Bijlage 03: Jaarstukken 2022 incl. controleverklaring accountant
Tekst van het document
Jaarstukken 2022 fi j
V CX
t S C
Colofon Versienummer:
1.0
Datum:
31 maart 2023
Status:
Definitief
Omslagfoto:
Concept in beeld, oefenen op de oefenbasis Weeze, oktober 2022
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
2
Inhoudsopgave
5.6
Toelichting programma Crisis- en Rampenbestrijding................. 65
5.7
Overzicht baten en lasten programma Regionale Ambulance
Voorwoord...................................................................................................................... 4 Leeswijzer........................................................................................................................5 1 Inleiding en ontwikkelingen................................................................................ 7
Voorziening.............................................................................................................74
2
3
4
5
5.8
Toelichting programma Regionale Ambulance Voorziening.......76
5.9
Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ..83
1.1
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid......................................................... 7
5.10
SiSa-bijlage bij de jaarrekening.......................................................... 85
1.2
Regionaal Beleidsplan............................................................................. 8
5.11
Publicatie in het kader van de Wet Normering Topinkomens...89
1.3
Accenten................................................................................................... 10
5.12
Taakvelden...............................................................................................92
1.4
Specifieke risico's................................................................................... 11
5.13
Opvang ontheemden Oekraïne en crisisnoodopvang.................. 95
5.14
Overige gegevens: Controleverklaring van de onafhankelijke
Programma Crisis- en Rampenbestrijding.......................................................14 2.1
Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Brandweer ................ 14
2.2
Operationele prestaties brandweer.................................................. 16
2.3
Crisisbeheersing..................................................................................... 19
accountant.............................................................................................................. 97 6
Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV)................................. 23 3.1
Ambulancezorg Gelderland-Zuid........................................................ 23
3.2
Prestaties.................................................................................................. 26 Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................... 28
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen.............................................................35
4.3
Financiering ............................................................................................. 36
4.4
Organisatie en bedrijfsvoering ........................................................... 39
4.5
Verbonden partijen ............................................................................... 44 Balans per 31 december....................................................................... 46
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het
Budgetopbouw aanvaardbare kosten ambulancedienst...........104
6.2
Budgetopbouw aanvaardbare kosten meldkamer
6.3
Verloop nog in tarieven te verrekenen financieringstekort/
overschot.............................................................................................................. 107
Jaarrekening........................................................................................................46 5.1
6.1
ambulancedienst................................................................................................ 106
Paragrafen........................................................................................................... 28 4.1
Bijlagen............................................................................................................... 104
7
6.4
Specificatie van het financieringstekortAoverschot...................108
6.5
Investeringen......................................................................................... 109
6.6
Leningen................................................................................................. 113
6.7
Bijdrage deelnemende gemeenten................................................. 114
6.8
Beleidsindicatoren................................................................................115
6.9
Bestuur en vaststelling jaarrekening...............................................116
Verklaring van afkortingen............................................................................. 121
begrotingsjaar ........................................................................................................48 5.3
Grondslagen van resultaatbepaling enwaardering....................... 49
5.4
Toelichting balans...................................................................................53
5.5
Overzicht baten en lasten programma Crisis- en
Rampenbestrijding................................................................................................62
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
3
Naast de ondersteuning in de corona- en opvangproblematiek voerde de
Voorwoord
VRGZ haar hoofdtaken uit: de operationele dienstverlening op de
Waar de jaren 2020 en 2021 in het teken stonden van de bestrijding van
terreinen van brandweer- en ambulancezorg, de meldkamer en de
de gevolgen van de coronapandemie, werd 2022 vooral gekenmerkt door
voorbereiding op en bestrijding van crises en rampen. De activiteiten
de oorlog in Oekraïne, een tekort aan opvangplekken voor Oekraïense
zoals beschreven in het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 zijn op sommige
ontheemden en asielzoekers, stijgende inflatie en toenemende
vlakken door de inzet in de opvang vertraagd.
maatschappelijke onrust. In 2022 werd verder gewerkt aan het samenvoegen van de regionale Deze ontwikkelingen hebben effect gehad op de activiteiten van de
meldkamers naar de meldkamer Oost-Nederland. Een belangrijke stap
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Zo werd ondersteuning verleend
hierin was het instemmen van de Algemeen Besturen van de vijf
in het creëren van opvangplekken voor verschillende groepen die een
betrokken veiligheidsregio's met het organisatie- en formatieplan. Per 21
veilig onderkomen zochten. Dit heeft de samenwerking met gemeenten
maart 2023 zal de migratie naar Apeldoorn een feit zijn.
verder verstevigd. De burgemeesters van de regio ontmoetten elkaar zeer regelmatig om de problematiek door te spreken in een bestuurlijk
Van de medewerkers van de VRGZ, gemeenten en hun partners heeft het
overleg; in korte tijd kon door de gemeenten en VRGZ gezamenlijk veel
afgelopen jaar weer veel gevraagd. Naast reguliere taken vroegen
gerealiseerd worden.
geopolitieke en maatschappelijke ontwikkelingen om extra inspanningen.
De coronacrisis en de problematiek rond de opvang hebben laten zien dat
ook haar waardering uit voor de grote inzet die is gepleegd in het
de samenwerking binnen veiligheidsregio's zich niet langer alleen zal
afgelopen jaar.
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid spreekt dan
richten op 'flitscrises' maar dat we ons ook moeten prepareren op andersoortige, langdurige en regio-overstijgende crises. Lokale overheden en Rijksoverheid hebben elkaar nodig om nieuwe complexe vraagstukken
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Maart 2023
het hoofd te kunnen bieden. Dit wordt meegenomen in de voorbereiding op een nieuw wetgevend kader voor de veiligheidsregio's. In 2022 zijn de eerste lijnen van de nieuwe wetgeving zichtbaar geworden in de Contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg. Deze lijnen zullen naar verwachting in 2023 tot nieuwe wetgeving leiden.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
Leeswijzer
Hoofdstuk
Inhoud
1
Een algemene inleiding met de belangrijkste ontwikkelingen in 2022 en de belangrijkste resultaten gerelateerd aan het beleidsplan 2020 - 2023.
2
Een beschrijving van de beleidsmatige en operationele resultaten van het programma Crisis- en Rampenbestrijding: Brandweer en Crisisbeheersing.
3
Een beschrijving van de beleidsmatige en de operationele resultaten van het programma Regionale Ambulancevoorziening (RAV).
4
Een financieel-technisch hoofdstuk: de voorgeschreven paragrafen van verantwoording: " weerstandsvermogen en risicobeheersing; " onderhoud kapitaalgoederen; " financiering; " organisatie en bedrijfsvoering; " verbonden partijen.
5
De balans en baten en lasten over het jaar 2022: de financiële resultaten van beide programma's met een analyse van de totstandkoming hiervan. Tevens een beschrijving van de samenstelling van het bestuur van de VRGZ en de portefeuilleverdeling hierbinnen.
6
Bijlagen.
7
Verklaring van de gebruikte afkortingen.
In deze jaarstukken wordt conform bestuurlijke afspraak gerapporteerd over de substantiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022. Wanneer de activiteiten zich hebben ontwikkeld conform de begroting is er geen reden tot rapporteren. Hierdoor krijgen het bestuur en de gemeenteraden beter zicht op de belangrijkste inhoudelijke activiteiten en prestaties. De lay-out van de stukken is gewijzigd. Om beter aan te sluiten bij het digitaal lezen op PC, laptop of tablet is het jaarverslag horizontaal ontworpen. De jaarrekening (vanaf hoofdstuk 5) heeft nog steeds een verticaal ontwerp in verband met de leesbaarheid van de vele tabellen. De jaarstukken 2022 zijn als volgt opgebouwd:
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
5
1 Inleiding
- 4P
\
»
1
Inleiding en ontwikkelingen
de deelnemende gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en
1.1
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
bestaansrecht van de gemeenschappelijke regeling waar inwoners en
landelijke partijen. Deze dienstverlening moet betrouwbaar en adequaat zijn. Dit vormt het bedrijven van Gelderland-Zuid op moeten kunnen vertrouwen. Dit regionale samenwerkingsverband van veertien gemeenten1 is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de Wet
Buren
iulemborţ
veiligheidsregio's (Wvr). De samenwerking in deze regio is vastgelegd in
Neder-Betuwe
de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Beuningen
Wijchen
Nijmegen
In dit jaarverslag wordt teruggeblikt op de activiteiten die in de begroting
Zaltbommel
en Dal Maasdriel
2022 werden aangekondigd en relevante ontwikkelingen die zich in 2022 voordeden.
