetten in op het ontwikkelen en implementeren van een regionaal Samen-verder team naar voorbeeld van de proeftuin Nijmegen. Dat team werkt lokaal in onze gemeente. Hierin werken onder andere Veilig thuis, Raad van kinderbescherming, Gecertificeerde instellingen en de gemeente samen om gezinnen sneller en dichtbij te helpen bij onveiligheid. 43 Inleiding: Maatschappelijke ondersteuning Programma-inhoud Het sub-programma maatschappelijke ontwikkeling omvat de sociale basis, ouderenbeleid, mantelzorg en vrijwilligers. Ook de maatwerkvoorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Beschermd Wonen en de Wet inburgering vallen hieronder.

We werken vanuit de visie: Onze gemeente is een gezonde gemeente met vitale inwoners in een aantrekkelijke woonomgeving; met een sterke sociale basis, samenredzaamheid en een sociaal hart. Iedereen kan meedoen in onze inclusieve samenleving. Centraal staan daarbij de eigen mogelijkheden, het omkijken naar elkaar en iets voor de ander betekenen. We bieden gerichte ondersteuning en zorg aan inwoners die het niet op eigen kracht kunnen. Ambities & ontwikkelingen 1. Het versterken van de sociale basis Dit pakken we regionaal op met de Visie Samenwerkingsagenda Rijk van Nijmegen, maar ook lokaal door onze wijk -en dorpsgerichte aanpak. Door deze integrale aanpak verbinden we het fysieke met het sociale domein. Dit resulteert in meer verbinding tussen inwoners en werken maatschappelijke organisaties samen met als doel een duurzame veerkrachtige samenleving te creëren; 2. Zolang als mogelijk zelfstandig en prettig thuis wonen voor ouderen in onze dorpen De komende jaren neemt het aantal ouderen, waaronder ook 85 plussers, toe. Dit zorgt voor druk op zorgtoegankelijkheid, mede door toename aantal inwoners met dementie en dat er minder mantelzorgers beschikbaar zijn.

Daarnaast speelt dat mogelijk in 2029 de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening Wmo wordt afgeschaft en de invoering van het inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld naar op z'n vroegst 1 januari 2028. We constateren dat er een gebrek is aan geschikte (gelijkvloerse) woningen voor ouderen. Samen met inwoners zetten we ons in op het versterken van het sociaal netwerk zodat er een goed vangnet ontwikkeld wordt. 3. Het actief ondersteunen van mantelzorgers blijkt nodig te zijn De belasting op hen neemt toe aangezien mensen met een intensieve zorgvraag langer thuis blijven wonen. Mantelzorgers zijn niet weg te denken in ons zorgsysteem en verdienen onze aandacht. Door versterking van het sociaal netwerk, minder bureaucratie bij aanvragen van ondersteuning, zoals respijtzorg, voorkomen we overbelasting. Zo heeft de mantelzorger ook een eigen leven naast de zorgtaken. 4. Uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Met kleinschalige lokale en regionale initiatieven (lokaal programma dak- en thuisloosheid) zorgen we dat wonen voorop staat en niemand op straat verblijft, terwijl we passende ondersteuning bieden aan kwetsbare inwoners.

Project wijk ggz continueren we per 1 januari 2027 en we onderzoeken samen met betrokken partners via zorgverzekeraar en ggz-instellingen om de huidige wijk ggz te behouden, waarbij het sociaal team wordt versterkt. 5. Maatschappelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van vluchtelingen en statushouders en/of inburgeraars 44 Voor samenredzaamheid hebben we alle inwoners nodig en willen we polarisatie tegengaan. Vluchtelingen en statushouders kunnen een bijdrage leveren aan onze economie en samenleving. Voor bedrijven en organisaties die kampen met arbeidskrapte, komt deze groep steeds beter in beeld. De inburgering is meer gericht op het toeleiden van statushouders naar de arbeidsmarkt. Dit sluit aan bij de ambitie van het Rijk om in vier jaar 75.000 meer nieuwkomers aan het werk te helpen en om werk centraal te stellen in de inburgering. Met de komst van een kleinschalige opvanglocatie voor minderjarige vluchtelingen (AMV) en de opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze kernen ligt er daarnaast ook een kans om mensen te stimuleren om deel te nemen aan de Beuningse samenleving. Bevindingen uit de monitor In de monitor sociaal domein, jaarrapportage 2025, zien we een aantal ontwikkelingen en trends.

We benoemen hier de bevindingen die ook een financiële consequentie hebben:  Toename aantal cliënten voor de producten huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en begeleiding (praktisch, regulier en plus)  Aantal cliënten voor de maatwerkvoorziening dagbesteding neemt af 45 Doelen en acties maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Een sterke sociale basis in onze dorpen waarin samenredzaamheid, het naar elkaar omkijken als vanzelfsprekend wordt ervaren. - we zetten in op regionale integrale samenwerking (Visie Samenwerkingsagenda Rijk van Nijmegen) en inzet versterking van de sociale basis via het welzijnswerk - we bevorderen samenredzaamheid door onze wijk- en dorpsgerichte aanpak en vitaal ouder worden - Maatschappelijke voorzieningen en inloopvoorzieningen blijven toegankelijk voor zoveel mogelijk inwoners - we stellen een toekomstbestendige en strategische visie op voor welzijnswerk om meer samenkracht van inwoners te realiseren(van zorg naar welzijn) Mantelzorgers combineren hun zorgtaken met hun eigen leven (zonder obstakels) - deelname aan de regionale werkgroep AZWA mantelzorgondersteuning en respijtzorg - regionaal uitvoering geven aan het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg(HLO) - inzet van dorpsondersteuners om de samenredzaamheid te vergroten - vergroten sociaal netwerk Ouderen wonen zolang als mogelijk zelfstandig thuis - behouden

en/of ontwikkelen van ontmoetingsplekken en voorzieningen in de nabijheid door creëren van wijksteunpunten - samenwerking bevorderen van dorpshuizen - realiseren van geschikte woningen voor ouderen (woon-zorg visie) - we ontwikkelen ons verder om een dementievriendelijke gemeente te worden Nieuwe Beuningenaren helpen wij zo snel mogelijk aan werk en aan actieve deelname aan de samenleving. - in de inburgeringstrajecten de combinatie van werk, taal en participatie versterken. - participatie in de Beuningse samenleving van nieuwkomers door cultuur, in sport en vrijwilligersorganisaties. We bestrijden dak- en thuisloosheid lokaal en regionaal - creëren van kleinschalige lokale initiatieven - versterken mentale weerbaarheid en aandacht voor verward gedrag - het lokaal uitwerken van het regionaal uitvoeringsplan Aanpak Dak- en Thuisloosheid Wat mag het kosten Sociaal domein Begroting Begroting Begroting Begroting (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, - | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 =nadeel) Baten Mutaties reserves P7 | 995 | 48 Samenkracht en burgerparticipatie | 2.609 | 2.495 | 666 | 666 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 25 | 25 | 25 | 25 Inkomensregelingen | 7.983 | 7.983 | 7.983 | 7.983 Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Ondersteuning volwassenenhulp | 168 | 168 | 168 | 168 Jeugdhulp ambulant Beschermd wonen (WMO) | 354 | 354 | 354 | 354 Totaal baten | 12.135 |

