Bijlage 1: Beleidsscan ruimtelijk kader kommengebied Beuningen
Tekst van het document
Ruimtelijk kader kommengebied gemeente Beuningen Notitie
Document Status:
Voorlopig Datum:
10-09-2024
Sweco Nederland B.V. Onderwerp
Handelsregister 30129769 Ruimtelijk kader kommengebied
Projectnummer Klant Auteurs
Gecontroleerd door 51003859-003 Gemeente Beuningen Martijn Fledderus, Anneke Rommers, Vrijgegeven door 10 september 2024 Versie 2 240910-Ruimtelijk kader kommengebied
Datum Versie Documentreferentie
Anneke Rommers
2/32
Inhoudsopgave 1
Inleiding .................................................................................................... 4
2 Beleidsanalyse kommengebied................................................................ 5 2.1 Beantwoording raadsvraag visualisatie ambities kommengebied . 7 Gemeentelijk beleid .......................................................................................... 8 2.2 Omgevingsvisie Beuningen............................................................ 8 2.3 Groenbeleidsplan Beuningen ......................................................... 9 2.4 Landschapsontwikkelingsplan...................................................... 10 2.5 Landschapsontwikkelingsplan...................................................... 12 2.6 Historische Linten Ewijk toetsingskader ....................................... 12 2.7 Brochure Landschapstypen Maas en Waal ................................. 12 2.8 Raadsbrief gebiedsontwikkeling Het Broek ................................. 13 2.9 Visie recreatie & toerisme 2020 ................................................... 13 2.10 Omgevingsprogramma recreatie & toerisme buitengebieden 2021 14 2.11 Panorama 2040 woningbouw ......................................... 16 2.12 Omgevingsprogramma Woningbouw ............................. 16 2.12.1 Structuurmodel Winssen ................................. 16 2.12.2 Structuurmodel Ewijk .......................................
17 2.12.3 Structuurmodel Beuningen-Noord/Oeverwallengebied 17 2.12.4 Structuurmodel Beuningen Oost – Weurt ....... 17 2.13 Energievisie Energiek Beuningen ................................... 17 2.14 Mobiliteitsvisie Gemeente Beuningen ............................ 18 2.15 Mobiliteitsplan 2035 Gemeente Beuningen .................... 18 2.16 Gemeentelijke ‘Notitie functieverandering Buitengebied’ 19 Provincie, waterschap en regio ..................................................................... 20 2.17 Omgevingsvisie provincie Gelderland ............................ 20 2.18 Regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 20 2.19 Streekgids Land van Maas en Waal – Deelgebied Oeverwal en kom van Beuningen 21 2.20 Waterschapsbeleid ......................................................... 22 Beleid in ontwikkeling .................................................................................... 23 2.21 Beleid in ontwikkeling ..................................................... 23 Andere documenten (o.a. ingediende visiedocumenten agrarische sector)23 2.22 Kijk op agrarisch Beuningen ........................................... 23 2.23 Informatienota B&W Kijk op Agrarisch Beuningen ......... 25 2.24 Landbouwvisie ZLTO Rijk van Nijmegen ........................ 25 2.25 Andere externe relevante ontwikkelingen kommengebied26 3 3.1 3.2
Bevindingen ............................................................................................ 27 Thematisch: waar schuurt het en wat versterkt elkaar?............... 27 Gebiedsgericht: accentverschillen binnen het kommengebied?.. 27
4 4.1 4.2 4.3
Conclusies en advies ............................................................................. 28 Conclusie...................................................................................... 28 Opgaven in het kommengebied op de (middel)lange termijn ..... 28 Adviezen....................................................................................... 30
10 september 2024 Versie: 2 Auteur: Martijn Fledderus Gecontroleerd door: Anneke Rommers
Bijlage: thematisch schema kommengebied Beuningen .................................. 32
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
3/32
1
Inleiding
Binnen het grondgebied van de gemeente Beuningen wordt vanuit meerdere ambities en opgaven een claim gelegd op de beschikbare ruimte. Om hier grip op te krijgen en een integraal beeld te krijgen van ruimtelijke vragen en effecten op het open kommengebied is dit ruimtelijk kader opgesteld. Daarnaast geeft het zowel bestuurlijk als ambtelijk handvatten om beter te kunnen anticiperen op de gemeentelijke belangen in de verschillende regionale platvormen en gebiedsprocessen over o.a. de ruimtelijke opgave (Regioarrangement), VLGG, NOVEXontwikkelperspectief, Verstedelijkingsopgave/ Gebiedsprogramma Rijk van Nijmegen, netcongestie en RES.
5 september 2024 Versie 2
Het deelgebied ‘Kommen’ is het buitengebied ten zuiden van de oeverwallen. Kenmerkend voor het gebied zijn de grootschalige openheid en rechte verkaveling, met lange rechte wegen en laanbeplanting. Dit ruimtelijk kader start met een inventarisatie van bestaand beleid. Hiermee kunnen eventuele kansen, hiaten en tegenstrijdigheden in beeld gebracht worden, alsook reeds vastgelegde beleidsuitgangspunten en toegezegde ontwikkelingen. Dit document bevat dus geen nieuw beleid, maar maakt inzichtelijk wat er nu al ligt en welke ruimtelijk kansen en knelpunten dat oplevert voor het kommengebied van Beuningen. Dit kader bevat een inventarisatie van bestaand beleid en geeft richting ten aanzien van vraagstukken die nog niet zijn uitgewerkt in beleid.
Figuur 1: Aanduiding van het kommengebied zoals opgenomen in de Omgevingsvisie (Bron: Omgevingsvisie gemeente Beuningen)
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
4/32
2
Beleidsanalyse kommengebied
5 september 2024
In de analyse wordt per (beleids-)document een korte samenvatting gegeven en vervolgens (in het gele kader aan het eind van iedere paragraaf) een relatering aan mogelijke kansen, belemmeringen, uitgangspunten en/of voorwaarden specifiek voor het kommengebied. De grote lijnen worden aan het einde van dit rapport samengevat. Ook volgt aan het einde van dit document een onderlinge analyse van de informatie die uit de verschillende documenten is verzameld. Thema Opgave kommengebied
Versie 2
§
Documentnaam
Versie
Scope van document
2.1
Beantwoording raadvraag visualisatie ambities kommengebied + Projectopdracht Ruimtelijke kaders kommengebied gemeente Beuningen
2023
Raadsvraag en projectopdracht om te komen tot ruimtelijke kaders kommengebied (achtergrond bij dit project)
2024
Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie
Groen en landschap
Recreatie en toerisme
2.2
Omgevingsvisie Beuningen
2021
Visie op hoofdlijnen over de fysieke leefomgeving van de hele gemeente
2.3
Groenbeleidsplan Beuningen
2022
Ambitie inclusief uitvoeringsplan ten aanzien van natuur en groen in de gemeente
2.4
Landschapsontwikkelingsplan (LOP) – Inventarisatie en analyse – Landschapsvisie – Uitvoeringsplan
2006 2006 2007
2.5
Landschapsontwikkelingsplan evaluatie 2012 & uitvoeringsstrategie 2013-2018
2013
Evaluatie van projecten tot dan toe en inzet voor vervolgperiode.
2.6
Toetsingskader Linten Ewijk
2019
Uitgangspunten en ontwerprichtlijnen voor ontwikkelingen langs de Historische Linten Ewijk
2.7
Brochure Landschapstypen Maas en Waal
2016
Brochure in opdracht van gemeenten uit het land van Maas en Waal gericht aan eigenaren van erven om deze landschappelijk goed in te richten.
2.8
Raadsbrief gebiedsontwikkeling Het Broek
2020
Raadsbrief m.b.t. recreatiebestemming en vervolgstappen Het Broek
2.9
Visie recreatie & toerisme
2020
De visie voor een vitale recreatie- en toerismesector met ambities, aanpak en actiepunten voor 2021-2023
2.10
Omgevingsprogramma recreatie & toerisme buitengebieden
2021
Kaders en mogelijkheden voor toeristisch-recreatieve initiatieven in de buitengebieden van de gemeente Beuningen
2.11
Panorama 2040 omgevingsprogramma Woningbouw
2021
Globaal overzicht van mogelijke nieuwe woningbouwlocaties voor de gemeente
2.12
Omgevingsprogramma woningbouw – Structuurmodel Winssen (2.12.1) – Structuurmodel Ewijk (2.12.2)
2021 2021
Wonen
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
Landschapsontwikkelingsplan dat het landschap beschrijft, verdeelt in 8 deelgebieden en ambities en projecten uiteenzet voor de drie gemeenten die in gezamenlijkheid dit LOP hebben opgesteld.
