Bijlage 1 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................................................3 Inleiding ..............................................................................................................................................................................5 Jaarverslag............................................................................................................................................................................12 Programmaverantwoording....................................................................................................................................12 1. Werk en inkomen ....................................................................................................................................................13 2. Jeugd..............................................................................................................................................................................18 3. Maatschappelijke ondersteuning .....................................................................................................................27 4.
Welzijn en educatie.................................................................................................................................................35 5. Omgeving ....................................................................................................................................................................45 6. Openbare orde en veiligheid ..............................................................................................................................53 7. Bestuur en algemene ondersteuning ..............................................................................................................60 8. Onroerende zaakbelasting...................................................................................................................................66 9.
Overige eigen middelen ........................................................................................................................................69 Paragrafen ............................................................................................................................................................................73 Lokale heffingen............................................................................................................................................................74 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................................77 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................85 Financiering ....................................................................................................................................................................91 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................................................100 Verbonden partijen ...................................................................................................................................................105
Grondbeleid..................................................................................................................................................................126 Wet Open Overheid...................................................................................................................................................162 Jaarrekening .....................................................................................................................................................................163 Overzicht baten en lasten.......................................................................................................................................164 Rechtmatigheid ..........................................................................................................................................................205 Balans .............................................................................................................................................................................206 Verplichte bijlagen .........................................................................................................................................................236 SISA
.......................................................................................................................................................................................237 Wnt .......................................................................................................................................................................................266 Overige gegevens (controleverklaring) ................................................................................................................272 Facultatieve bijlagen .....................................................................................................................................................273 Garantie en verplichtingen ....................................................................................................................................273 Personele kosten ........................................................................................................................................................275 Algemene uitkering ..................................................................................................................................................275
3
Lijstoverzicht afkortingen......................................................................................................................................279
4
Inleiding Bericht van het college Voor u ligt de jaarrekening van onze gemeente over het jaar 2025. Deze jaarrekening is de laatste van de bestuursperiode 2022-2026. Een goed moment om terug te blikken op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en de gevolgen hiervan voor onze financiële situatie. In het coalitieakkoord ‘Nieuwe energie voor onze gemeente’ uit mei 2022 zijn de visie en toekomstplannen voor onze gemeente opgenomen, onderverdeeld in vier thema’s: • Sociaal kloppend hart • Zuinig op ons klimaat • Aantrekkelijk wonen • Beuningen maken we samen Naast alle lopende ambities en plannen werkten we hier als gemeente met alle inzet en energie aan. Terugkijkend mogen we trots zijn op wat we samen hebben bereikt. Het jaar 2025 stond in het teken van het afronden van een uitgebreide hersteloperatie, zoals we het zelf noemen. Omdat onze financiële situatie in 2024 was verslechterd, hebben we hard gewerkt aan ombuigingsmaatregelen. We zijn tevreden over het uiteindelijke resultaat daarvan. Want we hebben ook in 2025 een fors positief jaarresultaat behaald, een gezonde balans gerealiseerd en een solide weerstandsvermogen en goed gevulde reserve opgebouwd. Hiermee kunnen we voldoen aan ons eigen uitgangspunt voor duurzame financiële stabiliteit en is er een goede basis voor de ambities van het nieuwe gemeentebestuur. Ondanks dit goede nieuws leunen we niet achterover.
We blijven alert op financiële schommelingen, vooral veroorzaakt door de grilligheid van het gemeentefonds. Het leidt ertoe dat ons financiële speelveld onvoorspelbaar is, waardoor voorzichtigheid geboden blijft.
5
Financiële resultaten Resultaten en bestemming Voorstel resultaatbestemming 2025 in € (+=storting reserve/-=onttrekking reserve) Algemene reserves Storting algemene reserve
10.821.287
Bestemmingsreserves Budgetoverheveling (nog uit te voeren werkzaamheden in volgend jaar)
791.930
Resultaatbestemming
11.613.217
Prg. Voorstel budgetoverheveling Bedragen in € Reserve budgetoverheveling 1
Energiestroppenpot
270.000
3
Voorbereidingsbudget Leghe Polder
60.000
3
Budget woningaanpassingen
300.000
5
Omgevingswet
64.240
9
Warmtenet
97.690 791.930
Analyse resultaat Programmaverantwoording 2025
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Werk en inkomen P1
-7.776.380
-7.309.318
-6.615.410
693.908
Jeugd P2
-11.577.394
-11.233.372
-9.403.639
1.829.733
Maatschappelijke ondersteuning P3
-12.819.669
-13.887.767
-13.057.402
830.365
Welzijn en educatie P4
-7.528.852
-7.787.139
-6.902.506
884.633
Omgeving P5
-5.353.579
-5.173.244
-5.706.883
-533.639
Openbare orde en veiligheid P6
-1.216.464
82.536
381.413
298.877
Bestuur en algemene ondersteuning P7
36.924.462
39.887.410
39.455.018
-432.392
Onroerende zaakbelasting P8
10.161.591
10.295.543
10.760.958
465.415
Overige eigen middelen P9
-270.310
1.159.378
2.701.666
1.542.288
Gerealiseerd resultaat
543.405
6.034.028
11.613.217
5.579.189
in € (+=voordeel/-=nadeel)
6
Totaal baten en Lasten 2025
in € (+=voordeel/-=nadeel)
structureel
Baten
93.524.279
Lasten
-87.387.023 6.137.255
Totaal structureel incidenteel
Baten
8.543.501
Lasten
-3.067.539
Totaal incidenteel
5.475.961
Resultaat totaal
11.613.217
Hierbij een bondige toelichting op de grote verschillen tussen het jaarresultaat en de laatste aan u aangeboden rapportage (Herfstnota) over 2025. Programma 1 Werk en inkomen € 693.908 Door intensievere inzet op handhaving en rechtmatigheid (via de sociale recherche) zijn minder onterechte uitkeringen verstrekt. Daarnaast zien we de resultaten van het actieprogramma van BUIG. Deze bevat de Wet verbetering poortwachter. Deze wet is ingevoerd met als doel zieke werknemers zo spoedig mogelijk te laten terugkeren naar het werk. Hierdoor worden minder uitkeringen verstrekt door de gemeente. Programma 2 Jeugd € 1.829.733 Het voordeel binnen programma 2 wordt hoofdzakelijk verklaard door een afname van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulpvoorzieningen. We zien dat er minder gebruik wordt gemaakt van ambulante jeugdhulpverlening, jeugdhulp in verblijf en van basis- en specialistische GGZ. Dit hangt onder meer samen met de inzet aan de voorkant door schoolmaatschappelijk werkers op scholen, Ondersteuners Jeugd en Gezin bij de huisartsen en de herpositionering van rollen binnen het Sociaal Team. Daardoor is vroegtijdige signalering en passende ondersteuning in een eerder stadium mogelijk. Ook is betere ondersteuning wanneer drang nodig is. Dit zorgt voor een afname van jeugdbeschermingsmaatregelen.