Figuur 1.1: geografische omvang VRGZ De beschreven activiteiten zijn gerelateerd aan de hoofdtaak van de De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een regionaal
VRGZ: de operationele dienstverlening op de terreinen van
samenwerkingsverband voor brandweerzorg, geneeskundige
brandweerzorg, ambulancezorg, meldkamer en de voorbereiding van de
hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op
crisis- en rampenbestrijding. Daarbij waren de volgende uitgangspunten
het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. De VRGZ draagt bij
leidend: we werken (steeds meer) risicogericht en aan
aan een veilige regio waarin de inwoners en bedrijven kunnen rekenen op
maatwerkoplossingen; we werken samen met gemeenten en andere
snelle en goede geneeskundige hulpverlening, brandweerzorg, advisering
overheidspartners en inwoners en bedrijven aan onze dienstverlening; we
bij bouwplannen en evenementen en waarin rampen en crises zo goed
hebben als ambitie dé partner te zijn op het gebied van fysieke veiligheid,
mogelijk voorkomen en bestreden worden. Dit doet de VRGZ samen met
met oog voor sociale veiligheid, met uitstekende dienstverlening aan iedereen die woont, werkt en verblijft in Gelderland-Zuid in het creëren
1 In alfabetische volgorde: Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
7
van een veilige leefomgeving. Naast het uitvoeren van basistaken is
Corona- en opvangcrisis
gewerkt aan een aantal specifieke ontwikkelingen: versterking
In 2022 heeft de VRGZ in de eerste periode nog veel te maken met de
samenwerking en afstemming; risicogerichte benadering; versterken
effecten van de coronacrisis.
weerbare samenleving en het toekomstbestendig houden van de
Deze crisis werd echter opgevolgd door een volgende crisis. Door het
veiligheidsregio. Ook was er in 2022 extra aandacht voor de gevolgen van
uitbreken van de oorlog in Oekraïne in februari 2022 werd Nederland
specifieke risico's: cyberrisico's, criminaliteit voor fysieke
geconfronteerd met een grote stroom Oekraïense ontheemden. Om deze
leefomgeving/fysieke veiligheid, extreem weer en energietransitie.
mensen onderdak te kunnen bieden, hebben Nederlandse gemeenten, op verzoek van de Rijksoverheid en met ondersteuning van de veiligheidsregio's, een groot aantal noodopvangplekken gerealiseerd.
1.2
Regionaal Beleidsplan
Deze taakstelling veroorzaakt na de coronacrisis wederom extra druk bij medewerkers van de veiligheidsregio en gemeenten omdat ze naast hun
Regionaal Beleidsplan 2020-2023 Een aantal activiteiten is afgerond of opgenomen in reguliere taken. De meeste activiteiten lopen nog, waarvan een aantal met vertraging door de coronacrisis, de opvang van ontheemden uit Oekraïne en crisisnoodopvang voor asielzoekers. Sommige activiteiten lopen langer door dan gepland door aanpassingen van de aanpak, personeelswisselingen of door bijvoorbeeld het naar achteren schuiven van de ingangsdatum van de Omgevingswet. Daarnaast heeft ook de coronacrisis zeker in de maanden januari en februari nog impact gehad op onze organisatie. In de volgende hoofdstukken wordt hier, waar relevant, nader op ingegaan. Naast de activiteiten uit het regionaal beleidsplan wordt een aantal ontwikkelingen onderscheiden met effect op de activiteiten van VRGZ die programma-overstijgend zijn of nog niet bekend waren bij het opstellen van de begroting 2022.
reguliere taken gedurende een langere periode een rol moeten vervullen in deze taakstelling. Naast de opvang van Oekraïners kregen de gemeenten in 2022 het verzoek ter ontlasting van het aanmeldcentrum in Ter Apel, opvangplekken voor asielzoekers te creëren. Ook hierin hebben de veiligheidsregio's een coördinerende en faciliterende rol. De VRGZ heeft voor haar coördinerende taak met betrekking tot de opvang van ontheemden uit Oekraïne, crisisnoodopvang asielopvang en versnelde uitplaatsing statushouders een programmateam ingericht. Op de hoofdtaak van de VRGZ, de operationele dienstverlening op de terreinen van brandweer, ambulancezorg en de meldkamer, hebben deze nieuwe opgaven in 2022 tot nu toe beperkte negatieve invloed gehad. Wel is een effect te zien op ontwikkelingen genoemd in het regionaal beleidsplan 2020 - 2023. Een deel van de werkzaamheden uit het beleidsplan is uitgesteld, zodat medewerkers kunnen bijdragen aan de regionale crisisorganisatie c.q. het programmateam. Ook Bedrijfsvoering, bijvoorbeeld Financiën & Inkoop en Vastgoed- & Facility Management, en de brandweer (adviseurs risicobeheersing die adviseren met betrekking tot de brandveiligheid van opvanglocaties, toezicht houden en
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
8
voorlichting geven), hebben daardoor te maken met onvoorziene extra
Landelijke Meldkamer Samenwerking
taken.
De afgelopen jaren zijn verschillende regionale meldkamers van de brandweer, politie, ambulancezorg en Koninklijke Marechaussee samengevoegd. Zij worden één voor één aangesloten op een landelijk ICT-
Evaluatie wet veiligheidsregio's In december 2020 is de evaluatie Wet veiligheidsregio's (Wvr) afgerond. De Commissie evaluatie Wet veiligheidsregio's (Commissie Muller) heeft de doeltreffendheid en de effecten van de Wvr en onderliggende regelgeving in de praktijk onderzocht. Deze commissie adviseert om de wetgeving te vereenvoudigen en crisisbeheersing en brandweerzorg te blijven organiseren via een gemeenschappelijke regeling. Daarnaast is het advies om de brandweer wettelijk te positioneren als het orgaan dat verantwoordelijk is voor het adviseren, stimuleren en regisseren van brandveiligheid, ook in verwante wetgeving. Op basis van deze conclusies heeft het kabinet in 2022 de Contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg opgesteld. Deze contourennota bevat een schets van hoe de organisatiestructuur en samenwerking van betrokken partijen bij interregionale, nationale en internationale risico's en crises worden vernieuwd. Er zal nu worden gestart met het wetgevingstraject. In voorbereiding op een nieuwe wet heeft het kabinet een actie- en wetgevingsprogramma aangekondigd met als doel de veranderingen te realiseren. Zij heeft aangekondigd daarbij in het bijzonder de samenwerking met de veiligheidsregio's te zullen zoeken.
De VRGZ sluit waar mogelijk aan bij deze overlegtafels, onder andere via de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio's (RCDV) en de onderliggende vakraden.
infrastructuur. Uiteindelijk komen er tien landelijke meldkamerlocaties, waarvan de Meldkamer Oost-Nederland (MKON) er één is. De Meldkamer Arnhem-Nijmegen (MAN) gaat behoren tot de MKON, die naast de MAN zal bestaan uit de al samengevoegde meldkamers van de Veiligheidsregio's IJsselland, Noord- en Oost-Gelderland en Twente. De samenvoeging zal plaatsvinden op 21 maart 2023. De ontwikkelingen ten aanzien van het onderdeel ambulancezorg staan beschreven in 3.1.1. In opmaat naar deze samenvoeging heeft het Algemeen Bestuur op 21 april 2022 ingestemd met het rapport Organisatie- en formatieplan van 2 februari 2022. In dit rapport is beschreven hoe de Meldkamer Brandweer en Multidisciplinaire samenwerking (MKBM) in de toekomst functioneren. Dit is binnen de MKON een zelfstandig organisatieonderdeel onder verantwoordelijkheid van de vijf veiligheidsregio's. Zij verzorgen daarmee de meldkamerfunctie van de brandweertaak en ten behoeve van de rampenbestrijding de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening (GHOR). Om hun verantwoordelijkheid voor de MKBM gezamenlijk te vervullen werken de besturen van de vijf veiligheidsregio's samen in een bestuursraad en een directieberaad. Het werkgeverschap van de medewerkers en de uitvoering van een aantal bedrijfsvoeringstaken voor de meldkamerorganisatie wordt belegd bij de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG).