Concretere uitwerking woningbouwontwikkelingen voor 4
5/32
5 september 2024
Energie
Versie 2
– Structuurmodel Beuningen Noord (2.12.3) – Structuurmodel Beuningen Oost/Weurt (2.12.4)
??? ???
gebieden (structuurmodellen) + zes thema’s woningbouw
2.13
Energievisie Energiek Beuningen
2016
Uitwerking ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn in de gemeente
2.14
Mobiliteitsvisie
2023
Ambities van de gemeente ten aanzien van mobiliteit
2.15
Mobiliteitsplan
2024
Verdere uitwerking mobiliteitsvisie
2.16
Gemeentelijke uitwerking ‘Notitie functieverandering Buitengebied’ + B&W-voorstel Toevoeging functieveranderingsbeleid buitengebied en saldering
2010 2013
Gemeentelijke beleidsregels voor functieverandering in het buitengebied naar wonen.
Omgevingsvisie provincie Gelderland
2018
Provinciale omgevingsvisie
2.18
Regioarrangement Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen
2023
Beschrijft de ambities, doelen en opgaven voor de fysieke leefomgeving in de GMR ArnhemNijmegen
2.19
Streekgids Land van Maas en Waal – Deelgebied Oeverwal en kom van Beuningen
2022
Provinciaal document als middel om te sturen en inspireren op streekeigen vormgeving en inpassing van ruimtelijke ontwikkelingen.
2.20
Waterschapsbeleid
-
Mobiliteit
Landbouw
Provincie / regio Omgevingsvisie 2.17 Groene Metropool Regio (GMR)
Beleid in ontwikkeling Beleid in ontwikkeling
2.21
o.a. functieveranderingsbeleid, energiebeleid, economisch beleid
-
Niet-beleidsdocumenten (visies externe partijen) Andere documenten (o.a. ingediende visiedocumenten agrarische sector)
2.22
Kijk op Agrarisch Beuningen
2023
Visie op agrarisch Beuningen, opgesteld door de agrarische belangenvereniging
2.23
Informatienota B&W Kijk op Agrarisch Beuningen
2023
Memo gemeente in reactie op de Kijk op Agrarisch Beuningen
2.24
Landbouwvisie ZLTO Rijk van Nijmegen
-
Beschrijving visie voor de landbouw in het Rijk van Nijmegen en de rol van agrariërs voor de aankomende jaren door ZLTO
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
6/32
5 september 2024
2.1
Beantwoording raadsvraag visualisatie ambities kommengebied
Versie 2
Door fractie Beuningen Nu en Morgen is 21 mei 2023 de vraag gesteld aan het college om voor het kommengebied een kaart aan te reiken waarop aanwezige, toegezegde en toekomstig verwachte ruimtelijke ontwikkelingen worden geprojecteerd. Dit omdat verschillende ruimtevragers druk leggen op schaarse ruimte en om deze goed in balans te kunnen ontwikkelen. Omdat een integraal beeld van de ruimtelijke effecten van (toekomstige) keuzes ontbreekt, maakt dit het kommengebied binnen de gemeentegrenzen extra kwetsbaar. In de beantwoording is een kaart opgeleverd met: -
Groen: ruimtelijke ontwikkelingen die door de raad zijn vastgesteld Blauw: ruimtelijke ontwikkelingen waaraan wordt gewerkt en naar verwachting binnen twee jaar voor besluitvorming worden voorgelegd Rood: doorkijk naar verwachte ruimtelijke ontwikkelingen na 2025
Daarnaast spelen er nog meer ontwikkelingen die nog niet kunnen worden ingetekend. Ook worden ruimtelijke vraagstukken benoemd waar komende twee jaar aan wordt gewerkt (visie bedrijventerreinen, groene mantel, verstedelijkingsprogramma GMR, OV HUB-locatie zoektocht vanuit regio) en verder dan twee jaar vooruit (visie op groenblauw kommengebied, omgevingsprogramma landschap, uitwerking beleid vanuit omgevingsvisie en programma’s en locatie voor een nieuw onderstation in de driehoek Beuningen-Wijchen-Druten). Zie hieronder het kaartbeeld.
In maart 2024 is opvolgend de projectopdracht voor ruimtelijke kaders kommengebied gemeente Beuningen opgesteld. Doelstelling: Komen tot een ruimtelijk kader voor het kommengebied waarmee zowel bestuurlijk als ambtelijk beter kan worden geanticipeerd op de gemeentelijke
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
7/32
belangen in de verschillende regionale platvormen. Zodat de input van de raad wordt meegenomen in deze gesprekken over de gebiedsprocessen.
5 september 2024 Versie 2
De kaart bij de beantwoording van de raadsvraag vormt een eerste integraal beeld van geplande en voorziene ontwikkelingen en kan als goede basis dienen voor deze opdracht, door deze kwalitatief verder aan te vullen vanuit beleidsdocumenten en andere input. En daarmee een verder integraal beeld te krijgen van de ruimteclaims en ambities.
Gemeentelijk beleid 2.2
Omgevingsvisie Beuningen
In de Omgevingsvisie wordt de visie voor de fysieke leefomgeving en ruimtelijke en sociale aspecten tot 2040 beschreven. Het document bestaat uit (algemenere) ambities, uitgewerkt in speerpunten, ten aanzien van de fysieke leefomgeving. Daarnaast wordt per gebied (Uiterwaarden, Oeverwallen, Kommen, Woongebied en Bedrijventerreinen) beschreven wat de gebiedsgerichte opgaven, waarden en ambities zijn. De omgevingsvisie telt vijf overkoepelende ambities. Die gelden gemeente-breed voor de fysieke leefomgeving, dus ook voor het kommengebied: -
-
Beuningen heeft voldoende woningen en voldoende bereikbare voorzieningen op de juiste plek, waardoor we leefbare kernen hebben Beuningen is gezond, inclusief en veilig Beuningen is energieneutraal en klimaatbestendig Beuningen heeft een schone leefomgeving met waterkwaliteit, bodemkwaliteit en luchtkwaliteit die voldoen aan de normen. Ook heeft Beuningen zo min mogelijk hinder van geluid, geur, licht en omgevingsrisico’s. Beuningen streeft naar vergroting van de biodiversiteit Beuningen is ondernemend en uitnodigend
Het belangrijkste uitgangspunt dat relevant is voor de kommengebieden is dat het karakter en de landschappelijke structuur behouden worden. Kenmerkend voor het gebied zijn de grootschalige openheid en rechte verkaveling, met lange rechte wegen en laanbeplanting. Kenmerkende weteringen lopen van oost naar west door het gebied. Het kommengebied is niet overal open. Het gebied tussen Weurt en Beuningen kent een meer besloten karakter en minder rechtlijnige verkaveling.Ontwikkelingen zijn alleen mogelijk onder strikte voorwaarden: -
Landschappelijke structuren versterken, zoals laanbeplanting, is wel mogelijk als het daarmee de aantrekkelijkheid van het gebied vergroot en de ecologische verbindingen daarmee worden versterkt. Bij het Broek/Groene Heuvels kunnen recreatieve functies verder ontwikkeld worden. Daarnaast zijn ten noorden van de Maas en Waalweg en tussen de Jonkersstraat en Reekstraat (inclusief Beuningse plas) solitaire recreatieve functies onder voorwaarden mogelijk.