Voor een uitgebreide analyse verwijzen we naar de monitor 'grip op sociaal domein'. Programma 3 Maatschappelijke ondersteuning € 830.365 Binnen programma 3 is sprake van zowel overschrijding van budget als onderbesteding. Bij de ondersteuning volwassenenhulp zien we bij de begeleiding WMO dat het budget wordt overschreden. Dit komt grotendeels door de verschuiving van lichte ondersteuning naar zwaardere , intensieve en duurdere ondersteuning. Onderbesteding zien we op woningaanpassingen, ouderenvervoer, en kapitaallasten van de multifunctionele accommodaties. Programma 4 Welzijn en educatie € 884.633 Binnen programma 4 vallen de kapitaallasten van scholen. Door de positieve renteontwikkeling van afgelopen jaar zijn de rentebaten gestegen ten opzichte van de begroting. De omslagrente is daarmee 0% in plaats van 2,5% waar we bij de begroting rekening mee hebben gehouden. Dat betekent dat de rentecomponent van de kapitaallasten lager is dan begroot. Daarnaast is het nieuwe raamcontract voor het onderhoud van het openbaar groen per 01-01-2026 ingegaan. In
7
de begroting 2025 was via het Amendement A24-25 "Zorg voor leefbaarheid" extra geld beschikbaar gesteld om de kosten voor groenonderhoud te vrijwaren van ombuigingen. Omdat het onderhoud in 2025 nog via het bestaande contract is uitgevoerd, zijn de extra middelen in 2025 niet benut. Programma 5 Omgeving € -533.639 We zien voor het tweede jaar op rij een dip in de legesinkomsten voor bouwvergunningen. De vergunningaanvragen fluctueren jaarlijks. Onze begroting is gebaseerd op een 10-jarig gemiddeld. Wij verwachten dat als de woningbouwplannen (Winssen en Ewijk) van start gaan dat de legesinkomsten ook weer zullen toenemen. Daarnaast is een nadeel als gevolg van het uitblijven van de concessievergoeding/bijdrage vanuit de ARN. Programma 6 Openbare orde en veiligheid € 298.877 Het voordeel binnen programma 6 is tweeledig. In 2025 zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd conform het transitieplan, waarbij de gerealiseerde kosten lager uitvielen dan geraamd. Dit is met name het gevolg van lagere externe kosten, onder andere voor het opstellen van overeenkomsten. Daarnaast was budget beschikbaar voor het woonklaar maken van nieuwe opvanglocaties, terwijl in 2025 nog geen nieuwe locatie in gebruik is genomen. Tevens valt opvanglocatie Asdonck onder dit programma.
Deze locatie voor de opvang van gevluchte Oekraïners wordt bekostigd door het Rijk, waarbij de vergoeding afhankelijk is van onder meer het aantal gerealiseerde bedden, investeringen en verstrekkingen. De definitieve vergoeding wijkt licht af van de raming. Daarnaast zijn de opbrengsten uit eigen bijdragen hoger dan vooraf begroot, doordat werkende bewoners vanaf 1 oktober 2025 verplicht zijn een eigen bijdrage te voldoen. Programma 7 Bestuur en algemene ondersteuning € -432.392 Het nadeel binnen programma 7 is voornamelijk veroorzaakt door een extra storting in de pensioenvoorziening voor wethouders. Op 1 januari 2028 zal de pensioenvoorziening wethouders overgeheveld moeten worden naar het ABP. We hebben een berekening laten maken van de omvang van de voorziening voor de waarde-overdracht. Uit de berekening bleek dat we op dit moment meer in de voorziening moeten aanhouden om in 2028 de overdracht te realiseren. Programma 8 Onroerendezaakbelasting € 465.415 In 2025 heeft een herwaardering plaatsgevonden van diverse grote objecten. De WOZ die uit deze herwaardering volgt ligt fors hoger. Dat betekent dat we daarover meer onroerendezaakbelasting ontvangen. Dit heeft geresulteerd in een voordeel op de ozbinkomsten. Programma 9 Overige eigen middelen € 1.542.288 Het voordeel binnen programma 9 heeft hoofdzakelijk te maken met de vrijval van de reserve budgetoverheveling.
Op 30 september 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met een nieuwe systematiek voor de reserve budgetoverhevelingen. In het verleden bleven overgehevelde budgetten voor onbepaalde duur in de reserve budgetoverheveling. Met ingang van 2025 laten we ieder jaar de volledige reserve vrijvallen. Omdat dit in het najaar van 2025 is vastgesteld was deze nieuwe systematiek niet in de begroting voorzien. Opbouw begrotingsbedragen 8
Opbouw begroting 2025 Saldo begroting exploitatie
Saldo begroting reserves
Totaal begroting
Begroting voor wijziging
805.282
-631.000
174.282
1e bgw: Amendementen
319.123
50.000
369.123
Primaire Begroting 2025
1.124.405
-581.000
543.405
2e bgw: Administratieve wijziging
0
0
0
3e bgw: Bedrijfsvoering (binnen programma 7)
0
0
0
504.318
0
504.318
5e bgw: Perspectiefnota 2025
2.008.760
0
2.008.760
6e bgw: Resultaatbestemmingen 2024
-1.021.136
1.021.136
0
7e bgw: Herfstnota 2025
2.638.695
338.850
2.977.545
Verwacht resultaat
5.255.042
778.986
6.034.028
in € (+=voordeel/-=nadeel)
4e bgw: Herfstnota 2024 Structurele effecten
Eigen vermogen Opbouw eigen vermogen Stand per 1.1.2025
Mutaties 2025
Algemene reserve algemene dienst
17.128.970
727.401
10.821.287
28.677.657
Overige reserves
17.834.738
-2.650.262
791.930
15.976.406
Totaal eigen vermogen
34.963.707
-1.922.861 11.613.217 44.654.063
in € (+=positief/-=negatief)
¹ Deze stand is inclusief het voorstel tot aanvullende resultaatbestemming 2025
9
Resultaat Stand per 2025 31.12.2025¹
Verkorte balans x € 1.000 VERKORTE BALANS PER 31 DECEMBER 2025
Activa
2025
2024
Passiva
2025
2024
Immateriële activa
3.428
3.607 Algemene reserves
17.856
12.455
Materiële vaste activa
46.910
47.760 Bestemmingsreserves
15.184
16.763
Financiële vaste activa
5.621
5.570 Resultaat
11.613
5.745
TOTAAL VASTE ACTIVA
55.960
56.937 TOTAAL EIGEN VERMOGEN
44.654
34.963
Voorraden
10.775
11.484 Voorzieningen
19.119
17.328
Vorderingen
38.559
26.800 Langlopende schulden
39.386
44.587
Liquide middelen
1.759
1.659 Kortlopende schulden
2.575
3.381
Overlopende activa
11.465
13.147 Overlopende passiva
12.782
9.768
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
62.558
53.090 TOTAAL VREEMD VERMOGEN 73.863
75.064
TOTAAL ACTIVA
118.517 110.027 TOTAAL PASSIVA
118.517 110.027
Het overzicht van activa en passiva op de balans geeft inzicht in het bezit en vermogen van onze gemeente. Bij de activa gaat het om wat Beuningen bezit of waar de gemeente financieel recht op heeft, bijvoorbeeld banksaldi, debiteuren en gebouwen. Aan de passiva zijde staat de vermogensopbouw uiteengezet. Een balans geeft inzicht in hoe de bezittingen zich verhouden tot schulden en verplichtingen en hoe de eigendommen van Beuningen zijn gefinancierd. Daarnaast geeft dit overzicht een indicatie in hoeverre de gemeente in staat is om tegenvallers op te vangen. Hieronder gaan we kort in op enkele ontwikkelingen in 2025: • De 'Immateriële vaste activa' zijn gedaald met € 0,2 miljoen. Dit betreft de reguliere afschrijvingen op de activa. • De 'Materiële vaste activa' zijn gedaald met € 0,9 miljoen. De investeringen bedroegen € 1,4 miljoen, waarvan de belangrijkste zijn: Verbouwingen aan de raadszaal en verbouwingen aan MFA Weurt. De reguliere afschrijving bedroeg € 2,3 miljoen. • De 'Financiële vaste activa' zijn met € 0,05 miljoen toegenomen, met name als gevolg van stijging in het aandelenbelang. • De voorraden (GREXEN) zijn met € 0,7 miljoen gedaald. In 2025 is de GREX Den Elt afgesloten. • De post 'Vorderingen' neemt met € 11,8 miljoen toe, met name als gevolg van lagere uitgaven in het jaar 2025. • De liquide middelen (met name banksaldi) namen met € 0,1 miljoen toe.