11.026 | 9.197 | 9.245 Lasten Samenkracht en burgerparticipatie | -8.025 | -7.102 | -5.361 | -6.004 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1.522 | -1.534 | -1.548 | -1.561 Inkomensregelingen | -10.210 | -10.290 | -10.377 | -10.395 WSW en beschut werk | -3.177 | -2.998 | -2.761 | -2.632 Arbeidsparticipatie | -1.503 | -1.538 | -1.643 | -1.761 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | -1.191 | -1.205 | -1.222 | -1.236 Ondersteuning volwassenenhulp | -6.544 | -6.565 | -4.709 | -4.757 Jeugdhulp ambulant | -5.690 | -5.571 | -5.608 | -5.631 Jeugdhulp met verblijf | -2.243 | -2.243 | -2.231 | -2.231 PGB | -284 | -284 | -284 | -284 Beschermd wonen (WMO) | -525 | -532 | -541 | -549 Jeugdbescherming en reclassering | -364 | -364 | -364 | -364 Totaal lasten | -41.279 | -40.227 | -36.650 | -37.406 Saldo | -29.145 | -29.201 | -27.453 | -28.161 Verbonden partijen - MGR WerkBedrijf. - BVO DRAN 46 47 8. Volksgezondheid en milieu Inleiding Programma-inhoud Het programma Volksgezondheid en Milieu richt zich op het beschermen, bevorderen en bewaken van de gezondheid van inwoners en het creëren van een veilige en gezonde leefomgeving. De gemeente zet in op preventie, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding, maatschappelijke weerbaarheid en het beperken van gezondheidsrisico’s vanuit de fysieke leefomgeving.

Daarnaast wordt gewerkt aan dierenwelzijn en milieukwaliteit, waaronder lucht, geluid, bodem en duurzaamheid, in samenhang met ruimtelijke ontwikkelingen. De uitvoering van dit programma vindt plaats binnen de kaders van onder meer de Wet publieke gezondheid (Wpg), de Omgevingswet, de Wet milieubeheer en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Samen met regionale en lokale partners werkt de gemeente aan een gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving voor alle inwoners. Ambities & ontwikkelingen 1. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)  Inhoudelijk Het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) is een vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en bouwt hierop voort. Het doel van de afspraken in het AZWA is het voorkomen van (zwaardere) zorg en ondersteuning. De beweging van zorg naar gezondheid en welzijn vraagt onder meer om netwerkaanpakken met goede borging van opsporen en signaleren van kwetsbare omstandigheden en toeleiden naar passende ondersteuning en zorg. In het AZWA zijn afspraken gemaakt over basisfunctionaliteiten en een ontwikkelagenda op de leefgebieden kansrijk opgroeien, gezonde leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden.  Financiën 2027-2029 Voorheen ontving de gemeente lokale middelen voor de uitvoering van GALA.

Gemeente Nijmegen ontving als mandaatgemeente regionale middelen voor de uitvoering van IZA. Het ministerie van VWS keert de komende jaren 2027-2029 de financiële middelen uit in SPUK AZWA; dit kent wederom zowel een lokale uitkering als een regionale uitkering via het al bekende construct van een mandaatgemeente. VWS onderzoekt een structurele bekostigingswijze vanaf 2030. Dit zal naar verwachting de vorm krijgen van een Bijzondere Fonds Uitkering (BFU). De middelen voor de Brede Regeling Combinatiefuncties vielen voorheen onder GALA maar landen niet in de SPUK AZWA. Deze ontvangen we in een aparte specifieke uitkering. 2. Gezonde leefomgeving 48 De ambitie is een gezond, veilig en schoon Beuningen. Een schone leefomgeving met milieukwaliteit die voldoet aan de normen en zo min mogelijk hinder van geluid, geur, licht en omgevingsrisico's. We ontwikkelen hiervoor beleid voor een gezonde leefomgeving.  Luchtkwaliteit is hierbij een belangrijk aandachtspunt. In 2030 gaan er strengere Europese normen gelden voor luchtkwaliteit.  We zetten in op klimaatadaptatie. Meer extreme neerslag, langere droogte en hogere temperaturen vergroten de noodzaak van waterberging, infiltratie en vergroening. Zowel in de openbare ruimte als bij inwoners thuis. Daarnaast beschermen en bevorderen we de biodiversiteit.

 Het doel is om te kunnen wonen, werken en leven in een energie neutrale gemeente. We willen doorgaan met energie besparen en inwoners helpen in de energietransitie. Toenemende druk op het elektriciteitsnet vraagt om lokale opslag, slimme sturing en nauwe samenwerking met de netbeheerder.  We versnellen de warmtetransitie omdat nieuwe landelijke kaders en technieken (zoals hybride warmtepompen) vragen om duidelijke keuzes per wijk.  Onze gemeente wil circulair zijn en verantwoord omgaan met grondstoffen. In 2030 willen we minimaal 60% van het huishoudelijk afval recyclen. Dit is in lijn met in lijn met de Europese wettelijke doelstelling. 49 Doelen en acties Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Verschuiving van zorg naar gezondheid en welzijn We geven uitvoering aan de regionale werkagenda AZWA. Dit betekent dat we de volgende basisfunctionaliteiten voor onze inwoners inrichten of verder optimaliseren: - laagdrempelige steunpunten voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, sociaal verwijzen, valpreventie, aanpak overgewicht en obesitas volwassenen, kansrijke start, integrale gezinspoli, nu niet zwanger Ook gaan we verder met de ontwikkelagenda’s ‘kinderen naar gezond gewicht’ en de ontwikkeling van het ‘mentaal gezondheidsnetwerk’. Inwoners zijn zich bewust van het belang van een gezonde leefstijl.