Een ander belangrijk uitgangspunt is dat de grootschalige agrarische functies behouden worden. De agrarische bedrijvigheid moet niet beperkt worden. Huidige agrarische functies kunnen wel gecombineerd worden met nieuwe functies (functieverbreding). Daarnaast kunnen nieuwe functies toegekend worden aan een voormalig agrarisch bouwperceel. Zo spreekt de gemeente over kleinschalige recreatief-toeristische bedrijven, wonen en lokale producenten van gezond en duurzaam voedsel als alternatieve functies. Wel geeft de gemeente onder speerpunt 12 aan dat
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
8/32
megastallen, nieuwe vestiging van (niet-grondgebonden) agrarische bedrijven, intensieve veehouderij en glastuinbouw niet mogelijk zijn. Het derde belangrijke uitgangspunt is het vergroten van de biodiversiteit in de buitengebieden. De gemeente wil dit bereiken door onder andere groengebieden en -structuren verder te ontwikkelen en deze onderling met elkaar te verbinden. Om dit te ondersteunen wordt een notitie biodiversiteit opgesteld, worden agrariërs gestimuleerd om maatregelen te nemen om de biodiversiteit te vergroten en wordt bij het beheer van de openbare ruimte rekening gehouden met de biodiversiteit.
5 september 2024 Versie 2
Op onderstaande kaart worden kenmerken van het kommengebied (lichtgroen) aangeduid met de blauwe bolletjes (toelichting in legenda rechtsonder).
De Omgevingsvisie biedt drie belangrijke uitgangspunten die relevant zijn om mee te nemen in de ruimtelijke kaders voor het kommengebied: (1) behoud van karakter en landschappelijke structuur, (2) behoud van grootschalige agrarische functies en (3) vergroten van biodiversiteit.
2.3
Groenbeleidsplan Beuningen
In het Groenbeleidsplan wordt de visie van de gemeente Beuningen beschreven ten aanzien van haar groenstructuur. Deze visie krijgt handen en voeten door middel van vijf thema’s: gemeentelijk bomenbestand, biodiversiteit, klimaatadaptatie, functioneel en hoogwaardig nieuw groen, en samen met onze bewoners. Het document begint met een korte introductie over de kenmerken van het gemeentelijk groen. Vervolgens wordt de visie verder uitgewerkt en wordt per thema beschreven wat de huidige situatie is, wat het doel is en wat kansen en risico’s zijn die van invloed kunnen zijn op dat doel. Aan het einde van het document wordt het uitvoeringsprogramma beschreven. De gemeente wil de regionale structuurlijnen in de kommengebieden (Koningsstraat, Oude Wetering en Nieuwe Wetering) sterker tot uiting laten komen. Bij de Koningsstraat wil de gemeente meer beplanting langs de weg aanbrengen en bij de Weteringen willen ze natuurvriendelijke oevers toevoegen en ook beplanting.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
9/32
De gemeente wil in de toekomst meer natuur-recreatieve gebieden hebben en kijkt daarom naar de Beuningse plas en de Geertjesgolf bij Winssen. In die gebieden wordt nu zand gewonnen, maar als dat klaar is (ergens in 2036) dan liggen daar kansen.
5 september 2024 Versie 2
Bij de Komgronden in de regio ligt de nadruk op agrarisch gebruik, landschapsbeleving en recreatief gebruik. Hierbij zijn lange lanen met landschappelijke bomen gewenst. Verder kunnen landschapselementen zoals bosjes aangeplant worden als ze passen binnen het verkavelingspatroon en als ze het zicht niet ontnemen. Wat betreft het bomenbestand wil de gemeente minimaal het huidige aantal bomen behouden en het liefste naar meer bomen (van 18.800 naar 26.000 in 2026). Daarnaast wil de gemeente de diversiteit van bomensoorten vergroten. Het Kommengebied wordt als kansrijke omgeving gezien voor de toevoeging van extra bomen door middel van aanplanting van nieuwe bomenlanen. Bovendien wil de gemeente de huidige lanen versterken en onderhouden. Dit versterkt ook het klimaat adaptieve doel van de gemeente. Wat betreft biodiversiteit in de Kommengebieden ervaren sommige diersoorten nadelen van het agrarisch gebruik van het land. Andere diersoorten profiteren hier juist van. Vooral landdieren hebben echter te weinig beschutting in de open velden en dat moet volgens de gemeente veranderen. Ook moeten er meer verbindingen komen voor landdieren (bij voorkeur onder de snelweg door). Het streven daarbij is om de rivierduinen van de Maas in gemeente Wijchen te verbinden met de natuurgebieden in de uiterwaarden van de Waal. Op deze manier kan er meer uitwisseling tussen populaties plaats vinden.
Deze verbindingen bestaan niet perse uit natuurgebieden, maar kunnen ook gevormd worden door landschappelijke structuren in het kommengebied. De gemeente wil landschapszones in het Kommengebied inrichten volgens die ruimte bieden aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en gebruikt kunnen worden als recreatief uitloopgebied. Hierbij geldt het streefbeeld zoals beschreven in het Groenbeleidsplan. Met onder andere kruidenrijk hooiland, natte bospercelen of grienden. Uiteindelijk wordt bij de inrichting rekening gehouden met dier- en plantsoorten in de omgeving. De gemeente wil de regionale structuurlijnen sterker tot uiting laten komen. Daarnaast dienen de bomen langs de wegen in het Kommengebied behouden te worden en wil de gemeente meer diverse soorten bomen aanplanten. Verder wil de gemeente de biodiversiteit vergroten door het voor dieren makkelijker te maken om zich te bewegen in de omgeving en tussen de percelen. Om dit te bereiken wil de gemeente het Kommengebied inrichten volgens het hierboven beschreven wensbeeld.
2.4
Landschapsontwikkelingsplan
Deze paragraaf behandelt de volgende drie documenten: -
Inventarisatie en analyse: weergave van onderzoek naar de waarden van het gebied en te verwachten ontwikkelingen die van invloed zullen zijn op het landschap. Hieruit volgen de acht deelgebieden. Landschapsvisie: visie en inzicht in de ontwikkelingsmogelijkheden en keuzen in het landschap voor de komende 10 jaar. Uitvoeringsplan: uitgangspunten voor de uitvoering, vertaling van visie naar doelen naar projecten en overzicht van die projecten.
De documenten dateren uit 2006-2007 en zijn in gezamenlijkheid door de gemeenten Beuningen, Druten en Wijchen opgesteld. Het gebied is opgedeeld in acht deelgebieden (landschapstypen).
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
10/32
Het LOP geeft vanuit landschappelijk oogpunt aan welke functies in de deelgebieden gewenst zijn, alsook welke landschappelijke randvoorwaarden gelden bij nieuwe ontwikkelingen en functieveranderingen. Ook zijn hoofddoelstellingen opgesteld: -
5 september 2024 Versie 2
Versterken van de identiteit van het fraaie rivierenlandschap die zich uit in ecologische samenhang binnen/tussen de landschapstypen en tegengaan van versnippering van het landschap Daarvoor noodzakelijke actieve natuur- en landschapsontwikkeling Met vitaal platteland met ontwikkelingsmogelijkheden als uitgangspunt
In de Waal- en Maaskommen blijven lucht en ritme de belangrijkste eigenschappen, met een sterke agrarische sector, waarbij het ritme van waterlopen en wegen wordt versterkt. Voor de kommengebieden van Beuningen wordt een aantal zaken relevant geacht en/of als doelstelling benoemd in het LOP: •
Behouden grootschalig samenhangend open gebied met rationele verkaveling en groene erven in strak ritme
•
Ontwikkelen lange wegbeplantingen/ versterken grootschalige kamerstructuur door wegbeplantingen
•
Op het streefbeeld ecologisch netwerk is voor het grondgebied van Beuningen m.n. het ontwikkelen van natuurvriendelijke oever langs wetering relevant. Op kaart beplantingen langs wegen en weteringen staat aangegeven: ruimtelijk versterken loop weteringen met lage oevervegetatie en afwisselende beplantingen.
•
Ontwikkelen herkenbare doorlopende wegbeplanting langs Koningsstraat
•
Voor landbouw beloningssystematiek opstellen voor natuurontwikkeling langs weteringen, en ten oosten van Beuningen kansen voor verbreding dus beloningssystematiek gericht op recreatief netwerk/ paden.
•
Verbeteren recreatieve verbindingen en opheffen barrières (zie bijbehorende kaart ontwikkelen recreatief netwerk), voor aan oostzijde van Beuningen
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
11/32
Paragraaf 7.3 richt zich nog specifiek op kwaliteiten, waardering, problematiek, doelstellingen en acties omtrent dit deelgebied. Deze zijn in lijn en op sommige onderdelen nader geconcretiseerd met bovenstaande.
