07 Bijlage E - Landschappelijke beoordeling.pdf
Tekst van het document
luidt als volgt:
tot 6 kilometer, affiankelijk van de grootte van de opstelling, de hoogte van de windturbines en andere opgaande landschapselementen in de nabijheid zoals bomenrijen.
Vindt er interferentie tussen windpark en de nabijgelegen hoogspanningstracés plaats en wat is de invloed die de bouwwerken op elkaar hebben?
Er wordt vanuit gegaan dat er negateve interferente plaatsvindt tot 6 kilometer*. In de directe nabijheid (6 km of minder) van de alternateven van Windpark
Het antwoord op deze vraag bepaalt de score van het MER-alternatef. Het
Beuningen staat één ander geplande windpark op ca. 6.1 - 6.4 km afstand.
antwoord komt uit de scoretabel die hiernaast is weergegeven (zie Figuur 51).
Mogelijk kan hier negateve interferente ontstaan dit is niet onderzocht omdat
De beoordeling vindt plaats in de volgende paragraaf.
de afstanden ver van elkaar zijn en moeilijk te bepalen is vanaf welke plek er mogelijk (negateve) interferente ontstaat. Ook is er een windpark op ca. 9 kilometer afstand. Dit is te ver om negateve interferente te veroorzaken. In het geval van de alternateven voor Windpark Beuningen zijn er nabijgelegen ook nog enkele hoogspanningsmasten. Er loopt een hoogspanningstracé (Druten - Nijmegen 150kV) langs de zuidzijde van de A73. Het tracé en de masten zijn
50
Negatieve interferentie vanaf 6 kilometer*
Scoretabel: Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark
Op de volgende pagina staan twee voorbeelden van windparken waarbij er sprake is van interferentie. Bij de eerste twee windparken (WP Havenweg 20 en WP Noordoostpolder) staan de windturbines op ca. 5.2 kilometer afstand van elkaar. Er is hier nog sprake van negatieve interferentie (invloed op o.a. herkenbaarheid en rust). Op het tweede voorbeeld (WP Culemborg en WP Autena) staan de windparken op ca. 7.1 kilometer van elkaar. Het achterste windpark is nog steeds zichtbaar maar er is nauwelijks meer te spreken over negatieve invloed op de herkenbaarheid of rust die dit windpark uitoefent op het voorste windpark. Er wordt daarom vanuit gegaan dat er tot 6 kilometer
Negatief Wanneer hoogspanningsmasten binnen een straal van 2 kilometer bij het windpark staan en er een grote verstoring ontstaat in de herkenbaarheid en schaalgrootte tussen de twee bouwwerken.
nog te spreken is over negatieve interferentie.
Neutraal
mmmmiïţ
Pip!
Wanneer hoogspanningsmasten binnen een straal van 2 kilometer weinig tot geen negatieve invloed hebben op de uitstraling of herkenbaarheid van het windpark. Of de ruimtelijke kenmerken van de windturbines en de hoogspanningsmasten zijn vergelijkbaar waardoor er minimale negatieve invloed is op elkaar.
Beperkt negatief Wanneer er negatieve invloed is op de uitstraling of herkenbaarheid van het windpark door hoogspanningsmasten. De ruimtelijke kenmerken waarin de windturbines en de hoogspanningsmasten zijn gepositioneerd ten opzichte van elkaar zijn vergelijkbaar maar hebben negatieve invloed op elkaar.
Beperkt positief Niet van toepassing.
r-:: -;'
Figuur 51: Scoretabel: Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark.
Figuur 50: Het hoogspanningstracé en hoogspanningsmasten langs de A73 in Beuningen.
51
^ Windpark Havenweg 20 (voorgrond) Windpark Noordoostpolder -NOP- (achtergrond) Afstand dichtsbijzijnste windturbines: Hoogte windturbines
5.2 km Havenweg 20 lx: 53m ashoogte, 42m wieklengt Noordoostpolder 8x: 135m ashoogte, 127m wieklengte
Datum foto: 27-02-2018 .
c î*-
Ö c Ŝ c
■cCDc ‘žį/Jļŕ'
■ xmm
v/ñu, .m.
įţļzţÇÿĻ
.c
cÖ
'qĵ Qj
Ä
■ao
33 Gi ĽC
52
■T'ř'
. y*#,
r «rfŵ'*" .
'•-VP* ‘ - - -.K*--. ' . -1
, i-
.
-
.
