Bijlage 1 Onderzoek Mulier Instituut Ruimte voor voetbal in Weurt

Björn Schadenberg

Mulier Instituut | 2024

In opdracht van de gemeente Beuningen Mulier Instituut Björn Schadenberg

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Mulier Instituut. © Mulier Instituut Utrecht, 1 februari 2024 www.mulierinstituut.nl info@mulierinstituut.nl Disclaimer U mag delen uit deze publicatie overnemen op voorwaarde van bronvermelding: Mulier Instituut, de titel van de publicatie en het jaar van uitgave. Er gelden gebruiksvoorwaarden voor de foto's in deze publicatie. Neem foto's daarom niet over zonder toestemming van het Mulier Instituut.

Rapport

WVW Weurt is een voetbalvereniging gevestigd op sportpark De Kamp in Weurt. De vereniging wil dat een van de gemeentelijke natuurgrasvelden op het sportpark wordt omgezet in een kunstgrasveld. De gemeente Beuningen moet daarover een besluit nemen. Deze rapportage geeft objectieve inzichten in de wens van WVW Weurt. De gemeente Beuningen kan deze inzichten benutten bij haar besluitvorming over de wens van de vereniging.

Sportpark De Kamp telt vier velden, allemaal in eigendom van de gemeente: veld A: natuurgrasveld, volwaardige afmetingen, geen verlichting aanwezig; veld B: natuurgrasveld, volwaardige afmetingen, verlichting aanwezig; veld C: natuurgrastrainingsveld, ongeveer 90 bij 50 meter, verlichting aanwezig; veld KG: jeugdkunstgrasveld, verlichting aanwezig.

Voetbalvelden in de gemeente Beuningen In de gemeente Beuningen liggen elf volwaardige voetbalvelden, waarvan twee in Weurt. De overige velden liggen verspreid over de andere kernen van de gemeente (Beuningen, Ewijk en Winssen). Het aantal velden ten opzichte van het aantal inwoners in de gemeente is lager dan het gemiddelde in de regio en lager dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (tabel 1.1). Dat blijkt uit een vergelijking die we maakten op basis van de Database SportAanbod (DSA). In de gemeente Beuningen zijn relatief veel velden kunstgras. Kunstgrasvelden kunnen intensiever worden belast dan natuurgrasvelden. Tabel 1.1 Benchmark voetbalvelden in de gemeente Beuningen in 2023 Per 25.000 Percentage inwoners

kunstgras

Gemeente Beuningen

10,5

36,4

Gemiddelde van vergelijkbare gemeenten

13,2

28,6

VSG-regio Gelderland-Zuid

12,5

24,6

Nederland

9,9

25,0

Bron: Mulier Instituut, Database SportAanbod (DSA), 2023.

WVW Weurt gebruikt veld A uitsluitend voor wedstrijden. Op veld B vinden zowel wedstrijden als trainingen plaats. Veld C dient als trainingsveld. Het jeugdkunstgrasveld zet de vereniging in voor jeugdwedstrijden (t/m O12) en trainingen (ook van senioren). De vereniging heeft 20 teams ingeschreven in een competitie van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) in het seizoen 2023/’24 (zie bijlage 1). Elk team traint twee keer in de week, op de 35+/45+-teams na, die elke week één keer trainen. Het eerste heren- en damesteam traint op een heel wedstrijdveld. De overige teams trainen op een half wedstrijdveld (rekening houdend met (leeftijds)categorie). Naast de KNVB-teams heeft de vereniging een Walking Football Oldstars-team. Doordeweeks overdag is voetbalschool De Hertenkamp, een buitenschoolse opvang, actief op het sportpark. Voor de rest vindt er geen structureel mede- of nevengebruik plaats op de velden. De trainingen van de vereniging vinden van maandag tot en met donderdag plaats, van 18:00 tot 22:00 uur. Op vrijdagochtend vindt het walking football plaats. Twee KNVB-teams staan ingeschreven bij een vrijdagavondcompetitie en spelen dus op vrijdagavond hun wedstrijden in het seizoen 2023/’24.

De vereniging geeft aan dat de velden met het huidige gebruik te intensief worden belast. Trainingen worden regelmatig afgelast om veld B te sparen voor de wedstrijden in het weekend. De vereniging geeft aan dat zij haar leden met de huidige velden niet kan bieden wat gewenst is. Het competitieve aspect wordt minder goed beoordeeld en de binding wordt daardoor minder. Idealiter zou de vereniging graag beschikken over twee volwaardige natuurgrasvelden, één volwaardig kunstgrasveld en een jeugdkunstgrasveld. Het sportpark biedt hier niet voldoende ruimte voor. Daarom ziet zij graag dat één van de huidige volwaardige natuurgrasvelden wordt omgezet in kunstgras.