• De 'Overlopende activa' zijn met € 1,7 miljoen gedaald. Dit komt met name doordat de nog te ontvangen rijksvergoeding inzake opvang Oekraïners ultimo 2025 € 3,6
10
•
•
• • •
miljoen bedraagt tegenover € 5,4 miljoen eind 2024. Het onderdeel 'Eigen vermogen' (toename met € 9,7 miljoen) is bij het onderdeel Jaarrekening, balans, toelichting balansposten, vaste passiva toegelicht. Het betreft met name het positieve rekeningresultaat 2025 dat in de algemene reserve en bestemmingsreserves wordt gestort. De stijging van de voorzieningen met € 1,8 miljoen zit met name in de stijging van de voorziening pensioen wethouder (hoge jaarlijkse dotatie) en het riool- en afvalfonds (positief resultaat rioolbeheer en afvalbeheer over 2025). Onze 'Langlopende schulden' nemen af. Wij hebben in 2025 € 5,2 miljoen regulier afgelost. De daling van de post 'Kortlopende schulden' betreft het reguliere verloop van het onderdeel crediteuren. De toename van de 'Overlopende passiva' met € 3,0 miljoen is voornamelijk veroorzaakt door diverse SISA-regelingen waarvoor de ontvangen (rijks)middelen nog niet zijn besteed per ultimo 2025.
11
Jaarverslag
Programmaverantwoording
12
1. Werk en inkomen Programma inhoud In de begroting van 2025 hebben we laten weten dat het programma Werk & Inkomen onder druk zou komen te staan door een verwachte stijging van de werkloosheid, een afnemend macrobudget BUIG en een toenemende complexiteit van de ondersteuningsvraag. Terugkijkend op 2025 kunnen we concluderen dat deze context inderdaad uitdagender is geworden, maar dat de uitvoering er tegelijkertijd in is geslaagd om tegen de landelijke trend in positieve resultaten te behalen.
Ambities en ontwikkelingen Werkloosheid en ontwikkeling van het bijstandsbestand In 2025 is de werkloosheid in Nederland inderdaad toegenomen. Deze ontwikkeling heeft zich ook in de regio laten zien, met meer WW-uitkeringen bij UWV, maar het niveau van Corona bereiken we (gelukkig) nog niet en bevestigd de eerder geschetste onzekerheid op de arbeidsmarkt. Opvallend is echter dat dit in Beuningen niet heeft geleid tot een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden. Integendeel, het bijstandsbestand is in 2025 gedaald. Deze daling is het resultaat van extra inzet vanuit de uitvoering. Door intensieve begeleiding, vroegtijdige ondersteuning voorafgaand aan de aanvraag en een sterke focus op uitstroom naar werk of participatie, zijn inwoners beter en sneller ondersteund naar zelfstandigheid. Druk macrobudget BUIG De zorgen over het macrobudget BUIG blijven onverminderd. Het landelijk beschikbare budget is verder afgenomen, terwijl het verdeelmodel nog steeds grotendeels is gebaseerd op historische uitgaven. Voor een kleinere gemeente als Beuningen blijft dit knellen, zeker gezien de relatief grote inzet die nodig is voor jongeren met psychische problematiek en inwoners met een langdurige afstand tot de arbeidsmarkt.
De daling van het bijstandsbestand heeft bijgedragen aan het beheersbaar houden van de uitgaven, maar neemt de structurele kwetsbaarheid van het BUIG-budget niet weg. De spanning tussen beschikbare middelen en maatschappelijke opgaven blijft daarmee aanwezig. Complexiteit van de ondersteuning Hoewel het totale aantal uitkeringsgerechtigden is gedaald, blijft de complexiteit van de casuïstiek toenemen. Inwoners die een beroep doen op ondersteuning hebben vaker te maken met meervoudige problematiek, waardoor standaardinstrumenten vaak niet voldoende toereikend zijn. Dit vraagt om steeds meer maatwerk en intensieve begeleiding door participatiecoaches, inkomensconsulenten en WerkBedrijf. De resultaten die in 2025 zijn behaald, zijn mede te danken aan deze extra inzet vanuit de uitvoering. Tegelijkertijd blijft de werkdruk hoog en vraagt dit blijvend aandacht voor capaciteit, deskundigheid en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Aansluiting op programma 2, 3 en 4 Dit programma sluit aan op Programma 2. Jeugd (en Onderwijs), 3. Maatschappelijke Ondersteuning en 4. Educatie en Welzijn. Werk en inkomen richt zich op het activeren van onze inwoners. Hiervoor creëren we kansen, sluiten we aan op de arbeidsmarkt, bestrijden we ongelijkheid en stimuleren we participatie.
13
Programmaverantwoording in € (+=baat,voordeel/=last,nadeel)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting
-15.174.798
7.865.480
-7.309.318
Realisatie
-14.930.139
8.314.729
-6.615.410
244.659
449.249
693.908
244.659
449.249
693.908
Saldo programma Mutaties reserves: Begroting Realisatie Saldo reserve Gerealiseerd resultaat
14
Doelen en financiën Wat wilden we bereiken? 1. Implementatie Beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie regio Rijk van Nijmegen 2024–2027 • We implementeerde de visie op de regionale arbeidsmarkt uit het Beleidskader. • Daarbij wilden wij de samenwerking verbeteren en hebben wij gekozen voor beter passende doelstellingen. • In de uitvoering hebben wij ons meer willen richten op mensontwikkeling, in plaats van uitsluitend op arbeidsmatige ontwikkeling. 2. Basisdienstverlening schuldhulpverlening • Wij zijn samen met Kredietbank Nederland aan de slag gegaan om de basisdienstverlening schuldhulpverlening in Beuningen te implementeren. 3. Bestaanszekerheid in Beuningen • Wij hebben de bestaanszekerheid van Beuningse inwoners verder willen verbeteren. • Daarnaast hebben wij willen inzetten op het verkleinen van kansenongelijkheid in Beuningen. Wat hebben we bereikt? 1. Implementatie Beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie regio Rijk van Nijmegen 2024-2027 ‘Klaar voor nieuwe kansen!’ De samenwerking met WerkBedrijf is in 2025 en blijft een belangrijk aandachtspunt. Er is ingezet op het kritisch volgen van de resultaten en de bijbehorende verantwoordingsinformatie richting de gemeenteraad. Daarbij is gewerkt aan het verbeteren van rapportages en het scherper formuleren van prestatie-indicatoren, zodat beter inzicht ontstaat in resultaten en effecten.