r-J -w: »:í
* -
O Windturbine Waarnemingspunt met kijkrichting
Windpark Culemborg (voorgrond) Windpark Autena (achtergrond) Afstand twee middelste windturbines: 7.1 km Hoogte windturbines: Culemborg 3x: 78m ashoogte, 80m wieklengt Autena 3x: lOOm ashoogte, 131m wieklengte
'’jţĮįf. \
Datum foto: 23-07-2018 Windturbine Waarnemingspunt met kijkrichting
c î*-
Ö c Ŝ c
■cCDc *»
.c
cÖ
'qĵ Qj
■ao
33 Gi ĽC
mēM
53
Beoordeling Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark
De verschillende alternateven scoren bij visuele interferente met een nabijgelegen windpark (hoogspanningsmast) de volgende scores:
Omdat er binnen een straal van 6 kilometer geen ander windpark is gesitueerd, en het moeilijk te onderzoeken is of deze zal plaatsvinden, wordt alleen interferentie met de nabijgelegen hoogspanningstracé beoordeeld. Dergelijke tracés, bestaande uit masten en lijnen, zijn qua maat en schaal enigszins vergelijkbaar met windturbines (dit zijn vaak de hogere objecten in het landschap). Er loopt één hoogspanningstracé van150kV (Druten - Nijmegen) langs de zuidzijde van de A73. Door het verschil in bouwvorm en transparante worden de vakwerkmasten van een hoogspanningstracé anders ervaren dan windturbines wanneer men zich door het landschap beweegt (zie visualisat enummer C1- C3, F1 - F3). De 'bekende' hoogspanningstracés die een veel fijner gebouwde en transparantere stjl hebben zijn goed te onderscheiden van de 'nieuwe' windturbines die een moderneenvollebouwstjlkennen.Daarnaastvervagendehoogspanningsmasten op enige afstand door de transparante vakwerkconstructe. Dit is niet het geval van bij de windturbines (zie visualisat enummer F1 - F3). Tevens zijn de hoogspanningsmasten aanzienlijk kleiner dan de windturbines van alle drie de alternat even. De aantallen windturbines maakt niet veel uit.
Ondanks dat er vanuit bepaalde waarnemingspunten interferente ontstaat door perspectef verkleining, is er slechts in kleine mate te spreken over invloed op de herkenbaarheid van elkaars opstelling. Wel is er te spreken over ophoping van 'vervuiling' van de horizon.
54
Beoordelingscriteria
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Visuele interferente met een nabijgelegen windpark Figuur 54: Tabel landschappelijke MER-beordeling van de 3 MER-alternatieven voor visuele interferentie met een nabijgelegen windpark.
Ü Wageningcn
- Wageningeñ
® Alternatief 1 9 Bestaande windturbines ® Geplande windturbines m Hoogspanningsmasten I I Afstand tot Alternatief 1:3km l~~l Afstand tot Alternatief 1:6km I I Afstand tot Alternatief 1:9km l~~l Afstand tot Alternatief 1:12km
® Alternatief 2 9 Bestaande windturbines ® Geplande windturbines m Hoogspanningsmasten l l Afstand tot Alternatief 2:3km l~~l Afstand tot Alternatief 2:6km I I Afstand tot Alternatief 2:9km l~~l Afstand tot Alternatief 2:12km
, - --
ļijmegen
M Bosch
van Rijn
Figuur 55: Overzichtskaart van alternatief 1 met geplande en bestaande windparken en hoogspanningsmasten in de omgeving.
f'vU'l Bosch
van Rijn
Figuur 56: Overzichtskaart van alternatief 2 met geplande en bestaande windparken en hoogspanningsmasten in de omgeving.
® Alternatief 3 9 Bestaande windturbines ® Geplande windturbines m Hoogspanningsmasten l l Afstand tot Alternatief 3:3km l~~l Afstand tot Alternatief 3:6km I I Afstand tot Alternatief 3:9km l~~l Afstand tot Alternatief 3:12km
M Bosch
van Rijn
Figuur 57: Overzichtskaart van alternatief 3 met geplande en bestaande windparken en hoogspanningsmasten in de omgeving.
55
4.3
De cultuurhistorische achtergrond van het landschap
structurele vormen, elementen en kenmerken die cultuurhistorisch waardevol
Windparken kunnen invloed uitoefenen op de cultuurhistorische achtergrond
zijn en betekenis geven aan een groter gebied worden beoordeeld. Er wordt
(waarden) van een gebied en ook op de beleving ervan. De cultuurhistorische
gekeken naar landschappelijk cultuurhistorische waarden die een gebied
waarden van een gebied worden gevormd door de manier waarop het landschap
kenmerken en wat de aantastng hierop is. Daarnaast wordt gekeken naar
in gebruik is genomen (historische situate of ontwikkeling) door de mens en
cultuurhistorische elementen die invloed hebben op de cultuurhistorische
het beeld wat daarmee is ontstaan. Dit kunnen objecten zoals bouwwerken
waarden (en vooral in de beleving van deze waarden) van het gehele gebied.
(bebouwing, waterkeringen) zijn, plekken zoals (markt)pleinen of gebieden/
De cultuurhistorisch waarden van een enkel gebouw kunnen worden aangetast,
landschappen zoals een gebied met herkenbare landschappelijke elementen
maar deze aantastng zal weinig tot geen effect hebben op de cultuurhistorische
(kavelpatronen en kavelafschermingen, -beplantingen) of overgangen van het
waarden van het gehele gebied tenzij deze een significante rol speelt.
landschap zijn. In veel gevallen bepalen de cultuurhistorische waarden de identteit van een
De cultuurhistorische waarden die worden meegenomen zijn de belangrijke
gebied. Hier wordt vervolgens vaak op aangesloten met nieuwe landschappelijke
landschappelijke elementen die tjdens de analyse naar voren zijn gekomen.
ontwikkelingen. Belangrijk is om eerst de (belevings)waarden van deze cultuurhistorische Windturbines zijn een 'nieuwe' ontwikkeling in ons landschap en een nieuwe
elementen te bepalen om vervolgens te kijken hoe deze aangetast worden.
