Bijlage 01: Begroting 2024-2027
Tekst van het document
52
»
Zorgen voor een sterke informatiepositie en juridische kennis in onze gemeente en regio.
Zorg en Veiligheid Prioriteitl: Verwarde f kwetsbare personen in relatie tot veiligheid en openbare orde » Zoeken naar een oplossing in de mix van het gedwongen kader (bv Wet verplichte ggz, Wet zorg en dwang), bestuursrecht (bv bestemmingsplan, milieuwetgeving, Wet woonoverlast), strafrecht en civielrecht. » Start wijk ggz (vanuit sociaal domein) » Inzetten op bekend maken van handelingsperspectief van familie en omwonenden die zich zorgen maken of signalen hebben. » Creëren oplossingen voor het wonen van de groep kwetsbare inwoners. Prioriteit 2: Jeugd » In 2023 zijn er weinig excessen met jeugdgroepen geweest. De diverse partijen weten elkaar bij beginnende zorgen en overlast goed te vinden via het jeugdgroepenoverleg. » Weerbaar maken van jeugd en jeugd die richting het criminele circuit gaat al vroeg in beeld te hebben. Aftrap van het thema dmv de bijeenkomst 'Zicht' voor medewerkers van diverse organisaties. Een regionale werkgroep gaat daaropvolgend met een regionale aanpak Voorkomen van Criminaliteit aan de slag.
Natuurlijk is er ook veel aandacht voor de overige thema's binnen het werkgebied Zorg en Veiligheid. Deze vindt u terug in het lokale beleidsplan Veiligheid Beuningen 2023 2026. Fysieke veiligheid » Implementeren Toekomstbestendige Bevolkingszorg aan de hand van het implementatieplan. » Deelname aan regionale werkgroepen: planvorming, Adviesraad Adviseurs Crisisbeheersing, oefeningen. » Leveren en trainen personeel om crisisrollen in de regio in te vullen. » Lokale planvorming updaten. » Oefeningen voorbereiden, uitvoeren en volgen. » Stimuleren zelfredzaamheid bij inwoners door voorlichting en preventie (in samenwerking met regio-gemeenten en VRGZ) Handhaving Algemene Plaatselijke Verordening » Inzetten op informatiedeling en gedeelde verantwoordelijkheid inwoners. » Verstevigen van de interne samenwerking en verbinding van de teams. » Leveren van maatwerk. » Het herzien van de bestaande prioritering. Gemeentelijke Opvang Oekraïners » Zorg dragen voor een rustige leefomgeving en voortijdig signaleren van individuele problematiek door inzet locatiecoördinatoren in samenwerking met sociaal team en andere maatschappelijke partners.
53
» » » »
Verstrekken leefgeld voor mensen zonder eigen inkomsten (ook aan vluchtelingen in de particuliere opvang). Stimuleren van zelfredzaamheid bewoners door voorlichting, ondersteuning en taalonderwijs. Werken aan participatie en maatschappelijk draagvlak. Fysiek onderhoud van chalets en terrein en continuering van levering diensten.
Wat mag het kosten? Openbare orde en veiligheid Incl.reserve (bedragen x6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
2027
3
3
3
3
3
3
9.899
3.182
1.138
Regulering APV/Bijz.wetten
52
31
32
33
34
34
Veiligheidsbevorderende maatregelen
129 10.083
3.215
1.172
36
37
37
-14
-21
-21
-21
-21
-21
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
-1.511
-1.650
-1.735
-1.742
-1.750
-1.787
Rampenbestrijding
-6.655
-1.138
-1.138
Regulering APV/Bijz.wetten
-102
-179
-383
-400
-418
-437
Veiligheidsbevorderende maatregelen
-341
-297
-194
-199
-205
-211
Totaal lasten
-8.622
-3.285
-3.470
-2.363
-2.394
-2.456
Saldo
1.461
-69
-2.298
-2.327
-2.357
-2.419
Baten Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Rampenbestrijding
Totaal baten Lasten Brandbeheersing/preparatie
Beleidskaders Openbare orde en veiligheid In het Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023 - 2026 staan de prioriteiten en strategische thema's op het gebied van openbare orde en veiligheid voor onze gemeente.
Convenanten - Convenant regieteams Zorg en Veiligheid - Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC)-convenant - APV gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen, waaronder toezicht en handhaving Crisisbeheersing en brandweer In het Regionaal Beleidsplan 2024 - 2027 geeft de VRGZ richting aan de multidisciplinaire ambities voor de komende periode. Deze is in ontwikkeling.
54
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Verwijzingen Halt - aantal jongeren van 12 - 18 jaar per 1,000 jongeren
3,0
8,0
Winkeldiefstallen - aantal per 1.000 inwoners (voorlopig)
0,8
2,3
Gewelds- en seksuele misdrijven - aantal per 1.000 inwoners
1,5
4,6
Diefstallen uit woningen - aantal per 1.000 inwoners
1,1
1,4
Vernielingen en misdrijven in de openbare ruimte - aantal per 1.000 inwoners
3,0
6,0
Verbonden partijen » Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
55
7. Bestuur en algemene ondersteuning Programma inhoud Het Beuningse bestuur (bestaande uit raad commissies/college van B en W) en de ambtelijke organisatie maken onderdeel uit van het programma Bestuur en algemene ondersteuning. Ook het financiële beleid maakt onderdeel uit van dit programma. De gemeentelijke inkomsten zoals de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen zijn verwerkt in dit programma. In dit programma staan ook de personele en materiële overhead, zoals automatisering, gemeentehuis en de gemeentewerf, diverse stelposten, stortingen aan en onttrekkingen uit de reserves en de post onvoorzien voor onverwachte noodzakelijke (kleine) uitgaven.
Ambities en ontwikkelingen Bestuur De gemeenteraad van Beuningen blijft ook in de raadsperiode 2022-2026 werken aan het versterken van de drie belangrijke taken die de gemeenteraad heeft; de volksvertegenwoordigende, de kaderstellende en de controlerende rol. Het gemeentebestuur sluit aan op wat er in de omgeving is en gebeurt, in verbinding met inwoners, met de leefomgeving en met het bedrijfsleven. We werken met verbinding en vertrouwen als belangrijkste principes voor ons denken en vooral ook ons doen. Onze kernwaarden zijn: Verbinding, betrokkenheid en een mooi plekje. We blijven ons inzetten om de zichtbaarheid en toegankelijkheid van het gemeentebestuur te vergroten. We investeren in zorgvuldige en tijdige communicatie over onze activiteiten. Onze blik ligt buiten het gemeentehuis en we zijn dichtbij onze inwoners, bedrijven en andere partners. We staan we voor integer bestuur, respectvolle bejegening en een inclusieve benadering. We investeren in ontmoetingen. Algemene uitkering Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen om de uitgaven voor hun taken te financieren. Eén van de belangrijkste inkomstenbronnen voor gemeente Beuningen is de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. De huidige stand van de uitkering uit het gemeentefonds is berekend op basis van de laatst bekende gegevens en dat is de meicirculaire 2023.
De meicirculaire is gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. Deze circulaire informeert de gemeente over de omvang en verdeling van de algemene-, de integratie- en de decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor de jaren 2023 en verder. Meicirculaire 2023 Meerjarig, 2024 en verder, is het effect van de circulaire positief voor het begrotingsresultaat van de gemeente Beuningen. Hieronder ziet u de jaarlijkse stijging van de Algemene Uitkering (AU) vanaf 2023 ten opzichte van de laatste doorrekening (decembercirculaire 2022).