Hoewel 2025 vooral in het teken stond van het toepassen van de bestaande kaders, is tegelijkertijd de basis gelegd voor een volgende stap. In 2026 wordt gestart met het opstellen van een nieuwe startnotitie voor het volgende beleidskader en voorgelegd aan de gemeenteraden. Hiermee wordt toegewerkt naar een verdere aanscherping van doelen, sturing en samenwerking binnen de regio. 2. Basisdienstverlening schuldhulpverlening In 2025 is de samenwerking met Kredietbank Nederland voortgezet. Daarmee zijn de eerste stappen gezet richting de implementatie van de basisdienstverlening schuldhulpverlening in Beuningen. De focus lag op het inrichten van de samenwerking, het afstemmen van werkwijzen en het creëren van een stevige basis voor verdere uitrol. De verdere uitwerking en doorontwikkeling van de basisdienstverlening krijgt een plek in het volgende beleidsplan. Hiermee wordt geborgd dat inwoners ook in de komende jaren kunnen rekenen op toegankelijke ondersteuning bij geldzorgen. 3. Bestaanszekerheid in Beuningen
15
In 2025 is verder gewerkt aan het verbeteren van de bestaanszekerheid van Beuningse inwoners. Het bereik van de Klavervierpas is gegroeid en het aanbod sluit steeds beter aan bij de wensen en behoeften van inwoners. Dit draagt bij aan het vergroten van participatie en het verminderen van kansenongelijkheid. Ook andere regelingen, zoals de collectieve zorgverzekering, zijn beter onder de aandacht gebracht en bereiken meer inwoners. Hierdoor weten meer inwoners de weg naar ondersteuning te vinden. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. Beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie regio Rijk van Nijmegen 2024-2027 ‘Klaar voor nieuwe kansen!’ Betere monitoring in de P&C cyclus van WerkBedrijf. Meer gegevensuitwisseling tussen consulenten en het formuleren van scherpere prestatie-indicatoren. Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart van het nieuwe beleidskader, in 2026 wordt gestart met het opstellen van een nieuwe startnotitie voor het volgende beleidskader, deze wordt zoals u van ons gewend bent ook weer voorgelegd aan de gemeenteraden. 2. Basisdienstverlening schuldhulpverlening In 2025 is de samenwerking met Kredietbank Nederland voortgezet. Daarmee zijn de eerste stappen gezet richting de implementatie van de basisdienstverlening schuldhulpverlening in Beuningen.
De focus lag op het inrichten van de samenwerking, het afstemmen van werkwijzen en het creëren van een stevige basis voor verdere uitrol. De verdere uitwerking en doorontwikkeling van de basisdienstverlening krijgt een plek in het volgende beleidsplan. Hiermee wordt geborgd dat inwoners ook in de komende jaren kunnen rekenen op toegankelijke ondersteuning bij geldzorgen. 3. Bestaanszekerheid in Beuningen In 2025 is verder gewerkt aan het verbeteren van de bestaanszekerheid van Beuningse inwoners. Het bereik van de Klavervierpas is gegroeid en het aanbod sluit steeds beter aan bij de wensen en behoeften van inwoners. Dit draagt bij aan het vergroten van participatie en het verminderen van kansenongelijkheid. Ook andere regelingen, zoals de collectieve zorgverzekering, zijn beter onder de aandacht gebracht en bereiken meer inwoners. Hierdoor weten meer inwoners de weg naar ondersteuning te vinden.
16
Wat heeft het gekost? Werk en inkomen P1
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Inkomensregelingen P1
-2.810.303
-3.032.767
-2.401.395
631.372
WSW en beschut werk P1
-3.187.094
-3.251.420
-3.193.402
58.018
Arbeidsparticipatie P1
-1.778.983
-1.025.131
-1.020.612
4.519
Gerealiseerd resultaat
-7.776.380
-7.309.318
-6.615.410
693.908
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Beleidskaders • • • • •
Participatiewet (Landelijk) Modulaire gemeenschappelijke regeling Rijk van Nijmegen (Regionaal) Beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie regio Rijk van Nijmegen 2024-2027 ‘Klaar voor nieuwe kansen! (Regionaal) Beleidsplan schuldhulpverlening 2022-2025 (Lokaal) Beleidsplan sociaal domein 2024-2028 (Lokaal)
Indicatoren
Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Banen - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 64 jaar
533,7
850,2
Netto arbeidsparticipatie - in % van de werkzame beroepsbevolking
74,4
73,2
Personen met een bijstandsuitkering - aantal per 10.000 inwoners
183,2
281,2
Lopende re-integratievoorzieningen - aantal per 10.000 inwoners van 15 64 jaar
41,7
203,1
Verbonden partijen • •
Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Nijmegen Instituut voor Bijzonder Onderzoek (IBO) Regio Gelderland-Zuid (Wijchen)
Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
17
2. Jeugd Programma inhoud Het programma Jeugd omvat de jeugdgezondheidszorg, peuter- en kinderopvang, jeugd- en jongerenwerk en de individuele voorzieningen voor jeugdhulp. Daarnaast omvat het veiligheid rondom jeugd, jeugdreclassering en verblijfsplekken voor jeugd. De Jeugdwet geeft ons als gemeente de opdracht jeugdhulp beschikbaar te stellen voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. Jeugdhulp is hulp bij psychische hulpvragen, een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Jeugdhulp is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, soms met uitloop tot 23 jaar. Uitgangspunt is dat kinderen en ouders de zorg krijgen die nodig is. Jeugdigen en hun ouders kunnen voor jeugdhulpvragen laagdrempelig terecht bij het Sociaal Team. Zij bieden ondersteuning zoveel mogelijk binnen het eigen netwerk en de context waarin jeugdigen opgroeien met ouders, vrienden, familie, buren etc. Maar ook in samenwerking met ketenpartners zoals onderwijs, jongerenwerk, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, huisartsen, volwassenen-ggz en informele steunfiguren. In het Rijk van Nijmegen werken we met 7 gemeenten samen in het jeugddomein; Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen. In deze samenwerking organiseren we onder andere de inkoop van jeugdhulp via het ‘Regionaal Ondersteuningsbureau’ (ROB).
In 2025 is in verband met code rood een pakket ombuigingsmaatregelen voor jeugd en onderwijs vastgesteld. Maatregelen gaan over de afbouw van verlengde jeugdhulp, aanbieden van pedagogische sportcoaching als voorliggende voorziening, en meer inzetten op collectieve financiering van zorg binnen onderwijs. Daarnaast is gekeken naar de toepasbaarheid van budgetplafonds voor jeugdzorg. Dat bleek vanwege contractuele verplichtingen teveel haken en ogen te hebben om door te voeren in Beuningen. Ook vraagt deze vorm van controle veel capaciteit die niet in verhouding staat tot de opbrengsten voor een gemeente als Beuningen. Er is minder capaciteit ingezet voor MEE en Sterker. Dat heeft alleen voor ondersteuning bij scheidingsproblematiek druk opgeleverd. In 2026 wordt dit verder opgepakt met Sterker.
Ambities en ontwikkelingen 1. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Dat vraagt om structurele investeringen in kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Begin 2025 is het adviesrapport van de commissie van Wijzen Groeipijn uitgekomen. De conclusie is dat er meer aandacht nodig is voor het wegnemen en verminderen van (structurele) factoren die leiden tot instroom naar jeugdzorg. Het gaat veel vaker om factoren buiten de jeugdige om; armoede, bestaanszekerheid, woonsituatie, complexe scheidingen, ggz-problematiek bij ouders, etc. Daarnaast staat de veerkracht van ouders en jeugdigen onder druk. De commissie adviseert gemeenten om vooral in te zetten op het versterken van de lokale steunstructuren; het benutten van de natuurlijke omgeving rondom jeugdigen en ouder. De commissie heeft het advies gegeven de extra kosten die gemeenten hebben gemaakt in 2023-2024 deels te laten vergoeden door het rijk. Dat is in 2025 gebeurd. Voor Beuningen betekende dit een plus van €700.000. Het advies van de commissie is om de middelen in te zetten voor het versterken van de sociale basis.