manier van het gebruik ervan. Ze geven een nieuwe betekenis aan de
De vraag die bij dit beoordelingscriterium gesteld kan worden luidt als volgt:
ontwikkelingen van deze tjd. Over aansluiten op bestaande cultuurhistorische waarden valt, door hun omvang en impact die ze hebben, in principe niet te spreken. Windturbines zullen kwaliteiten toevoegen maar ook altjd aantasten. Omdat het bij cultuurhistorische waarden vaak gaat om kwaliteiten waar een
Past het windpark binnen de hoofdlijnen van de cultuurhistorische achtergrond (waarden) van het gebied en tast deze de beleving van die waarden aan?
positeve waardering aan wordt gegeven, wordt al snel deze overstjgende nieuwe 'kwaliteit' als negatef beoordeeld. Hierdoor zal de positeve waardering, die vaak in samenhang ligt met de wetenschap dat hernieuwbare energie
Het antwoord op deze vraag bepaalt de score van het MER-alternatef per
noodzakelijk is, niet snel optreden.
genoemd cultuurhistorische element. Het antwoord komt uit de scoretabel die hiernaast is weergegeven (zie Figuur 58). De beoordeling vindt plaats in de
Om een beoordeling te kunnen geven wordt alleen naar de cultuurhistorische waarden op hoofdlijnen gekeken. Hieronder wordt verstaan dat de grote
56
volgende paragraaf.
Scoretabel: De cultuurhistorische achtergrond van het gebied Negatief
Beperkt negatief
Het windpark sluit niet aan bij de cultuurhistorische achtergrond van het gebied en is een ernstig storende factor wat betreft de kwaliteiten en waarden van deze cultuurhistorische achtergrond of van deze cultuurhistorsiche objecten.
Het windpark sluit niet aan bij de cultuurhistorische achtergrond van het gebied en is een storende factor wat betreft de kwaliteiten en waarden van deze cultuurhistorische achtergrond of van deze cultuurhistorsiche objecten.
Neutraal
Beperkt positief
Het windpark sluit niet aan bij de cultuurhistorische achtergrond van het gebied maar is niet of in zeer kleine mate een storende factor wat betreft de kwaliteiten en waarden van deze cultuurhistorische achtergrond of bij cultuurhistorische objecten.
Niet van toepassing.
Figuur 58: Scoretabel: De cultuurhistorische achtergrond van het gebied.
57
Beoordeling cultuurhistorische achtergrond van het landschap
Steenfabriek aan de Dijk (Tussen Beuningen en Weurt)
De cultuurhistorische achtergrond van het landschap wordt beoordeeld aan de
De windturbines van alle drie de alternatìeven van het beoogde Windpark
hand van de beschreven cultuurhistorische elementen in het landschap.
Beuningen zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving van de steenfabriek.
Voor de cultuurhistorische achtergrond is er voornamelijk gekeken naar de
De windturbines zullen met name vanuit het water en vanaf de Waaldijk zichtbaar
impact die de leesbaarheid en waardering van de cultuurhistorische achtergrond
zijn. Dit heeft impact op de karakteristìeke hoge schoorsteen. Deze zal hierdoor
aantasten. Veel dorpen in de omgeving hebben een kerken die als hoge bakens
kleiner lijken. Ook doordat er meer objecten in de horizon verschijnen zal deze
boven de dorpen uitsteken. Deze zijn niet apart beoordeeld.
minder zichtbaar worden. De impact op deze kwaliteit is daarom aanwezig. Deze negatieve impact is wel klein omdat de steenfabriek op redelijke grote
De winterdijken
afstand (ca. 4 kilometer) ligt vanaf de dichtstbijzijnde windturbines van alle drie
De beleving van de dijk, de zone binnendijks en de uiterwaarden buitendijks, en
de alternatìeven.
de cultuurhistorische achtergrond die deze met zich meedraagt worden in zeer kleine mate verstoord. Met name de significante rol die de dijken spelen wordt door de komst van de windturbines verstoord. Het uitzicht over het 'natte'
Cultuurhistorische element
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Steenfabriek aan de Dijk
gebied (rivier, uiterwaarden, waaijen) tussen de dijken wordt in kleine mate verstoort door komst van de windturbines. (zie visualisatìenummer A1- A3) Er
Kasteel Hernen
vindt een verkleinend effect plaats op de schaal van het landschap en daardoor
De windturbines van alle drie de alternatìeven van het beoogde Windpark
ook op de beleving van het landschap en de dijken. De dijken, met name de
Beuningen zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving van Kasteel Hernen.
beleving vanaf de Waaldijk, zijn wel op redelijke afstand van de zoekzone voor
Het kasteel wordt omringt door veel opgaande beplanting en direct zicht vanaf
Windpark Beuningen. De impact zal daarom laag zijn. Toch is deze impact bij de
het kasteel is daarom vrij minimaal. Desondanks zullen moderne windturbines
hoogste windturbines van alternatìef 1 wel aanwezig (zie visualisatìenummer
niet passend zijn en tasten ze dit cultuurhistorische bouwwerk aan. Met name
A1). De hoogte van de windturbines tast de beleving en schaalgrootte van de
doordat de beleving van de cultuurhistorie, het authentieke landschap waar
winterdijk meer aan. Daarom krijgt deze een iets lagere score.
ook de groene omgeving aan bijdraagt, aangetast wordt. De impact op de
Cultuurhistorische element De Winterdijken
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
0
0
kwaliteiten is echter wel in klein mede door het minimale zicht en de afstand. Cultuurhistorische element Kasteel Hernen
58
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
(Dorpskerk) Leur
Alternatief 1
Cultuurhistorische element
De windturbines van alle drie de alternatieven van het beoogde Windpark Beuningen zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving van Dorpskerk Leur.