De veldbehoefte van WVW Weurt kunnen we bepalen met de richtlijn van de KNVB. De uitkomst geeft de behoefte weer voor de standaardverenigingsactiviteiten van de bij de bond ingeschreven teams (wedstrijden en trainingen). De berekening van de veldbehoefte is gestoeld op een aantal uitgangspunten voor het gebruik.1 In het gesprek dat wij met de vereniging hebben gevoerd, zijn geen punten naar voren gekomen die afwijken van de standaarduitgangspunten. 1

De uitgangspunten zijn te raadplegen op de site van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB): https://www.knvb.nl/assist-bestuurders/accommodatie/accommodatiemodule/rekentool

Op zondag spelen alleen seniorenteams van WVW Weurt competitie, op een heel veld. Op zaterdag spelen senioren- en jeugdteams. De vereniging had in het seizoen 2023/’24 behoefte aan één wedstrijdveld op zaterdag en twee wedstrijdvelden op zondag, en doordeweeks aan één trainingsveld met volwaardige veldafmetingen (tabel 1.2). Hierbij ronden we de behoefte af op hele velden. Een aandachtspunt hier is dat het aanwezige trainingsveld (veld C) geen volwaardige wedstrijdveldafmeting heeft, waardoor dit niet geschikt is als heel veld voor de trainingen van het eerste heren- en damesteam. Deze teams zijn daardoor aangewezen op het wedstrijdveld met verlichting (veld B) voor de trainingen. Ook kunnen de overige seniorenteams, het O19- en O13-team niet met twee teams tegelijk op het natuurgrastrainingsveld trainen, omdat het veld daarvoor te klein is. Tabel 1.2 Veldbehoefte WVW Weurt in het seizoen 2023/’24 (o.b.v. KNVB-richtlijn, in aantallen, afgerond op hele velden) Wedstrijdvelden WVW Weurt

Zaterdag

Zondag

1

2

(0,8)

Trainingsvelden

(1,2)

1,0

(1,0)

In tabel 1.3 splitsen we de behoefte van WVW Weurt uit naar veldformaat. Bij de wedstrijdveldbehoefte gaan we ervan uit dat jeugdwedstrijden (t/m O12) op het jeugdkunstgrasveld plaatsvinden. Bij de trainingsveldbehoefte gaan we ervan uit dat alleen het eerste heren- en damesteam op een heel wedstrijdveld traint en de overige teams op een half wedstrijdveld. Dit is een van de standaarduitgangspunten van de KNVB-richtlijn en komt ook overeen met de praktijk bij WVW Weurt. De behoefte aan wedstrijdvelden voor de zondag is ongewijzigd. Voor de zaterdagwedstrijden volstaat nu een aanbod van één heel veld, één half veld en één jeugdveld. Voor de trainingen volstaan twee halve velden, aangevuld met een heel veld voor de trainingen van het eerste heren- en damesteam en een jeugdveld voor de jeugdteams (t/m O12). We zien dat ook in deze berekening het aanbod niet aansluit op de theoretische behoefte. Er zijn namelijk geen twee halve velden voor de trainingen aanwezig: de afmetingen van het natuurgrastrainingsveld (veld C) zijn hiervoor ontoereikend. Ook is nog steeds het eerste heren- en damesteam aangewezen op het wedstrijdveld met verlichting (veld B) voor de trainingen. Tabel 1.3 Veldbehoefte WVW Weurt in het seizoen 2023/’24 (o.b.v. KNVB-richtlijn, in aantallen, naar veldformaat) Wedstrijden Veldformaat

Zaterdag

Zondag

Trainingen

Heel veld

1

(0,4)

2

(1,2)

1,0 (0,2)

Half veld

1

(0,1)

-

(-)

2,0 (1,3)

Jeugdveld

1

(0,5)

-

(-)

1,0 (0,5)

