Bijlage 04.1: Uitgebracht advies Adviesraad Beleidsnotitie Sociaal Domein

ADVIES ASD 06.03.2024

ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN BEUNINGEN

Aan: Gemeente Beuningen College van Burgemeester en Wethouders Gemeenteraad

Datum: 06 maart 2024

Kenmerk: ASD 06-03-2024

ADVIES BELEIDSNOTITIE SOCIAAL DOMEIN 2024-2028 Met aandacht en interesse namen we als ASD Beuningen kennis van de beleidsnota sociaal domein voor 2024-2028. Medio 2023 hebben we in voorbereiding van dit beleid als advies meegegeven vooral te evalueren en te bestendigen wat er goed gaat, en bij te stellen waar het programma dit behoeft, organiseer vooral overzicht. Het is fijn om te lezen dat dit advies meegenomen is in de voorbereidingen voor het opstellen van de nota Sociaal Beleid 2024-2028. De beleidsnota geeft een goed beeld van de inzet die er de afgelopen jaren gepleegd is en tot welke resultaten dit geleid heeft. Complimenten voor alles wat er bereikt is in een toch redelijke hectische periode. Ook wordt er een duidelijk beeld geschetst van de regionale en landelijke ontwikkelingen, zoals GALA en de hervormingsagenda Jeugd. Er wordt gebruik gemaakt van kwantitatieve data zoals die voorhanden zijn, zoals de monitoring vanuit de GGD en het cliëntervaringsonderzoek. De Adviesraad kan zich vinden in de gepresenteerde analyses en de conclusie om in de vervolgnota drie nieuwe focuspunten aan te wijzen; ontwikkelen sociale basis, terugdringen gezondheidsachterstanden, gezonde leefstijl (mentaal en fysiek).

De ADS herkent dat het in het brede veld van het Sociale Domein onontkoombaar is om prioriteiten te stellen en focus aan te brengen en wij kunnen de keuze voor deze focuspunten alleen maar bevestigen en waarderen. Als adviesraad onderschrijven we in zijn algemeenheid de visie in de nota en herkennen we de onderliggende analyse. De adviesraad komt tot volgende adviezen om wellicht tot nog scherpere analyses en meer toegespitst beleid te komen. Een deel van de adviezen richt zich meer op de uitvoerende kant van de beleidsvoornemens.

ADVIEZEN 1. In de nota wordt gebruikgemaakt van kwantitatieve data. De ASD zou de gemeente willen adviseren om ook het instrument van kwalitatief onderzoek te overwegen, bijvoorbeeld in samenwerking met de HAN. In kwalitatief onderzoek gaat het om diepte-interviews. Deze zijn subjectiever van aard, maken gebruik van participerende observatie en geven soms meer/andere informatie. Belangrijke winst bij kwalitatief onderzoek is, dat geïnterviewde inwoners zich door de persoonlijke benadering gehoord voelen. Dit gevoel wordt nog versterkt wanneer er een terugkoppeling met advies naar de opdrachtgever plaatsvindt. Het gaat niet om waarheidsvinding, maar om de beleving van de geleverde dienst. 2. De adviesraad maakt zich zorgen om het hoge aantal inwoners dat aangeeft moeite te hebben met rondkomen. En het is ook zorgelijk dat in Beuningen 19,3% van de inwoners aangeeft in de afgelopen weken (heel) veel stress gehad te hebben. Ook is er een hoog risico op een angststoornis of een depressie. Heeft de gemeente Beuningen inzicht in de leeftijdsopbouw van deze inwoners? En kan het zo zijn dat het hebben van geldproblemen een belangrijke oorzaak is van de ervaren stress. Wij adviseren de gemeente om deze cijfers nader te analyseren en hierin ook de cijfers van de Voedselbank mee te nemen.

Op basis van deze nadere analyse kan er dan verder gekeken of de voorgestelde interventies voldoende en passend zijn. Er is terecht veel aandacht voor schulden en geldproblemen bij de jeugd, maar de ASD is benieuwd of er ook nog andere doelgroepen zijn die aandacht vragen. En is de huidige preventie, vroegsignalering en de toegang tot schuldhulpverlening, ook voor ondernemers, nog voldoende? De uitkomst van een nadere analyse kan waarschijnlijk ook richting geven aan de taken voor de preventiemedewerker schuldhulpverlening.