Alternatief 2
Alternatief 3
Hernense Molen
De kerk wordt omringt door veel opgaande beplant ng en direct zicht vanaf het de kerk is daarom vrij minimaal. Desondanks zullen moderne windturbines niet
Beatrixmolen (Winssen)
passend zijn en tasten ze dit cultuurhistorische bouwwerk aan. Voor het hele
De windturbines van alle drie de alternateven van het beoogde Windpark Beuningen zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving de Beatrixmolen.
dorp van Leur geldt dat deze als een beschermd dorpsgezicht is bestempeld. Vanuit andere plekken in Leur zal de aantastng dus ook aanwezig zijn. De
Rondom de molen is veel bebouwing aanwezig. Het gebied kent daarom al een
impact op de kwaliteiten is echter wel in kleine mate omdat Leur op redelijke
wat meer bebouwd en modern karakter. Er vindt een verkleinend effect plaats
afstand van ca. 3.3 kilometer ligt vanaf de dichtstbijzijnde windturbines van alle
waardoor de molen minder opvalt. De impact op de kwaliteiten is nihil.
drie de alternateven.
Cultuurhistorische element
Cultuurhistorische element
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
0
0
0
Beatrixmolen
(Dorpskerk) Leur
Molen De Verrekijker (Bergharen) Hernense Molen
De windturbines van alle drie de alternateven van het beoogde Windpark
De windturbines van alle drie de alternateven van het beoogde Windpark
Beuningen zijn waar te nemen vanuit de omgeving de Molen de Verrekijker.
Beuningen zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving van de Molen in
In de buurt van de molen is veel opgaande beplantng. Toch zal er mogelijk
Hernen. In de buurt van de molen is veel opgaande beplant ng. Toch zal er wel
wel direct zicht zijn op de windturbines vanuit de molen of in de omgeving
direct zicht zijn op de windturbines vanuit de molen. De moderne windturbines
omdat de windturbines op realatef korte afstand komen te staan. De moderne
zijn niet passend in de omgeving van de molen, waar ook verschillende oude
windturbines zijn niet passend in de omgeving van de molen en tasten daarom
boerderijen te vinden zijn, en tasten daarom dit cultuurhistorische bouwwerk
dit cultuurhistorische bouwwerk aan. Er vindt een verkleinend effect plaats
aan. Er vindt een verkleinend effect plaats waardoor de molen minder opvalt. De
waardoor de molen minder opvalt. De impact op de kwaliteiten is daarom
impact op de kwaliteiten is echter wel in klein omdat de molen op ca. 3 kilometer
aanwezig.
ligt vanaf de dichtstbijzijnde windturbines van alle drie de alternateven.
Cultuurhistorische element Molen De Verrekijker
1
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
59
4.4
Beleving van het windpark in het landschap
De beleving van een windpark heeft te maken met hoe waarnemers (bewoners in de omgeving, passanten, etc.) het windpark beleven en hoe groot de impact
luchtvaartveiligheid geldt vanaf een tphoogte van 150m.
Er al dus ook
verlichtng worden aangebracht bij de alle windturbines van de alternateven van Windpark Beuningen
is op hen en op de beleving van het landschap en haar kwaliteiten vanuit hun oogpunt.
Voor het aspect draaisnelheid geldt over het algemeen: Hoe langzamer de draaisnelheid hoe minder storend de belevingswaarde is van een windturbine.
De mate van beleving van een windpark wordt sterk bepaald door de afstand
Dit heeft te maken met het feit dat bewegende objecten eerder worden
van de waarnemer ten opzichte van de windturbines en ook door het landschap
waargenomen en meer invloed hebben op de beleving van rust.
waarin de waarnemer zicht bevindt en hoe dat landschap wordt ervaren. Zo zullen windturbines vanuit een natuurlijk landschap als negatever en storende
Voor het aspect rotordiameter - ashoogte geldt dat een goede verhouding
beleeft worden dan vanuit een landschap met een meer industrieel karakter.
tussen de rotordiameter en de ashoogte vaak als minder storend wordt ervaren dan wanneer deze verhouding verschilt van elkaar. 1:1 is daarom esthetsch het
Daarnaast beïnvloeden ook de eenheid van de opstelling (welke bepaald wordt
meest wenselijk.
door een gelijke onderlinge plaatsingsafstand), het type windturbine (hoogte en kleur), de verhouding rotordiameter - ashoogte, de draaisnelheid van de
Het beoordelen van de beleving heeft met name te maken met de beoordeling
wieken en de (eventuele) verlichtng 's nachts de beïnvloeden de beleving van
vanuit de waarnemer. Deze beoordeling gaat daarom specifiek in op punten waar
een windpark.
de waarnemer zicht voortbeweegt en waar deze aanwezig is in het landschap.
Strakke duidelijke geometrische lijnen zijn vaak eerder herkenbaar dan
wordt gebruikt bepalen vervolgens in welke mate de beleving wordt aangetast.