18
2. Regioprogramma Jeugd Het Regioprogramma Jeugd, voor de 7 gemeenten in het Rijk van Nijmegen, sluit aan bij de opgaven uit de Hervormingsagenda. De uitvoering vraagt om een stevigere sturing zowel inhoudelijk als financieel. We professionaliseren het werkveld en via een meerjarige regionale programmasturing richten we de jeugdhulp efficiënter in voor financiële beheersbaarheid. 3. IZA (integraal zorg akkoord) en GALA (Gezond en Actief leven Akkoord) plan van aanpak Met de landelijke programma’s IZA en GALA bouwen we het fundament voor een gerichte lokale- en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en een sterke sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met de inzet op preventief (gezondheids)beleid. We zorgen voor samenwerking in het sociaal domein met huisartsen en ggz gericht op gezond leven en preventie. Via minder (gezondheids) achterstanden en een betere leefstijl versterken we de gezondheid en het welbevinden van de jongere. Zo verwachten we minder beroep te doen op hulp en/of ondersteuning en/of (medische)zorg en dragen we bij aan toegankelijke, goede en betaalbare zorg. In 2025 hebben we met middelen vanuit het IZA verschillende projecten opgezet: de eenzaamheidsaanpak voor jongeren Join us, een pilot van de Family Check up, het ontwikkelen van een Gezondheidsplein. 4.
Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid We ontvangen jaarlijks rijksmiddelen om onderwijsachterstanden tegen te gaan en onderwijskansen te vergroten. We organiseren hiervoor voorschoolse educatie, en subsidiëren peuteropvang voor kinderen waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag.
19
Programmaverantwoording in € (+=baat,voordeel/=last,nadeel)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting
-11.329.812
96.440
-11.233.372
Realisatie
-9.478.739
75.100
-9.403.639
Saldo programma
1.851.073
-21.340
1.829.733
1.851.073
-21.340
1.829.733
Mutaties reserves: Begroting Realisatie Saldo reserve Gerealiseerd resultaat
20
Doelen en financiën Wat wilden we bereiken? 1. Kansrijke start We willen zo veel mogelijk kinderen een kansrijke start geven. We versterken kwetsbare kinderen (en hun ouders) in de eerste 1.000 dagen van hun leven. 2. Versterken gezonde leefstijl We bevorderen een gezonde leefstijl voor kinderen en jongeren. 3. Versterken gezond opvoedklimaat We versterken het opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen. Jongeren in het onderwijs worden voldoende ondersteund o.a. via jeugdhulp of zorg binnen onderwijs en stromen door met het juiste profiel richting vervolgopleiding of werk. 4. Meer mentale veerkracht We zorgen dat de mentale veerkracht van jeugdigen en gezinnen wordt versterkt. Dit doen we zodat ze eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin, gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. 5. Hulp bij gezond opgroeien en opvoeden We ondersteunen kinderen en gezinnen bij gezond- en veilig opvoeden en opgroeien met passende (specialistische) ambulante jeugdhulp indien nodig. We versterken gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen. 6. Meer kinderen wonen thuis, of zo thuis als mogelijk We versterken jeugdigen en gezinnen zodat er minder kinderen in verblijf opgroeien en als dit moet, dan in gezinsvormen en zo kort mogelijk. 7.
Veilig opgroeien en opvoeden We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een veilige thuissituatie kunnen leven. Wat hebben we bereikt? 1. Kansrijke start We hebben kwetsbare gezinnen in de eerste 1.000 dagen ondersteund en in hun kracht gezet. We borgen een dekkend aanbod van preventieve ondersteuningsmogelijkheden voor jonge ouders. Met alle ketenpartners voor kwetsbare gezinnen hebben we hier veelvuldig aandacht aan gegeven. Kwetsbare doelgroepen zijn constant een onderwerp van gesprek en aandacht geweest binnen de Kansrijke Start coalitie en er is aandacht besteed aan het versterken van de coalitie. 2. Versterken gezonde leefstijl De ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht is verder uitgerold om kinderen (0-18 jaar) met overgewicht/obesitas en hun gezin te helpen een duurzaam gezonde leefstijl te ontwikkelen. Ook de kindcentra werken op een structurele en samenhangende manier aan gezondheid. Zij
21
kiezen hierin zelf de thema's uit, zoals voeding, mediawijsheid, relaties & seksualiteit en/of welbevinden. Daarnaast hebben we in 2025 ouders bereikt ter bewustwording van de effecten alcoholgebruik (en andere verleidingen) bij minderjarigen. 3. Versterken opvoedklimaat In overeenstemming met het adviesrapport Groeipijn, van de deskundigencommissie van de Hervormingsagenda, zijn we gestart met het versterken van de lokale steunstructuren. We richtten ons het afgelopen jaar op zowel ouders met informatieavonden, als op het professionele netwerk. Met het onderwijs en partners hebben we stappen gezet in het versterken van samenwerking (zorg)inhoudelijk. 4. Meer mentale veerkracht We hebben meer inzicht in hoe jeugdigen zelf naar mentale veerkracht kijken en welke behoeften zij hebben om zich mentaal gezonder te voelen. We hebben het algemene aanbod voor jongeren uitgebreid. Tot slot hebben we ingezet op het versterken van de professionele omgeving om jeugdigen en gezinnen te ondersteunen op dit thema. 5. Hulp bij gezond opgroeien en opvoeden We hebben jeugdigen en gezinnen ondersteund bij het gezond en veilig opvoeden en opgroeien met passende (specialistische) jeugdhulp indien nodig. We hebben gezinnen versterkt die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen. 6.
Meer kinderen wonen thuis, of zo thuis als mogelijk We versterken jeugdigen en gezinnen zodat er minder kinderen in verblijf opgroeien. Als dit moet in gezinsvormen en zo kort mogelijk. 7. veilig opgroeien en opvoeden We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een veilige thuissituatie kunnen leven. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. Kansrijke start • De baby- en oudergroepen en het ouder- en kindcafé worden als standaard aanbod aangeboden in de preventie sociale basis voor jonge (en kwetsbare) gezinnen. Er zijn jaarlijks 7 à 8 baby- en oudergroepen en het ouder- en kindcafé wordt maandelijks georganiseerd • De folder ‘Kansrijke Start in de gemeente Beuningen’, die ouders ontvangen bij de geboorte van hun kind is vernieuwd. Ook is gemakkelijker taalgebruik toegepast. De folder geeft een duidelijke weergave van het aanbod voor jonge gezinnen. • We hebben ingezet op een nog betere samenwerking tussen de ketenpartners, waardoor jonge gezinnen in kwetsbare situaties eerder gesignaleerd worden. Er is in 2025 meer aandacht geweest voor bijvoorbeeld het prenataal huisbezoek. 2. Versterken gezonde leefstijl
22
•
•
•
De aanpak Kind naar Gezonder Gewicht is in 2025 opgestart en de eerste casussen zijn gestart bij de centrale zorgverlener van Beuningen. Deze rol wordt opgepakt door de GGD. Er is in 2025 lokaal en regionaal extra aandacht voor alcoholpreventie onder jongeren geweest. Bijvoorbeeld met de campagne Zien Drinken Doet Drinken. Lokaal is ingezet op ouders met spandoeken en een theatershow in theater de Molen. De theatershow was zeer snel uitverkocht. Er is daarom gekozen om de show in 2026 te herhalen. In 2025 is aandacht besteed aan het thema gezonde kinderopvang. Kinderopvangorganisaties die niet in een kindcentrum zitten is een impulssubsidie aangeboden. Met deze subsidie konden zij extra inzetten op een groene en gezonde kinderopvang. Er was vooral aandacht voor meer bewegen en gezonde voeding. Hier is door 3 van de 7 kinderopvangorganisaties gebruik van gemaakt. Met één organisatie zijn we nog in gesprek over het idee.