56
Gemeentefonds (in e +=voordeel/-=nadeel)
I
2023
2024
2025
2026
2027 lí 2028
Volgens decembercirculaire 2022 (excl. stelposten)
44.952.000 45.494.000 47.424.000 46.285.000 46.070.000
Volgens meicirculaire 20223 (excl. stelposten) Verschil (toename)
46.115.000 47.824.000 49.471.000 46.759.000 47.551.000 48.284.000* 1.163.000 2.330.000 2.047.000 474.000 1.481.000
* 2028, start nieuw begrotingsjaar Het overzicht laat een jaarlijkse toename zien van de algemene uitkering. In 2026 ziet u dat de toename een stuk verminderd ten opzichte van voorgaande jaren. Dit wordt ook wel de ‘ravijnperiode’ genoemd. Het kabinet heeft in het Regeerakkoord het accres van het gemeentefonds vanaf 2026 fors verlaagd ten opzichte van de jaren ervoor, met als reden dat er vanaf 2027 over te willen stappen naar een andere financieringssystematiek voor de gemeenten. De landelijke inschatting is dat het rijksbudget voor de gemeenten tot en met 2025 toereikend is. Cruciaal worden de laatste twee jaar van de meerjarenbegroting: 2026 en 2027. De raming van de daling van rijksinkomsten in 2026 (C 46.759.000) ten opzichte van 2025 (49.471.000) is voor Beuningen C 2.7 miljoen. Dit betekent ruim C 100 per inwoner dat we in 2026 minder gaan ontvangen ten opzichte van 2025. In deze raming van de daling zit ook het negatieve effect van de nieuwe verdeling per 2023 verdisconteerd. Van het herverdeeleffect wordt gemeente Beuningen gedeeltelijk gecompenseerd door een suppletie-uitkering nieuwe verdeling. Echter ongeveer C 600.000 structureel moet door de gemeente Beuningen zelf gedragen worden.
Nieuwe Financieringssystematiek In het coalitieakkoord is besloten om voor de wijziging in het financieringssystematiek, het accres vanaf 2027 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven (samen trap op en samen trap af). Voor 2027 en verder is het accres gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Het kabinet heeft besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Door de invoering van de nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet besloten aanvullend 1 miljard voor gemeente beschikbaar te stellen vanaf 2026. Dit betekent voor Beuningen ongeveer C 1.100.000. Deze bedragen voor 2026 en verder zijn verwerkt in bovenstaande tabel. Jeugdzorg In juni 2023 is Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelstel financieel houdbaar te maken voor de toekomst. Dit is nodig om ook voor de toekomst te kunnen blijven borgen dat de meest kwetsbare jongeren de zorg kunnen blijven krijgen die nodig is.
57
Gemeenten (VNG) en het Rijk hebben hiertoe afspraken gemaakt over het financiële kader tot 2028. Er blijven zorgen, voornamelijk over de zeer forse bezuinigingen die worden ingeboekt. Voor de jaren 2025 en 2026 gaat het om een besparing van 500 miljoen en vanaf 2027 structureel om 511 miljoen. In de meicirculaire 2023 zijn voor 2024 (G 1.654.000) en 2025 (G1.053.000) de middelen Jeugdzorg beschikbaar gesteld. Voor de jaren 2026 en verder zijn de middelen nog gereserveerd. Nu door vaststelling van de agenda worden de gereserveerde middelen waarschijnlijk bij de septembercirculaire 2023 toegevoegd aan de algemene uitkering. Voor de jaren 2026 en verder moet er rekening gehouden worden met de voorgenomen besparingen van het rijk. Stelposten Gemeentefonds (in 6 +=voordeel/-=nadeel) 2023 2024 2027 2025 2026 2028 Volgens meicirculaire 2023 46.115.000 47.824.000 49.471.000 46.759.000 47.551.000 48.284.000 (excl. stelpost) Stelpost Financieringssystematiek deel -87.000 BCF Stelpost extra rijksmiddelen 450.000 276.000 276.000 Jeugdzorg vanaf 2026 Totaal 46.115.000 47.824.000 49.471.000 47.209.000 47.740.000 48.560.000
Stelpost financieringssystematiek deel BCF Bij de septembercirculaire 2023, wordt van het structurele bedrag van 1 miljard nog een deel in het BTW-compensatiefonds (BCF) gestort. De schatting is dat hierdoor per saldo via de algemene uitkering G 924 miljoen beschikbaar blijft en G 76 miljoen aan het BTWcompensatiefonds wordt toegevoegd. De 1 miljard (G 1.130.000) is reeds toegevoegd aan de algemene uitkering. De kans is dus groot dat de 76 miljoen weer wordt onttrokken. Dit betekent voor gemeente Beuningen G 87.000. Vandaar dat deze als negatieve stelpost is opgenomen. Stelpost extra rijksmiddelen Jeugdzorg vanaf2026 De rijksbijdrage jeugdzorg voor 2024 en 2025 zijn toegevoegd aan de algemene uitkering. Voor 2026 wordt een stelpost van 10007o opgenomen. Voor 2027 en 2028 hanteren we voorlopig nog een stelpost van 7507o van het gemeentelijk aandeel.
58
Omschrijving
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
Baten
53.535
53.623
51.209
51.740
Lasten
-18.653
-19.542
-16.717
-15.232
Saldo programma excl reserves
34.882
34.081
34.492
36.508
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves
_________ 34.882_________ 34.081__________34.492_________ 36.508
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? De ontwikkelingen op het vlak van digitalisering gaan snel en zijn van grote invloed op de dienstverlening van onze gemeente. Informatiebeveiliging en Privacy spelen blijvend een belangrijke rol. Onze inwoners en ondernemers verwachten dat we snel en digitaal ondersteunen waar mogelijk. Tegelijkertijd helpen we hen die de digitale transformatie lastig vinden. Via de bibliotheek en bij stichting Perspectief is persoonlijke hulp beschikbaar. Daarnaast wijzen we inwoners op de ondersteuning die ook vanuit onze eigen organisatie mogelijk is. Dit is ook één van de uitgangspunten bij het herinrichten van het gemeentehuis. De digitale transformatie zorgt ervoor dat we anders kijken naar de manier waarop onze processen en de informatievoorziening binnen onze gemeente georganiseerd zijn. Om onze dienstverlening goed in te richten is het nodig dat we onze informatievoorziening op orde hebben en verder ontwikkelen. Dit heeft geleid tot het Digitaal Ontwikkel Programma 2021 2024 (DOP). Op landelijk niveau zijn de ontwikkelingen rond dienstverlening en informatievoorziening gebundeld in het actieprogramma NL DIGIbeter met vijf actielijnen: 1. We zorgen dat iedereen kan meedoen in de digitale wereld 2. We werken aan vernieuwing 3. We geven je regie over jouw eigen gegevens 4. We zorgen voor veilig en verstandig datagebruik 5.
We ontwikkelen een veilige digitale identiteit Diverse wetten, zoals de Wet Digitale Overheid, de Wet Open Overheid, de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer, maar ook de Single Digital Gateway en het Digitaal Stelsel Omgevingswet ondersteunen het realiseren van de beoogde doelstellingen. Wetten, die deels van kracht zijn en deels de komende jaren van kracht worden.
59
In het Digitaal Ontwikkel Programma kijken we niet alleen naar informatievoorziening en dienstverlening maar ook naar informatiebeveiliging en privacy. Een onderwerp dat om extra aandacht vraagt, zeker ook gezien de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek Informatiebeveiliging en Privacybescherming. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt er uitvoerig op onderdelen ingegaan. Herinrichting raadzaal Omdat de inrichting van de raadzaal en de aanwezige audiovisuele voorzieningen niet meer up-tot-date zijn, moeten we hier een upgrade aan geven. De nieuw ingerichte raadzaal en de aangrenzende ruimten moeten ook voor de toekomst multifunctioneel inzetbaar zijn. Dit betekent dat de ruimte over goede audiovisuele voorzieningen beschikt. Ook is het dan mogelijk om hybride te vergaderen. Participatiebeleid In 2023 is de visienota ‘Ruimte om mee te doen’ verder geconcretiseerd. De kaders en werkwijze die met alle betrokkenen samen zijn opgesteld, vormen een helder en eenduidig houvast voor inwoners, raad, college en organisatie. Een zorgvuldig en transparant proces staat centraal. Of het nu gaat om inwonersinitiatieven, overheidsinitiatieven of inwonersparticipatie. Gemeentehuis van de toekomst De noodzaak om een (ver)nieuw(d) gemeentehuis te ontwikkelen is, vanuit goed werkgeverschap, groot. Het huidige gemeentehuis is erg gedateerd en is arbo-technisch sterk achterhaald.