Het landschap en haar kwaliteiten, de afstand en de manier waarop de plek willekeurig geplaatste windturbines met verschillende afstanden ten opzichte van elkaar. Door de afstand van de windturbines (binnen een windpark) ten
Het beoordelingscriterium 'Beleving van het windpark in het landschap' wordt
opzichte van elkaar en het daardoor ontstane perspect ef, kan ook een lichte knik
beoordeeld aan de hand van de impact van het windpark op de waarnemer
of vervorming in een lijn al een negatieve invloed hebben op de leesbaarheid
vanuit de zes verschillende landschapstypen.
van de opstelling en daarmee ook op de beleving van het windpark in het landschap. De verplichtng tot het aanbrengen van verlichtng ten behoeve van de
60
De vraag die bij dit beoordelingscriterium gesteld kan worden luidt als volgt: Hoe sterk is het windpark aanwezig in het landschap en hoe
groot is daarmee de impact die het heeft op de beleving vanuit de waarnemer?
Het antwoord op deze vraag bepaalt de score van het MER-alternatief per landschapstype op macroniveau en bij elk van de genoemde locates op
Scoretabel: Beleving van het windpark in het landschap Negatief
Beperkt negatief
Het windpark is een ernst ge storende factor voor de waarnemer. De beleving van het landschap met haar kwaliteiten worden vanuit het oogpunt van de waarnemer ernstg verstoort door het windpark.
Het windpark is een storende factor voor de waarnemer. De beleving van het landschap met haar kwaliteiten worden vanuit het oogpunt van de waarnemer verstoort door het windpark.
Neutraal
Beperkt positief
mesoniveau. Het antwoord komt uit de scoretabel die hiernaast is weergegeven (zie Figuur 59). De beoordeling vindt plaats in de volgende paragraaf.
Het windpark is in kleine mate een storende factor voor de waarnemer. De beleving van het landschap met haar kwaliteiten worden vanuit het oogpunt van de waarnemer niet of in zeer kleine mate verstoort door het windpark.
Niet van toepassing.
Figuur 59: Scoretabel: Beleving van het windpark in het landschap
61
Beoordeling Beleving van het windpark in het landschap
een wat meer besloten en kleinschaliger karakter. Door de aanwezigheid van
De beleving van de windturbine of windturbines in het landschap wordt
onder andere veel bebouwing en bedrijfspanden kennen de oeverwallen in
beoordeeld aan de hand van de zes landschapstypen.
vergelijking met de uiterwaarden en komgronden een wat meer industrieel (bebouwd) karakter. Dit is daardoor ook de plek waar de meeste waarnemers
Uiterwaarden
zich zullen bevinden en voortbewegen. Juist ook door de beslotenheid door de
De uiterwaarden binnen het gebied zijn een waardevol natuurlijk gebied dat
aanwezigheid van bebouwing zijn de windturbines ook minder zichtbaar dan bij
ook door de provincie erkend wordt als een landschap van nat onaal belang. Het
bijvoorbeeld in de uiterwaarden of in de komgronden (zie visualisat enummer B1-
natuurlijke karakter die de uiterwaarden kennen is ook een redenen dat deze
B3)., Hoe meer windturbines en hoe groter deze zijn hoe groter deze aantastng
hooggewaardeerd worden door waarnemers in het gebied. Een windpark dat
is omdat deze voor waarnemers eerder zichtbaar zullen zijn. Daarnaast geldt
dit karakter niet heeft is hierdoor goed te onderscheiden en doet grote aforeuk
ook dat wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand is en de windturbines niet
aan de beleving van het natuurlijke karakter. (zie visualisatienummer A1- A3).
in een rechte lijn zijn gesitueerd, dan zal dit als meer storend worden ervaren.
Omdat het bij de verschillende alternateven over een verschillend aantal
De verschillende alternateven scoren bij de beleving van het windpark in het
windturbines gaat is te spreken over 'vervuiling' van de horizon in verschillende
landschap de volgende scores op het landschapstype de :
sterkte. (zie visualisat enummer A1- A3). De uiterwaarden, waarbinnen ook weinig infrastructuur aanwezig is, zijn voor de beleving ook een oase aan rust. Door het draaien van de wieken van de windturbines zal deze rust verstoord
Landschapstype
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Oeverwallen
worden. Hoe meer windturbines hoe meer dit verstoord wordt. Alternatef 2 en 3 scoren daarom slechter. De windturbines staan wel op een redelijke afstand
Komgronden
van ca. 3.5 kilometer. Daarom is niet te spreken over een ernst ge verstoring.
Het landschap van de komgronden kent een open en grootschalige karakter.