- Actief Beuningen is het centrale aanspreekpunt voor inwoners en professionals als het gaat over vragen over gezondheid, bewegen, mentale gezondheid en welzijn. Professionals werken als één netwerk, waardoor inwoners snel de juiste ondersteuning ontvangen en er tegelijkertijd een breed preventieaanbod in de wijk beschikbaar is. - We onderzoeken of Actief Beuningen een fysieke inloopplek in de wijk kan krijgen. - We organiseren vanuit Actief Beuningen een week gericht op buitenspelen en sporten in samenwerking met lokale netwerk van verenigingen en stichtingen. Een wijkgerichte, realistische route naar aardgasvrij in 2050 - We stellen een warmteprogramma vast waarin wordt aangegeven welke oplossing we per wijk/buurt zien om aardgasvrij te worden. Samen met inwoners en overige betrokken partijen werken we aan buurt- of wijkuitvoeringsplannen; - We vervolgen onze verkenning naar de haalbaarheid van een collectieve warmtevoorziening voor de kernen van Beuningen en Weurt. Energieneutraal worden in 2040 - We geven uitvoering aan de gemeentelijke Energievisie. Hiervoor stellen we een Energieprogramma op. Het programma zet uiteen hoe we uitvoering geven aan het doel 50 en de thema’s van de Energievisie, zoals groeien in duurzame opwek, besparing en een betrouwbaar energienetwerk. - We gaan door met energiebesparing in de gebouwde omgeving.

Dat doen we via de lokale aanpak isolatie en het geven van subsidie. We onderzoeken wat nodig is voor besparing op de bedrijventerreinen. We ondersteunen onze inwoners bij de energietransitie. Daarvoor verkennen we of het Energieloket doorontwikkeld kan worden naar een regionaal energiehuis. - We hebben beter inzicht in het lokale energiesysteem en onderzoeken hoe we vraag en aanbod van energie beter bij elkaar kunnen brengen. Hiermee kunnen we in het lokale energiesysteem netcongestie verminderen. - We beginnen met een beleidskader voor systemen van energieopslag (batterijen). We maken beleidsregels om belangrijke maatschappelijke projecten, zoals woningbouw, prioriteit te geven boven andere projecten. Bij deze projecten willen we netbewust bouwen: bouwen op een manier die rekening houdt met het elektriciteitsnet. - Vermindering van wateroverlast, droogte en hittestress. - Schoon oppervlaktewater en een goed functionerend rioolstelsel. - Een toekomstbestendig watersysteem dat meegroeit met klimaatverandering. - We stellen een nieuw beleidsplan over water en riolering op. - We geven uitvoering aan het rioolbeheerplan, inclusief onderhoud en vervanging van riolering. - We geven uitvoering aan het integraal hitteplan. - We starten een aanpak op voor inwoners betrokkenheid bij vergroenen van de directe leefomgeving.

Het bevorderen van het dierenwelzijn - We geven uitvoeren aan de nota dierenwelzijn. - We verzorgen de opvang en vervoer van alle gevonden en hulpbehoevende dieren, inclusief in het wild levende dieren via de dierenambulance en dierenopvang. 51 Het verbeteren van de leefomgeving. - We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Industrie en Omwonenden Nijmegen en Beuningen. Dit is een programma van aanvullende maatregelen om inwoners beter te beschermen tegen industriële emissies. Het is een vervolg op de Uitvoeringsagenda Industrie en Omwonenden TPN-West 2024/2025. - We werken aan het verbeteren van de luchtkwaliteit door de uitvoering van het Schone Lucht Akkoord. Dit doen we samen met gemeente Nijmegen, provincie Gelderland en de Omgevingsdienst Regio Nijmegen. - Het vaststellen van een visie op gezonde leefomgeving. Vervolgens vertalen we dit in een uitvoeringsprogramma. Overzetten en vaststellen van milieuregels van het Rijk in het Omgevingsplan Het stimuleren van meer circulariteit en verantwoorde omgang met grondstoffen. - Met een percentage van 74% voldoen we al aan de recycledoelstelling van 60%.

Het accent ligt daarom vooral op het hoogwaardiger inzamelen van de grondstofstromen en op afvalpreventie; - We sluiten aan bij de aanpak van de Groene Metropoolregio die gaat over grondstoffen en ketens; - We geven uitvoering aan het Plan van aanpak verminderen bijplaatsing bij afvalcontainers. We richten ons daarbij op zeven hotspotlocaties; - We geven uitvoering aan het Plan van aanpak Kwaliteit van Grondstoffen, samen met de Dar en de regiogemeenten. We voeren onder andere controles uit op de kwaliteit van het GFT en Plastic+. Deze worden geïntensiveerd voor Plastic+ omdat de kwaliteit van deze grondstof te wensen overlaat en de vergoeding die we ontvangen onder druk staat. - We uniformeren waar het kan de regionale inzameling van afval en grondstoffen. Het regionale inzamelbedrijf Dar kan hierdoor de werkzaamheden efficiënter uitvoeren. - Communicatie en educatie over circulariteit en het verantwoord omgaan met grondstoffen. Dit doen we bijvoorbeeld door het van informeren inwoners over het belang van plasticvrije rivieren. Ook meer Wijkhelden en het bevorderen van afvaleducatie op scholen door (gratis) gastlessen aan te bieden horen hierbij.

Wat mag het kosten? Volksgezondheid en milieu | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, - | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 =nadeel) Baten Volksgezondheid | 315 | 379 | 438 | 1 Riolering | 2.962 | 2.962 | 2.962 | 2.962 Afval | 3.827 | 3.827 | 3.827 | 3.827 Milieubeheer | 2 | 2 | 2 | 6 Begraafplaatsen en crematoria | 57 | 59 | 61 | 63 Totaal baten | 7.163 | 7.229 | 7.290 | 6.859 Lasten Volksgezondheid | -2.039 | -2.112 | -2.183 | -1.756 Riolering | -1.970 | -2.156 | -2.161 | -2.142 Afval | -3.008 | -3.077 | -3.112 | -3.130 Milieubeheer | -2.147 | -2.184 | -2.200 | -2.214 Begraafplaatsen en crematoria | -37 | -37 | -37 | -37 Totaal lasten | -9.201 | -9.567 | -9.693 | -9.280 Saldo | -2.037 | -2.338 | -2.404 | -2.422 Verbonden partijen - GGD Gelderland Zuid - Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen (GRMARN) - DAR 52 53 9. Wonen en leefomgeving Inleiding Programma-inhoud Bij het inrichten van de fysieke leefomgeving komt veel kijken. Denk bijvoorbeeld aan onze woningbouwambities om en het inrichten van de openbare ruimte. De Omgevingswet brengt regelgeving over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water samen in één wettelijk stelsel. De wet vormt de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving.