Daarom wordt er in 2024 een onderzoek gedaan om naar de toekomst van het gemeentehuis te kijken. Een gemeentehuis dat ook past bij de ontwikkelingen in de samenleving, de dienstverlening die onze inwoners van de gemeente mogen verwachten en het hybride werken (concept Huis van de gemeente). Streven is te komen tot een modern kantoor dat tevens voldoet aan de hedendaagse (arbotechnisch) wensen en eisen. Daarnaast streven we naar een energieneutraal gebouw in 2030. Wat gaan we daarvoor doen? Herinrichting raadzaal Er is een programma van eisen opgesteld om tot een toekomstbestendige inrichting te komen. We hebben een voorstel voor herinrichting. Er is een voorontwerp van hoe de raadzaal eruit komt te zien. Eind september 2023 wordt het ontwerp toegelicht aan de werkgroep. De uitvoering van dit project is gepland 2024. Participatiebeleid In 2024 worden dit beleid en de werkwijze extern en intern gecommuniceerd en geïmplementeerd in de werkprocessen. Er komt één aanspreekpunt voor inwonersinitiatieven en inwonersparticipatie en we richten een participatieplatform in. Gemeentehuis van de toekomst Er wordt onderzoek gedaan naar de noodzakelijke en gewenste behoefte zodat een verantwoorde keuze gemaakt kan worden.
60
Wat voor een gemeentehuis moet dat worden? Wat is onze ambitie? Waar moet het gebouw aan voldoen? Willen we andere partijen gebruik laten maken? Etc. Maar ook wat gaat het kosten. Op basis van het onderzoeksresultaat kan een keuze gemaakt worden.
61
Wat mag het kosten? Bestuur algemene ondersteuning Incl.res. (bedragen x 6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Baten Raad en commissies Burgemeester en wethouders
228
Directie ^ algemeen)
462
554
554
462
462
462
Overhead (P&O)
1
1
1
1
1
1
Overhead (gemeentehuis)
6
6
6
6
6
6
Overhead (gemeentewerf)
15
15
15
15
15
15
Leges burgerzaken
424
448
466
484
503
503
Salarissen (ambtelijke org.)
241
84
20
Algemene Uitkering
45.260
45.397
47.824
49.471
47.209
47.740
Bijzondere baten en lasten
1.274
191
191
191
20
20
Lokale heffing/invordering
24
25
25
25
25
25
2.969
4.431
4.376
2.968
2.968
2.968
257
273
51.160
51.425
53.535
53.623
51.209
51.740
-350
-357
-359
-376
-394
-413
-1.079
-1.020
-997
-970
-1.001
-1.034
Directie ^ algemeen)
399
567
396
416
437
459
Overhead (financiën)
-93
-91
-91
-91
-91
-91
Overhead (P&O)
-761
-957
-947
-935
-915
-915
Overhead (O.R.)
-208
-260
-227
-247
-260
-305
Overhead (overig)
-13
-8
-8
-8
-8
-8
Overhead (automatisering)
-2.185
-2.799
-2.635
-2.387
-2.410
-2.418
Overhead (gemeentehuis)
-494
-693
-697
-725
-1.001
-937
Overhead (gemeentewerf)
-163
-271
-401
-409
-419
-431
Overhead (representatie)
-57
-57
-38
-38
-38
-38
Overhead (voorlichting)
-281
-363
-128
-128
-128
-128
Overhead (rechtsdingen/jurid. bijstand)
-201
-198
-103
-103
-103
-103
Burgerzaken
-658
-823
-464
-487
-511
-536
Verkiezingen
-132
-101
-88
-89
-90
-91
Huisnummering
-4
-6
-1
-1
-1
-1
Leges burgerzaken
-126
-156
-163
-170
-178
-178
Bestuurlijke samenwerking
-311
-372
-392
-392
-392
-392
Belastingen RESERVERINGEN PROGRAMMA 7 Totaal baten Lasten Raad en commissies Burgemeester en wethouders
57
62
Griffie / rekenkamer
-341
-327
-390
-364
-379
-394
Salarissen (ambtelijke org.)
-4.756
-5.725
-6.037
-6.201
-6.464
-6.710
Bijzondere baten en lasten
37 -75
-75
-75
-75
-75
-742
-764
-534
-534
-534
-9.331
681
-27
-2.164
2.334
3.032
Kapitaallasten
-158
-5
358
-97
-1.128
-25
Belastingen
-2.969
-4.431
-4.376
-2.968
-2.968
-2.968
Totaal lasten
-24.733
-18.587
-18.653
-19.542
-16.717
-15.232
Saldo
26.427
32.838
34.882
34.081
34.492
36.508
Onvoorzien Lokale heffing/invordering
-520
Vennootschapsbelasting
20
Resultaat v/d rekening baten en lasten
Beleidskaders Algemene uitkering - diverse circulaires Indicatoren Beuningen Nederland
Verplichte indicatoren Formatie - aantal fte per 1.000 inwoners
5,97
n.v.t.
Bezetting - fte per 1.000 inwoners
4,80
n.v.t.
914,00
n.v.t.
5/
n.v.t.
16/
n.v.t.
Functiemenging - verhouding tussen banen en woningen
44,6/
53,80
Vestiging (van bedrijven) - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
151,40
174,10
Apparaatskosten - kosten per inwoner in C Externe inhuur - kosten inhuur als /o van totale loonsom + totale kosten inhuur Overhead - /o van totale lasten (excl toevoegingen aan reserves)
Verbonden partijen » Munitax » Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
63
8. Onroerende zaakbelasting Programma inhoud Als gemeente brengen we bij inwoners onroerende zaakbelasting (ozb) in rekening. De ozb is onderverdeeld naar eigenaarsbelasting (over woningen en niet-woningen) en gebruikersbelasting (over niet-woningen). De taxatie voor belastingjaar 2024 vindt plaats op basis van de BAG-oppervlakte van een pand. De inkomsten gelden als algemene dekking voor de begroting. Ambities en ontwikkelingen We verhogen de ozb met 907o in 2024. (bedragen x 6 1.000,-; + = voordeel, nadeel) Baten Lasten
Saldo programma excl reserves
Begroting 2024
Begroting
Begroting
2025
2026
Begroting 2027
8.685 0
8.946 0
9.214 0
9.490 0
8.685
8.946
9.214
9.490
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves
________8.685________8.946________9.214________9.490
64
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? We willen de ozb-tarieven afstemmen op ons ambitieniveau. Wat gaan we daarvoor doen? We indexeren de opbrengst voor 2024 met 90Zo. Munitax voert jaarlijks de herwaardering uit van de Wet WOZ. De tarieven worden gecorrigeerd voor deze herwaardering. Wat mag het kosten? Onroerende zaakbelasting Incl.reserves (bedragen x 6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Baten OZB-gebruikers
1.251
1.309
1.390
1.431
1.474
1.519
OZB-eigenaren
6.403
6.720
7.295
7.514
7.740
7.972
Totaal baten
7.654
8.029
8.685
8.946
9.214
9.490
7.654
8.029
8.685
8.946
9.214
9.490
Lasten Totaal lasten Saldo
Beleidskaders Verordening onroerendezaakbelastingen 2024. Indicatoren
Beuningen Nederland 377.000 369.000
Verplichte indicatoren Gemiddelde WOZ-waarde - in 0 Verbonden partijen » Belastingsamenwerking Munitax
Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
65
9. Overige eigen middelen Programma inhoud Onder dit programma vallen de uitgaven op het gebied van economie, recreatie en toerisme. Ook wordt hier ingegaan op de gebiedsontwikkeling Het Broek. Uitgaven daarvoor vallen grotendeels onder de programma's 4 en 5. Regionale activiteiten en projecten binnen de Groene Metropoolregio vallen onder programma 7. Naast de onroerende zaakbelasting (zie programma 8) int de gemeente Beuningen ook andere belastingen, waaronder toeristen-, forensen- en hondenbelasting. In het centrum van Beuningen innen we reclamebelasting bij gebruikers van panden. Opbrengsten van deze reclamebelasting keren wij uit aan de stichting Centrum Management Beuningen. De grondexploitaties, waarvoor de gemeenteraad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatie begroting heeft vastgesteld, vallen ook onder dit programma. Lening(en) aan nutsbedrijven en geldleningen/uitzettingen met een looptijd langer dan 1 jaar zijn ook in dit programma verantwoord.