Veldbelasting We zien vaker dat verenigingen, net als WVW Weurt, (noodgedwongen) gebruik maken van natuurgraswedstrijdvelden voor trainingen. Om te kijken of dit in het geval van WVW Weurt niet tot overbelasting van de natuurgraswedstrijdvelden leidt, presenteren we hieronder een indicatieve berekening van de veldbelasting door WVW Weurt in het seizoen 2023/’24. De netto-wedstrijdbelasting van de velden (d.w.z. het aantal uur dat er effectief op de velden wedstrijden plaatsvinden) door de teams van WVW Weurt bedraagt 330 uur in het seizoen 2023/’24. Hiervan komt slechts een klein deel ten goede van de jeugdwedstrijden (t/m O12, tabel 1.4). Dit volgt uit een berekening aan de hand van de KNVB-richtlijn. Een goed onderhouden natuurgraswedstrijdveld kan ongeveer 250 bespelingsuren in een seizoen aan. De restcapaciteit van de natuurgraswedstrijdvelden bedraagt daarmee naar schatting bijna 230 uur. Deze uren kunnen benut worden voor andere activiteiten (bv. trainingen). Tabel 1.4 Indicatieve berekening veldbelasting sportpark De Kamp door wedstrijden WVW Weurt in het seizoen 2023/’24 (in uren) (Leeftijds)categorie Type veld

Capaciteit

Belasting

Vanaf JO12

Natuurgraswedstrijdvelden

500 (2x250)

273

T/m JO12

Jeugdkunstgrasveld

-

57

De KNVB hanteert als richtlijn dat elk team tweemaal 80 minuten traint tijdens veertig weken en dat alleen de eerste teams op een heel veld trainen. Op basis van deze richtlijn komen wij op ruim 200 trainingsuren voor het eerste heren- en damesteam in het seizoen 2023/’24 (tabel 1.5). Deze trainingsuren kunnen in theorie plaatsvinden op de natuurgraswedstrijdvelden. De restcapaciteit was immers bijna 230 uur. De trainingsuren van de overige senioren teams, het O19-team en het O13-team tellen op tot circa 850 uur in het seizoen 2023/’24 (tabel 1.5). Deze teams spelen hun wedstrijden op een heel veld en zouden moeten trainen op een half veld. Het natuurgrastrainingsveld (veld C) heeft niet de afmetingen dat het mogelijk is om met twee teams tegelijk op een half wedstrijdveld te trainen. Een goed onderhouden natuurgrastrainingsveld kan ongeveer 700 gebruiksuren in een seizoen aan. Dit is minder dan de trainingsuren van de teams.2 Het jeugdkunstgrasveld heeft niet de afmetingen van een half wedstrijdveld voor deze teams. Een deel van de trainingen zal dus moeten plaatsvinden op een ‘te klein’ veld.

2

Daarnaast hebben de trainingsvelden op sportpark De Kamp een organisatorische capaciteit van 640 uur voor WVW Weurt. De vereniging traint namelijk niet op vrijdagavond. Hierdoor blijven vier dagen (maandag tot en met donderdag) maal vier uur (18:00-22:00 uur) maal veertig weken over.

Tabel 1.5 Indicatieve berekening trainingsuren WVW Weurt in het seizoen 2023/’24 (Leeftijds)categorie

Aantal teams

Trainingsuren

Veldformaat

2

214

Heel veld

Heren 1 en dames 1 Overige seniorenteams

A

A

6

640

Half veld

JO19

1

107

Half veld

JO13

1

107

Half veld

Exclusief de 35+/45+-teams. Zij trainen op het jeugdkunstgrasveld.

De verwachting is dat het aantal inwoners van Weurt licht toeneemt richting 2030 (+1,1%). Die groei zit voornamelijk in het aantal inwoners van 65 jaar en ouder. Deze bevolkingsontwikkeling heeft nauwelijks invloed op de ruimtebehoefte van WVW Weurt. Het aantal leden met een bondslidmaatschap bij de KNVB is bij WVW Weurt, in de gemeente Beuningen en landelijk afgenomen in de periode 2017-2020. In de gemeente en landelijk is de deelname in 2022 weer toegenomen (figuur 1.1). WVW Weurt telde ruim 430 leden in 2022 (inclusief niet-spelende leden). Dit is relatief veel ten opzichte van de omvang van het dorp (2.500 inwoners). We weten niet waar de leden van de vereniging wonen. Het is wel aannemelijk dat de vereniging een sterke dorpsfunctie heeft. Het aandeel van de inwoners dat de vereniging bereikt is immers groter. De vrijwilligers en betrokkenen (zoals ouders van jeugdleden) die geen lid zijn, zijn niet in het aantal leden opgenomen. Figuur 1.1 Aantal inwoners met een bondslidmaatschap bij de voetbalbond KNVB (in procenten van het totale aantal inwoners) 20 16 12