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
9
1.3
Accenten
Ook het nagaan met de gemeenten welke risico's uit het regionaal risicoprofiel in de gemeente spelen ten behoeve van advisering door de
1.3.1 Samenwerking en afstemming
regio, is in 2022 weer opgepakt. Inhoudelijk is dit vormgegeven en ook
Uitgangspunt: De veiligheidsregio faciliteert een netwerk waarin samen
deze activiteit zal een doorloop hebben naar de eerste helft van 2023.
met functionarissen van diverse partners wordt bekeken wat de trends en ontwikkelingen zijn op het terrein van veiligheid en wat dit betekent voor de taakstelling, rol en verantwoordelijkheden van ieder om een veilige
1.3.3 Weerbare samenleving
samenleving zoveel mogelijk te borgen of om daarnaar terug te keren.
Het doel van deze activiteit is de weerbaarheid van de samenleving (inwoners, bedrijven, instellingen) in Gelderland-Zuid vergroten door
Daarnaast was de ambitie geformuleerd om de bestuurlijke
kennisvermeerdering, vergroten zelfredzaamheid en burgerparticipatie.
samenwerking met gemeenten verder te versterken. In 2022 is een start
Onze activiteiten voor risicocommunicatie (zie Ş 3.3.4) en activiteiten
gemaakt met de implementatie van de wijzigingen van de Wet
binnen het programma Brandveilig Leven (zie Ş 3.2.2.) zijn gecontinueerd.
Gemeenschappelijke regelingen welke de democratische legitimatie van
Op het gebied van informeren van inwoners en inwonersonderzoek na
de gemeenschappelijke regelingen wil versterken. Deze wijzigingen
incidenten is een eerste pilot gehouden voor het incidenttype Extreem
worden in 2023 verder vormgegeven in samenspraak met betrokken
weer. De inhoud voor een tweede activiteit voor het incidenttype Uitval
gemeenten.
vitale voorzieningen is opgezet en wordt in 2023 uitgevoerd.
1.3.2 Risicogerichte benadering De risico's en de mogelijke aantasting van veiligheid zijn niet overal
1.3.4 Een toekomstbestendige Veiligheidsregio Duurzame inzetbaarheid
hetzelfde. Met een risicogerichte benadering wordt ingezet op díe
In opdracht van de Werkgeversvereniging Samenwerkende
maatregelen die het meest bijdragen aan risicoreductie en op een
Veiligheidsregio's (WVSV) is de Universiteit Maastricht in 2022 gestart
integrale aanpak van vraagstukken.
met een grootschalig en meerjarig onderzoek met de vraag hoe
Aan de hand van die risicogerichte benadering wordt bekeken welke
medewerkers in de repressieve brandweerfunctie op een duurzame
dienstverlening maatschappelijk, bestuurlijk en financieel proportioneel
manier kunnen worden ingezet. Resultaten daarvan zijn in 2025 te
is. Met het programma Risicobeheersing wordt dit vormgegeven. Door de
verwachten.
coronacrisis is deze activiteit vertraagd, maar in 2022 is deze weer opgepakt met het opstellen van een risicoanalyse. De verwachting is dat
Programma vrijwilligheid brandweer
deze activiteit in de eerste helft van 2023 wordt afgerond.
Als project is Operatie VLAM in 2022 geheel afgerond. Alle activiteiten en ontwikkelingen die uit dit project voortkwamen (gericht op werving en
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
10
behoud van vrijwilligers) zijn opgenomen in de bestaande organisatie en
gebeurt in samenwerking met cruciale partners, bedrijven en instellingen.
de lopende bedrijfsvoering.
In 2022 is dit belang nogmaals onderstreept door een ransomware-aanval
Werving bemensing crisisorganisatie
gevolgen van dit incident te beperken.
op de gemeente Buren. Vanuit de VRGZ is ondersteuning geboden om de In 2021 zijn met gemeenten nieuwe arrangementen ontwikkeld in het jaarplan Vakbekwaamheid om functionarissen te boeien en te binden.
Landelijk is in december 2022 een Crisisplan digitaal aangenomen. Bij de
Hier is in 2022 uitvoering aan gegeven. In vacatures voor VRGZ wordt
opstelling hiervan was ook de VRGZ betrokken. De activiteiten rondom
standaard vermeld dat er bereidheid moet zijn om een rol in de
het beperken van cyberrisico's zullen ook de komende jaren van belang
crisisorganisatie te vervullen, waarbij dit ook goed gefaciliteerd wordt.
blijven.
1.4
1.4.2. Gevolgen criminaliteit voor fysieke omgeving
Specifieke risico's
Het doel was samen met de gemeenten en politie te verkennen welke
In het regionaal beleidsplan (en de begroting 2022) werden ook specifieke risico's benoemd met daarbij activiteiten: cyberrisico's, energietransitie, extreem weer en gevolgen criminaliteit voor de fysieke leefomgeving.
invloeden criminaliteit heeft op de fysieke leefomgeving en de veiligheid van onze inwoners. Te denken valt aan hennep, dumping van drugsafval, plofkraak, brandstichting en xtc-laboratoriums. Door de vluchtelingencrisis en de eerdere coronacrisis is dit onderwerp nog maar
1.4.1. Cyberrisico's
zeer beperkt opgepakt. In 2023 wordt verkend of en hoe hier alsnog
In 2022 is voortgebouwd op de activiteiten die in 2020 en 2021 zijn
invulling aan gegeven kan worden.
opgepakt met betrekking tot cyberrisico's waarvan de oorzaak en/of de gevolgen in het digitale domein liggen en die impact hebben op de samenleving, de (fysieke) veiligheid en/of openbare orde in een veiligheidsregio. Als belangrijkste cyberrisico's worden gezien: uitval van vitale voorzieningen (zoals drinkwater, energie, ICT en telecom), verstoring van de eigen crisisorganisatie of hulpverlening, verstoring van BRZO-bedrijven met veiligheids- en gezondheidsrisico's als gevolg en hack/uitval datacentra (datalek). Onderzocht wordt of de organisatie voldoende is voorbereid op cyberincidenten (cyberweerbaarheid) en
1.4.3. Energietransitie Om de CO2-uitstoot in Nederland terug te dringen vindt een transitie naar duurzame energiebronnen plaats. Toepassing van zonne-energie, windmolens, biomassa of aardwarmte zien we al om ons heen en worden verder uitgebreid. Deze grootschalige transitie brengt ook nieuwe veiligheidsrisico's met zich mee. In 2022 en 2023 is en wordt ingezet op publieksvoorlichting, gericht op een veilige energietransitie. Dit gebeurt in samenwerking met de Oost5-
digitale risicovolle bedrijven in onze omgeving worden in beeld gebracht; dit is beheersing van cyberrisico's (cyberwaakzaamheid). Dit laatste
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
11
veiligheidsregio's. Ook zijn contacten gelegd met de RES Rivierenland en Arnhem en Nijmegen. Repressieve medewerkers worden onder meer met virtual reality getraind op mogelijke incidenten als gevolg van de energietransitie.