5 september 2024 Versie 2
De hierboven benoemde relevante aanduidingen en doelstellingen voor het Waalkommengebied vormen landschappelijke uitgangspunten vanuit het landschapskarakter van het gebied en worden in die zin meegenomen als ruimtelijk kader voor het kommengebied.
2.5
Landschapsontwikkelingsplan evaluatie 2012 & uitvoeringsstrategie 2013-2018
In dit document wordt het LOP geëvalueerd (2012) en een uitvoeringsstrategie daaraan gekoppeld voor de opvolgende periode (2013-2018). Onderdeel daarvan is een beoordeling van ambitie en haalbaarheid van alle thema’s uit het oorspronkelijke LOP om daarmee een realistisch perspectief te geven voor de vervolgperiode. Dit stuk betreft m.n. oordelen over voortzetten/stopzetten van de inzet op lopende projecten ten tijde van 2013, geen grote koerswijzigingen van het LOP en geeft daarom geen directe input voor dit project.
2.6
Historische Linten Ewijk toetsingskader
Het document gaat in op de verdichtingsmogelijkheden en uitgangspunten langs de Historische Linten van Ewijk. Dit zijn doorgaande lijnen met hier en daar wat bebouwing, maar vooral veel gaten ertussen met uitzicht op het achterland en landschap. Het document bestaat uit een hoofdstuk over de stedenbouwkundige ordening en bebouwing, en een korte analyse van de huidige situatie. Wat in het document naar voren komt is dat de historische en culturele waarde van de Oude Linten zeer belangrijk is. Daarom is het uitgangspunt ook dat het blijft zoals het is met hier en daar enige toevoegingen en verbeteringen. Verdichting is mogelijk, maar alleen op kleine schaal zodat de vista’s (uitzichten op achterland) blijven bestaan. Wat betreft infrastructuur zijn er ook geen plannen om die aan te passen. Dit geldt zowel voor de vorm van de wegen, als de parkeermogelijkheden.
Met betrekking tot het kommengebied geeft het toetsingskader met name als uitgangspunt het behoud van uitzicht op de kommengebieden door zorgvuldig om te gaan met lintbebouwing vanwege de cultuurhistorische waarde. Opmerking: in de nadruk op vista’s en zicht op open achterland ontstaat een mogelijk knelpunt tussen de visie Historische linten Ewijk en de huidige uitbreidingsplannen van Ewijk zuid. Een deel van het open achterland wordt in de toekomst woonwijk en de linten van Ewijk liggen straks niet meer op de overgang naar het open kommengebied maar in een (te ontwikkelen) woongebied.
2.7
Brochure Landschapstypen Maas en Waal
Brochure in opdracht van gemeenten uit het land van Maas en Waal gericht aan eigenaren van erven om deze passend te maken met het landschap. Hiervoor geeft de brochure tips en inspiratie. De brochure richt zich op particuliere erven en op lokaal (detail)schaalniveau en heeft op zichzelf geen dwingende status. Om die redenen geeft het geen input richting het overkoepelende schaalniveau van de ruimtelijke kaders kommengebied.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
12/32
2.8
Raadsbrief gebiedsontwikkeling Het Broek
Op 9 juli 2020 is voor raads- en commissieleden een (digitale) informatiebijeenkomst plaats gevonden, waarbij de ideeën van de gebiedsontwikkeling van Het Broek zijn gepresenteerd. Naar aanleiding van die presentatie is de vraag gesteld of de bestemming van het gebied tot ‘groen’ en/of ‘wonen’ niet is onderzocht. In deze brief wordt die vraag beantwoord alsook het vervolg geschetst.
5 september 2024 Versie 2
Uitgangspunt voor het te ontwikkelen perspectief is de bestemming recreatie, dit overeenkomstig de structuurvisie en het vigerende bestemmingsplan Buitengebied. Vanuit het besef dat onze gemeente een woongemeente is, willen wij dat er ruimte blijft in onze gemeente voor recreatie en toerisme. Ook de uitdagingen en daaruit volgende opgaven in het recreatiegebied worden benoemd met verwijzing naar de presentatie hierboven. De presentatie wordt neergezet als een eerste schets, waarin nog alle ruimte is voor verbetering en/of aanvulling, zo lang dit past binnen de ambitie recreatie en toerisme en met oog voor de agrarische bedrijfsvoering. De visie op de gebiedsontwikkeling Het Broek is geland in de Omgevingsvisie voor de gehele gemeente en is daarnaast geland in het omgevingsprogramma Recreatie en Toerisme. Zie ook paragraaf 2.10. De brief besluit anno 2020 met de constatering dat dit project nog een lange weg te gaan heeft maar dat met een gezamenlijke aanpak met alle partijen een gezonde toekomst tegemoet kan zien. De raadsbrief geeft m.n. context bij de ontwikkeling van Het Broek en bevestigt dat in de Omgevingsvisie en het omgevingsprogramma recreatie en toerisme inhoudelijk de bijbehorende uitgangspunten opgenomen zijn. Geen nieuwe uitgangspunten t.o.v. de eerder besproken documenten.
2.9
Visie recreatie & toerisme 2020
De visie Recreatie en toerisme richt zich op een vitale recreatie- en toerismesector, die recht doet aan de landschappelijke en natuurlijke waarden binnen de gemeente. In de visie worden ambities, een aanpak op hoofdlijnen en actiepunten voor de opvolgende jaren (2021-2023) geschetst. Vier hoofdlijnen uit de eerdere visie uit 2015 waren: -
Inzetten op en meewerken aan kleinschalige ontwikkelingen die passen bij het gebied. Het oeverwallengebied is vooral geschikt voor natuurbeleving en extensieve recreatie. Grootschaligere evenementen en ontwikkelingen zijn passend binnen de kernen, op bestaande locaties zoals de Groene Heuvels, Hof van Wezel of anders in het kommengebied. Gemeente Beuningen profileren als uitloopgebied van de stad binnen het Rijk van Nijmegen.
Die zijn nog steeds actueel, zo wordt beschreven, maar worden wel nader uitgewerkt en geactualiseerd. Vier kernkwaliteiten vormen samen het recreatief-toeristisch potentieel van de gemeente. Deze kernkwaliteiten zijn: (1) het rivierenlandschap, (2) water, (3) archeologie en (4) kunst. De visie geeft tevens een beeld van het huidige aanbod recreatief-toeristische voorzieningen, wandel- en fietsroutes en evenementen. Uiteindelijk komt de visie tot een overkoepelende ambitie en een aantal actielijnen: 1. 2. 3. 4.
Het versterken van recreatief-toeristische verbindingen Het versterken van recreatief-toeristische infrastructuur Het vergroten van de recreatieve waarde van het water De potenties van het gebied ‘Het Broek’ beter benutten
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
13/32
5. Sterker profileren van het aanbod in gemeente Beuningen Kaders en mogelijkheden voor specifiek het buitengebied volgen m.n. in het omgevingsprogramma (zie volgende paragraaf). Wel (potentieel) relevant zijn de wens tot het upgraden van het fietsroutenetwerk en wandel- en struinroutes, recreatie op en aan het water stimuleren en de visie op Het Broek.
5 september 2024 Versie 2
2.10 Omgevingsprogramma recreatie & toerisme buitengebieden 2021 Eén van de actielijnen in de Visie Recreatie en Toerisme is de versterking van het voorzieningenaanbod. Het Omgevingsprogramma Recreatie & Toerisme stelt de ruimtelijke kaders en mogelijkheden voor toeristisch-recreatieve initiatieven in de buitengebieden van de gemeente Beuningen (Oeverwallengebied, Het Broek/Groene Heuvels, kommengebied). De bouwstenen voor het ruimtelijk kader zijn (deze zijn ieder uitgewerkt in een paragraaf): -
De natuurlijke en landschappelijke waarden van de buitengebieden De ruimtelijke opgaven van deze gebieden (of delen daarvan) De typering van verschillende recreatievormen (5 vormen)
Vervolgens volgt de uitwerking van een aantal deelgebieden (uiterwaarden, oeverwallen, kommen en Het Broek). In het kommengebied ligt de focus op behoud van landschappelijke waarden. Het gebied wordt verdeeld in deelgebieden ten zuiden en ten noorden van de A73/Maas en Waalweg. Dat geeft de volgende uitgangspunten: -
Het zuiden benadrukt openheid en agrarische functies, waarbij nieuwe recreatieve voorzieningen beperkt zijn tot agrarische bouwvlakken. Nieuwe solitaire ontwikkelingen zijn niet mogelijk, met uitzondering van watergerelateerde activiteiten.