16,2 16,0 13,4

11,5 8,3

8,1

8

7,7

7,8

7,7

7,3

7,1

7,0

6,9

6,8

6,6

6,9

4 0 WVW Weurt * **

Gemeente Beuningen * 2017

2018

2019

2020

2021

Nederland 2022

Bron: KNVB, via NOC*NSF, 2018-2022; WVW Weurt, ledenontwikkeling 2017-2020. Bewerking: Mulier Instituut. * De percentages zijn berekend door het aantal bondsleden te delen door het aantal inwoners. Niet alle leden van WVW Weurt hoeven woonachtig in Weurt te zijn, evenmin alle leden van de voetbalverenigingen uit de gemeente in de gemeente Beuningen. ** Van WVW Weurt zijn de lidmaatschapscijfers in 2021 en 2022 niet bekend.

De vereniging verwacht in de toekomst aanwas vanuit Nijmegen. Ze fungeert naar eigen zeggen als overloop voor Nijmegen. Teams van Nijmeegse verenigingen stappen over naar WVW Weurt. Deze teams kunnen bij hun oude vereniging niet op de gewenste momenten spelen, maar bij WVW Weurt wel. De vereniging verwacht zelf niet dat het aantal leden woonachtig in Weurt veel zal toenemen. Ze heeft ook niet de ambitie om door te groeien naar een zo groot mogelijke vereniging. Ze wil haar dorpsfunctie behouden en versterken. Hierbij kijkt ze ook naar het (verder) openstellen van het sportpark. De vereniging verwacht dat de vrijdagavondcompetitie in de toekomst groter wordt. In de verdeling van de teams over zaterdag en zondag ziet ze geen wijzigingen op korte of lange termijn.

Het veldenaanbod op sportpark De Kamp sluit niet aan op de capaciteit die volgens richtlijnen nodig is voor het gebruik van WVW Weurt dat nu plaatsvindt, en ook niet voor het verwachte toekomstige gebruik. De wens van WVW Weurt tot een volwaardig kunstgrasveld is in lijn met de richtlijn van de KNVB, die stelt dat een wedstrijdnatuurgrasveld primair niet wordt ingezet voor trainingen. Maar uit onze indicatieve berekening volgt dat de natuurgraswedstrijdvelden in theorie extra belasting aankunnen. Het eerste herenen damesteam kan daardoor op een heel veld trainen. De overige teams zijn voor de trainingen toegewezen op het natuurgrastrainingsveld en het jeugdkunstgrasveld. Maar vanwege de afmetingen van deze velden kunnen niet alle teams trainen op het formaat veld dat de richtlijn van de KNVB voorschrijft. Op het natuurgrastrainingsveld kunnen namelijk niet twee seniorenteams tegelijk trainen en het jeugdkunstgrasveld is te klein voor de seniorenteams. Bij de besluitvorming over de wens van de vereniging kan de gemeente de huidige sterke dorpsfunctie van de vereniging en het streven van de vereniging tot een open sportpark meenemen. Een extra kunstgrasveld kan ervoor zorgen dat de bredere openstelling niet ten koste gaat van de kwaliteit van de velden.

Dit kan de gemeente ook als voorwaarde stellen: dat het sportpark en (meer) activiteiten toegankelijk zijn of worden voor het dorp. Het is voor de gemeente Beuningen aan te raden om met bovenstaande inzichten en de jaarlijkse keuringsrapporten van de velden het gesprek met de vereniging aan te gaan over de wens een natuurgrasveld om te zetten in een kunstgrasveld.

Bijlage 1

Tabel B1.1 Teamaantallen WVW Weurt in het seizoen 2023/’24 Zaterdag

Zondag

Doordeweeks

Senioren (11 tegen 11)

1

5

-

45+ (7 tegen 7)

-

-

2

35+ (7 tegen 7)

1

-

-

O19 (11 tegen 11)

1

-

-

O13 (11 tegen 11)

1

-

-

O12 (8 tegen 8)

2

-

-

O10 (6 tegen 6)

2

-

-

O9 (6 tegen 6)

1

-

-

O7 (4 tegen 4)

2

-

-

Vrouwen/meisjes

Senioren (11 tegen 11)

-

2

-

Totaal

-

11

7

2

Mannen/jongens

Björn Schadenberg b.schadenberg@mulierinstituut.nl

Mulier Instituut | 2024