Ambities en ontwikkelingen We streven naar een sterke, toekomstbestendige, lokale economie. Bedrijven zorgen voor werkgelegenheid, een goed voorzieningenniveau en voor ondersteuning van verenigingen, evenementen en activiteiten. Voor het centrum van Beuningen geldt ook dat winkel- en horecavoorzieningen bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het gebied om te verblijven en te ontmoeten. Onze kernambitie op het gebied van recreatie en toerisme is: “de ontwikkeling van een vitale recreatief-toeristische sector, met behoud van landschappelijke en cultuurhistorische waarden, versterking van de economische kwaliteit en werkgelegenheid, én passend bij het karakter van Beuningen als woongemeente” (verwoord in de Visie Toerisme en Recreatie, vastgesteld door de raad in 2021). Kortom, de ontwikkeling van de lokale economie, het toerisme en de recreatie moeten bijdragen aan het welzijn en welbevinden van de inwoners.
66
(bedragen x 6 1.000,-; * = voordeel, nadeel) Baten Lasten
Saldo programma excl reserves
Begroting 2024
Begroting
Begroting
2025
2026
Begroting 2027
3.788 -4.230
3.760 -3.925
3.027 -3.001
3.011 -3.245
-442
-165
25
-234
566
566
-1.008
-731
25
-234
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Wij zetten in op: » Passende werkgelegenheid voor alle groepen in de beroepsbevolking; » Voldoende ruimte voor bedrijven op toekomstbestendige bedrijventerreinen. » Een goed voorzieningenniveau in alle kernen. Het centrum van Beuningen als aantrekkelijke plek om te ontmoeten en te verblijven, de 'huiskamer' voor inwoners en bezoekers. » Behoud en versterking van toeristisch-recreatieve voorzieningen en (bewegwijzerde) wandel- en fietsroutes, passend bij de aard en schaal van gemeente Beuningen. Voor het gebied Het Broek (waaronder recreatiegebied de Groene Heuvels) zetten we in op verbreding en verdieping van het aanbod intensieve en extensieve dag- en verblijfsrecreatie.
Wat gaan we daarvoor doen?
»
»
De arbeidsmarkt werkt op (boven)regionaal niveau. Daarom richt onze inzet ook op dat schaalniveau: met de gemeenten in de Groene Metropoolregio werken we samen aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. De inspanningen zijn vastgelegd in de human capital agenda en -akkoord (opgave productieve regio). De projecten richten zich op 3 speerpunten: o leven lang ontwikkelen voor iedereen o aantrekken en behouden van talent o activeren van onbenut arbeidspotentieel Op bedrijventerrein Schoenaker starten we in 2024 met het project voor realisatie van een vrijliggend/aanliggend fietspad langs de Goudwerf. Hiermee worden vrachtverkeer en 67
»
»
»
»
autoverkeer gescheiden van het langzame verkeer. Dit komt de verkeersveiligheid ten goede. Op bedrijventerrein De Sluis werken we met de bedrijvenvereniging TPN West en gemeente Nijmegen samen in de Green Deal TPN West. De samenwerking richt zich op de speerpunten energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. We dragen onder andere bij aan het proces om te komen tot een smart energy hub. In zo'n hub staan verschillende energienetwerken met elkaar in verbinding, zodat uitwisseling, conversie en opslag van energie mogelijk is. Vraag en aanbod van energie kan zo efficiënt worden ingezet. We stellen een Ontwikkelvisie Bedrijventerrein op. Daarin werken wij plannen uit voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijfskavels in de toekomst, en voor het toekomstbestendig houden van de bestaande bedrijventerreinen Schoenaker en De Sluis (als deelgebied van TPN West). Het centrummanagement vervult een belangrijke spilfunctie in de versterking van Beuningen-centrum als aantrekkelijke plek om te verblijven en te ontmoeten. Zij organiseert activiteiten en evenementen, verzorgt mede de aankleding van het centrum (hanging baskets, feestverlichting) en doet promotie aan inwoners en bezoekers. Daarnaast bevordert het centrummanagement de samenwerking tussen ondernemers onderling, en met vastgoedpartijen en andere organisaties.
Naast de uitkering uit het ondernemersfonds (op basis van door ondernemers opgebrachte reclamebelasting), blijven wij het centrummanagement structureel ondersteunen met een jaarsubsidie. Wij hebben een meerjaren-investeringsprogramma 2023-2028 voor de gebiedsontwikkeling Het Broek opgesteld. Met dit programma geven wij aan welke investeringen we gaan doen in het gebied rondom de Groene Heuvels. De investeringen zijn gericht op de speerpunten: o versterken groen en biodiversiteit (zie programma 4) o verbeteren infrastructuur en belastbaarheid van wegen (programma 5) o verbeteren verkeersveiligheid voor (recreatief) fietsverkeer (programma 5) o versterking van het recreatieve wandel- en fietsnetwerk (programma 9).
68
Wat mag het kosten? Overige eigen middelen Incl.reserves (bedragen x6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Baten Markten en standplaatsen
1
7
7
7
8
8
Overige handel en ambacht
61
45
45
45
45
45
Lening nutsbedrijven
28
Bouwgrondexploitatie
8.071
222
3.019
2.977
2.229
2.197
Beleggingen
75
81
81
81
81
81
Geldleningen/uitzetting ^1 jaar
35
42
36
31
26
26
Forensenbelasting
53
20
20
21
21
22
Toeristenbelasting
119
220
271
280
289
296
Hondenbelasting
262
265
247
255
262
270
Reclamebelasting
54
56
62
63
65
67
RESERVERINGEN PROGRAMMA 9
325 9.085
957
3.788
3.760
3.027
3.011
Lasten Markten en standplaatsen
-23
-38
-30
-30
-30
-30
Overige handel en ambacht
-191
-209
-199
-164
-167
-419
-400
-382
-308
-310
-113
-115
-8.282
-504
-3.671
-3.398
-2.670
-2.659
Beleggingen
-8
-8
-8
-8
-8
-8
Geldleningen/uitzetting ^1 jaar
-32
-32
-14
-14
-14
-14
RESERVERINGEN PROGRAMMA 9
-1.366
-1.366
-566
-566
Totaal lasten
-10.310
-2.538
-4.796
-4.491
-3.001
-3.245
-1.225
-1.581
-1.008
-731
25
-234
Totaal baten
Lening nutsbedrijven Energiebeheer Bouwgrondexploitatie
Saldo
-8
Beleidskaders » Financiële verordening gemeente Beuningen 2017 » Nota reserves en voorzieningen (2016) » Belastingverordeningen » Nota Grondbeleid » Uitvoeringsagenda economie 2021-2023 (actualisatie volgt) » Visie Recreatie en Toerisme 2021 » Omgevingsprogramma Recreatie en Toerisme buitengebieden 2021
69
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
n.v.t.
Verbonden partijen Niet van toepassing.
70
Paragrafen Lokale heffingen Inleiding De paragraaf Lokale heffingen geeft inzicht in: » het beleid voor de lokale heffingen » een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen » een overzicht van de geraamde inkomsten » de mate van kostendekkendheid van heffingen en leges » een aanduiding van de lokale lastendruk » een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid
De raad heeft veel vrijheid bij het vaststellen van belastingtarieven. Bij retributies mogen de geraamde inkomsten echter niet hoger zijn dan de geraamde uitgaven voor de betreffende dienst. Winst maken is niet toegestaan. Bij sommige diensten zoals een uittreksel van de burgerlijke stand of het behandelen van naturalisatieverzoeken gelden landelijke, wettelijke tarieven. In een aantal andere gevallen, zoals bij de afgifte van paspoorten en rijbewijzen, gelden maximumtarieven. Volgens nieuwe richtlijnen van BBV moeten we de overhead in de begroting apart in beeld brengen. Dit betekent dat in de diverse kostenoverzichten de overhead apart staat vermeld. Beleid In de vergadering van 19 december 2023 stelt de raad de tarieven vast voor de belastingen en de overige heffingen voor 2024. In deze paragraaf beschrijven we de uitgangspunten per heffing en de ontwikkeling van het tarief naar 2024. Omdat in elke verordening verschillende tarieven en maatstaven van heffing zijn opgenomen verwijzen we voor de hoogte van het tarief naar de verordening zelf. Onroerende zaakbelasting Over de onroerende zaken binnen onze gemeente heffen wij directe belastingen. In het geval van niet-woningen is dit een gebruikersheffing en een eigenaarsbelasting. Bij onroerende zaken die als woning dienen heffen wij alleen eigenarenbelasting. De tarieven voor 2024 worden met 90Zo geïndexeerd.