1.4.4
Extreem weer
De gevolgen van extreem weer (te droog, te warm en te nat en toename aantal stormen) zijn onderzocht. Verduidelijkt is welke rol en positie VRGZ in preventief en repressief opzicht moet vervullen op het gebied van veiligheid, samen met gemeenten en partners. In 2022 is intern het Advies extreem weer vastgesteld, met twintig aanbevelingen om als VRGZ voor te bereiden op de gevolgen van extreem weer: waar mogelijk het beperken van de gevolgen en het bestrijden ervan. De uitvoering daarvan is in 2022 gestart.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
12
2 Programma Crisis- en Rampenbestrijding
7 gKS v
Binnen VRGZ kenden vier posten een vorm van consignatie. In het kader
2 Programma Crisis- en Rampenbestrijding
van gelijkheid en uniformiteit tussen de vrijwilligers, maar ook vooruitlopend op de hierboven genoemde landelijke ontwikkelingen, is deze consignatie per 1 april 2022 beëindigd. Ook deze vier posten hanteren nu net als de andere posten het model van vrije instroom.
In dit tweede hoofdstuk wordt verslag gedaan van het programma Crisis
Hiervoor is met de betreffende vrijwilligers een afbouwregeling over drie
en Rampenbestrijding dat wordt gevormd door de sector Crisisbeheersing
jaar ingesteld.
en de sector Brandweer. In de sector Crisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht.
2.1.2
Brandweerzorgplan
In de eerste twee paragrafen worden de beleidsmatige en operationele
De brandweer heeft de wettelijke opdracht om eens in de vier jaar de
resultaten van de sector Brandweer beschreven, in de tweede paragraaf
beoogde operationele prestaties te beschrijven in de vorm van een
staat de sector Crisisbeheersing centraal.
dekkingsplan. Het Algemeen Bestuur heeft het Brandweerzorgplan Basisbrandweerzorg in 2018 vastgesteld en het Brandweerzorgplan Specialismen in januari 2019. De brandweer is in 2022 gestart met het
2.1 Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Brandweer 2.1.1
ontwikkelingen ook de laatste landelijke ontwikkelingen van de systematiek worden meegenomen, met name de gebiedsgerichte
Taakdifferentiatie
opkomsttijden. Het geactualiseerde dekkingsplan gaat gelden voor de
In 2018 werd geconcludeerd dat de rechtspositie van brandweervrijwilligers in strijd kan zijn met Europese en internationale wet- en regelgeving. Gedachte was om daarom onderscheid te maken tussen vrijwilliger en beroepskracht. Een denktank heeft daarvoor een denkrichting met vier bouwstenen geadviseerd. Daarvan is de bouwsteen Verplichtend karakter, die als gevolg heeft dat kazernering en consignatie voor vrijwilligers niet meer zijn toegestaan verder uitgewerkt. Het Veiligheidsberaad heeft op 19 december 2022 ingestemd met het implementatieplan voor deze bouwsteen. Expliciet is daarbij als randvoorwaarde aangegeven dat de financiële gevolgen gedekt zouden moeten worden door de rijksoverheid.
actualiseren van het huidige dekkingsplan, waarbij naast regionale
periode van 2024-2027, waarmee aangesloten wordt op het regionaal beleidsplan dat voor de periode 2024-2027 wordt opgesteld. De beleidscyclus en verantwoording daarover loopt daarmee synchroon vanaf 2024.
2.1.3
Aanpassing piket Hoofdofficier van Dienst (HOvD)
De taak van Adviseur gevaarlijke stoffen (AGS) maakte onderdeel uit van het piket Hoofdofficier van Dienst. Echter, de stapeling van functies in het HOvD-piket was kwetsbaar, niet toekomstbestendig en vanuit goed werkgeverschap ook niet langer wenselijk. Daarom is besloten deze taak uit het HOvD-pakket te halen en een afzonderlijk piket AGS in te stellen.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
14
De voorbereiding daarop gebeurde in 2022, zodat dit piket van start kon
Interregionale samenwerking
gaan op 2 januari 2023 met ingebruikname van het nieuwe AGS-voertuig.
Het Algemeen Bestuur heeft er eerder ook mee ingestemd om met de aangrenzende veiligheidsregio's afspraken te maken over hun inzet in
2.1.4
onze regio en omgekeerd, als daarmee sneller hulp geleverd kan worden.
Duiktaak
Met het vaststellen van de Begroting 2023 in juni 2022 heeft het
In 2022 zijn hiervoor afspraken gemaakt met de laatste regio's, zodat er
Algemeen Bestuur ook ingestemd met het beschikbaar stellen van een
nu afspraken zijn met Gelderland-Midden, Limburg-Noord, Brabant-
vergoeding voor de inzet van de duikteams van de veiligheidsregio's
Noord, Midden- en West-Brabant, Zuid-Holland-Zuid en Utrecht.
Gelderland-Midden (Arnhem) en Brabant-Noord (Den Bosch) in onze veiligheidsregio. Door de overeenkomst met deze regio's is de duiktaak
2.1.6
van VRGZ structureel geborgd.
In 2022 is ook het laatste onderdeel gerealiseerd van het bluswaterbeleid
Waterwagens
dat het bestuur in 2020 heeft vastgesteld: de brandweer heeft nu ook
2.1.5 Snelst bij de burger Dynamisch alarmeren
twee waterwagens tot zijn beschikking die bij grote branden in de regio
Het dynamisch alarmeren van eenheden is op 27 juni 2022 daadwerkelijk
geplaatst bij post Ubbergen, waar deze ook voor natuurbrandbestrijding
van start gegaan. Bij dynamisch alarmeren worden de eenheden
ingezet kan worden, en de andere bij post Hedel.
grote hoeveelheden bluswater kunnen leveren. Een waterwagen is
gealarmeerd op basis van de locatie van het incident en de actuele positie van de dichtstbijzijnde, snelst beschikbare, benodigde eenheid. Dynamisch alarmeren wordt toegepast voor de basisbrandweerzorg (tankautospuit, redvoertuig en hulpverleningsvoertuig). Het bestuurlijk vastgestelde uitgangspunt dat de burger recht heeft op de snelste en meest doeltreffende hulp wordt hiermee nog beter gefaciliteerd. Er zijn al meerdere regio's die het dynamisch alarmeren hebben ingevoerd. Ook in de ontwikkelingen van het Nationaal Meldkamer Systeem wordt dynamisch alarmeren steeds meer gemeengoed.
2.1.7
Natuurbrandbeheersing
Het veranderende klimaat zorgt voor grotere risico's op natuurbrand, waardoor de voorbereiding erop een extra impuls heeft gekregen. In 2022 is de VRGZ gaan deelnemen aan het gezamenlijke project Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing van de provincie Gelderland en de veiligheidsregio's Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland en Gelderland-Zuid. Doel van het project is onbeheersbare natuurbranden voorkomen en voorzien in een gebiedsgerichte aanpak. Die aanpak bestaat uit twee sporen: het eerste is gericht op recreatie, zorg en wonen/werken en bestaat uit een lokale, objectgerichte aanpak onder regie van de gemeente met advisering vanuit de veiligheidsregio. Het tweede is gericht op beheerders en/of eigenaren van natuurgebieden en
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
15
infrastructuur. De provincie heeft de regie genomen om daarbij te komen tot een natuurbrandpreventieplan waarbij de veiligheidsregio's optreden
2020
2021
2022
(Bij-)Gebouwen
317
360
342
Buitenbranden
770
631
854
Overig (kleine branden)
420
419
391
Ongevallen
586
611
632
twee stormen aan het begin van het jaar zijn debet aan het hoge aantal
Gezondheid
301
400
475
hulpverleningen, dat de afgelopen jaren ook telkens toeneemt.
Leefmilieu
579
633
811
Overig
674
667
604
als adviseur.