Er zijn met de invoering van de omgevingswet in 2024 vijf gemeentelijke instrumenten om te sturen en toetsen op ruimtelijke kwaliteit. In 2032 moet al het ruimtelijk beleid zijn vervat in deze vijf instrumenten. Ambities & ontwikkelingen 1. Omgevingsvisie In de Omgevingsvisie Beuningen zijn de ambities voor de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen vastgelegd. De visie richt zich op een leefbare, gezonde, veilige en toekomstbestendige gemeente, met voldoende woningen en voorzieningen, aandacht voor bereikbaarheid en leefkwaliteit, en ruimte voor duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, economie, landbouw en recreatie. Deze ambities vormen de basis voor het programma voor de fysieke leefomgeving. 2. Wonen Onze gemeente heeft voldoende woningen en voldoende bereikbare voorzieningen op de juiste plek. Daardoor hebben we leefbare kernen. 1. Zorgen voor voldoende woningen die passen bij de wensen en eisen van de verschillende doelgroepen; 2. Behouden en versterken van voldoende, bereikbare voorzieningen in de kernen. 3. Omgevingswet Om alle afspraken en ambities in de fysieke leefomgeving vast te leggen werken we aan de invoering van de Omgevingswet. De invoering van de Omgevingswet vraagt om een andere manier van werken binnen het fysieke domein.

De nadruk ligt meer op integrale samenwerking, participatie en het mogelijk maken van initiatieven binnen de kaders van een veilige en gezonde leefomgeving. De invoering van de Omgevingswet moet in 2032 voltooid zijn. De gemeente werkt hierin nauw samen met de ODGM en regionale partners. 54 Doelen en acties Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? De ambities uit het Ruimtelijk kader Oeverwallen verder brengen Verder uitwerken van de ambities uit het Ruimtelijk kader Oeverwallen in omgevingsprogramma en/of omgevingsplan De ambities uit het Ruimtelijk kader Kommengebied verder brengen Verder uitwerken van de ambities uit het Ruimtelijk kader Kommengebied in omgevingsprogramma en/of omgevingsplan Werken aan en met de processen van de omgevingswet - We blijven de trends en ontwikkelingen volgen rondom de implementatie omgevingswet en spelen waar mogelijk hierop in; - We rollen van het beleidshuis van omgevingsvisie naar omgevingsprogramma’s en omgevingsplan verder uit en werken aan het omzetten van tijdelijk omgevingsplan (voormalige bestemmingsplannen) naar permanent omgevingsplan. Een integrale omgevingsvisie waarin alle beleidsthema’s integraal zijn vertegenwoordigd en afgewogen. We gaan de omgevingsvisie Beuningen evalueren en actualise ren Omzetting tijdelijk omgevingsplan naar permanent omgevingsplan.

- We introduceren wijzigingsronden; - We werken aan ons permanent Omgevingsplan. Een actueel en toekomstgericht volkshuisvestingsprogramma. De Visie Inclusief wonen in Beuningen actualiseren we en brengen we in lijn met de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting Een beleidskader voor het beter benutten van bestaande gebouwen. We actualiseren het Splitsingsbeleid en de Beleidsregels kamerverhuur. We maken beleid op doorstroming van 55+ers op de woningmarkt. Een goede balans tussen het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen en het borgen van een veilige, gezonde en kwalitatief goede leefomgeving. De gemeente werkt hierbij samen met de Omgevingsdienst Groene Metropool (ODGM) voor de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). - We werken samen met de ODGM aan een efficiënte uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het fysieke domein. - We blijven de dienstverlening rondom omgevingsvergunningen verbeteren door duidelijke werkafspraken, goede advisering en een integrale beoordeling van initiatieven. - We monitoren de gevolgen van de Omgevingswet voor processen, capaciteit en dienstverlening en sturen waar nodig bij.

Een voorspelbaar, transparant en | - We werken aan een verdere professionalisering zorgvuldig proces voor initiatiefnemers, | van de intake- en beoordeling van ruimtelijke waarbij ruimtelijke ontwikkelingen | initiatieven, waaronder vooroverleggen, mogelijk worden gemaakt wanneer deze | omgevingstafels passen binnen de gemeentelijke ambities en | en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten regelgeving | (BOPA). Wat mag het kosten? Wonen en leefomgeving | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, - | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 =nadeel) Baten Mutaties reserves P9 Ruimte en leefomgeving | 85 | 85 | 85 | 85 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreine | 7.848 | 2.511 | 2 | 2.337 Wonen en bouwen | 857 | 857 | 857 | 857 Totaal baten | 8.790 | 3.453 | 944 | 3.279 Lasten Mutaties reserves P9 Ruimte en leefomgeving | -1.042 | -970 | -1.004 | -1.035 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreine | -7.791 | -2.459 | 60 | -2.276 Wonen en bouwen | -1.908 | -1.934 | -1.945 | -1.955 Totaal lasten | -10.741 | -5.363 | -2.889 | -5.267 Saldo | -1.950 | -1.910 | -1.945 | -1.988 Verbonden partijen  | Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR)  | Omgevingsdienst Groene Metropool (ODGM) 55 56 Paragrafen Lokale heffingen Inleiding De paragraaf Lokale heffingen geeft inzicht in:  het beleid voor de lokale heffingen  een overzicht op hoofdlijnen van de diverse

heffingen  een overzicht van de geraamde inkomsten  de mate van kostendekkendheid van heffingen en leges  een aanduiding van de lokale lastendruk  een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid De raad heeft veel vrijheid bij het vaststellen van belastingtarieven. Bij retributies mogen de geraamde inkomsten echter niet hoger zijn dan de geraamde uitgaven voor de betreffende dienst. Winst maken is niet toegestaan. Bij sommige diensten zoals een uittreksel van de burgerlijke stand of het behandelen van naturalisatieverzoeken gelden landelijke, wettelijke tarieven. In een aantal andere gevallen, zoals bij de afgifte van paspoorten en rijbewijzen, gelden maximumtarieven. Beleid In de vergadering van 15 december 2026 stelt de raad de tarieven vast voor de belastingen en de overige heffingen voor 2027. In deze paragraaf beschrijven we de uitgangspunten per heffing en de ontwikkeling van het tarief naar 2027. Omdat in elke verordening verschillende tarieven en maatstaven van heffing zijn opgenomen verwijzen we voor de hoogte van het tarief naar de verordening zelf. Onroerende zaakbelasting Over de onroerende zaken binnen onze gemeente heffen wij directe belastingen. In het geval van niet-woningen is dit een gebruikersheffing en een eigenaarsbelasting. Bij onroerende zaken die als woning dienen heffen wij alleen eigenarenbelasting. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd.

We corrigeren in het tarief de ontwikkeling van de WOZ-waarde. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een directe belasting voor verblijf met overnachting in onder meer hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeeronderkomens, en niet-beroepsmatig verhuurde ruimten. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd. Reclamebelasting Sinds 2013 is de reclamebelasting van kracht in het centrum van Beuningen. Hierdoor komt budget beschikbaar om het ondernemersfonds te subsidiëren. Het fonds heeft het doel om de attractiviteit van het winkelcentrum te verbeteren. Het tarief wordt voor 2027 met 3% geïndexeerd. Forensenbelasting De forensenbelasting laat mensen die relatief veel in een gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn, meebetalen aan de voorzieningen in die gemeente. Personen die, zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, meer dan negentig dagen per jaar een gemeubileerde woningen tot hun beschikking hebben betalen forensenbelasting. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd. 57 Reinigingsheffing (afvalstoffenheffing en reinigingsrecht) De afvalstoffenheffing moet de kosten dekken van de inzameling en verwerking van huishoudelijk en bedrijfsafval. Hier is sprake van een wettelijke verplichting. Uitgangspunt voor het tarief is dat we burgers en bedrijven de lasten laten betalen voor de inzameling van het afval.