We corrigeren deze stijging voor de ontwikkeling van de WOZwaarde. Hondenbelasting De hondenbelasting is een algemene belasting en komt ten goede aan de algemene middelen. De tarieven voor 2024 worden met 307o geïndexeerd. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een directe belasting voor verblijf met overnachting in onder meer hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeeronderkomens, en niet-beroepsmatig verhuurde ruimten. Het tarief wordt verhoogd naar 2,00 euro
71
Reclamebelasting Sinds 2013 is de reclamebelasting van kracht in het centrum van Beuningen. Hierdoor komt budget beschikbaar om het ondernemersfonds te subsidiëren. Het fonds heeft het doel om de attractiviteit van het winkelcentrum te verbeteren. De tarieven voor 2024 worden met 30Zo geïndexeerd. Forensenbelasting De forensenbelasting laat mensen die relatief veel in een gemeente verblijven , maar geen ingezetene zijn, meebetalen aan de voorzieningen in die gemeente. Personen die, zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, meer dan negentig dagen per jaar een gemeubileerde woningen tot hun beschikking hebben betalen forensenbelasting. De tarieven voor 2024 worden met 307o geïndexeerd ten opzichte van 2023. Reinigingsheffing (afvalstoffenheffing en reinigingsrecht) De afvalstoffenheffing moet de kosten dekken van de inzameling en verwerking van huishoudelijk en bedrijfsafval. Hier is sprake van een wettelijke verplichting. Uitgangspunt voor het tarief is dat we burgers en bedrijven de lasten laten betalen voor de inzameling van het afval. Het tarief voor 2024 blijft ongewijzigd ten opzichte van 2023. Rioolheffing De rioolheffing moet de kosten dekken die verbonden zijn aan de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater en de zuivering van huishoudelijk afvalwater.
Omdat de rioolheffing tegenwoordig meer een middel is voor kostenverhaal van de totale waterhuishouding van een gemeente, hadden we het voornemen om in 2023 het aantal belastingplichtigen uit te breiden en te komen met een nieuwe verordening. Omdat we enkele problemen voorzagen in de uitvoering hebben we de overgang naar een nieuwe verordening uitgesteld. Ook op landelijk niveau wordt nu, onder andere door de VNG, nagedacht hoe een dergelijke nieuwe verordening uitvoerbaar is. Het tarief voor 2024 blijft ongewijzigd ten opzichte van 2023. Lijkbezorgingsrechten Hieronder vallen de rechten voor het gebruik van een begraafplaats en voor het verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De tarieven voor 2024 worden met 307o geïndexeerd. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de wekelijkse warenmarkt in de kern van Beuningen heffen we een recht. De tarieven voor 2024 worden met 307o geïndexeerd. Leges Voor de verschillende diensten uit de legesverordeningen heffen we leges. Deze indexeren we voor 2024 met 307o. De tarieven mogen gezamenlijk maximaal 10007o kostendekkend zijn. Titel 2 van de verordening wordt, in het kader van de Omgevingswet en de wet kwaliteitsborging voor de bouw (WKB), herschreven. Voor de nieuwe tarieven wordt een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd in de laatste vergadering van 2023.
72
Geraamde inkomsten Het belastinggebied van gemeenten is begrensd. De Gemeentewet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. Daarnaast kan een gemeente bij wet bevoegdheid krijgen om een bepaalde belasting in te voeren zoals de afvalstoffenheffing. Deze wordt geheven op grond van de bepalingen in de Wet milieubeheer. Geraamde baten (x 61.000) Soort heffing Belastingen Onroerende zaakbelasting: eigenaren niet-woningen Onroerende zaakbelasting: gebruikers Onroerende zaakbelasting: eigenaren woningen Hondenbelasting Toeristenbelasting Reclamebelasting Forensenbelasting Overige heffingen Afvalstoffenheffing Reinigingsrecht Rioolbelasting eigenaar (woningen) Rioolbelasting gebruiker (woningen)
Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Leges Totaal
2023
2024
2025
2026
2027
Programma 8
1.894
2.064
2.126
2.190
2.256
8 8
1.275 4.799
1.390 5.230
1.431 5.388
1.474 5.549
1.519 5.716
9 9 9 9
240 295 60 20
247 271 61 20
255 280 63 21
262 289 65 21
270 296 67 22
5 5 5 5 4 9 2,4,5,6,9
2.225 31 2.288 485 51 4 977 14.643
2.151 43 2.303 488 52 4 1.241 15.565
2.151 43 2.319 492 54 4 1.278 15.905
2.151 43 2.335 495 56 5 1.317 16.252
2.151 43 2.350 498 57 5 1.356 16.606
Kostendekkendheid Hieronder volgt een overzicht van de opbouw van de baten en lasten en de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn. We volgen hierbij de beleidsuitgangspunten die zijn vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Beuningen 2020 (art. 212 GW). Ook wordt de handreiking kostenonderbouwing paragraaf lokale heffingen VNG van 29 juli 2016 als maatstaf gebruikt voor de berekening.
Voor de kostenonderbouwing van de leges is geen rekening gehouden met de gedeeltelijke invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB). De invoering van de WKB per 1 januari geldt alleen voor nieuwbouw en niet voor verbouwingen. Het besluit voor de gedeeltelijke invoering is te laat genomen. In de begroting is daarom geen rekening gehouden met dit feit.
73
Afvalstoffen heffing
x ei.ooo Kosten taakveld incl. rente
Rioolheffing
Grafrechten
1.611
2.388
59
-
-
-
Netto kosten taakveld
1.611
2.388
59
Overhead (incl. rente)
210
228
16
BTW
373
175
-
Totaal toe te rekenen kosten
2.194
2.791
75
Opbrengst heffingen
2.194
2.791
51
Dekking
1007
1007
6807o
inkomsten taakvelden excl. heffingen
kosten
Leges
opbrengsten
kostendekking
Kostendekking Titel 1
720
612
857
Kostendekking Titel 2
1.241
809
657
Kostendekking Titel 3
70
47
677
2.031
1.468
727
Kostendekking totale tarieventabel
Lokale woonlastendruk De vergelijkingen betreffen 2023, het laatste jaar waarvan de gegevens van alle gemeenten beschikbaar zijn. De tarieven en lastendruk liggen iets boven het gemiddelde van de ons omringende gemeenten. ozb-tarief totaal woonlasten inzameling afval rioolheffing Gemeente eigenaar 1-pers. meerpers. 1-pers. meerpers. woning 1-pers. meerpers. tarief 2023 Beuningen
180,66
190,62
223,00
223,00
0,111000
882,76
892,72
Berg en Dal
227,42
325,24
204,00
273,00
0,078000
755,66
922,48
Druten
154,70
221,50
245,00
245,00
0,100600
799,46
866,26
Heumen
160,77
229,70
163,35
163,35
0,124900
887,67
956,60
Nijmegen
17,57
35,14
217,47
217,47
0,172200
1.040,38
1.057,95
Wijchen
213,18
248,36
206,62
206,62
0,099800
827,32
862,50
Bedragen in C; Bron Coelo: Atlas Gemeenten 2023
Kwijtscheldingen Kwijtscheldingsbeleid Voor personen met een minimuminkomen is gehele of gedeeltelijke kwijtschelding mogelijk van: » de onroerendezaakbelasting » de rioolrechten » de afvalstoffenheffing (alleen het vast recht) » de hondenbelasting, uitsluitend voor de eerste hond 74
Van alle niet genoemde belastingsoorten, zoals leges, verlenen we geen kwijtschelding. Inwoners met de laagste inkomens kunnen voor kwijtschelding in aanmerking komen. Het verlenen van kwijtschelding is aan wettelijke regels gebonden. Hoofdregel is dat de gemeente het kwijtscheldingsbeleid van de Rijksoverheid volgt, zoals geregeld in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Strenger toepassen van deze regels is toegestaan, ruimhartiger toepassen niet. We passen de kwijtscheldingsnorm voor 10007o toe volgens de leidraad invordering. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van automatische kwijtscheldingen. x ei.ooo
2023 2024 2025 2026 2027
Onroendezaakbelasting
-3
-3
-3
-3
-3
Rioolrecht
-23
-23
-23
-23
-23
Afvalstoffenheffing
-97
-97
-97
-97
-97
Hondenbelasting
-9
-9
-9
-9
-9
-132
-132
-132
-132
-132
Totaal
75
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Voor een gezonde financiële positie moet de gemeente over voldoende weerstandsvermogen beschikken. Dit houdt in dat de gemeente over voldoende capaciteit beschikt om de financiële risico’s op te kunnen vangen die niet zijn afgedekt. De gemeente wil ook voorkomen dat iedere onvoorziene, financiële tegenvaller direct dwingt tot bezuinigen of dat er juist een onnodig hoge financiële buffer wordt aangehouden.
Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de verhouding tussen twee componenten, het benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het beleid rondom het weerstandsvermogen is erop gericht om de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit ten minste 1,40 te laten zijn. Dit wil zeggen dat de beschikbare weerstandscapaciteit (de teller) minstens gelijk is aan de benodigde weerstandscapaciteit (de noemer). Oftewel dat er genoeg middelen (beschikbare weerstandscapaciteit) aanwezig zijn om de risico’s (benodigde weerstandscapaciteit) op te vangen. Inzicht in het weerstandsvermogen is belangrijk om de continuïteit van de organisatie te kunnen garanderen. In deze paragraaf geven we ook inzicht in de financiële positie van de gemeente met de financiële kengetallen.
Weerstandsvermogen De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit -------------------------------------Benodigde weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Om te komen tot de benodigde weerstandscapaciteit wordt bij de begroting en de jaarstukken geïnventariseerd welke grote financiële risico’s de gemeente loopt of zich hebben voorgedaan, waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn getroffen en geen verzekering is afgesloten. Op basis hiervan wordt de benodigde weerstandscapaciteit bepaald.
De beschikbare weerstandscapaciteit zijn de middelen en mogelijkheden waarover we direct (kunnen) beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Reserves maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit. De algemene reserve is vrij aanwendbaar voor nieuw beleid (of het opvangen van tegenvallers in het jaarresultaat). Bestemmingsreserves zijn daarentegen reserves waar de raad een bepaalde bestemming aan
76
heeft gegeven. Bij een bestemmingsreserve is weliswaar sprake van een vastgelegde toekomstige onttrekking, maar er bestaat op dat moment nog geen verplichting. De raad heeft dan ook alle mogelijkheid om de bestemming van deze reserves te wijzigen. Bij bepaling van de weerstandscapaciteit is evenals voorgaande jaren de algemene reserve als vrij beschikbaar meegerekend. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Reserves - Algemene reserve C 11.774.000 2. Onbenutte belastingcapaciteit C________ 0 Totaal C 11.774.000 Het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit is de algemene reserve inclusief het resultaat over jaar. Bestemmingsreserves zijn niet meegerekend omdat ook in de nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 als basis de hiervoor genoemde criteria zijn gehanteerd. Uitkomst was om een wenselijk minimum niveau van 1400Zo van de aanwezige risico's aan te houden (ratio 1,4). Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. We waarderen en beoordelen de geïnventariseerde risico’s. Het waarderen van risico’s gebeurt door een score toe te kennen aan de kans van optreden van een risico en een score aan de financiële gevolgen.
We beoordelen de risico’s worden in eerste instantie in de maximale vorm. Vervolgens maken we per risico een inschatting van de verwachting, in een bedrag, dat het risico zich voordoet. We hebben alle risico’s opnieuw tegen het licht gehouden en waar nodig verwijderd of gewijzigd.
Risico's kunnen aanzienlijk veranderen in de tijd naarmate er een grote wisselvalligheid is in ('Rijks) beleid, prijzenen lonen maar ook sterk afnemen als er nieuwe beheersingsmaatregelen worden ingezet in de gemeente waardoor risico's kleiner worden. Het totaal van de maximale financiële gevolgen van de risico’s is circa C 11.774.000 (structurele risico’s x factor 1,5 plus maximale incidentele risico's). Het totaal van de gekwantificeerde financiële risico’s is C 6.840.000. Zie paragraaf 3.2.5 risicokaart. Wanneer we de geïnventariseerde risico’s hebben verwerkt in de risicotabel ontstaat het volgende beeld (van de in totaal 40 beschreven risico’s). De nummers in de risicokaart komen overeen met de aantallen risico’s in het betreffende vak van de risicotabel. Daarmee is direct inzichtelijk hoe de risico’s zich verhouden. Afhankelijk van waar een risico zich op de kaart bevindt, zijn verschillende beheersmaatregelen noodzakelijk.
77
Kans 1:
Kans 2:
Kans 3:
Kans 4:
Kans 5:
Gevolgklasse
2 i0y0
ir/o - 3oy0
31% - 50%
51% - 70%
71% - 90%
Klasse 5 ^ 500.000
1
2
3
0
0
Klasse 4 ^ 250.000 20 500.000
3
4
6
0
0
Klasse 3 ^ 100.000 20 250.000
4
1
3
0
0
Klasse 2 ^ 25.000 20 100.000
5
6
2
0
0
0
0
0
0
0
Klasse 1 20 25.000
Ratio weerstandsvermogen De gemeenteraad heeft de gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen bij het vaststellen van de nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2021 vastgesteld op 1,4.
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 - 2,0
Ruim voldoende
C
1,0- 1,4
Voldoende
D E
0,6 - 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
o
Ratio
00
Waardering
O
Voor onze gemeente betekent dit op basis van huidige inschattingen een ratio van C 11.774.000 / C6.840.000 = 1,7. Dit is ruim voldoende (zie onderstaande in risicomanagement gebruikte normeringstabel). De ratio is verbeterd t.o.v. de begroting 2023 door getroffen beheersingsmaatregelen binnen de organisatie waardoor risico's lager ingeschat kunnen worden.
78
Matig
Financiële kengetallen Wettelijk voorgeschreven kengetallen: onderstaand worden de financiële kengetallen weergegeven die op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording moeten worden vermeld in deze paragraaf. Deze kengetallen hebben allen betrekking op de financiële positie waaronder inzicht in ruimte om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Ook geven ze inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid van onze gemeente. Hieronder in tabelvorm de kengetallen inclusief toelichting. Verloop van de kengetallen Gemeente Beuningen
Gemiddeld Gelderland *
Kengetallen
1. Netto schuldquote
a. zonder correctie doorgeleende gelden.
Rek ening 2022
Be Meer Meer Meer Meer groting jaren be jaren be jaren be jaren be 2023 groting groting groting groting 2024 2025 2026 2027
647
517
747
497
667
1207
1197
577
457
687
457
627
1157
1157
2. Solvabiliteitsratio
3170
13,87
15,17
297
247
197
187
3. Grondexploitatie
77.
237
197
157
117
97
67
4. Structurele exploitatieruimte
1,57o
1,97
-0,77
0,47
2,17
-2,87
-3,87
5. Belastingcapaciteit
1007
1037
997
997
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
b. met correctie doorgeleende gelden.
*Normen Kengetallen kerncijfers Provincie Gelderland begroot 2023 Kengetallen
Normen Provincie Gelderland
Voldoende
Matig
Onvoldoende
< 907
90 - 1307
> 1307
< 907
90 - 1307
> 1307
2. Solvabiliteitsratio
> 507
20 - 507
c 207
3. Grondexploitatie
< 207
20 - 357
> 357
4. Structurele exploitatieruimte
> 07
07
c 07
5. Belastingcapaciteit
< 957
95 - 1057
> 1057
1. Netto schuldquote
a. zonder correctie doorgeleende gelden b. met correctie doorgeleende gelden
Netto schuldquote (gecorrigeerd) De netto schuldquote is de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. In het verlengde hiervan kennen we ook de zogenoemde “Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen”. Bij deze specifieke quote kijken we naar het effect van door de gemeente verstrekte leningen op de schuldenlast van de gemeente. De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 007o en 9007o. Bij een
79
hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog (oranje). Als de netto schuldquote boven de 1300Zo uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone (rood). De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Onze netto schuldquote neemt af door de reguliere aflossingen van de schulden. Door toekomstige investeringen is duidelijk waarneembaar dat ook de quote sterk negatief beïnvloed wordt maar wel 'matig' blijft. Solvabiliteitsratio Dit is de mate waarin een gemeente met eigen middelen aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. We drukken dit uit in het percentage eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsratio is de laatste jaren verbeterd en zal de komende jaren door toename van de schulden verslechteren. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale gemeentelijke baten. De boekwaarde van de voorraden grond moeten we meerjarig terugverdienen bij de verkoop. De gronden staan tegen een actuele waarde op de balans. Hoe hoger het percentage, hoe groter het risico dat we de waarde van de grond niet kunnen terugverdienen. Het kengetal grondexploitatie daalt de komende jaren volgens de normen van de Provincie Gelderland richting ‘voldoende’.