-
Investeringen in infrastructuur voor fietsers en voetgangers tussen Het Broek en de kernen moeten deze verbindingen aantrekkelijker en veiliger maken.
-
De landschapszone tussen Beuningen en Weurt (inclusief de Beuningse Plas) en het gebied tussen Maas en Waalweg en de kern Winssen (Geertjesgolf) kunnen zich in de toekomst ontwikkelen als recreatieve uitloopgebieden voor de kernen. Nieuwe extensieve dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen zijn hier mogelijk, maar wel met landschapsbehoud en bij voorkeur op bestaande bouwvlakken.
-
Aan de Beuningse Plas is een nieuwe solitair gelegen extensieve dagrecreatieve voorziening wenselijk.
In deelgebied het Broek is een verdere bundeling en concentratie van zowel intensieve als extensieve dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen gewenst (verbreding en verdieping van het aanbod in voorzieningen en evenementen). Wel ligt er daarbij een relatie met het kommengebied, waar het open landschap en de agrarische functies centraal staan. Er zijn verschillende aanleidingen die maken dat een kwaliteitsimpuls nodig is. Daarom wordt in het omgevingsprogramma het ontwikkelingskader voor Het Broek gepresenteerd. De belangrijkste opgaven zijn: -
Dit gebied duurzamer en aantrekkelijker te maken en om recreatie en toerisme in gemeente Beuningen te bevorderen; De regio Rijk van Nijmegen en Land van Maas en Waal verbinden met het gebied Het Broek. Laat het gebied onderdeel zijn van de omgeving: betrekken van de omliggende kernen Hernen, Bergharen, Leur, Ewijk en Winssen.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
14/32
-
-
Het gebied beter bereikbaar en verkeersveilig maken voor inwoners uit de omliggende kernen, met name voor fietsers en wandelaars. Bijvoorbeeld door het realiseren van directe langzaamverkeer verbindingen naar Bergharen en Hernen. Het landschap van het gebied versterken en op onderdelen accentueren. Door een combinatie van behoud van de openheid en accentuering van ontginningslijnen (zoals de Ficarystraat) en de weteringen met beplanting. Het gebied verbinden met de natuurwaarden in de omgeving en het vergroten van de biodiversiteit. Verbinding leggen met omliggende agrarische bedrijven. Het versterken van de leefbaarheid en voorzieningenstructuur van de omgeving. Het versterken van de kwaliteit van recreatiegebied De Groene Heuvels en de daarop aanwezige bedrijven en activiteiten. Een duurzame borging van evenementen zoals Down The Rabbit Hole op het recreatiegebied De Groene Heuvels.
5 september 2024 Versie 2
Vervolgens worden verschillende kansen voor het gebied uitgebreider besproken. Met het omgevingsprogramma wordt de basis gelegd voor Het Broek als sterk recreatief-toeristisch middelpunt in de gemeente Beuningen en de regio. De figuur hieronder toont een overzicht van de ruimtelijke kaders uit het omgevingsprogramma recreatie & toerisme per deelgebied op kaart:
Figuur 2: Ruimtelijke kaders recreatie per deelgebied (Bron: omgevingsprogramma recreatie & toerisme)
Het omgevingsprogramma recreatie en toerisme geeft een aantal concrete ruimtelijke uitgangspunten mee die van belang zijn als ruimtelijke kaders voor het kommengebied. Deze zijn hierboven puntsgewijs beschreven. Ook de vanuit dit programma gehanteerde opdeling tussen noord en zuid van de A73/Maas en Waalweg is relevant. Het Broek kent haar eigen uitgangspunten en opgaven. In de context van deze beleidsanalyse zijn met name de wensen relevant die gaan om de verbinding tussen Het Broek en daarbuiten: wandelen fietsroutes vanuit omliggende kernen, verbinding met het omliggende agrarische gebied en
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
15/32
verbindingen met natuurwaarden en in de toekomst met de op te leveren recreatieve gebieden Geertjesgolf en de Beuningse Plas.
5 september 2024 Versie 2
2.11 Panorama 2040 woningbouw In het panorama 2040 woningbouw wordt een schets gegeven van de kenmerken van de vier verschillende kernen en hoe de woningbouw zich in Beuningen de afgelopen decennia heeft ontwikkeld. Daarnaast wordt per kern beschreven welke locaties mogelijk geschikt zijn om woningen te gaan bouwen voor de toekomst. Ten slotte worden zes algemene thema’s onderscheiden met elk een aantal randvoorwaarden die de toekomstige uitbreidingen vormgeven. In het algemeen wenst de gemeente de vier kernen van elkaar gescheiden te houden. Dat betekent dat de kernen niet aan elkaar gebouwd gaan worden met nieuwe uitbreidingen. De gemeente behoudt hiermee de Beuningse kernwaarden groen-blauw-rust-ruimte. De wil doorgroeien naar een gemeente met 30.000 inwoners.. Wat betreft de thema’s en randvoorwaarden wordt gesteld dat de ontwikkellocaties zich oriënteren op bestaande dorpsharten en dat de bestaande stedenbouwkundige, landschappelijke en cultuurhistorische structuren leidend zijn voor de ontwikkeling van woningen (randvoorwaarden 2.3 en 2.4). Verder vinden de ontwikkelingen in beginsel plaats buiten de hindercontouren en wil de gemeente wat betreft bereikbaarheid de huidige infrastructuur optimaliseren (en recreatieve / langzaamverkeersroutes toevoegen) (randvoorwaarden 3.1 en 4.2). De gemeente wil de huidige kernen behouden en vooral aan de dorpsharten woningen toevoegen.
Ze wil de kernen niet aan elkaar bouwen. Uitbreiding Ewijk zuid in bestaand kommengebied Uitbreiding Winssen in oeverwallen/ (en een kleinsukje)kommengebied; versterken linten Winssen in kommengebied Beoogde uitbreiding Weurt ligt op de overgang van overwallen- naar Kommengebied Extra infrastructuur moet een plek krijgen in het kommengebied
2.12 Omgevingsprogramma Woningbouw Het Omgevingsprogramma bestaat uit vier structuurmodellen voor elke kern van de gemeente. Hieronder worden deze structuurmodellen behandeld.
2.12.1 Structuurmodel Winssen Het structuurmodel van Winssen geeft verdere richting aan de woningbouwontwikkelingen ten opzichte van het panorama, maar geeft nog niet exact aan waar wat wordt gebouwd. Per ontwikkellocatie worden specifieke randvoorwaarden en uitgangspunten beschreven, zoals dichtheden, woningtypen en sfeerbeelden. In de zuidwesthoek van Winssen, tussen de Kennedysingel, de Leegstraat, de Geerstraat en de Van Heemstraweg is een gebied aangewezen waar 375 tot 425 woningen gebouwd zullen worden. Dit gebied bestaat nu nog voornamelijk uit boomgaarden en kwekerijen en zal dus aangepast worden met woningen en groen. Dit gebied ligt gedeeltelijk in het oeverwallengebied en gedeeltelijk in het kommengebied. Naast de uitbreiding Winssen zuid, is ook aan de historische linten rondom Winssen mogelijkheid voor nieuwbouw. Hier staat echter centraal dat de historische linten hun karakteristieke eigenschappen behouden en de nieuwe woningen mogen hieraan geen afbreuk doen. Er is daarom ook maar ruimte voor ongeveer 75 woningen.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
16/32
De gemeente heeft één specifieke plek uitgekozen in de zuidwesthoek van Winssen om de grootste woningaantallen te bouwen, deels op oeverwalgronden en een kleindeel op de komgronden. Er is aandacht voor nieuwbouw langs de historische linten, maar daarbij is aangegeven dat de aantallen beperkt moeten zijn en dat het karakter van de historische linten bewaard moet blijven.