Het tarief voor 2027 wordt verhoogd naar 259,48 euro. Met deze tariefsverhoging is sprake van 100% kostendekkendheid. Rioolheffing De rioolheffing moet de kosten dekken die verbonden zijn aan de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater en de zuivering van huishoudelijk afvalwater. In 2023 is het beleidsplan water en riolering Beuningen in werking getreden. Dit betreft de planperiode 2023-2027. Het tarief voor 2027 stijgt met 3% ten opzichte van 2026. Lijkbezorgingsrechten Hieronder vallen de rechten voor het gebruik van een begraafplaats en voor het verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de wekelijkse warenmarkt in de kern van Beuningen heffen we een recht. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd. Leges Voor de verschillende diensten uit de legesverordeningen heffen we leges. De tarieven worden voor 2027 met 3% geïndexeerd. De tarieven mogen gezamenlijk maximaal 100% kostendekkend zijn.

Geraamde inkomsten Geraamde baten (x €1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2029 Soort heffing | Programma Belastingen Onroerende zaakbelasting: | 1 | 2.603 | 2.563 | 2.639 | 2.719 | 2.800 eigenaren niet-woningen Onroerende zaakbelasting: gebruikers | 1 | 1.765 | 1.725 | 1.777 | 1.830 | 1.885 Onroerende zaakbelasting: | 1 | 6.304 | 6.493 | 6.688 | 6.888 | 7.094 eigenaren woningen Toeristenbelasting | 4 | 289 | 296 | 304 | 313 | 323 Reclamebelasting | 4 | 76 | 78 | 80 | 82 | 84 Forensenbelasting | 4 | 51 | 52 | 54 | 55 | 57 Overige heffingen Afvalstoffenheffing | 8 | 2.923 | 2.996 | 2.996 | 2.996 | 2.996 Reinigingsrecht | 8 | 67 | 67 | 67 | 67 | 67 Rioolbelasting eigenaar (woningen) | 8 | 2.335 | 2.426 | 2.426 | 2.426 | 2.426 Rioolbelasting gebruiker (woningen) | 8 | 495 | 536 | 536 | 536 | 536 Lijkbezorgingsrechten | 8 | 56 | 57 | 59 | 61 | 63 Marktgelden | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 Leges | diverse | 1.820 | 1.875 | 1.931 | 1.989 | 2.049 Totaal | 18.789 | 19.169 | 19.562 | 19.967 | 20.385 58 Kostendekkendheid Hieronder volgt een overzicht van de opbouw van de baten en lasten en de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn. We volgen hierbij de beleidsuitgangspunten die zijn vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Beuningen 2026 (art. 212 GW).

Ook wordt de handreiking kostenonderbouwing paragraaf lokale heffingen VNG van 29 juli 2016 als maatstaf gebruikt voor de berekening. x €1.000 | Afvalstoffen- | Rioolheffing | Grafrechten heffing Kosten taakveld incl. rente | 2.327 | 2.100 | 37 inkomsten taakvelden excl. heffingen | - | - | - Netto kosten taakveld | 2.327 | 2.100 | 37 Overhead (incl. rente) | 286 | 254 | - BTW | 450 | 321 | - Totaal toe te rekenen kosten | 3.063 | 2.675 | 37 Opbrengst heffingen | 3.063 | 2.675 | 57 Dekking | 100% | 100% | 156% Leges | kosten | opbrengsten | kostendekking 1. Publiekszaken en Bijzondere wetten etc. | 935 | 553 | 59% 2. Omgevingsvergunningen | 1.394 | 1.213 | 87% 3. Alcoholwet, evenementen etc. | 170 | 108 | 64% Kostendekking totale tarieventabel | 2.499 | 1.874 | 75% 59 Lokale woonlastendruk De vergelijkingen betreffen 2026, het laatste jaar waarvan de gegevens van alle gemeenten beschikbaar zijn. De tarieven en lastendruk liggen iets boven het gemiddelde van de ons omringende gemeenten. Gemeente | inzameling afval | rioolheffing | ozb-tarief | totaal woonlasten eigenaar 1-pers. | meerpers. | 1-pers. | meerpers. | woning | 1-pers. | meerpers.

tarief 2026 Beuningen | 259,00 | 270,00 | 230,00 | 230,00 | 0,1202 | 1.063,00 | 1.073,00 Berg en Dal | 254,00 | 361,00 | 226,00 | 303,00 | 0,0716 | 849,00 | 1.033,00 Druten | 197,00 | 287,00 | 273,00 | 273,00 | 0,1076 | 1.003,00 | 1.094,00 Heumen | 180,00 | 264,00 | 174,00 | 174,00 | 0,1043 | 959,00 | 1.043,00 Nijmegen | 17,00 | 33,00 | 256,00 | 256,00 | 0,1671 | 1.183,00 | 1.200,00 Wijchen | 240,00 | 270,00 | 208,00 | 208,00 | 0,0950 | 943,00 | 974,00 60 Kwijtscheldingsbeleid Voor personen met een minimuminkomen is gehele of gedeeltelijke kwijtschelding mogelijk van:  | de onroerendezaakbelasting  | de rioolrechten  | de afvalstoffenheffing (alleen het vast recht) Van alle niet genoemde belastingsoorten, zoals leges, verlenen we geen kwijtschelding. Inwoners met de laagste inkomens kunnen voor kwijtschelding in aanmerking komen. Het verlenen van kwijtschelding is aan wettelijke regels gebonden. Hoofdregel is dat de gemeente het kwijtscheldingsbeleid van de Rijksoverheid volgt, zoals geregeld in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Strenger toepassen van deze regels is toegestaan, ruimhartiger toepassen niet. We passen de kwijtscheldingsnorm voor 100% toe volgens de leidraad invordering. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van automatische kwijtscheldingen.

x €1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onroendezaakbelasting | -3 | -3 | -3 | -3 | -3 Rioolrecht | -21 | -21 | -21 | -21 | -21 Afvalstoffenheffing | -97 | -97 | -97 | -97 | -97 Totaal | -121 | -121 | -121 | -121 | -121 61 62 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Voor een gezonde financiële positie moet de gemeente over voldoende weerstandsvermogen beschikken. Dit houdt in dat de gemeente over voldoende capaciteit beschikt om de financiële risico’s op te kunnen vangen die niet zijn afgedekt. De gemeente wil ook voorkomen dat iedere onvoorziene, financiële tegenvaller direct dwingt tot bezuinigen of dat er juist een onnodig hoge financiële buffer wordt aangehouden. Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de verhouding tussen twee componenten, het benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het beleid rondom het weerstandsvermogen is erop gericht om de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit ten minste 1,40 te laten zijn. Dit wil zeggen dat de beschikbare weerstandscapaciteit (de teller) minstens gelijk is aan de benodigde weerstandscapaciteit (de noemer). Oftewel dat er genoeg middelen (beschikbare weerstandscapaciteit) aanwezig zijn om de risico’s (benodigde weerstandscapaciteit) op te vangen. Inzicht in het weerstandsvermogen is belangrijk om de continuïteit van de organisatie te kunnen garanderen.