2.2
Resu ltaten Branden
Operationele prestaties brandweer
2.2.1 Incidentbestrijding In 2022 bedroeg het totaal aantal alarmeringen 4.717. Uit de specificatie
Hulpverleningen
van de incidenten valt af te leiden dat het hogere aantal buitenbranden, veroorzaakt wordt door het droge en zonnige weer dit jaar. Vooral de
Resultaten
2020
2021
2022
Aantal branden
1.507
1.410
1.587
Aantal hulpverleningen
2.140
2.311
2.522
Aantal loze meldingen
757
565
608
Tabel 2.1: aantal incidenten
Tabel 2.2: aantal incidenten uitgesplitst (zonder loze meldingen)
Zorgnorm De zorgnorm geeft aan hoe de brandweer op het vlak van opkomsttijden gepresteerd heeft volgens de bestuurlijke afspraken. Voor het bepalen van de zorgnorm wordt de systematiek gehanteerd uit het bestuurlijk vastgestelde Brandweerzorgplan (2018). Het bestuur mag gemotiveerd afwijken van de wettelijke opkomsttijden. In het Brandweerzorgplan is dat gebeurd door risico's van een gebied of object te koppelen aan een aanvaardbare mate van overschrijding van de wettelijke opkomsttijden die voor die objecten gelden. Daarbij is aangegeven of al dan niet compenserende maatregelen genomen moeten worden om risico's aan de voorkant te beperken of de incidentbestrijding te versterken.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
16
Die risicogerichte systematiek levert de volgende categorieën van
De zorgnorm is de optelsom van de incidenten onder 'voldoet' en
opkomsttijden op:
'aanvaardbaar zonder maatregelen'. Ook de categorie 'aanvaardbaar met
"
voldoet (binnen de wettelijke norm aanwezig);
maatregelen' zou daarbij meegerekend kunnen worden. De brandweer
"
aanvaardbaar zonder compenserende maatregelen te nemen;
heeft echter niet voldoende inzicht of bij de betreffende incidenten
"
aanvaardbaar, maar met compenserende maatregelen;
(bijvoorbeeld woningbranden) specifiek bij die objecten maatregelen
"
niet aanvaardbaar (boven de wettelijke tijd van 18 minuten).
genomen zijn, waardoor deze niet worden meegeteld. De zorgnorm over 2022 is volgens deze berekening 73% en daarmee in lijn met de
Bij compenserende maatregelen is op het gebied van incidentbestrijding
voorgaande jaren.
bijvoorbeeld gewerkt aan het verbeteren van opkomsttijden, optimaliseren van de bluswatervoorziening, versterken van de planvorming en borgen van kennis van het object, bijvoorbeeld door
Zorgnorm
oriëntatieoefeningen voor de eerst aankomende brandweereenheden. Op het gebied van risicobeheersing is extra ingezet op voorlichting aan inwoners en onder meer zorginstellingen en op het verhogen van de frequentie van bezoeken aan objecten voor voorlichting, toezicht of de combinatie van beide. In 2022 zijn de activiteiten en inspanningen op het gebied van de compenserende maatregelen structurele activiteiten geworden in de reguliere bedrijfsvoering. Hieronder worden de prestaties volgens die systematiek gepresenteerd. Voor de zorgnorm gelden alleen de maatgevende incidenten (met prio-1-melding). Het gaat om
2021
2022
Aantal
Aandeel
Maatgevende incidenten
341
Voldoet
Zorg norm
Aantal
Aandeel
1007o
332
1007o
133
397o
126
387o
Aanvaardbaar zonder maatregelen
112
337o
117
357o
Aanvaardbaar met maatregelen
95
287o
86
267o
Niet aanvaardbaar
1
07o
3
17o
- 7207o
woningbranden of gelijkwaardige gebouwbranden met in 2022 een totaal
Zorg norm
- 7307o
Tabel 2.3: zorgnorm
van 332 maatgevende incidenten. Daarmee zijn voor deze analyse alle andere meldingen waarvoor de brandweer is gealarmeerd buiten
Drie incidenten vallen onder de noemer niet aanvaardbaar: in twee
beschouwing gelaten. Hierbij valt onder meer te denken aan
gevallen moest de volgende kazerne gealarmeerd worden als gevolg van
voertuigbranden, meldingen van gaslekkages, incidenten op het water en
onderbezetting bij de eerst gealarmeerde post, met als gevolg veel
alarmeringen met een dienstverlenend karakter.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
17
tijdverlies; het andere geval werd veroorzaakt door een langere uitruktijd
gemaakt in overleg met die gemeenten om een aantal adviesverzoeken
in combinatie met een moeilijk te vinden locatie van het incident.
niet in behandeling te nemen of alleen specifiek op een kritisch punt in de aanvraag te adviseren. Door de vele personeelswisselingen bij de gemeenten op het gebied van
2.2.2 Risicobeheersing Veilig Bouwen
de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) zijn door het jaar heen meer
De advisering op bouwaanvragen is de laatste jaren toegenomen en ook
ondersteuningsverzoeken van de gemeenten ontvangen dan gebruikelijk.
in 2022 is het aantal adviesaanvragen onverminderd hoog met 1.898
Hoewel dit niet tot ons takenpakket behoort is de nodige ondersteuning
adviezen (2021: 1.715).
geboden richting de gemeenten om de startende APVvergunningverleners op weg te helpen.
Toezicht en Handhaving Het aantal controles is na de jaren waarin corona de fysieke controles
Bij advisering op het gebied van ruimtelijke veiligheid zet de trend van
onmogelijk maakte of bemoeilijkte in 2022 weer op regulier niveau
meer aanvragen dan regulier door. Het aantal aanvragen is in 2022 bijna
gebracht. In 2022 zijn 1.057 controles uitgevoerd (planning op jaarbasis is
verdubbeld ten opzichte van 2021. De aanvragen overstegen in de
900).
tweede helft van dit jaar dan ook de beschikbare capaciteit waardoor
In het afgelopen jaar is een significante groei in het aantal bestuurlijke
externe capaciteit is ingehuurd.
handhavingszaken waarneembaar; het naleefgedrag neemt zelfs af tijdens de procedure van een bestuurlijke aanschrijving. Ook is te zien dat
Binnen het samenwerkingsverband Oost5 is op het gebied van het Besluit
bestuurlijke handhavingsprocedures regelmatig en gedurende langere tijd
Risico's Zware Ongevallen (BRZO) een onderbezetting ontstaan als gevolg
bij dezelfde organisaties terugkeren. Dit zet het werk van de controleurs
van een vacature bij Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG).
en adviseurs en de beschikbare capaciteit onder druk.
Volgens afspraak vangen de vijf regio's dit gezamenlijk op. Hierdoor is de beschikbare capaciteit binnen Oost5 op het gebied van BRZO wel kritisch.
Omgevingsveiligheid
Vanuit de VNOG was de onderbezetting tegen het einde van het jaar
Het aantal aanvragen voor de advisering voor evenementen binnen de
ingevuld, maar begin 2023 ontstaat opnieuw een onderbezetting door
sector Brandweer is over het gehele jaar heen hoog geweest en oversteeg
vertrek van een medewerker bij de VNOG. Er wordt dan opnieuw bekeken
regelmatig de beschikbare capaciteit. In de zomermaanden werd pas eind
wat de effecten van deze onderbezetting zijn en wat dit betekent voor de
augustus een (kleine) daling zichtbaar die zich in de daaropvolgende
beschikbare vrije ruimte voor de reguliere advisering in het kader van
maanden doorzette tot een reguliere stroom aan aanvragen. Door de
milieu en industriële veiligheid binnen onze eigen regio.
gemeenten regelmatig op de hoogte te houden zijn deze toch voorzien van adviezen op de relevante aanvragen. Hierin is ook een bewuste keuze
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
18
Brandveilig Leven
strategisch communicatieplan bijgesteld. In onderstaande paragrafen
Naast de digitale activiteiten konden in 2022, na corona, ook weer fysieke
wordt nader ingegaan op de effecten per ontwikkeling.
voorlichtingsactiviteiten opgepakt worden.