5 september 2024 Versie 2
2.12.2 Structuurmodel Ewijk Het structuurmodel Ewijk geeft verdere richting aan de woningbouwontwikkelingen ten opzichte van het panorama, maar geeft nog niet exact aan waar wat wordt gebouwd. Per ontwikkellocatie worden specifieke randvoorwaarden en uitgangspunten beschreven, zoals dichtheden, woningtypen en sfeerbeelden. De meeste woningen worden ten westen en ten zuidwesten van Ewijk gebouwd. Langs de Burgemeester Sprengerlaan richting de A50 aan de westkant en langs de Koningstraat en De Steeg in het zuidwesten. Dit gebied ligt volgens de kaart uit het Groenbeleidsplan volledig in het kommengebied. Wat betreft de gebieden bestaat het nu vooral nog uit akkerlanden met hier en daar woningen langs de linten. Het idee is dat er ongeveer 650 woningen in Ewijk-Zuid bijkomen en ongeveer 350 bij Ewijk-West. Hier staat wel centraal dat de woongebieden groene kwaliteit hebben en een lage tot gemiddelde dichtheid hebben. De gemeente heeft twee specifieke plekken uitgekozen ten westen en ten zuidwesten van Ewijk om de grootste woningaantallen te bouwen. De locatie in het westen ligt tussen Ewijk en de snelweg A50. Deze woningbouwontwikkelingen vallen binnen de komgronden.
2.12.3 Structuurmodel Beuningen-Noord/Oeverwallengebied Dit structuurmodel is nog niet gereed. Echter is naar verwachting (gezien de locatie) de invloed op het kommengebied gering.
2.12.4 Structuurmodel Beuningen Oost – Weurt Dit structuurmodel is nog niet gereed. Er is invloed op het gebied dat onderdeel is van de kommen, maar dat is afhankelijk van de uitwerking.
2.13 Energievisie Energiek Beuningen NB: de energievisie wordt momenteel geëvalueerd en daarna geactualiseerd. De Energievisie van de gemeente is in 2016 opgesteld en bestaat uit een beschrijving van de ambitie van de gemeente om in 2040 energieneutraal te zijn. Verder geeft het document aan hoe het staat met het energieverbruik in de gemeente in 2016, welke stappen gezet dienen te worden richting 2040 en de rol van de gemeente in dat proces. De gemeente heeft aangegeven dat ze al relatief goed bezig is met het opwekken van duurzame energie. Dat komt vooral door de afvalverbrandingsinstallatie van ARN. De gemeente gaat ervan uit dat ARN zal blijven functioneren op het huidige niveau, maar geeft daarbij wel aan dat er meer moet gebeuren. Het belangrijkste uitgangspunt lijkt de plaatsing van windturbines in het landelijk gebied. Gecombineerd met een beperkt aantal locaties voor zon op veld in het kommengebied. Daarnaast wil men vooral inzetten op zon op dak. De energievisie is gedeeltelijk al uitgevoerd en daarmee zijn sommige delen achterhaald.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
17/32
De energievisie is gedeeltelijk al uitgevoerd en daarmee zijn sommige delen achterhaald. Er wordt nu gewerkt aan vijf windturbines en vier zonnevelden. Er zijn in het kommengebied vier locaties aangewezen (ook allemaal vergund) voor zon op veld in het Kommengebied. Daarnaast zijn er vijf locaties in beeld voor windturbines. Met de nadere uitwerking als het gaat om de ruimtelijke inpassing is in 2024 begonnen.
5 september 2024 Versie 2
2.14 Mobiliteitsvisie Gemeente Beuningen In de mobiliteitsvisie beschrijft de gemeente op basis van een verkenning wat de huidige situatie is van de mobiliteit in de gemeente. Hierbij worden ook de verwachtingen voor de toekomst beschreven. Aan het einde van het document worden de ambities en doelen voor mobiliteit beschreven. Op basis van de conclusies uit de verkenning zijn drie ambities opgesteld: verkeersveiligheid verbeteren, gezonde mobiliteit bevorderen en toekomstbestendigheid waarborgen. Bij verkeersveiligheid wordt benoemd dat de gemeente een passende wegencategorisering en een standaardaanpak voor onveilige verkeerspunten wil ontwikkelen.De nieuwe wegcategorisering en gestandaardiseerde aanpak zijn beiden in het mobiliteitsplan (besluitvorming juni 2024) beschreven. De gemeente wil ook het fietsnetwerk en voetgangersnetwerk verbeteren en om te bevorderen dat mensen sneller de fiets pakken. Daarnaast wil de gemeente toegankelijkheid van de openbare ruimte behouden en vergroten. Voor de toekomstbestendigheid wil de gemeente de bereikbaarheid van de gemeente behouden, ondanks de nieuwe (woningbouw)plannen. Daarnaast wil de gemeente duurzame mobiliteit stimuleren door te kijken naar laadvoorzieningen en deelmobiliteit. In de mobiliteitsvisie schetst de gemeente voor het grootste deel de huidige situatie van de mobiliteit in de gemeente met behulp van een verkenning.
Vervolgens worden op basis van die verkenning drie ambities opgesteld: verkeersveiligheid verbeteren, gezonde mobiliteit bevorderen en toekomstbestendigheid waarborgen. Deze ambities worden in algemene zin behandeld, maar leveren in deze visie geen concrete uitgangspunten op voor het kommengebied.
2.15 Mobiliteitsplan 2035 Gemeente Beuningen Het mobiliteitsplan is een verdere uitwerking van de mobiliteitsvisie. De drie doelen uit de mobiliteitsvisie: verbeteren van de verkeersveiligheid, bevorderen gezonde mobiliteit en waarborgen toekomstbestendigheid worden elk in een apart hoofdstuk verder uitgewerkt. De uitwerking is gericht op de toekomst tot 2035 en na het mobiliteitsplan volgt nog een uitvoeringsprogramma waarin prioriteiten en integraliteit met andere onderwerpen worden behandeld. Voor wat betreft de verkeersveiligheid wordt bij een aantal wegen snelheidsverlagingen voorgesteld of overwogen en wordt gekeken naar de hiervoor benodigde aanpassingen van wegen en kruispunten. Verder is vanwege de nieuwbouw een nieuwe ontsluitingsweg bij Ewijk West en Zuid noodzakelijk. Op dit moment (medio 2024) wordt naar de exacte inrichting, fasering en aandachtspunten gekeken Deze zuidelijke ontsluiting isrelevant voor de Steeg en de Elsenpas in het kommengebied. Voor de gezonde mobiliteit legt de gemeente de nadruk op fiets- en voetgangers. Voor fietsers wordt gekeken of de huidige fietsroutes versterkt of verlengd kunnen worden. De gemeente heeft bijvoorbeeld de ambitie om het Batavierenpad langs de Van Heemstraweg door te trekken tot aan Druten. De gemeente werkt ook aan de opwaardering van enkele bestaande routes.s.
De eerste maakt het bedrijventerrein Schoenaker veiliger bereikbaar voor langzaam verkeer.. De andere vanaf de Wilhelminalaan via de Elsenpas richting de Groene Heuvels. Bij de laatste wordt een deel van de Elsenpas autovrij (door aanleg zuidelijke ontsluitingsstructuur) om fietsers een veiligere verbinding te bieden.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
18/32
Voor de toekomstbestendigheid (bereikbaarheid stad Nijmegen en regio) wordt vanuit de Groene Metropoolregio gekeken naar mobiliteitshubs waar mensen makkelijk kunnen overstappen van auto op bijvoorbeeld trein of bus. In het document wordt een zoeklocatie langs de A73 bij Beuningen genoemd. De gemeente ziet een kans om zo’n hub te gebruiken als nieuwe opstaplocatie voorbuslijnen 12 en 89 of wellicht als P&R locatie bij o.a. evenementen.