Gemeente Beuningen | Van Heemstraweg 46 | Postbus 14, 6640AA Beuningen T. 14024 | adviesraad@beuningen.nl | www.adviesraadsociaaldomeinbeuningen.nl

ADVIES ASD 06.03.2024

Wij verbinden

ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN BEUNINGEN

3. In de nota is er terecht veel aandacht voor de vergrijzing, deze neemt in een snel tempo toe. Dit brengt een aantal uitdagingen met zich mee, maar ook kansen. In de ouderenzorg zal er een transitie plaats moeten vinden en de ASD maakt zich zorgen of deze transitie niet te traag op gang komt en vraagt zich af of de inwoners van Beuningen voldoende de urgentie zien van deze transitie. De ASD vindt dat het versterken van de sociale basis op het gebied van de vergrijzing steviger aangezet mag worden in de voorliggende nota. Een goed voorbeeld in de regio is b.v. de ontwikkeling van voorzorgcirkels, ontwikkeld door Henk Geene. De ASD adviseert de gemeente om kennis te nemen van deze ontwikkeling en na te gaan of deze meegenomen kan worden in de ontwikkeling van de sociale basis. De ASD adviseert ook om na te denken hoe inwoners in deze ontwikkelingen meegenomen kunnen worden, b.v. door het geven van informatiebijeenkomsten, b.v. door Stichting Perspectief. De ASD ziet een belangrijke rol voor het welzijnswerk in de ontwikkelingen in de ouderenzorg. Zie ook de notitie Ruimte voor ouderen 1.0, bijlage 1 en het adviesrapport “burgerperspectief op het regioprogramma Rijk van Nijmegen, bijlage 2. 4. In de beleidsnota is er veel aandacht voor preventie, eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid en dat ondersteunt de ASD.

We kijken positief naar alle nieuwe initiatieven en ontwikkelingen, maar willen ook meegeven dat het van belang is dat de gemeente de samenhang blijft bewaken en blijkt kijken hoe inwoners in al deze ontwikkelingen meegenomen kunnen worden. Kijk hierbij ook kritisch naar de digitale informatie, zoals de website van de gemeente. We adviseren om voorlichtingsmateriaal ook eens te laten toetsen bij een groep laaggeletterden, b.v. bij het ROC. Een ander punt van zorg is de toegankelijkheid en het verminderen van regeldruk. Terecht is er veel aandacht voor ondersteuning van mantelzorgers en het informele netwerk. Maar mocht een inwoner toch zorg of ondersteuning vanuit de gemeente of professionals nodig hebben, dan is het belangrijk dat iemand snel de juiste weg kan vinden, de juiste hulp ontvangt, er geen wachtlijsten zijn (nu is er nog een wachtlijst voor Jeugdhulp) en dat de administratieve last beperkt is. 5. Als het gaat om het aanzetten van inwoners om tot gezondere gedragskeuzes te komen (GALA) zou het advies vanuit de ASD zijn om het verandertraject te faseren en inzichtelijk te maken door middel van kortere en langere termijn doelen. In feite gaat het om het inzetten van een veranderingsproces.

Mensen komen pas daadwerkelijk mee in dit veranderingsproces als het plan duidelijk en voor een uitleg vatbaar is, als de doelen concreet beschreven zijn, wanneer er een tijdpad bestaat waarin tussenstappen duidelijk zijn, voor wie er wat bedoeld is, wanneer er voldoende stimulans is georganiseerd en wanneer er voldoende voorwaarden/middelen aanwezig zijn. (Geld, ruimte, bereikbaarheid van ruimte). Ook hier zou wellicht nog meer een ‘wij-gevoel’ dan nu georganiseerd moeten worden. Een veranderingsproces als hier beschreven kost tijd, het is iets van de langere adem. De adviesraad hoort graag terug hoe u ingebrachte adviezen meeneemt in uw beleid.

Met vriendelijke groet, Namens de Adviesraad Sociaal Domein,

Bert Statema, voorzitter

Gemeente Beuningen | Van Heemstraweg 46 | Postbus 14, 6640AA Beuningen T. 14024 | adviesraad@beuningen.nl | www.adviesraadsociaaldomeinbeuningen.nl