Daarnaast bestaat er een hoge werkdruk binnen de sector door de extra
"
In het kader van voorlichting na brand zijn vier bijeenkomsten
activiteiten rondom corona en opvang. Als oplossing is ingezet op
gehouden waarbij 128 bezoekers aanwezig waren. Via Facebook
tijdelijke uitbreiding van de formatie; dit heeft echter nog niet tot
werden 21.707 mensen bereikt.
voldoende ruimte geleid.
Bij 94 scholen werden 129 gastlessen verzorgd waarmee 3.031
2.3.1
"
leerlingen bereikt werden. "
In 2022 is het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) operationeel
Tijdens de brandpreventieweken werden via social media 28.589 mensen bereikt. Het webinar over de rookmelder werd ruim 1.200 keer bekeken.
"
Informatiedata gestuurde advisering
geworden. In het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS) wordt actuele informatie over risico's bijgehouden. In een weekstart worden de dienstdoende crisisfunctionarissen bijgepraat over concrete actuele risico's en via een dasboard wordt een aantal risico's geduid. Ruim
Naast de reguliere taken zijn verschillende projecten gestart of
tweehonderd crisisfunctionarissen hebben inmiddels toegang tot dit
uitgevoerd. Dit betreft onder andere Studentenhuisvesting en
risicobeeld. De komende jaren wordt ingezet op versterking van onze
Kinderdagverblijven; 'Samen Brandveilig' waarin direct wordt
informatiepositie en advisering op basis hiervan.
samengewerkt met een 14-tal woningbouwcoöperaties en opvanglocaties 'Maatschappelijke opvang' vluchtelingen.
2.3.2
Flexibilisering van de crisisorganisatie
In oktober is het project Flexibele crisisorganisatie afgerond. Hierin is ingezet op het omgaan met langdurige crises, beter inzetten van het
2.3
'knoppenmodel' (in- en uitschakelen van degene die voor de betreffende
Crisisbeheersing
crisis nodig is) en waar nodig monodisciplinair opschalen. Hiermee kan
Omdat de crisisorganisatie voor corona en opvang met name wordt bemenst door medewerkers van de sector Crisisbeheersing heeft dit opnieuw grote impact gehad op de sector en haar prestaties. Sommige
nog beter worden ingespeeld op wat specifieke crises van ons vragen. De komende jaren zullen de resultaten van dit traject worden meegenomen in onze crisisplannen en -oefeningen.
activiteiten zijn blijven liggen zoals het project Gevolgen criminaliteit voor fysieke leefomgeving. Veel projecten hebben vooral vertraging opgelopen. Zo zijn de ambities op ontwikkelingen zoals Informatiemanagement, ontwikkeling van onze netwerkorganisatie en het
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
19
2.3.3
GHOR
de samenwerking met partners (gemeenten en andere veiligheidsregio's)
De vluchtelingencrisis, eerst de komst van de Oekraïners en daarna de
een onderdeel van deze visie. In 2022 is de samenwerking met partners
noodopvang van asielzoekers, vroeg vooral inzet van de GHOR op de
versterkt en zijn de mogelijkheden verkend om samen te werken met
afstemming binnen de zorgketen. Het samen met de zorgketen opstellen
andere veiligheidsregio's op het gebied van contentdeling. Het doel
van een zorgrisicoprofiel is daardoor vertraagd. De eerste stappen hierin
hiervan is op een efficiënte en budgetvriendelijke manier een grotere
zijn gezet en afronding staat nu gepland in 2023.
doelgroep te bereiken en deze doeltreffend voor te lichten op
Na de introductie en implementatie van het netcentrisch 2werken binnen
verschillende risico's. In 2023 wordt dit verder uitgerold.
de geneeskundige zorg (LCMS-GZ) in 2021 is deze manier van
Voor het actiepunt uit het RBP 'Inwonersonderzoeken en informatie na
informatiedeling verder ontwikkeld. In 2022 zijn de eerste ervaringen van
een incident' is de pilot voor het incidenttype Extreem weer afgerond.
het netcentrisch werken binnen de geneeskundige zorg (LCMS-GZ)
Met de lessen daaruit wordt in 2023 voor het incidenttype Uitval vitale
geëvalueerd. De uitkomsten hiervan bieden input voor de activiteiten in
voorzieningen de inhoud uitgewerkt.
2023. Het actiepunt uit het regionaal beleidsplan om de zorginstellingen voor te bereiden op regionale risico's is door de twee crises vertraagd. In het laatste kwartaal van 2022 is met de zorgpartners een plan van aanpak opgesteld en zijn de eerste stappen in de uitvoering gezet. Afronding van deze activiteit binnen de planperiode is het streven, maar dit blijft onzeker omdat dit afhankelijk is van de bijdragen van de zorgpartners.
2.3.4
Doorontwikkeling risicocommunicatie
Communicatie is een belangrijk middel om inwoners te helpen in te spelen op risico's op het gebied van fysieke veiligheid en zich voor te bereiden op rampen en crises. In 2021 is gestart met een visie op risicocommunicatie. Elementen hierin zijn informeren via onze website, gebruik van nieuwe (sociale) media en doelgroepencommunicatie. Ook is
2 https://www.lcms.nl/netcentrisch-werken
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
20
2.3.5
2.3.6
Versterking van onze netwerkorganisatie
Als doel voor 2022 was gesteld de versterking van de samenwerking en
GRIP-incidenten
In 2022 hebben zich de volgende GRIP-incidenten voorgedaan:
afstemming met gemeenten. In 2022 is op basis van nieuwe risico's de samenwerking met nieuwe partners gezocht. Dit is nog niet afgerond.
Datum
Incident
Plaats
GRIP
Bovendien is een visie op de netwerkorganisatie opgesteld waarbij op
1 januari
Illegaal feest/openbare orde
Rijswijk (Buren)
GRIP 1
24 februari
Inval Rusland in Oekraïne
Landelijke opgave
GRIP 0*
18 maart
Lekkage gevaarlijke stof
Asperen (West Betuwe)
GRIP 1
25 maart
Brand seniorencomplex
Nijmegen
GRIP 1
23 april
Brand landbouwbedrijf
Erichem (Buren)
GRIP 1
26 april
Gaslekkage
Nijmegen
GRIP 1
2 mei
Brand industrie
Poederoijen (Zaltbommel)
GRIP 1
9 mei
Woningbrand met twee dodelijke slachtoffers
Geldermalsen (WestBetuwe)
GRIP 1
26 juli
Brand industrie
Hurwenen (Maasdriel)
GRIP 1
28 juli
Brand industrie
Beesd (West-Betuwe)
GRIP 1
30 juli
Gaslucht
Tiel
GRIP 1
1 september
Gaslekkage
Heerewaarden (Maasdriel)
GRIP 1
basis van de belangrijkste risico's in onze regio in afstemming met onze partners bepaald wordt welke rol en positie de veiligheidsregio inneemt per type risico. Soms wordt een leidende positie ingenomen (bijvoorbeeld bij branden), maar vaak is deze meer volgend (zoals bij cyberincidenten). Om goed samen te kunnen werken is het van belang hier een gedeeld beeld en gedeelde verwachtingen over te hebben. In de begroting werd aangegeven dat verkend werd of de functie Informatiemanager CoPI anders ingezet kon worden en kon worden omgezet naar hard piket. Deze omzetting is reeds in 2021 gerealiseerd en paste binnen de financiële kaders.
Tabel 2.4: GRIP-incidenten
*wel inzet regionale crisisorganisatie
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
21
3 Programma Regionale Ambulance Voorziening
7 gKS v
3 Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV)
beschikbaarheid en toegankelijkheid van de zorg ook in de toekomst te kunnen waarborgen. Deze veranderopgave zal continue aandacht vereisen, ook van AZGZ. Het omgaan met de gevolgen van de coronacrisis is voor AZGZ voor een deel routine geworden. Er is gedurende het jaar een duidelijke daling
Het tweede programma bij de veiligheidsregio betreft de Regionale
zichtbaar in het aantal Covid-19-patiënten dat vervoerd is ten opzichte
Ambulancevoorziening. In 2022 werd aandacht besteed aan de hieronder
van 2021. Het aantal medewerkers dat is uitgevallen met een positieve
genoemde onderwerpen
covid-test of thuisquarantaine door besmette familieleden heeft de roosters onder druk gezet. Dit was zeker het geval in het eerste kwartaal, maar ook nog in golven gedurende de rest van het jaar. Met de nieuwe
3.1
Ambulancezorg Gelderland-Zuid
kaders met betrekking tot de inzet van zorgpersoneel lijkt deze situatie zich te normaliseren ten opzichte van voor de corona maatregelen.
Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) is een erkende gezondheidszorginstelling en voert haar werkzaamheden uit op grond van de door het Ministerie van VWS verstrekte aanwijzing in het kader van de
Ook landelijk hebben ontwikkelingen vertraging opgelopen. Hierdoor zijn
Wet ambulancezorgvoorzieningen. De Wet ambulancezorgvoorzieningen
regionale ontwikkelingen die gepland waren voor 2022 doorgeschoven
is ingegaan per 1 januari 2021. Het Kwaliteitskader Ambulancezorg dat
naar 2023.
per 1 januari 2020 geïmplementeerd is in de sector, heeft een belangrijke plaats gekregen binnen de nieuwe Wet ambulancezorg. Daardoor is niet langer alleen de responstijd van de spoedurgentie maatgevend voor de geleverde kwaliteit van zorg.
3.1.1 Zorgcoördinatie en landelijke meldkamer organisatie Apeldoorn De pilot Zorgcoördinatie zou aanvankelijk eind 2021 afgerond worden, maar door de coronacrisis is dit verlengd tot eind 2022. Deze ontwikkeling sluit aan op de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) in Apeldoorn.
De ambulancesector ziet in korte tijd veel veranderingen op zich afkomen. Door het groeiend aantal zorgvragers, in combinatie met de politieke wens om de stijgende zorguitgave te drukken, zullen veranderingen in het (acute) zorgsysteem de komende jaren noodzakelijk zijn. Behalve de stijgende vraag worden de zorgvragen ook steeds complexer. De Nederlander wordt namelijk steeds ouder, maar niet per se gezonder. Hierdoor komt de acute zorgsector steeds verder onder druk te staan.
AZGZ en Ambulancezorg Gelderland-Midden (AZGM) zitten nu in een proces om medio 2023 gezamenlijk een zorgcoördinatielocatie te openen. Van hieruit zal in eerste instantie de (laag) -en middencomplexe ambulancezorg aangestuurd worden. Op grond van de beleidsontwikkelingen vanuit het ministerie van VWS voor zorgcoördinatie zal het aantal taken dat vanuit daar uitgevoerd wordt verder ontwikkeld en uitgebreid gaan worden.
Uiteindelijk zullen er landelijk besluiten genomen moeten worden om de
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
23
3.1.2 Urgentieklassen herindeling
In 2023 wordt CZO Flex Level geïntroduceerd, een initiatief van de
Voor de juiste inzet van de verschillende vormen van ambulancezorg op
Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse
de steeds grotere diversiteit aan zorgvragen, en voor een betere
Federatie van Universitaire medische centra (NFU). Doelstelling van het
afstemming met de huisartsensector, is de juiste urgentiebepaling van
programma is het ontwikkelen van een toekomstbestendig
groot belang. De ambulancesector kent momenteel twee
opleidingsstelsel met opleidingen die snel kunnen meebewegen met
urgentieclassificaties voor spoedzorg (A1 en A2) en twee
(arbeidsmarkt)ontwikkelingen, zoals het ontstaan van nieuwe
urgentieclassificaties voor geplande zorg (B1 en B2). De ontwikkeling van
specialismen of functievereisten. AZGZ bereidt zich hierop voor door de
een landelijk eenduidige en optimale urgentieclassificatie is afgerond.
ontwikkelingen te volgen en hierop voor te selecteren. In 2022 is de
Burgers met een zeer urgente zorgvraag zullen nog sneller en gerichter
organisatie hierop voorbereid. Dat bestond uit het aanpassen van het
ambulancezorg ontvangen. Ambulancezorgprofessionals worden gericht
scholingsbeleid, de scholing van de medewerkers en het aanpassen van
ingezet om onnodig dure (vervolg)zorg te voorkomen. Landelijk wordt
de ICT-inrichting.
hiervoor door Ambulancezorg Nederland (AZN) het implementatieplan gemaakt. AZGZ zal in samenwerking met de samenwerkingspartners in
Digitale gegevensuitwisseling
Oost5 een doorvertaling maken voor de eigen organisatie en de
Om in het heden en in de toekomst de zorg zoveel mogelijk op elkaar aan
voorbereidingen treffen voor invoering in Gelderland-Zuid. Hierover zal
te laten sluiten is er de afgelopen tijd veel energie gestopt in digitale
aan het bestuur worden gerapporteerd.
gegevensuitwisseling tussen ketenpartners. Hierin wordt langzaam vooruitgang zichtbaar door verschillende (landelijke) pilots. Om de acute
3.1.3 Toekomstbestendige ambulancezorg Gelderland-Zuid Zoals hierboven is opgesomd staan de ambulancesector en onze organisatie voor een groot aantal ontwikkelingen. De veranderende omgeving en andere eisen vragen om een andere organisatie die hier flexibel op in kan spelen. In 2021 en 2022 is veel geïnvesteerd in de (interne) transitie om door te ontwikkelen naar een toekomstbestendige AZGZ. Dit betreft onder andere cultuuraspecten en invulling van rollen, zoals de invulling van de functie teamleider en de rol van het management.
zorg goed te blijven waarborgen is deze digitale gegevensuitwisseling essentieel. Een voorbeeld hiervan is de digitale overdracht van triagegegevens vanuit de meldkamer ambulancezorg naar een huisartsenpost.
Personeel AZGZ heeft net als de gehele gezondheidszorg in Nederland te maken met een toenemend krappe arbeidsmarkt. Met de zorgverzekeraars zijn goede afspraken gemaakt om in de loop van 2022 de paraatheid verder uit te breiden en het stafbureau hierop aan te passen. De specifieke activiteiten
Gezien de grootscheepse veranderingen in de acute zorg verandert ook
rondom werving en selectie hebben hierbij goede resultaten opgeleverd
de manier van opleiden. De huidige opleidingen zijn te lang en sluiten niet meer aan bij de veranderende praktijk.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
24
en AZGZ blijft zich volop inzetten om nieuwe medewerkers te werven, op
auditoren toetsen of de verbeteringen voldoende adequaat zijn ingebed
te leiden en te binden om de beoogde groei gestalte te geven.
in de organisatie.
Mede dankzij deze positieve resultaten is AZGZ in staat gebleken om aan het einde van 2022 zeven dagen per week een extra dagdienst te
In oktober 2022 heeft de audit plaatsgevonden voor de NEN7510-norm
realiseren in het westelijk deel van de regio.
(informatiebeveiliging). Deze audit heeft AZGZ zonder afwijkingen doorstaan.
3.1.4 Schaarste materiaal en materieel In 2022 is sprake geweest van schaarste in materiaal en materieel. Dit verstoorde de operatie nog niet, maar is wel een risico. Met name de vertraagde levering van bepaalde materialen kan tot problemen leiden. Voorbeelden hiervan zijn het opleveren van nieuwe voertuigen, de levering van medicatie en medische verbruiksartikelen en de levering van batterijen voor medische apparatuur. Daarnaast kan de dreigende schaarste van diesel ook tot problemen gaan zorgen. Periodiek wordt per onderwerp gemonitord zodat op tijd geëscaleerd kan worden naar landelijke overlegtafels.