3. Versterken opvoedklimaat • In 2025 is er een opstart gemaakt om de doorgaande leerlijn te versterken. De samenwerking tussen ketenpartners is versterkt door onder andere een grote bijeenkomst te organiseren met alle kinderopvangaanbieders en scholen. Daarnaast is de ‘Alle Kinderen In Beeld’ methode opnieuw geïntroduceerd. • In 2025 is de subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie herijkt. Hiermee zorgen we voor gelijke toegang voor alle peuters. Peuteropvang en voorschoolse educatie draagt bij om onderwijsachterstanden te voorkomen. • In samenwerking met Groeisaam is er subsidie verkregen voor het aanstellen van een brugfunctionaris voor de komende drie schooljaren op kindcentrum De Vuurvlinder. Deze functionaris legt verbinding tussen thuis en het kind op school. • Met de regio is er een ontwikkelagenda inclusief onderwijs opgesteld, die zich focust op de volgende 5 pijlers: 1) Een sterke pedagogische basis, 2) Thuiszitters, 3) Zorg binnen onderwijs, 4) Expertise, 5) Onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer. In 2026 wordt er een uitvoeringsprogramma ontwikkeld om tot concrete activiteiten te komen. • Bij het voortgezet speciaal onderwijs (vso) organiseren we collectieve financiering of capaciteitsfinanciering van Zorg binnen onderwijs (zbo). Er heeft een evaluatie plaatsgevonden waarbij er veel positieve ervaringen zijn.
Dit is voor de algemene collectieve voorziening zowel voor de organisatie vanuit school en de rust in de klas. Voor ouders geldt dat zij niet meer langs meerdere loketten hoeven om hun kinderen te laten indiceren. Dit voorkomt veel stress. • We zorgen voor borging en doorontwikkeling van de regionale aanpak Jongeren naar school of werk. Ook heeft het Doorstroompunt ingezet op het verbeteren van het zicht op de oorzaken voor schoolverzuim. Bijvoorbeeld door een beter ingericht volgsysteem. Hierdoor zijn nieuwe voortijdig schoolverlaters sneller in beeld. Deze acties passen bij de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk. 4. Meer mentale veerkracht • De functie van OJG (ondersteuner Jeugd GGZ) is uitgebreid met kortdurende hulpverlening en triages op verzoek van de huisarts. • We zijn een regionale samenwerking aangegaan met Join Us om mentale klachten en eenzaamheidsklachten onder jongeren te verminderen.
23
•
•
Er is verdiepend onderzoek uitgevoerd naar de behoeften van jongeren om zich mentaal veerkrachtiger te voelen door studenten van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Er zijn aanbevelingen gedaan waaruit blijkt dat jongeren behoefte hebben aan sport, ontmoeting en laagdrempelig samenkomen. De STORM –aanpak 2021-2025 is regionaal geëvalueerd. Het is een programma tegen depressiviteit (en zelfdoding) onder jongeren in het voortgezet onderwijs. De STORM-aanpak legt meer focus op het vroegtijdig signaleren van depressieve klachten waardoor jongeren sneller en makkelijker worden ondersteund. Er is besloten de aanpak in 2026 en verder te verlengen.
5. Hulp bij gezond opgroeien en opvoeden • We hebben de nieuwe contractafspraken voor ambulante jeugdhulp uitgevoerd. • We hebben ons georiënteerd op het ‘Richtinggevend kader voor toegang Sociaal Domein’. Dat heeft geleid tot een nieuwe projectopdracht voor de Hervormingsagenda voor 2026-2027. Onderdeel hiervan is een pijler gericht op het versterken van de toegang tot ondersteuning, passend bij de Beuningse maat. • We verbeteren de integrale dienstverlening rondom de inwoner. Dit doen we door het versterken van de samenwerking tussen Sociaal Team, werk en inkomen, schuldhulpverlening en publiekszaken. • In 2025 is gestart met de Doorbraakmethode van het Instituut Publieke Waarden. Dit vraagt nog verdere ontwikkeling. • We zijn gestart met de evaluatie van de huidige opdracht van het (ambulant) jongerenwerk en herijken deze voor de periode van 2026-2030. Er is in 2025 een extra focus aangebracht voor de opdracht van 2026. • Binnen het Jeugdgroepen overleg is extra ingezet op versterken van de onderlinge samenwerking tussen diverse partners. Zodat jongeren eerder in beeld komen en meer preventie mogelijk is. Dit is nog in ontwikkeling. Om de samenwerking tussen de gemeente en het jongerenwerk (stichting Perspectief) te vergroten is een masterclass ‘jongerenwerk in positie’ gevolgd. 6.
Meer kinderen wonen thuis, of zo thuis als mogelijk • We geven uitvoering aan de nieuwe contractafspraken voor specialistische jeugdhulp. Dit is het geheel van ambulante gezinsbehandeling, pleegzorg, gezinshuizen en residentiële jeugdhulp. • Regionaal en lokaal is de pleegzorgcampagne ‘Jouw liefde maakt het verschil’ uitgevoerd. In Beuningen was de theatervoorstelling Pleegzorgverhalen. 7. Veilig opgroeien en opvoeden • We zijn gestart met een triage-tafel met Veilig thuis om gezinnen sneller op de juiste plek te ondersteunen. • We bespreken complexe en onveilige situaties met het Regionaal Expert Team (RET) wanneer nodig. Of we nemen deel aan de Jeugdbeschermingstafel wanneer relevant. • Bij complexe scheidingscasussen maakt het Sociaal team gebruik van het Regionaal Expertise Punt Scheidingen.
24
•
Vanuit de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling is aandacht besteed aan het thema seksueel geweld, met de expositie Silent Scream. Ook is er een regionaal congres georganiseerd voor professionals die werken jeugdigen en gezinnen met in 2025 femicide als thema.
Wat heeft het gekost? Jeugd P2
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Onderwijsbeleid en leerlingzaken P2
-269.106
-189.106
-141.353
47.753
Samenkracht en burgerparticipatie P2
-218.743
-288.743
-152.939
135.804
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen P2
-337.104
-306.786
-317.926
-11.140
Jeugdhulp ambulant P2
-6.580.458
-6.280.458
-5.490.995
789.463
Jeugdhulp met verblijf P2
-2.511.800
-2.511.800
-1.844.056
667.744
-250.000
-250.000
-69.124
180.876
in € (+=voordeel/-=nadeel)
PGB P2 Jeugdbescherming en reclassering P2 Volksgezondheid P2
Gerealiseerd resultaat
-377.500
-377.500
-364.200
13.300
-1.032.683
-1.028.979
-1.023.047
5.932
-11.577.394
-11.233.372
-9.403.639
1.829.733
Beleidskaders • • • • • • • • • • • • •
Alcoholwet Beleidsplan GALA Beleidsplan Sociaal Domein Vitaal Beuningen 2024-2028 Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 Jeugdwet Peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie Beuningen 2024-2026 Regioprogramma Jeugd 2023-2028 Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (Wet Ikk) Wet kinderopvang (Wko) Wet op primair onderwijs (Wpo) Wet op voortgezet onderwijs (Wvo) Wet Publieke Gezondheid (Wpg)
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Jongeren met een delict voor de rechter - in % 12 tot en met 21 jarigen
1,0
1,0
Kinderen in uitkeringsgezinnen - % van alle kinderen tot 18 jaar
4,0
6,0
25
Werkloze jongeren - % van 16 tot en met 22 jarigen
3,0
2,0
Jongeren met jeugdhulp - % van alle jongeren tot 18 jaar
10,7
11,4
Jongeren met jeugdbescherming - % van alle jongeren tot 18 jaar
0,7
1,0
Jongeren met jeugdreclassering - % van alle jongeren van 12 tot 23
0,3
0,3
Verbonden partijen • GGD Gelderland-Zuid voor Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
26
3. Maatschappelijke ondersteuning Programma inhoud Het programma maatschappelijke ondersteuning omvat de sociale basis, ouderenbeleid, gezondheid, mantelzorg en vrijwilligers. Daarnaast ook de maatwerkvoorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Beschermd Wonen en de Wet inburgering vallen hieronder. In 2024 is de beleidsnotitie Sociaal Domein 2024-2028 vastgesteld. Binnen dit programma werken wij vanuit de visie: Gemeente Beuningen is een gezonde gemeente met vitale inwoners in een aantrekkelijke woonomgeving; met een sterke sociale basis en een sociaal hart. Iedereen kan meedoen in onze inclusieve samenleving. Centraal staan daarbij de eigen mogelijkheden, het omkijken naar elkaar en iets voor de ander betekenen. We bieden gerichte ondersteuning en zorg aan mensen die het niet op eigen kracht kunnen. Kortom: Vitaal Beuningen! We werken aan doelstellingen en acties op de drie belangrijkste thema's; een sterke sociale basis, het terugdringen van gezondheidsachterstanden en het bevorderen van een gezonde leefstijl (mentaal en fysiek). Aansluiting met programma 1, 2, 4 en 5 Dit programma sluit aan op Programma 1. Werk en Inkomen, 2. Jeugd, 4. Educatie en Welzijn en 5. Wonen. Het behouden en/of bevorderen van de zelfredzaamheid en participatie vindt namelijk plaats vanuit een breed systeem.