De daling komt voornamelijk door de stijging in de totale gemeentelijke baten. Ook de verkoop en uitvoering van projecten zorgt voor een daling. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De belangrijkste structurele baten zijn de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende-zaakbelasting (Ozb). Dit kengetal geeft het verschil tussen de structurele baten en lasten ten opzichte van de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om structurele tegenvallers op te vangen. De structurele exploitatieruimte is voor de komende jaren positief maar gaat negatief van het jaar 2026. Dat betekent dat we structureel minder ontvangen dan we uitgeven. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft weer hoe de lokale lastendruk in de gemeente Beuningen zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. Het geeft hiermee een indicatie van de ruimte om extra inkomsten uit belastingen te genereren. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden van de gemeente in enig jaar te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorafgaande jaar en uit te drukken in een percentage.
Onderstaande tabel geeft een beeld van de ontwikkeling van de belastingcapaciteit. De gemeentelijke woonlasten voor een meerpersoonshuishouden zullen op grond van de voorgestelde tarieven 2024 stijgen maar t.o.v. de landelijk gemiddelde woonlasten over 2023 nagenoeg gelijk blijven. Het tarief afvalstoffenheffing en rioolheffing stijgen niet t.o.v. 2023.
80
Belastingcapaciteit (in C)
2022
2023
2024
OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde
465
479
522
Afvalstoffenheffing voor een gezin
209
191
191
Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde
223
223
223
Eventuele heffingskorting
0
0
0
Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde
897
893
936
Woonlasten landelijk gemiddelde voor gezin in t-1
868
904
944
Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde in t-1 in 7
1037
997
997
81
Risicokaart Omschrijving per risicogebied
Kans x Gevolg Str 1 Inc
Verwacht (V)
Structureel (M) Structureel (V) Incidenteel (M) Incidenteel (V)
Inkomsten
Ontwikkeling gemeentefonds Inkomstenderving gemeentelijke belastingen
3x5 2x2
S S
1.000.000 20.000
2.000.000 100.000
2.000.000 -
1.000.000 -
100.000
20.000
2x2 2x3 2x4
S S I
10.000 10.000 50.000
50.000 100.000 500.000
50.000 100.000 -
10.000 10.000 -
500.000
50.000
2x2 3x3 3x4 3x3 2x2 3x2 2x2
S S S S S S S
10.000 125.000 200.000 100.000 20.000 25.000 50.000
50.000 250.000 400.000 200.000 100.000 50.000 100.000
50.000 250.000 400.000 200.000 100.000 50.000 100.000
10.000 125.000 200.000 100.000 20.000 25.000 50.000
-
-
1x3 1x2 1x2 1x2 1x3 3x3 2x3
I I I I I I I
50.000 50.000
186.000 44.000 60.000 133.000 235.000 150.000 250.000
-
-
186.000 44.000 60.000 133.000 235.000 150.000 250.000
50.000 50.000
3x4
S
150.000
300.000
300.000
150.000
-
-
3x5
S
500.000
1.000.000
1.000.000
500.000
-
-
Kapitaalgoederen
Risico bodemsanering Risico archeologische bodemonderzoeken Civiele kunstwerken (bruggen en viaducten) Financiering
Borgstellingen schuldhulpverlening Maatwerkvoorzieningen Wmo Maatwerkvoorzieningen Jeugd WMO - grote woningaanpassingen Tarieven jeugdbescherming Beschermd wonen Ambulante begeleiding Deelnemingen
Vitens garantstelling lening SWS: Beuningse Boys + hockey garantstelling Risicoparagraaf VRGZ Risicoparagraaf GGD Risicoparagraaf MGR Doelgroepenvervoer (DRAN) open eind regeling In- en uitteding gemeenschappelijke regelingen Grondexploitatie/woningbouw
Planschadeclaims Woningbouwopgave (aantal projecten, energiecongesties)
82
Bovenwijkse voorzieningen Bouwbeperking a.g.v. stikstof problematiek
1x5 2x5
S S
100.000 200.000
1.000.000 1.000.000
1.000.000 1.000.000
100.000 200.000
-
-
1x4 3x2 1x4 2x4 2x4 1x4 1x2 1x3 1x3 3x4 2x4 2x5 3x4 3x5 3x4 3x4
S S S S S S S S S I S S S S S S
40.000 40.000 50.000 125.000 75.000 250.000 100.000 200.000 150.000 500.000 250.000 250.000
400.000 100.000 500.000 500.000 300.000 300.000 50.000 110.000 120.000 500.000 500.000 1.000.000 500.000 1.000.000 500.000 500.000
400.000 100.000 500.000 500.000 300.000 300.000 50.000 110.000 120.000 500.000 1.000.000 500.000 1.000.000 500.000 500.000
40.000 40.000 50.000 125.000 75.000 100.000 200.000 150.000 500.000 250.000 250.000
500.000 2 158.000
250.000 -
Bedrijfsvoering
Impact invoering omgevingswet Eigenrisicodragerschap WGA/WIA Aanbestedingen Contractvormen (Innovatieve) Arbeidsongeschiktheid 1 wachtgeld wethouders Startersleningen Toekomstbestendig Wonen lening Stimuleringsleningen Duurzaamheidsleningen Veiligheid 1 ondermijning Privacy, informatieveiligheid, datalek Cyber criminaliteit VPB, BTW, BCF Prijsstijgingen (brandstof, materialen, etc) Ontwikkeling salarissen personeel Moeizame arbeidsmarkt vs lopende afspraken Totaal Risico's Totaal (structureel x 1,5)
4.700.000
15.138.000
Weerstandsvermogen maximaal Weerstandsvermogen verwacht
83
12.980.000
4.280.000
19.470.000
6.420.000
420.000
21.628.000
(M)
6.840.000
(V)
84
Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Kapitaalgoederen zijn eigendommen van de gemeente, zoals wegen, riolering en gebouwen die we duurzaam in stand willen houden. Het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen is financieel gezien een aanzienlijk onderdeel van de begroting en is maatschappelijk gezien van groot belang. Deze paragraaf geeft inzicht in het onderhoud van de kapitaalgoederen en de financiële middelen die daarvoor nodig zijn. Wegen Het kapitaalgoed wegen omvat alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden die in beheer zijn bij de gemeente. Voor het kapitaalgoed wegen is in de begroting een voorziening opgenomen. Beheerkader en plannen Het beheer en onderhoud van het kapitaalgoed wegen is vastgelegd in het Beheerplan wegen 2017-2021. Dit plan beschrijft de methodiek van het risico-gestuurd wegenbeheer. Het uit te voeren onderhoud en de hiervoor benodigde financiële middelen stellen we jaarlijks vast in de wegenplanning. Toekomstige ontwikkelingen Ook in 2023 voeren we op meerdere locaties onderhoud uit aan de wegen. Hierbij gaat het om risico-gestuurd klein onderhoud, van zowel asfalt- als elementenverhardingen, door de hele gemeente. Daarnaast is op meerdere wegen ook sprake van groot onderhoud of zelfs rehabilitatie.