5 september 2024 Versie 2
In het mobiliteitsplan wordt aan de hand van de drie hoofddoelen besproken wat de gemeente wil bereiken ten aanzien van mobiliteit. De gemeente kijkt voor de verkeersveiligheid naar het verlagen van snelheden en het aanpassen van wegen en kruispunten. Ook doet de gemeente onderzoek o.a. de het exacte ruimtebeslag, uitdagingen (bijv. archeologie, watercompensatie, groen, grondaankopen etc.), kosten, fasering, van een nieuwe ontsluitingsweg voor de nieuwbouw in Ewijk. De gemeente legt voor de gezonde mobiliteit de nadruk op fiets- en voetgangers en de gemeente kijkt specifiek of de fietsroute Batavierenpad verlengd kan worden richting Druten en of er nieuwe fietsroutes kunnen ontstaan via de Goudwerf richting Beuningen en tussen de Wilhelminalaan en de Groene Heuvels via de Elsenpas. De gemeente overweegt om de laatste fietsroute autovrij te maken. Voor de toekomstbestendigheid wordt vanuit de GMR gekeken naar een mobiliteit hub bij de open afrit van de A73 bij Beuningen. Hier ziet de gemeente kansen voor een opstapplaatsen van bussen en een P&R-locatie.
2.16 Gemeentelijke ‘Notitie functieverandering Buitengebied’ Dit document uit 2010 betreft de gemeentelijke uitwerking van de notitie functieverandering buitengebied voor functieverandering van vrijkomende (agrarische) bedrijfsgebouwen naar wonen. Het is een gemeentelijke uitwerking van regionaal en provinciaal beleid. De regionale beleidsregels maken ruimere nevenfuncties en niet agrarische functies (tot 750 m2) mogelijk bij het recreatief routenetwerk en beperken de mogelijkheden in de gebieden voor grondgebonden landbouw en veehouderij. De gemeenten kunnen vervolgens zelf bepalen op welke plaatsen en in welke mate gebruik kan worden gemaakt van de mogelijkheden die het regionaal beleid biedt (maatwerk). De notitie vult dit maatwerk in v.w.b. functieverandering naar wonen in Beuningen. Provinciaal beleid: functieverandering moet bijdragen aan een impuls voor de leefbaarheid, vitaliteit en ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. De functie wonen is een geschikte vorm van (her)gebruik van vrijgekomen gebouwen in het buitengebied. Er wordt uitgegaan van een reductie van tenminste 50% van de bebouwing, waarbij het resterend oppervlak aan gebouwen kan worden hergebruikt voor wonen. Regionaal beleid: bij hergebruik is het uitgangspunt dat maximaal twee woongebouwen mogen worden gerealiseerd en tenminste 50% van de bebouwing wordt gesloopt.
Geen voorwaarden aan aantal woningen per woongebouw. Sloop en vervangende nieuwbouw kent ook eigen regels, alsook glastuinbouw. Gemeentelijk beleid: -
-
Hergebruik: er mogen maximaal twee woongebouwen ontstaan en 50% moet worden gesloopt (dat vormt de noodzakelijke verevening, verevening kan ook op andere wijzen plaatsvinden als dit verbetering van ruimtelijke kwaliteit oplevert). Bij hergebruik van karakteristieke en/of monumentale bebouwing vormt het behoud van deze bebouwing bijv. de verevening. Binnen een woongebouw mogen max. 4 appartementen of max. 3 eengezinswoningen worden gerealiseerd. Sloop/nieuwbouw: vervangende nieuwbouw wordt gerealiseerd ter grootte van maximaal 50% van de gesloopte bebouwing. Meestal vormt de sloop de verevening, maar er kunnen
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
19/32
-
ook aanvullingen zijn middels een aantal mogelijkheden (benoemd in het stuk). Afmetingen waarbij sloop/nieuwbouw mogelijk is staan in het document. Glastuinbouw (zie document)
5 september 2024 Versie 2
Het document “B&W-voorstel Toevoeging functieveranderingsbeleid buitengebied en saldering” uit 2013 maakt een aanvulling op de notitie functieverandering. Deze toevoeging heeft betrekking op de mogelijkheden van saldering (gesloopte m2 bedrijfsvoering elders op een perceel inzetten voor vervangende nieuwbouw van woningen). Kortweg houdt de notitie in dat dit niet automatisch mogelijk is, want het uitgangspunt is om de locatie van het gesloopte pand aan te houden. Salderen kan alleen na overleg en als dit een duidelijke planologische meerwaarde heeft. Ook kan bouwruimte niet tussen verschillende projecten gespreid worden. Dit document vormt het VAB-beleid (beleid voor vrijkomende agrarische bedrijven) voor omvorming naar woningen. De overkoepelende provinciale/regionale regels waar dit beleid uit voortvloeit zijn gedateerd, en daarmee ook de gemeentelijke regels. De regels zeggen iets over de mogelijkheden voor toevoeging van woningen in het buitengebied. Zodoende zijn ze relevant richting de ruimtelijke kaders voor het kommengebied als het gaat om functie- en verdichtingsmogelijkheden in het buitengebied. Het functieveranderingsbeleid wordt op dit moment geactualiseerd. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar kansen voor meer diversiteit. Met het idee dat alleen woningen toevoegen leidt tot een verarming van het landelijk gebied.
Het functieverandingenbeleid en ruimtelijk kader trekken samen op.
Provincie, waterschap en regio
2.17 Omgevingsvisie provincie Gelderland De Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ van de provincie Gelderland (2018) staan de provinciale doelen en waarden voor de Gelderse ruimte en leefomgeving. NB: de provincie geeft op haar website aan dat de omgevingsvisie Gaaf Gelderland uit 2018 niet meer actueel is en toe is aan vernieuwing. In januari 2024 is zij dan ook gestart met een intensief traject om de omgevingsvisie te vernieuwen. Dat maakt claims uit de bestaande provinciale visie minder hard. De focus ligt op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Dit moet bereikt worden door zeven met elkaar samenhangende ambities na te streven: 1. Energietransitie: van fossiel naar duurzaam 2. Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer 3. Circulaire economie: sluiten van kringlopen 4. Biodiversiteit: werken met de natuur 5. Bereikbaarheid: duurzaam verbonden 6. Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio 7. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam De ambities zijn in meerdere of mindere mate relevant voor buitengebied/kommengebieden, maar het karakter van de visie is logischerwijs erg hoog-over. Samen met het feit dat de visie vernieuwd wordt betekent dit dat er weinig aanknopingspunten zijn om nu mee te nemen richting de ruimtelijke kaders voor het kommengebied.
2.18 Regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Het regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen beschrijft de ambities, doelen en opgaven voor de fysieke leefomgeving rondom de hoofdopgaven energie/economie, verstedelijking/wonen (incl. mobiliteit) en landelijk gebied. In het document worden drie sturende principes onderscheiden: ruimtelijke kwaliteit, water en bodem sturend, en brede welvaart. Deze Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
20/32
worden behandeld aan de hand van drie verhaallijnen: landbouw en natuur, klimaat en energie, en leefbare dorpen en steden. In de Groene Metropoolregio is er bij een aantal gebieden sprake van (grote) ruimtedruk en mobiliteitsdruk. Daarom heeft de regio een paar gebieden in het vizier waarbij ze een gebiedsproces wil starten. Een van de gebieden waar de regio een gebiedsproces wil starten, is het gebied tussen Nijmegen-West, Beuningen en Wijchen. Een gebiedsproces houdt in dat het gebied een speciale aanpak krijgt waarbij met belanghebbenden/partners keuzes en of combinaties van opgaven in beeld gebracht worden. De verschillende ruimteclaims worden tegen elkaar opgelegd om te kijken waar zaken gecombineerd kunnen worden en waar gekozen moet worden. Deze keuzes worden vervolgens weloverwogen en gezamenlijk gemaakt door te vertalen naar lokaal of provinciaal omgevingsbeleid én begrotingen. Een volgende stap is om per gebied een plan van aanpak te ontwikkelen en uit te voeren. Het uitgangspunt voor het gebiedsproces is dat voorkomen wordt dat het stedelijke wegennet wordt overbelast.