De verschillende alternateven scoren bij de beleving van het windpark in het
Door de openheid van het landschap zullen windturbines eerder waarneembaar
landschap de volgende scores op het landschapstype de uiterwaarden:
zijn voor diegene die zich in dit landschap bevinden (zie visualisatenummer
Landschapstype
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Uiterwaarden
D1- D3). De windturbines tasten de beleving van openheid aan doordat ze onderdeel uitmaken van de horizon. Bij de grote windturbines treedt ook het schaal verkleinende effect meer op wat betreft de beleving van het grootschalige landschap. Bij een minimale plaatsingsafstand en grote windturbines neemt de
Oeverwallen
beleving van samenklontering toe. Ook dit heeft negatef effect op de beleving
De oeverwallen met bebouwing kennen in tegenstelling tot de uiterwaarden
van grootschaligheid vooral wanneer er een rij staat die de hele horizon bedekt. Door de grootte van de windturbines en de openheid van het landschap zal snel
62
de aandacht worden getrokken richtìng deze objecten. Hoe meer windturbines
hoe groter deze zijn hoe groter de aantastìng is omdat deze voor waarnemers
hoe groter deze aantastìng is. Daarnaast geldt ook dat wanneer er geen gelijke
eerder zichtbaar zullen zijn. Daarnaast geldt ook dat wanneer er geen gelijke
plaatsingsafstand is en de windturbines niet in een rechte lijn zijn gesitueerd,
plaatsingsafstand is en de windturbines niet in een rechte lijn zijn gesitueerd,
dan zal dit als meer storend worden ervaren. Wegens de openheid en
dan zal dit als meer storend worden ervaren. Ook het sneller draaien van de
grootschaligheid zullen de hoogte van de windturbines minder effect hebben.
wieken zal leiden tot grotere aantastìng.
In alle drie de alternatìeven zullen de windturbines namelijk duidelijk zichtbaar
De verschillende alternatìeven scoren bij de beleving van het windpark in het
zijn. Wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand is en de windturbines niet in
landschap de volgende scores op het landschapstype de rivierduinen:
een rechte lijn zijn gesitueerd, dan zal dit als meer storend worden ervaren. Door de ratìonele verkaveling en de afwezigheid van veel opgaande beplatìng of kenmerkende cultuurhistorische elementen, worden de komgronden vaak
Landschapstype
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Rivierduinen
ervaren als grootschalig productìelandschappen. Hierin 'passen' windturbines beter dan bij gebieden die als natuurlijk of cultuurhistorisch waardevol worden
Kampenlandschap
ervaren (beleeft).
Het kampenlandschap is een kleinschaliger landschap in vergelijking met de
De verschillende alternatìeven scoren bij de beleving van het windpark in het
komgronden. Deze beleving van de kleinschaligheid zal worden aangetast
landschap de volgende scores op het landschapstype de komgronden:
door de windturbines. De beleving van het dynamische landschap waarin
Landschapstype
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Komgronden
individuele kampen voorkomen, die verspreid en wisselend zijn gesitueerd, zal worden aangetast door de windturbines die als lange lijnen en objecten deze de dynamiek overkoepelen. De beleving van de beekstromen die een natuurlijk karakter hebben zullen worden aangetast door de industriële windturbines.
Rivierduinen
Door de aanwezigheid van (laan)beplantìng zullen de windturbines minder
De dorpen op de rivierduinen hebben een landelijk karakter en kennen relatief
prominent aanwezig zijn. De alternatìeven zijn hierin niet onderscheidend. Voor
veel groen. Daarentegen hebben de windturbines een wat meer industrieel
het grootste gedeelte vanuit kampenlandschap staat de windturbines wel op
karakter. Deze zijn daarom voor de beleving een grotere storende factor. (zie
relatìef grote afstand. Daardoor zal de impact minder groot zijn.
visualisatìenummer E1- E3) Het uitzicht vanaf de hoger gelegen ''veilige'' rivierduinen op het open landschap rondom wordt verstoort. Hierdoor
De verschillende alternatìeven scoren bij de beleving van het windpark in het
verliezen de rivierduinen identìteit. Ook het groene natuurlijke karakter van de rivierduinen wordt voor de beleving aangestast door de windturbines. De alternatìeven zijn hierin niet onderscheidend. Hoe meer windturbines en
landschap de volgende scores op het landschapstype kampenlandschap: Landschapstype
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Kampenlandschap
63
Grootschalige infrastructuur Door de het wegtracé A50 en A73 zal het windpark op lokaal en op macroniveau ook onderdeel gaan uitmaken van deze grootschalige infrastructuren. Hier zal eerder een koppeling gemaakt worden wanneer men zich door het landschap of over de lijnen heen beweegt. In Nederland komt grootschalige energiewinning langs grote infrastructurele lijnen (voornamelijk bij snelwegen) vaker voor. Dit heeft daardoor een minder negatief effect op beleving van de infrastructurele lijn en een windpark. Het karakter en de belevingswaarden van grootschalig infrastructuur wordt vaak als industrieel ervaren. Windturbines 'passen' beter bij dit karakter (zie visualisat enummer C1- C3). Wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand is en de windturbines niet in een rechte lijn zijn gesitueerd, dan zal dit als meer storend worden ervaren. De verschillende alternateven scoren bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende scores op het landschapstype de grootschalige infrastructuur : Landschapstype Grootschalige infrastructuur
64
Alternatief 1 0
Alternatief 2
Alternatief 3
r 'V, *i
^
"t *^ iļ::,
■r ^- '
■;-t,
jţ
tìįąm íŗ.-ï,
t^ţt S!'
Visualisastie van MER-alternatief 3 Windpark Beuningen. _____
65
ř/l í BV fZťByfö Li, ,
,
•J
'
Brf
. v'
Hl
> . V**
/yľlL
r
.