Bijvoorbeeld welzijn, (arbeidsmatige)dagbesteding, begeleiding, hulpmiddelen, basisvaardigheden, cultuur, ouderenbeleid, wonen en gezondheid. Stichting Perspectief voert als brede welzijnsorganisatie een groot deel van de taken uit op gebied van zelfredzaamheid en het versterken van de participatie. Het Sociaal Team zorgt voor de juiste afstemming tussen de verschillende domeinen. Op het juiste moment de juiste ondersteuning, we doen wat nodig is!
Ambities en ontwikkelingen Er is besloten om het nieuwe beleid met 1 jaar uit te stellen om samen met de gemeenteraad te komen tot een pakket aan ombuigingsmaatregelen en er een sluitende begroting aangeboden kan worden. Dit betekent voor 2025 dat de ambities en ontwikkelingen binnen programma 3 voor een groot deel beperkt zijn tot de drie belangrijkste thema's uit het beleidsplan zoals hierboven benoemd en eerder geplande ontwikkelingen en regionale afspraken: 1. Regionaal werken we samen aan een regioplan en besteding van de SPUK-IZA middelen. Lokaal werken we aan de uitvoering van de doelstellingen beschreven in het GALA-plan en de besteding van de SPUK-GALA middelen. Daarbij richten we ons op preventie, kwetsbare groepen en mentale gezondheid van jongeren. 2. In 2025 worden huishoudelijke hulp en woningaanpassingen regionaal opnieuw aanbesteed. Het doel is ervoor te zorgen dat voorzieningen toegankelijk, betaalbaar en van voldoende kwaliteit blijven. 27
3. De doordecentralisatie beschermd wonen, het woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangende verdeelmodel heeft als nieuwe streefdatum 1 januari 2026. 4. De druk op de regionale voorzieningen wordt groot door een toename van het aantal dak- en thuislozen. 5. In 2024 is de visie 'Inclusief Wonen in Beuningen 2024-2028' vastgesteld. In deze visie zijn de opgaven aan woningen en woonzorgvormen voor diverse zorg- en aandachtsgroepen vastgelegd. Deze groepen zijn onder andere ouderen, mensen met een verstandelijke of psychische beperking, uitstromers uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang en statushouders. Binnen de Groene Metropoolregio is het Regionaal Afsprakenkader Huisvesting Aandachtsgroepen vastgesteld met hierin de regionale opgaven. 6. De plaatsing van statushouders in onze gemeente blijft ook de komende jaren een uitdaging. Dit betekent dat de vraag naar sociale huurwoningen (vooral grote woningen en flexibele behuizing) en de behoefte aan ondersteuning en begeleiding, inburgeringsvoorzieningen en onderwijs hoog blijft.
De ambities en ontwikkelingen zijn: • het bouwen aan een sterke sociale basis • het terugdringen van gezondheidsachterstanden • bevorderen van een gezonde leefstijl • regionaal samenwerken aan een regioplan en besteding SPUK-IZA middelen • lokaal uitvoering aan doelstellingen GALA-plan en SPUK-GALA middelen gericht op preventie, kwetsbare groepen en mentale gezondheid van jongeren • aanbesteding huishoudelijke hulp en woningaanpassingen • doordecentralisatie beschermd wonen en woonplaatsbeginsel
28
Programmaverantwoording in € (+=baat,voordeel/=last,nadeel)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting
-16.802.811
2.915.044
-13.887.767
Realisatie
-15.204.166
2.146.765
-13.057.402
1.598.645
-768.280
830.365
1.598.645
-768.280
830.365
Saldo programma Mutaties reserves: Begroting Realisatie Saldo reserve Gerealiseerd resultaat
29
Doelen en financiën Wat wilden we bereiken? 1. de onderlinge verbondenheid in kernen en wijken bevorderen (samenredzaamheid) en realiseren waardoor er een sterke gemeenschappelijke sociale basis ontstaat 2. maatwerkvoorzieningen die aansluiten op de situatie en ondersteuningsvraag van onze inwoners 3. sterke mentale weerbaarheid en veerkracht van onze inwoners 4. zowel professionals als inwoners weten de weg naar activiteiten en (voorliggende) ondersteuning 5. bewustwording bij inwoners van het belang van een gezonde leefstijl 6. door voortijdig in te spelen op trends en bredere maatschappelijke ontwikkelingen houden we financiële grip op sociaal domein 7. verbeterde aansluiting van de speciale ondersteuning voor statushouders op algemene voorzieningen Wat hebben we bereikt? 1. We hebben gewerkt aan het welzijn van onze inwoners met een aanpak per wijk en dorp. Daarbij hebben we het samenleven in de wijk en het dorp versterkt. We hebben inwoners geholpen om mee te doen aan formele en informele netwerken in hun buurt. 2. We realiseerden maatwerkvoorzieningen die aansluiten op de situatie en ondersteuningsvraag van onze inwoners. 3. We werkten aan de mentale weerbaarheid en veerkracht van onze inwoners. 4. Professionals en inwoners weten beter de weg naar activiteiten en (voorliggende) ondersteuning. 5. Inwoners zijn zich bewuster van een gezonde leefstijl. 6.
We hebben meer focus op het bevorderen van sport- en bewegingsdeelname onder kwetsbare doelgroepen. 7. We hebben betere grip op uitgaven in het sociaal domein door voortijdig in te spelen op trends en bredere maatschappelijke ontwikkelingen. 8. Er is een verbeterde aansluiting van de speciale ondersteuning voor statushouders op algemene voorzieningen. 9. Er zijn verschillende regionale aanbestedingen afgerond, namelijk: Huishoudelijke hulp, dagbesteding en logeeropvang Wmo. Daarnaast zijn er regionale aanbestedingen opgestart welke nog doorlopen in 2026, namelijk: Hulpmiddelen en trapliften. 10. We hebben een beter passend inburgeringsaanbod voor statushouders voor een zo snel mogelijke integratie van inburgeraars in de samenleving. Wat hebben we hiervoor gedaan? 1. bevorderen van de onderlinge verbondenheid in kernen en wijken en hierdoor realiseren een sterke gemeenschappelijke sociale basis • In Winssen en Beuningen-West hebben we vanuit de provincie een subsidie Wijken- en Dorpendeal toegekend gekregen voor uitvoering van het wijk- en dorpsplan. • Vanuit dit wijk- en dorpsplan werkten we met inwoners en samenwerkingspartijen de doelstellingen verder uit maakten we een begin met de uitvoering van activiteiten die bijdragen aan een sterke sociale basis.