5 september 2024 Versie 2
Punt vijf van de eerste verhaallijn gaat over klimaatadaptatie bij hoge zandgronden en komgronden. Bij de komgronden speelt de problematiek van verdroging, wateroverlast bij piekbuien en grondwateronttrekking. Onttrekking van het grondwater voor drinkwater, landbouw of industrie, zorgt voor een (lokale) daling van de grondwaterstand. Daarom wordt er gekeken naar maatregelen om het (grond)water langer in het gebied te houden. Daarbij wordt gezocht naar verbetering van de bodemkwaliteit in de komgronden om zo het waterbergende vermogen, de sponswerking, van de bodem te vergroten. Punt acht van de eerste verhaallijn gaat over een gedifferentieerde aanpak voor de verduurzaming van de landbouw. Dit heeft onder andere betrekking op de komgebieden tussen Beuningen en Wijchen. De regio wil dit op twee manieren aanvliegen. Enerzijds kan de kringlooplandbouw ondersteund worden op de plekken waar daar energie voor is. Anderzijds kunnen gebiedsprocessen gefaciliteerd worden in de landbouwhubs. Dit helpt agrariërs en andere betrokkenen hier korte ketens en groenblauwe dooradering te realiseren via een dekkend en langdurig verdienmodel. De kwaliteit van het landschap is hierbij een belangrijk aandachtspunt.
Er wordt gezocht naar verbreding van de agrarische bedrijfsvoering en alternatieve verdienmodellen waarbij de ecologische en landschappelijke kwaliteiten op die plekken worden versterkt en/of behouden. In het regioprogramma van de Groene Metropoolregio wordt benadrukt dat er bij een aantal gebieden, waaronder tussen Beuningen en Nijmegen, grote ruimtedruk is en dat er daarom keuzes moeten worden gemaakt.. De regio zet in op maatregelen tegen droogte en wateroverlast bij de komgronden in de regio en wil daarom het grondwatergebruik beperken en de bodemkwaliteit van de komgronden vergroten. De regio zet ook in op verduurzaming van de landbouw en wil hiervoor kringlooplandbouw ondersteunen of gebiedsprocessen faciliteren in de landbouwhubs.
2.19 Streekgids Land van Maas en Waal – Deelgebied Oeverwal en kom van Beuningen De streekgidsen Ruimtelijke Kwaliteit en Landschap zijn in opdracht van de provincie Gelderland opgesteld met als doel te sturen en inspireren op een goede streekeigen vormgeving en inpassing van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven in de provincie Gelderland. In de streekgids worden per deelgebied de kernkwaliteiten uitgewerkt die in vier thema’s besproken worden (met tussen haakjes wat daarin terugkomt m.b.t. het kommengebied): -
Landschappelijk karakteristiek (grootschalige rationeel verkavelde kom) Openheid, beslotenheid en ruimtebeleving; (waardevol (middel)groot open komgebied van Beuningse- en Winssensche Veld) Ordenende structuren; (de weteringen en leigraven door het hart van de kom en de snelwegen en N322)
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
21/32
-
Stad-landrelatie (stedelijke ontwikkelingen (woonwijken, bedrijventerreinen) gekoppeld aan A37)
5 september 2024 Versie 2
Daarnaast zijn per deelgebied ontwikkeldoelen en -principes uitgewerkt. Voor het kommengebied zijn dat: -
-
-
Versterk herkenbaarheid van de kommen: onderscheidend grondgebruik en inrichting. Dat wil zeggen als uitgangspunt nemen om het onderscheid tussen de kom en omliggende landschappen te versterken, d.m.v.: – Vernatten van de laagste delen van de kom – Het grondgebruik volgt de natuurlijke omstandigheden (broekbossen, grienden en waterberging in de natste delen, extensieve landbouw op de iets hogere delen) – Afwisseling van open en meer besloten delen (‘open kamers’). Zichtlijnen over het landschap respecteren; – Versterken van het recreatief netwerk door de kom, verbindt de kernen ecologisch en recreatief met de rivierduinen aan de overzijde van de kom, door natuurstroken. Weteringen en leigraven markeren: beleefbaar en manifest maken als structuurdragers van de kom, in combinatie met natuur-, klimaat- en wateropgaven. – Maak van de weteringen robuuste structuren door aan weerszijden een brede zone te ontwikkelen als waterbergingsgebied in combinatie met natuurontwikkeling, als broekbossen of rietvelden.
Kies hierbij bewust voor lage of opgaande natuur, passend in het landschap; – Behoudt het rechte, gekanaliseerde karakter van de weteringen als gegraven waterlopen en behoud de aanliggende verkavelingsstructuur; – Ontwikkel recreatieve routes langs de weteringen met aansluitingen naar de kernen op de oeverwallen en rivierduinen; – Ontwikkel de waterlopen als doorgaande, herkenbare, blauwe lijn, ook binnen dorps- en stadskernen. Ontwikkel een groen-blauw raamwerk: gebiedsoverstijgend landschapspark met als onderdeel het kommengebied (zie document voor bijbehorende principes)
In de streekgids komen de inmiddels meermaals benoemde karakteristieken van het gebied terug. De kernkwaliteiten vormen een goede basis als onderlegger van het gebied. De ontwikkeldoelen en principes vormen bruikbare elementen om door te vertalen in ruimtelijke kaders voor het kommengebied.
2.20 Waterschapsbeleid Er ligt voor wat betreft oppervlaktewater weinig specifiek gemeentelijk waterbeleid maar de gemeente conformeert zich in principe aan Waterschapsbeleid. Daarop wordt nu een actualisatie gedaan en belangrijk om te noemen is dat hier mogelijk (extra) ruimtevraag uit kan komen. In het kommengebied zijn er daarnaast wel veel eigendommen van het waterschap, waarmee zij wel een belangrijke stakeholder in het gebied vormt.
Documentreferentie 240905-Beleidsscan-kommengebied-Beuningen
22/32
Beleid in ontwikkeling
5 september 2024 Versie 2
2.21 Beleid in ontwikkeling Er is behalve beleid dat is vastgesteld ook beleid dat op dit moment nog in ontwikkeling is. Waar mogelijk is het relevant om hier al rekening mee te houden in de te maken keuzes voor het kommengebied. Het betreft: • Functieveranderingsbeleid/ transitiebeleid buitengebied o Huidig beleid wordt herzien gericht op omvorming bestaande agrarische bedrijven gericht op verbreding en evt. afschalen landbouw • Energiebeleid o Verouderd, wordt geactualiseerd (zie toelichting eerdere paragraaf) o Hoe om te gaan met verzoek voor kleine windmolens op agrarische erven? Hiervoor heeft de gemeente op dit moment geen beleid. • Economisch o Economisch beleid wordt vanuit de uitgangspunten in de omgevingsvisie ontwikkeld. o Op dit moment wordt de Toekomstvisie Bedrijventerreinen gemeente Beuningen opgesteld. Besluitvorming over deze visie staat gepland voor eerste kwartaal 2025. o Via de groene metropool regio komt in 2025 een nieuw Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028 voor besluitvorming in de raad. o Speerpunt in de omgevingsvisie is het ‘Zorgen voor voldoende bedrijventerreinen behouden en versterken van toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen’. Hier bouwt het economisch beleid op voort.
Andere documenten (o.a. ingediende visiedocumenten agrarische sector) 2.22 Kijk op agrarisch Beuningen NB: dit stuk is een opiniestuk vanuit agrariërs en geen vastgesteld beleid. Dit document is opgesteld vanuit het belang van de huidige gebruikers. Naast de agrariërs zijn er ook gebruikers/belangen die een rol spelen in het gebied. Voor de volledigheid is het relevant te melden dat deze andere gebruikers en belangen niet uitputtend zijn opgenomen/geraadpleegd voor deze beleidsscan. De reden om dit specifieke document op te nemen, is omdat het agrarisch gebruik op dit moment de meest dominante vorm van gebruik is. Daarnaast zijn veel agrariërs ook eigenaar en/of pachter van een groot deel van de grond in het kommengebied. Werkgroep Agrarisch Beuningen is in juli 2022 tot stand gekomen door grote zorgen over stikstofbeleid en verschillende gebiedsvisies in de gemeente. De sector ziet ontwikkelingen bij elkaar komen en mist beleid voor agrarisch toekomstperspectief. De werkgroep is er voor alle agrariërs en ondernemers in het groen in de gemeente Beuningen. Zij heeft een ‘kijk op agrarisch Beuningen’ opgesteld waarin zij aangeeft wat haar zorgen, wensen en ambities zijn voor agrarisch Beuningen. De gemeente wordt hierin opgeroepen om te komen met een lokaal en integraal toekomstperspectief voor het buitengebied. Het document loopt verschillende aspecten langs.