-
htfoto van een rivierQuin (drop: Berghar 1
omgeving van het beoogde OQŨQ WinQpark ooa Beuningen
Conclusie beoordeling MER-alternatîeven 67
5 Conclusie beoordeling MER-alternatieven De beoordeling heeft plaatsgevonden aan de hand van de verschillende score
twee beoordelingscriteria a^omsťg van de beoordelingscriteria 'Ruimtelijke
niveaus uit de beoordelingsschaal.
kenmerken en inrichtng van het landschap'.
De beoordelingsschaal wordt hieronder
nogmaals weergegeven. (zie Figuur 60) Effect
Beoordeling
--
Negatef effect
-
Beperkt negatef effect
0
Neutraal effect
De scores van de eindbeoordeling zijn weergegeven in Figuur 66.
De ruimtelijke kenmerken van het landschap Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Uiterwaarden
-
-
-
Oeverwallen
-
--
--
Komgronden
-
-
-
Rivierduinen
--
--
--
Kampenlandschap
-
-
-
aspecten worden in de figuren 61 - 65 nogmaals weergegeven. De verschillende
Grootschalige infrastructuur
0
0
-
scores van de landschapstypen en andere beoordelingsaspecten zijn per
Figuur 61: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Beperkt posit ef effect Figuur 60: De beoordelingsschaal van de Landschappelijke MER-beoordeling.
De beoordelingen per beoordelingscriteria op de landschapstype of andere
Landschapstypen
alternatìef bij elkaar opgeteld waarna er een gemiddelde score is berekend. Hieruit is de eindbeoordeling gekomen van de landschappelijke beoordeling van de drie alternatieven van Windpark Beuningen.
Maat, schaal en inrichting in het landschap Landschapstypen
Alternatief 2
Alternatief 3
De aandachtspunten 'De ruimtelijke kenmerken van het landschap' en 'Maat,
Uiterwaarden
-
-
-
schaal en inrichtng in het landschap' zijn tjdens de tussentijdse beoordelingen
Oeverwallen
-
--
--
Komgronden
-
-
-
Rivierduinen
--
--
--
Kampenlandschap
-
-
-
Om aan te sluiten bij de MER-beoordeling en de voorgestelde NRD, worden
Grootschalige infrastructuur
0
0
-
deze in de eindbeoordeling wel opgesplitst in de twee oorspronkelijke
Figuur 62: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
samengevoegd tot één beoordelingscriteria ('Ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap') omdat deze veel overeenkomsten hebben met elkaar.
beoordelingscriteria. De drie alternateven krijgen dezelfde scores bij deze
68
Alternatief 1
Beleving van het windpark in het landschap
Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark Beoordelingscriteria
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
Uiterwaarden
Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark
Oeverwallen
Figuur 63: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Komgronden Rivierduinen
Cultuurhistorische achtergrond van het landschap Cultuurhistorische elementen
Landschapstypen
Alternatief 1
Kampenlandschap
Alternatief 2
Alternatief 3
De winterdijken
Grootschalige infrastructuur
0
Figuur 65: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Steenfabriek aan de Dijk Kasteel Hernen (Dorpskerk) Leur Hernense Molen Beatrixmolen (Winssen) Molen Verrekijker (Bergharen) Figuur 64: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Landschappelijke MER-beoordeing W indpark Beuningen Beoordelingscriteria
Alternatief 1
Alternatief 2
Alternatief 3
De ruimtelijke kenmerken van het landschap Maat, schaal en richting in het landschap Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark De cultuurhistorische achtergrond van het landschap Beleving van het windpark in het landschap Figuur 66: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
69
. *ř \W\\,
'ţŕ~ ji ^ -
t-i
van een het open komgronQen lanQschap m
s; ;
^
cturen in Qe
geving va
unn Beuningen ogQe WinQpark OQQQ
- V -
6
Landschappelijke beoordeling VKA 71
6 Landschappelijke beoordeling VKA 6.1
De beoordelingswijze en criteria worden op dezelfde manier toegepast als bij
Beoordelingswijze VKA
Het vertrekpunt voor de ontwikkeling van het VKA is gevormd door de
de beoordeling van de drie MER-alternat even. Zie hoofdstuk 3 voor toelicht ng
technische- en beleidsmat ge randvoorwaarden en door de inzichten verkregen
van de criteria.
uit het onderzoek van de MER-alternat even. In de figuren hiernaast/onder zijn de gegevens van het VKA te zien. Het VKA bestaat uit 5 windturbines met een bandbreedte (onder- en bovengrens) aan afmetìngen. Om een beoordeling te kunnen doen voor het onderdeel 'Landschap' is gebruik gemaakt van visualisatìes (zie paragraaf 6.2). Voor de visualisaties is gebruik gemaakt van 2 verschillende afmetngen, een ondergrens afmetng en een bovengrens afmetng. Voor de ondergrens zijn de afmetngen aangehouden —
zoals in Figuur 67 hieronder. Dit is de maximale ondergrens qua afmetngen voor de windturbines. Voor de bovengrens is de maximale grootte van de rotordiameter ook aangehouden zoals aangegeven in het figuur hieronder.
WinssenschPveld .
Voorkeursalternatief- optie 2
Voor de ashoogte is de afmetng 155 meter toegepast. Dit heeft te maken
Hoeve
ïįįŽFĶ
'tUiversUik 3
ingakker
met de maximale tphoogte van 245 meter. Er is gekozen om bij het onderdeel
ĶnqjEwjjkj
'Landschap' voor de bovengrens de maximale rotordiameter aan te houden. Deze zal het meeste impact hebben op de waarnemers in het landschap.