3.1.5 Hercertificering kwaliteitscertificaten Begin februari 2022 heeft bij AZGZ een meerdaagse externe kwaliteitsaudit plaatsgevonden. Een onafhankelijke, externe certificerende instantie (Lloyds) heeft AZGZ helemaal doorgelicht en getoetst op de HKZ-norm waar de organisatie al vele jaren aan voldoet. De auditor heeft één minor tekortkoming (borging van verbetervoorstellen) geconstateerd. De organisatie heeft hiervoor inmiddels een verbeterplan geschreven dat gedurende de afgelopen maanden gerealiseerd is. Bij de volgende audit in februari 2023 zullen de
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
25
3.2
Prestaties
Wat
Norm
Gerealiseerd in 2022
Gerealiseerd in 2021
Wat
Aantal 1-1-2022
Aantal 31-12-2022
Eenheden
Operationele prestaties 10.000
12.854
12.277
Posten Z standplaatsen
8
8
950zž
91,67o
90,17o
A-ambulances en B-ambulances
28
28
A1-ritten gemiddelde meldtijd (min:sec)
Max. 01:40
01:50
01:48
Mobiele Intensive Care Unit (MICU)
1
2
A1 ritten gemiddelde opstarttijd (min:sec)
Rapid Responder voertuigen
3
3
Max. 00:45
00:57
01:00
A1-ritten gemiddelde rijtijd (min:sec)
06:30
07:25
07:35
A1-ritten gemiddelde responstijd (min:sec)
08:55
10:13
10:23
A2-ritten ambulance
8.000
9.293
9.049
af te dekken) en de gelijktijdigheid van meldingen (meer acute zorgvraag
A2-ritten binnen 30 minuten
980zž
97,37o
94,97o
dan beschikbare ambulancecapaciteit op hetzelfde moment).
10.000
9.377
10.034
-
9.805
9.465
10007o
1007o
1007o
A1-ritten ambulance A1-ritten binnen 15 minuten
B-ritten ambulance Eerste hulp geen vervoer3
Tabel 3.2: kerngegevens Ambulancezorg Gelderland-Zuid
De belangrijkste oorzaken van een rijtijdoverschrijding waren het aanrijden vanuit een voorwaardenscheppende locatie (de meldkamer schuift hierbij met ambulances om het gebied bij krapte zo goed mogelijk
Vakbekwaamheid Medewerkersbekwaamheidsverklaring
Tabel 3.1: prestatiecijfers Ambulancezorg Gelderland-Zuid
3 Ambulance verleent wel eerste hulp ter plaatse maar hulpverlening leidt niet tot vervoer
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
26
4 Paragrafen
- 4P
\
»
4 4.1
Programma Crisis- en Rampenbestrijding
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.1.1 Beleid weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit Elk jaar worden bij de verschillende organisatieonderdelen de risico's in kaart gebracht. Deze risico's zijn als volgt gerubriceerd en gewaardeerd:
Omvang algemene reserve (Bedragen * C 1.000,-)
Realisatie 2022
Norm 5% van de baten programma C&R
2.978
Algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding
2.978
Percentage eigen vermogen van de baten "
"
"
507o
Tabel 4.1: omvang algemene reserve
In de begroting en jaarrekening wordt een cijfermatige samenvatting van de risico-inventarisatie opgenomen met de berekening van het
Bestemde reserves worden niet meegenomen in deze toetsingstabel van
weerstandsvermogen (zie paragraaf 4.1.2 Risico's).
het eigen vermogen.
Bij het uitbrengen van de financiële rapportages (begroting en de tussentijdse rapportages) werden nieuwe of verdwenen risico's als
Bij de gepresenteerde cijfers wordt ervan uitgegaan dat de voorstellen
mutatie gemeld in de paragraaf Risico's. Vanaf de jaarrekening 2022
voor bestemming van het resultaat 2022, zoals uiteengezet in paragraaf
worden voortaan de tien grootste risico's opgenomen in de
5.4, door het Algemeen Bestuur worden overgenomen. In de begroting
rapportage.
2024 en meerjarenraming 2025-2027 zal een geactualiseerd meerjarig
De frequentie van de rapportage over risico's wordt groter als daar
beeld van de algemene reserve worden geschetst.
aanleiding voor is. "
Voor de omvang van de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding wordt 5% van de baten genomen als streefwaarde.
"
Voor de omvang van de reserve aanvaardbare kosten RAV wordt 10% van de baten genomen als minimumnorm en 15% als streefwaarde.
De jaarrekening is met inachtneming van bovenstaand beleid opgesteld.
Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit (Bedragen * C 1.000,-)
Realisatie 2022
Benodigde weerstandscapaciteit
6.568
Beschikbare weerstandscapaciteit
2.978
Weerstandsvermogen
4507o
Tabel 4.2: weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit C&R
De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de gewogen risicocapaciteit van de geïnventariseerde risico's (zie paragraaf 4.1.2). De
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
28
beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. Het
veroorzaakt door de negatieve resultaten van 2019 en 2021. Afgesproken
weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt
is dit niet vanuit de gemeentelijke bijdragen aan te vullen, maar alleen
gedekt door de beschikbare capaciteit. Zoals uit tabel 4.2 blijkt, is het
vanuit het resultaat op het programma RAV.
weerstandsvermogen ontoereikend om de risico's af te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico's zich voordoen zullen hiervoor extra
In de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 zal een
bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de bijdrage
geactualiseerd meerjarig beeld van de reserve aanvaardbare kosten
van gemeenten hoger.
worden geschetst.
Programma RAV
Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit (Bedragen * C 1.000,-)
De reserves van de AZGZ zien er als volgt uit: Omvang reserve aanvaardbare kosten RAV (Bedragen * C 1.000,-)
Realisatie 2022
Minimale norm is 10% van de baten
3.007
Streefwaarde is 15% van de baten
4.511
Reserve aanvaardbare kosten RAV
2.631
Percentage eigen vermogen van de baten
907o
Realisatie 2022
Benodigde weerstandscapaciteit
1.360
Beschikbare weerstandscapaciteit
2.631
Weerstandsvermogen
19307o
Tabel 4.4: weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit RAV
De beschikbare weerstandscapaciteit is toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico's te dekken.
Tabel 4.3: reserve aanvaardbare kosten RAV
De AZGZ heeft over 2022 een positief resultaat behaald van C 1.010.000,-. Met het bestuur is afgesproken dat de minimale omvang van het eigen vermogen 10% van de baten is. Voor 2022 komt dat uit op een benodigde reserve van C 3.007.000,-. De reserve bedraagt per eind 2022 C 2.631.000,-. Het percentage eigen vermogen ten opzichte van de baten komt uit op 9% ten opzichte van de minimale bestuurlijke norm van 10%. Dat de AZGZ hiermee de minimale norm van 10% van de baten niet haalt wordt vooral
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
29
4.1.2 Risico's
Ten opzichte van voorgaande rapportages over de risico's zijn dit jaar een
In tabel 4.5 is een samenvatting van de risico's met financiële omvang
aantal aanpassingen gedaan. Ten eerste zijn alle risico's waarvan de
opgenomen. Bij de bepaling van de noodzakelijke risicocapaciteit is
verwachtingswaarde 100% was, verwerkt in de begroting en niet langer
rekening gehouden met de weging van de verwachtingswaarde van de
opgenomen als een risico. Dit heeft er ook toe geleid dat de percentages
kans dat de risico's zich voordoen.
voor de verwachtingswaarde zijn aangepast naar 10, 30, 50, 70 en 90%. Daarnaast zijn alle risico's opnieuw beoordeeld en de waarde en de kans
Bedragen x C 1.000,-
Nieuwe wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico's Maatschappelijke risico's
Verwach tingswaarde afzonder lijke risico's
Noodzake lijke risico capaciteit VRGZ
2.750
790
Noodzake lijke risico capaciteit AZGZ
Noodzake lijke risico capaciteit C&R
dat ze zich voordoen daarop aangepast. Hierdoor zijn risico's verdwenen, bestaande risico's samengevoegd of juist uitgesplitst en nieuwe risico's toegevoegd. Er zijn geen risico's verdwenen op grond van ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering, wet- en regelgeving, maatschappij of economie.