Door de toename van zowel de hoeveelheid verkeer als ook zwaardere voertuigen, vooral de wegen in het buitengebied, wordt gezocht naar een meer structurele oplossing voor het onderhoud van de bermen. » » »
Integrale aanpak van verhardingen in Vording 2 en het oudere gedeelte van Vording 3 Systematisch uitvoeren van het klein onderhoud te beginnen in Winssen. Daarna volgen Ewijk, Beuningen en Weurt; Onderzoek en start 1e fase onderhoud bermen in het buitengebied;
Daarnaast onderzoeken we wegen die het einde van hun levensduur naderen en mogelijk in aanmerking komen voor rehabilitatie. Hiervoor is in 2022 het beheersysteem Gisib aangekocht en een visuele inspectie uitgevoerd. Deze gegevens worden in 2023 geanalyseerd en wordt het wegbeheerplan 2017-2021 geactualiseerd. Wegen Asfalt
806.203 m2
Elementen
945.171 m2
Beton
29.766 m2
Overig
6.819 m2
Totaal
1.787.959 m2
85
Openbare verlichting Het kapitaalgoed openbare verlichting bestaat uit de lichtmasten, lichtpunten en bijhorende onderdelen in eigendom van de gemeente. Beheerkader en plannen Het beleidskader voor de openbare verlichting is in 2017 vastgelegd in het beleidsplan 'Beuningen buitengewoon verlicht'. In dit plan is beschreven waarom, waar en hoe openbare verlichting wordt toegepast. De openbare verlichting is bedoeld om de verkeersveiligheid, sociale veiligheid en kwaliteit van de leefomgeving borgen. In Beuningen hanteren we hierbij het standpunt: “licht waar nodig, donker waar mogelijk”. Toekomstige ontwikkelingen Vanwege nieuwe wet- en regelgeving op Europees niveau zullen vanaf 2023 de zogenoemde PL-armaturen worden uit gefaseerd. De uitfasering is gestart in 2021 met een grootschalige groepsremplace. De bestaande voorraad PL-lampen wordt opgemaakt voordat wordt overgegaan naar vervanging door Led. Openbare verlichting Lichtmasten
5.815 stuks
Armaturen (lichtpunten)
5.945 stuks
Riolering Het kapitaalgoed riolering betreft het gemeentelijk rioolstelsel voor het afvoeren van vuilwater en overtollig hemelwater. Onderdeel hiervan zijn niet alleen putten en leidingen, maar ook alle gemalen en meetapparatuur die nodig zijn voor het afvoeren van het vuil- of hemelwater. Voor het kapitaalgoed riolering is in de begroting een voorziening opgenomen. Beheerkader en plannen Het beheer en onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel voeren we risicobewust uit. Deze methodiek is beschreven als bijlage bij het beleidsplan water en riolering 2023-2027. In dit plan zijn ook de budgetten voor het beheer en onderhoud vastgesteld. Toekomstige ontwikkelingen De komende jaren verrichten we, naast het reguliere onderhoud, op meerdere plekken werkzaamheden aan de riolering: » Afronding integrale aanpak in Vording met aandacht voor klimaatbestendigheid en gescheiden afvoer hemelwater » Voorbereiding-uitvoering relinen wijk de Vordingen » Voorbereiding Kennedysingel Oost, riool te vervangen inclusief hemelwaterriool aan te leggen. » Voorbereiding - uitvoering ombouwen verbeterd gescheiden riool in wijk de Parken naar verbeterd gescheiden 2.0. » Hoe omgaan met rioolaansluiting DTRH en Leisurelands (groene Heuvels) » Aanschaf implementatie beheerpakket
86
»
»
Vanaf 2024 staat rioolbeheer in een integraal beheerpakket. Hierin zijn alle beheerelementen (Riool, Water, Groen en Wegen) van de openbare ruimte opgenomen. Hierdoor is de integrale afstemming beter geregeld. Reinigen en inspecteren In 2024 wordt ±12KM riolering per jaar gereinigd en geïnspecteerd in Beuningen. Hieruit volgen mogelijk onderhoudsmaatregelen die soms direct, volgens criteria van risico-bewust-beheer worden uitgevoerd? Indien mogelijk worden de hieruit volgende maatregelen zoveel mogelijk integraal met ander projecten of onderhoudsplannen ingepland. Meten monitoren afvalwater systemen. Om te weten of werking van de (afval)watersystemen voldoen aan de uitgangspunten moet men meten aan deze systemen. Dit geld niet alleen voor het afvalwater maar ook voor hemelwatersystemen en oppervlaktewater elementen zoals bijvoorbeeld IT riolen en WADI’s. Uit deze metingen blijkt of systemen ander soortig onderhoud nodig hebben, meer water kunnen afvoeren of inzetbaar zijn voor de berging en afvoer van een groter gebied.
Riool
Opmerking
Vrijverval riool
155 km
Geïnspecteerd
64 y0
Rioolputten
8.177 stuks
Persleiding
77 km
Mini-gemalen
437 stuks
Rioolgemalen
16 stuks
Berging Bezink Bassins (BBB)
6 stuks
StraaWtrottoirkolken Meetlocaties Gegevens uit beheersysteem (Infonet)
Incl. tunnelgemalen
10.202 stuks 43 stuks
Overstorts (rioolkant), gemalen, BBB's
Water Het kapitaalgoed water bestaat niet alleen het wateroppervlak van de gemeente Beuningen, maar omvat ook de aanwezige duikers, oevers (beschoeiingen), meetapparatuur (grondwater en oppervlaktewater) en de infiltratie- en drainagevoorzieningen. Beheerkader en plannen Het onderhoudsregime van veel sloten en waterpartijen wordt bepaald door de Keur van het Waterschap Rivierenland. De omgang met het stedelijk water is beschreven in het “Waterplan Beuningen (2005)”. De financiële middelen voor het beheer en onderhoud zijn opgenomen in het beleidsplan water en riolering 2023-2027. Toekomstige ontwikkelingen » Herstellen waterpartij Balmerd, inclusief beschoeiing. » Opsporen/controleren duikers Duikers zijn van belang voor de afvoer van hemelwater. Van vele duikers is de ligging bekend maar de kwaliteit nog niet. Het is steeds meer van belang om te weten waar
87
»
de duikers liggen en wat de kwaliteit is. Dit om de afvoer van hemelwater nog beter inzichtelijk te hebben. Bij sommige duikers (A status) is het Waterschap verantwoordelijk voor de doorstroming in de duiker. Constructief is de duiker bijna altijd in beheer en onderhoud van de gemeente. Implementeren water in (nieuw)beheersysteem Door de komst van een nieuw beheersysteem worden alle waterelementen ook opgenomen in een systeem. Daardoor wordt beter inzichtelijk wat en hoeveel er is? Van daaruit is plannen van maatregelen t.b.v. water mogelijk.
Water Duikers
Opmerking 5,1 km
Meetlocaties Neerslag
2
Meetlocaties oppervlaktewater
22 stuks
Meetlocaties grondwater Gegevens uit beheersysteem (Infonet)
27 stuks
GWMN
Groen en Speelvoorzieningen Groen De gemeente beheert ruim 200 hectare aan openbaar groen en 19.000 bomen. Het behoud van groen en bomen vraagt om continue onderhoud en beheer. Ook is er budget voor vervanging van bomen en herinrichting van groen. Beheerkader en plannen Het dagelijks beheer is uitbesteed en gebaseerd op het groenbestek (Groenbestek RAW en Groenbestek OMOP). Hoe we ons openbaar groen en onze bomen beheren is vastgelegd in: » Beheerplan bomen 2012 » Beheerplan groen 2013
In 2023 is een start gemaakt met het schrijven van een nieuw beheerplan groen. Toekomstige ontwikkelingen » Het areaal aan groen en de daarbij behorende onderhoudskosten blijven de komende jaren verder stijgen. Door het in beheer nemen van nieuwbouwwijken en grote reconstructies nemen de kosten toe. » Het openbaar groen in een aantal oudere wijken is aan herinrichting toe. De bomen hebben er vaak een ontoereikende groeiplaats. Dit vraagt op termijn om extra kosten voor vervanging. Voor de wijken Vording 2 en 3 loopt de reconstructie richting 2025 op zijn einde. In 2023 is een start gemaakt met de voorbereiding van de reconstructie van de wijk de Tinnegieter. » Afgelopen periode is geconstateerd dat er veel bomen ziek zijn. In 2024 en verder zal hierop actie worden ondernomen. » In 2024 zal er een start gemaakt worden met het nieuwe beheerplan bomen.