30
•
•
• •
•
In Weurt heeft de denktank Maak Weurt Mooi het initiatief om Laan 1945 her in te richten , dat is gehonoreerd door de gemeenteraad, zodat het dorpshart leefbaarder wordt met de inzet voor een groener, mooier en levendiger Weurt. Dit is tevens de start voor het maken van een dorpsplan en een eventuele dorpendeal voor Weurt en via verschillende inwoners en inwonersinitiatieven met elkaar om tot gezamenlijke doelstellingen te komen. We werkten aan een betere samenwerking met het wijkwerk van Perspectief, de woningcorporatie, XtaNoa, MEE en verenigingen in het meer dorpsgericht werken. We Samen met het wijkwerk van Perspectief participeerden we in een leerkring en ontwikkelden we een toolbox met instrumenten en maatregelen voor 'meedoen in de wijk' We zetten in op toewerken naar 'welkome plekken' in de wijk in de vorm van welzijnsen/of zorgnetwerk of wijksteunpunt. Zo is via de wijkendeal in Aalsterveld bij het activiteitencentrum Hot Spot gestart met de bouw van een keuken voor algemeen gebruik voor en door de inwoners.
2. we hebben een sterke institutionele sociale basis en beschikken over maatwerkvoorzieningen die aansluiten op de ondersteuningsvraag van onze inwoners • We voeren acties en doelstellingen uit die in het beleidsplan Sociaal Domein staan in samenwerking met welzijnsorganisatie, lokale professionals in de eerstelijnszorg, welzijn en sport • Subsidiëren van stichting Perspectief voor voorzieningen die bijdragen aan eigen kracht en zelfredzaamheid • Het beleidsplan Samen Dichtbij en regioplan Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang is in 2025 geëvalueerd. De rapportage volgt begin 2026. • Er is een ingroeipad ingezet voor doorontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis voor de regio Rijk van Nijmegen en Rivierenland waarin we als afzonderlijke gemeenten steeds meer lokaal kunnen organiseren voor de brede ggzdoelgroep. Zo werken we steeds meer met ervaringsdeskundigen via Ixta Noa en via de wijk-Ggz. • We zijn door gegaan met het regionaal werken volgens de principes van de doordecentralisatie . We stellen een regionale begroting Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang en delen hiermee zowel de lasten als de baten.
• In 2025 is regionaal gewerkt aan de herziening van de centrumregeling en de dienstverleningsovereenkomst Beschermd Wonen en maatschappelijke Opvang • We hebben naast het regionale Actieplan een regionale visie maatschappelijke opvang opgesteld, die behandeld is in gemeenteraad begin 2026. • verbeteren integrale dienstverlening door het versterken van de samenwerking tussen sociaal team, werk en inkomen, schuldhulpverlening en publiekszaken • invulling geven aan de acties die komen uit de vastgestelde lokale woonzorgvisie. 3. versterken van mentale weerbaarheid en veerkracht van inwoners • Regionaal werkten we aan de versterking van Welzijn op recept met goede resultaten waarbij de nadruk ligt op het welbevinden van mensen door samen met de welzijnscoach van Perspectief te (onder)zoeken naar passende activiteiten in plaats van medicijnen, na verwijzing van de huisarts.
31
•
•
•
•
We zijn aangesloten bij de regionale samenwerking rondom sluitende aanpak voor mensen met psychische kwetsbaarheid en de ontwikkelingen rondom het transformatieplan IZA Mentaal Gezondheidsnetwerk met de Zorgverzekeraar. Zo is eind 2025 een aanvraag ingediend voor de inzet op laagdrempelige hulp door samenwerking tussen huisartsen, sociaal domein en GGZ, inclusief het verkennend gesprek. We versterken de positie van het team Wijk GGZ in onze lokale keten in relatie tot ontwikkelingen rondom Mentaal Gezondheidsnetwerk. Zo kan de Wijk Ggz casussen op pakken waar het Sociaal Team de inwoner niet kan bereiken vanwege de ingewikkelde (psychische) problemen waarmee onze inwoners te maken hebben. We versterken de samenwerking tussen MEE, Ixta No en Pro Persona Connect. Daarbij is o.a. gestart met de rubriek Wilma weet Raad in de Maas & Waler om psychische kwetsbaarheid meer bespreekbaar te maken. Ook is de doorlopende regionale campagne “Hoe is het ?” gestart in mei 2025 met doel om de openheid over mentale gezondheid te vergroten.- We subsidiëren Ixta Noa en RIBW voor lokale inloop en centrale inloop voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en Pro Persona voor collectieve preventie. Hiermee is in 2025 de laagdrempelige inloop “koffie met een twist” via Perspectief/Ixta Noa en de inloop van Ixta Noa georganiseerd.
4. professionals en inwoners weten de weg naar activiteiten en (voorliggende) voorzieningen • Samen met Buurtverbinders werkten we aan up-to-date digitaal sociaal-cultureel platform. We ondersteunden zelfredzaamheid en onderlinge hulp met de module 'hulp vragen/bieden' op het digitaal platform. 5. bewustwording inwoners belang van een gezonde leefstijl • In de Beuningse Buitenspeelweek hebben verschillende verenigingen en stichtingen een sport- of speelactiviteit georganiseerd. • In samenwerking met de fysiotherapiepraktijk Winssen is een kwiekroute ontworpen. Verwachte aanleg van deze route is in 2026. • De aanpak gezondheidsplein is opgestart. Verschillende professionals werken er samen: buurtsportcoaches, maatschappelijk werkers, welzijnscoaches en leefstijlcoaches. Dit samenwerkingsnetwerk helpt inwoners met een ongezonde leefstijl, overgewicht of andere gezondheidsproblemen door individueel of collectief aanbod. Zij wijzen door en/of begeleiden inwoners naar de juiste zorg, ondersteuning, verenigingen en voorzieningen in de samenleving van onze gemeente. We zien het gezondheidsplein als een belangrijke schakel tussen medisch en sociaal domein. • Er is een watertappunt aangelegd op het Julianaplein in Beuningen. • De gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen is gepubliceerd. 6.
we zetten in op vitale ouderen en hun mantelzorgers • Stichting Perspectief adviseerde en ondersteunde senioren met verschillende projecten bij het langer zelfstandig thuis te wonen • Steunpunt mantelzorg ondersteunde mantelzorgers en ontwikkelde informatie in de vorm van een mantelzorgwijzer.
32
• • •
• •
We faciliteerden ontmoetings- en beweegactiviteiten voor senioren en het verkenden het concept van Voorzorgcirkels om samenredzaamheid te vergroten. We organiseerden samen met verschillende partijen bijeenkomsten en informatievoorziening over vitaliteit en langer zelfstandig thuis blijven wonen. de werkgroep Dementievriendelijk Beuningen zette in op het signaleren en omgaan met dementie en voldoende vormen van ondersteuning voor mensen met dementie, hun mantelzorgers en hun netwerk We boden indicatieloze dagbesteding voor senioren ten behoeve van zolang mogelijk zelfstandig wonen en als vorm van respijtzorg voor mantelzorgers. Met een ketenaanpak valpreventie werden met een campagne, een valspreekuur en beweeginterventies interventies senioren bewust gemaakt van valrisico’s en toegeleid naar passend beweegaanbod.