In deze paragraaf geven we ook inzicht in de financiële positie van de gemeente met de financiële kengetallen. 63 Weerstandsvermogen De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = -------------------------------------------- Benodigde weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Om te komen tot de benodigde weerstandscapaciteit wordt bij de begroting en de jaarstukken geïnventariseerd welke grote financiële risico’s de gemeente loopt of zich hebben voorgedaan, waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn getroffen en geen verzekering is afgesloten. Op basis hiervan wordt de benodigde weerstandscapaciteit bepaald. De beschikbare weerstandscapaciteit zijn de middelen en mogelijkheden waarover we direct (kunnen) beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Reserves maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit. De algemene reserve is vrij aanwendbaar voor nieuw beleid (of het opvangen van tegenvallers in het jaarresultaat). Bestemmingsreserves zijn daarentegen reserves waar de raad een bepaalde bestemming aan heeft gegeven. Bij een bestemmingsreserve is weliswaar sprake van een vastgelegde toekomstige onttrekking, maar er bestaat op dat moment nog geen verplichting. De raad heeft dan ook alle mogelijkheid om de bestemming van deze reserves te wijzigen.

Bij bepaling van de weerstandscapaciteit is evenals voorgaande jaren de algemene reserve als vrij beschikbaar meegerekend. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Reserves - Algemene reserve € 19.439.000 2. Onbenutte belastingcapaciteit € 0 Totaal € 19.439.000 Het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit is de algemene reserve inclusief het resultaat over jaar. Bestemmingsreserves zijn niet meegerekend omdat ook in de nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 als basis de hiervoor genoemde criteria zijn gehanteerd. Uitkomst was om een wenselijk minimum niveau van 140% van de aanwezige risico's aan te houden (ratio 1,4). Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. We waarderen en beoordelen de geïnventariseerde risico’s. Het waarderen van risico’s gebeurt door een score toe te kennen aan de kans van optreden van een risico en een score aan de financiële gevolgen. We beoordelen de risico’s worden in eerste instantie in de maximale vorm. Vervolgens maken we per risico een inschatting van de verwachting, in een bedrag, dat het risico zich voordoet. We hebben alle risico’s opnieuw tegen het licht gehouden en waar nodig verwijderd of gewijzigd.

64 Risico's kunnen aanzienlijk veranderen in de tijd naarmate er een grote wisselvalligheid is in ('Rijks) beleid, prijzenen lonen maar ook sterk afnemen als er nieuwe beheersingsmaatregelen worden ingezet in de gemeente waardoor risico's kleiner worden. Het totaal van de maximale financiële gevolgen van de risico’s is circa € 27.248.500 (structurele risico’s x factor 1,5 plus maximale incidentele risico's). Het totaal van de gekwantificeerde financiële risico’s is € 9.067.750. Zie risicokaart. Wanneer we de geïnventariseerde risico’s hebben verwerkt in de risicotabel ontstaat het volgende beeld. De nummers in de risicokaart komen overeen met de aantallen risico’s in het betreffende vak van de risicotabel. Daarmee is direct inzichtelijk hoe de risico’s zich verhouden. Afhankelijk van waar een risico zich op de kaart bevindt, zijn verschillende beheersmaatregelen noodzakelijk. Kans 1: Kans 2: Kans 3: Kans 4: Kans 5: ≤ 10% 11% - 30% 31% – 50% 51% - 70% 71% - 90% Gevolgklasse Klasse 5 >€ 500.000 2 4 7 0 0 Klasse 4 >€ 250.000 2 3 5 0 1 ≤€ 500.000 Klasse 3 >€ 100.000 2 5 2 0 0 ≤€ 250.000 Klasse 2 >€ 25.000 0 3 3 0 0 ≤€ 100.000 Klasse 1 ≤€ 25.000 1 0 0 0 0 Ratio weerstandsvermogen De gemeenteraad heeft de gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen bij het vaststellen van de nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 vastgesteld op 1,4.

Voor onze gemeente betekent dit op basis van huidige inschattingen een ratio van € 19.439.000 / €9.067.750 = 2,14. Dit is uitstekend (zie onderstaande in risicomanagement gebruikte normeringstabel). Waardering | Ratio | Betekenis A | > 2,0 | Uitstekend B | 1,4 – 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 – 1,4 | Voldoende D | 0,8 – 1,0 | Matig E | 0,6 – 0,8 | Onvoldoende F | < 0,6 | Ruim onvoldoende 65 Kengetallen Wettelijk voorgeschreven kengetallen: onderstaand worden de financiële kengetallen weergegeven die op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording moeten worden vermeld in deze paragraaf. Deze kengetallen hebben allen betrekking op de financiële positie waaronder inzicht in ruimte om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Ook geven ze inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid van onze gemeente. Hieronder in tabelvorm de kengetallen inclusief toelichting. Verloop van de kengetallen Gemeente Beuningen Rek- | Be- | Meer- | Meer- | Meer- | Meer- Gemiddeld | ening | groting | jaren be- jaren be- jaren be- | jaren be- Kengetallen | Gelderland * | 2025 | 2026 | groting | groting | groting | groting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Netto schuldquote | a. zonder correctie doorgeleende gelden. | 61% | 3,0% | 14% | 9% | 53% | 75% | 64% b. met correctie doorgeleende gelden. | 54% | -2,7% | 8% | -9% | 26% | 43% | 35% 2.

Solvabiliteitsratio | 33% | 37,7% | 43,7% | 42,5% | 36,5% | 31,7% | 32,6% 3. Grondexploitatie | 7% | 10,8% | 4% | 3% | 0% | 2% | 0% 4. Structurele exploitatieruimte | 1% | 5,4% | 2,30% | 0,8% | -0,8% | 0,7% | 1,1% 5. Belastingcapaciteit | 100% | 102,0% | 105% | 104% | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. *Normen Kengetallen kerncijfers Provincie Gelderland begroot 2026 Kengetallen | Normen Provincie Gelderland Voldoende | Matig | Onvoldoende 1. Netto schuldquote | a. zonder correctie | < 90% | 90 - 130% | > 130% doorgeleende gelden b. met correctie doorgeleende | < 90% | 90 - 130% | > 130% gelden 2. Solvabiliteitsratio | > 50% | 20 - 50% | < 20% 3. Grondexploitatie | < 20% | 20 - 35% | > 35% 4. Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% 5. Belastingcapaciteit | < 95% | 95 - 105% | > 105% Netto schuldquote (gecorrigeerd) De netto schuldquote is de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. In het verlengde hiervan kennen we ook de zogenoemde “Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen”. Bij deze specifieke quote kijken we naar het effect van door de gemeente verstrekte leningen op de schuldenlast van de gemeente. De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90%. Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog (oranje).

Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone (rood). De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Door toekomstige investeringen is duidelijk waarneembaar dat ook de quote sterk negatief beïnvloed wordt maar wel 'voldoende' blijft. 66 67 Solvabiliteitsratio Dit is de mate waarin een gemeente met eigen middelen aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. We drukken dit uit in het percentage eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsratio is de laatste jaren verbeterd en zal de komende jaren door toename van de schulden verslechteren. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale gemeentelijke baten. De boekwaarde van de voorraden grond moeten we meerjarig terugverdienen bij de verkoop. De gronden staan tegen een actuele waarde op de balans. Hoe hoger het percentage, hoe groter het risico dat we de waarde van de grond niet kunnen terugverdienen. Het kengetal grondexploitatie daalt de komende jaren en blijft volgens de normen van de Provincie Gelderland ‘voldoende’. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten.

De belangrijkste structurele baten zijn de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende-zaakbelasting (Ozb). Dit kengetal geeft het verschil tussen de structurele baten en lasten ten opzichte van de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om structurele tegenvallers op te vangen. De structurele exploitatieruimte is voor 2027 positief. Dat betekent dat we structureel meer ontvangen dan we uitgeven. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft weer hoe de lokale lastendruk in de gemeente Beuningen zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden van de gemeente in enig jaar te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorafgaande jaar en uit te drukken in een percentage.

Risicokaart Kans | Structureel Omschrijving per risicogebied | x | / | Verwach | Maximaal (M) | Structuree | Structuree | Incidentee | Incidentee Gevol | Incidenteel | t (V) | l (M) | l (V) | l (M) | l (V) g Inkomsten Ontwikkeling gemeentefonds | 3x5 | S | 750.000 | 1.500.000 | 1.500.000 | 750.000 | - | - Inkomstenderving gemeentelijke belastingen en leges | 2x4 | I | 125.000 | 500.000 | - | - | 500.000 | 125.000 Kapitaalgoederen Risico bodemsanering | 2x2 | S | 25.000 | 50.000 | 50.000 | 25.000 | - | - Risico archeologische en ecologische onderzoeken | 3x2 | S | 50.000 | 100.000 | 100.000 | 50.000 | - | - Verduurzaming gemeentelijk vastgoed | 3x5 | I | 500.000 | 1.000.000 | - | - | 1.000.000 | 500.000 Sociaal Domein Borgstellingen schuldhulpverlening | 3x2 | S | 50.000 | 100.000 | 100.000 | 50.000 | - | - Maatwerkvoorzieningen Wmo | 3x4 | S | 250.000 | 500.000 | 500.000 | 250.000 | - | - Maatwerkvoorzieningen Jeugd | 3x5 | S | 425.000 | 850.000 | 850.000 | 425.000 | - | - WMO - grote woningaanpassingen | 3x3 | S | 200.000 | 400.000 | 400.000 | 200.000 | - | - Beschermd wonen | 3x4 | S | 150.000 | 300.000 | 300.000 | 150.000 | - | - Deelnemingen Risicoparagraaf VRGZ | 2x2 | I | 22.250 | 89.000 | - | - | 36.000 | 9.000 Risicoparagraaf GGD | 2x3 | I | 41.500 | 166.000 | - | - | 166.000 | 41.500 Risicoparagraaf MGR | 2x3 | I | 56.500 | 226.000 | - | - | 226.000 | 56.500

Risicoparagraaf BSR | 2x2 | I | 6.500 | 26.000 | - | - | 26.000 | 6.500 Risicoparagraaf ODGM | 2x3 | I | 28.000 | 112.000 | - | - | 112.000 | 28.000 Risicoparagraaf DRAN | 2x3 | I | 37.500 | 150.000 | - | - | 150.000 | 37.500 Risicoparagraaf IBO | 1x1 | I | 3.750 | 15.000 | - | - | 15.000 | 3.750 In- en uittreding/fusie/ontvlechting gemeenschappelijke | 3x3 | I | 125.000 | 250.000 | - | - | 250.000 | 125.000 regelingen 68 Grondexploitatie/woningbouw Planschadeclaims | 3x4 | S | 75.000 | 150.000 | 150.000 | 75.000 | - | - Woningbouwopgave | 3x5 | S | 500.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 500.000 | - | - Netcongestie | 3x4 | S | 250.000 | 500.000 | 500.000 | 250.000 | - | - Bovenwijkse voorzieningen | 2x5 | S | 200.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 200.000 | - | - Bouwbeperking a.g.v.

stikstof/pfas problematiek | 2x5 | S | 200.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 200.000 | - | - Bedrijfsvoering Eigenrisicodragerschap WGA/WIA | 3x2 | S | 40.000 | 100.000 | 100.000 | 40.000 | - | - Inkoop, aanbestedingen en contractvorming | 2x5 | S | 150.000 | 750.000 | 750.000 | 150.000 | - | - Wachtgeld wethouders | 1x5 | S | 35.000 | 700.000 | 700.000 | 35.000 | - | - Overgang Pensioenen wethouders ABP | 1x3 | I | 25.000 | 250.000 | - | - | 500.000 | 50.000 Startersleningen | 1x4 | S | - | 400.000 | 400.000 | - | - | - Toekomstbestendig Wonen lening | 1x4 | S | - | 380.000 | 405.000 | - | - | - Stimuleringsleningen | 1x3 | S | - | 110.000 | 110.000 | - | - | - Veiligheid / ondermijning / weerbaarheid | 3x4 | I | 375.000 | 750.000 | - | - | 750.000 | 375.000 Privacy, informatieveiligheid, datalek | 2x4 | S | 75.000 | 500.000 | 500.000 | 75.000 | - | - Cyber criminaliteit | 2x5 | S | 200.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 200.000 | - | - VPB, BTW, BCF | 2x4 | S | 150.000 | 500.000 | 500.000 | 150.000 | - | - WOO verzoeken | 2x3 | S | 62.500 | 250.000 | 250.000 | - | - | - Prijsstijgingen (brandstoffen, materiaalprijzen, zorgkosten etc) | 3x5 | S | 500.000 | 1.000.000 | 1.000.000 | 500.000 | - | - Geopolitieke instabiliteit en dreigingen | 1x5 | I | 100.000 | 1.000.000 | - | - | 1.000.000 | 100.000 Opvang vluchtelingen | 3x5 | I | 635.000 | 1.270.000 | - | - | 1.270.000 | 635.000 Krapte

op de arbeidsmarkt | 5x4 | S | 375.000 | 500.000 | 500.000 | 375.000 | - | - Wet DBA (Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties) | 3x5 | S | 50.000 | 500.000 | 500.000 | - | - | - 69 Totaal Risico's | 6.843.50 | 19.944.000 | 14.165.00 | 4.650.000 | 6.001.000 | 2.092.750 0 | 0 Totaal (structureel x 1,5) | 21.247.50 | 6.975.000 0 Weerstandsvermogen | 27.248.50 | (M) maximaal | 0 Weerstandsvermogen | 9.067.750 | (V) verwacht 70 71 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen zijn eigendommen van de gemeente zoals wegen, bomen, riolering, lichtmasten, bruggen en gebouwen. Deze willen we duurzaam in stand houden. Het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen is financieel gezien een aanzienlijk onderdeel van de begroting en is maatschappelijk gezien van groot belang. Deze paragraaf geeft inzicht in het onderhoud van de kapitaalgoederen. Wegen Het kapitaalgoed wegen omvat alle openbare wegen of paden die in beheer zijn bij de gemeente. Voor het kapitaalgoed wegen is in de begroting een voorziening opgenomen. Beheerkader en plannen Het beheer en onderhoud van het kapitaalgoed wegen is vastgelegd in het Wegenbeleidsplan 2017-2027 en het Beheerplan wegen 2026-2030. In 2027 wordt het beleid geactualiseerd. Het uit te voeren onderhoud en de hiervoor benodigde financiële middelen stellen we jaarlijks vast in de wegenplanning.

Toekomstige ontwikkelingen In 2027 voeren we werkzaamheden uit op het gebied van wegbeheer:  Klein onderhoud van verhardingen en bermen door de hele gemeente.  Met inspecties wordt vastgesteld waar groot onderhoud (vervangen verharding) nodig is. Op enkele locaties is de verwachting dat groot onderhoud wordt uitgevoerd: o Laan 1945 in Weurt. o Van Ghentplen in Winssen. o Kerkpad in Winssen. o 2027-2029 Winssen; Kennedysingel en zuidelijke deel Leegstraat. De planning wordt afgestemd op de nieuwbouw. Wegen aantal eenheid Asfalt 806.600 m2 Elementen 989.918 m2 Beton 36.664 m2 Overig 6.818 m2 Totaal 1.840.000 m2 72 Openbare verlichting Het kapitaalgoed openbare verlichting bestaat uit de lichtmasten, lichtpunten en bijhorende onderdelen in eigendom van de gemeente. Beheerkader en plannen Het beleid en beheer van het kapitaalgoed openbare verlichting is vastgelegd in Beleids- en beheerplan openbare verlichting 2025-2035. Toekomstige ontwikkelingen In 2027 voeren we werkzaamheden uit op het gebied van openbare verlichting:  Kapotte lampen worden vervangen door zuinigere LED-lampen.  Voor lichtmasten en lichtpunten is er een vervangingsopgave. Tegelijkertijd vervangen we bestaande verlichting versneld door LED-lampen. Deze projecten zijn vastgesteld in het beleids- en beheerplan.  Op 5 locaties zijn er wensen voor extra verlichting die we onderzoeken.

Bij een positief onderzoeksresultaat gaan we hier over tot (extra) verlichten.. Openbare verlichting aantal eenheid Lichtmasten 5.830 stuks Armaturen (lichtpunten) 5.962 stuks 73 Riolering Het kapitaalgoed riolering betreft het gemeentelijk rioolstelsel voor het afvoeren van vuilwater en hemelwater. Onderdeel hiervan zijn putten, leidingen, gemalen en bijbehorende meetapparatuur. Voor het kapitaalgoed riolering is in de begroting een voorziening opgenomen. Beheerkader en plannen In het beleidsplan Water en Riolering (2023 - 2027) is een financieel overzicht opgenomen voor maatregelen, onderzoeken en beheerwerkzaamheden binnen de periode van het plan. In 2027 wordt het beleid geactualiseerd. Toekomstige ontwikkelingen In 2027 voeren we, naast regulier onderhoud en inspectie, werkzaamheden uit op het gebied van riolering:  2027-2029 Winssen; Kennedysingel en zuidelijke deel Leegstraat. Hemelwater koppelen we af van de riolering. De planning wordt afgestemd op de nieuwbouw.  In Ewijk koppelen we hemelwater af van de riolering. Op enkele locaties waar water naar de berm kan lopen.  Beschikbare metingen van de riolering worden gebruikt om problemen uit te zoeken en de werking van rioolobjecten te verbeteren. Riool aantal eenheid Opmerking Vrijverval riool 142 km Rioolputten 3.895 stuks Persleiding 63 km Mini-gemalen 446 stuks Rioolgemalen 26 stuks Incl.

tunnelgemalen Berging Bezink Bassins (BBB) 6 stuks Straat-/trottoirkolken 10.362 stuks Meetlocaties 45 stuks Overstorts (rioolkant), gemalen, BBB's 74 Water Het kapitaalgoed water bestaat uit het wateroppervlak van de gemeente Beuningen, duikers, oevers (beschoeiingen), meetapparatuur en infiltratie- en drainagevoorzieningen. Beheerkader en plannen Het onderhoudsregime van veel sloten en waterpartijen wordt bepaald door Waterschap Rivierenland. De omgang met het stedelijk water is beschreven in het Waterplan Beuningen (2005), er is gestart met een nieuw waterplan. De financiële middelen voor het beheer en onderhoud staan in het beleidsplan Water en Riolering 2023-2027. In 2027 wordt het beleid geactualiseerd. Toekomstige ontwikkelingen Ook in 2027 voeren we, naast regulier onderhoud en inspectie, werkzaamheden uit op het gebied van water:  Opsporen/controleren duikers. Niet alle duikers zijn opgenomen in het beheer en de kwaliteit is ook niet altijd bekend. Duikers zijn van belang voor de hemelwaterafvoer. Een beter inzicht in deze objecten verkleint risico’s. Water aantal eenheid Opmerking Duikers 17,0 km Meetlocaties neerslag 2 stuks Meetlocaties oppervlaktewater 24 stuks Meetlocaties grondwater 30 stuks GWMN 75 Groen De gemeente beheert ruim 200 hectare aan openbaar groen en ruim 19.000 bomen. Het aantal bomen groeit gestaag.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beuningen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9329c142-f744-42a6-8e43-ecf3651d69cb?agendaItemId=b872412a-2834-4365-8788-e7ed45219a97