T Schoenakers Het Broek'
Ewijksche Velden @
tlSl VKA : Ondergrens Aantal windturbines
5
Bovengrens
Gem. Beuningen Kijft»eve
mksche Broek1
5
laJ^f*jtí * ÕS]
\,
De Groene Heuvels
,
y Kampen^
. ^-WRSDUK*
Beuningsche Ve Ewijksche Broek{
Afmetingen
‘.Victone
[īľTiiīļ
Ashoogte (m)
140
170
Rotordiameter (m)
150
180
Tiphoogte (m) (245 max.)
245 (215)
245
(Visuals: 155) Scheeiskamp
Hemen Templet
Figuur 67: Gegevens van de het VKA voor Windpark Beuningen.
72
»Vonder
(ampbroek Hemensche Broek \J
,
Figuur 68: Gegevens van het VKA voor Windpark Beuningen.
^Esri Nederla
\ļ/ Bosch
van Rijn
DJ experts in renewable energy
6.2 Foto-visualisaties VKA Windpark Beuningen Om het effect van de opstellingen op de beoordelingscriteria duidelijk te maken is gebruik gemaakt van visualisaties. In het Figuur hieronder is de overzichtskaart van de gehanteerde waarnemingspunten voor de visualisates weergegeven (Zie Figuur 69). De gekozen locates komen voort uit de resultaten van de analyse van het landschap en de cultuurhistorie. De locates zijn genummerd. Er zijn voor het VKA extra visualisates -ten opzichte van de visualisates voor de MER-alternateven- opgesteld. Dit is gedaan om het effect van de VKA op het landschap en voor omwonenden extra duidelijk te maken.
■JŞĶ 'C-O verbet uwe
Herveld-Zuid Recreatiegebied
Waal'
I SUaadfìcuk ^lijk- Evajk 1 2 km
įv) ^.•.Loentr
fifferdensche?n Deestsche Woorden
Figuur 70: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Waaldijk ter hoogte van de Dijkstraat. Visualisatie nummer A-VKA-B.
WterwaARo
Deest
® Voorkeursalternatief Visualisatie waarnemingspunt met volgnummer
Winssen
KOOISTtų,, Molenhoek
^■«ļãS
Beuningen
.'•sail Horssen
rxrmşï, Gem.
Sc '' ®: '
wH
L - " | M Gem
sjĚÊįĮÊÊŕ
Bejnr,ç
^
Beuningsch&ļl/eld 'NeerboschJ
ţCHAARSES'^ ĩrvelÿsche Blok 'ŭ Gem'. iŕ Wijchen
BUSTERHUļ
Ĩ&J
Batenburg
Woezik „jeziKstsnwr
'isniiĩĶ
■Maas' iBankhoet.
— - xą
__ ļį- Bosch
.
\
van Rijn
experts in renewable energy
~ i Figuur 69: Visualisaties waarnemingspunten voor het VKA van Windpark Beuningen.
Figuur 71: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Waaldijk ter hoogte van de Dijkstraat. Visualisatie nummer A-VKA-O.
KMENKEB
'■Sāfe«
/wmai «BStóÄ’ï
Figuur 72: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Van Heemstraweg ter hoogte van Winssen. Visualisatie nummer B-VKA-B.
WMSA i
«3955
Figuur 74: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de A73 net nabij knooppunt Neerbosch. Visualisatie nummer C-VKA-B.
jįļl
’ Figuur 73: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Van
74 Heemstraweg ter hoogte van Winssen. Visualisatie nummer B-VKA-O.
Figuur 75: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de A73 net nabij knooppunt Neerbosch. Visualisatie nummer C-VKA-O.
řmÿ,
mm
mm-
.fSJkä ŵ' -.JįZľ^'.'.'śxsjşi
Käśįíg
ĩ; Figuur 76: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de N847 (Schoenenaker ter hoogte van de Nieuwe Wetering. Visualisatie nummer D-VKA-B.
Figuur 78: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf De Dreef bij Hernen. Visualisatie nummer E-VKA-B.
.■lįgaĶffiļ-
.Säfltejk' ..įiįŞiŞey.;ŵ.^'
Figuur 77: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de N847 (Schoenenaker ter hoogte van de Nieuwe Wetering. Visualisatie nummer D-VKA-O.
ŵëŴïžîĩãí
Figuur 79: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf De Dreef bij Hernen. Visualisatie nummer E-VKA-O.
\ww
'CįgàsSŗŗ^ iS '^'r ■•r
ŠİP* ,
bhbhbrhh
Figuur 80: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Hoefweg bij de rotonde naar de Wethouder Bankenstraat. Visualisatie nummer F-VKA-B.
Figuur 82: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Piekenbroek parallel aan de Woeziksche Leigraaf (beek). Visualisatie nummer G-VKA-B.
fefefgį'
IgSs»;
Figuur 81: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Hoefweg
76 bij de rotonde naar de Wethouder Bankenstraat. Visualisatie nummer F-VKA-O.
Figuur 83: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Piekenbroek parallel aan de Woeziksche Leigraaf (beek). Visualisatie nummer G-VKA-O.
\
..........
n wm
wnj --
___ L-
Figuur 84: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Betenlaan op het viaduct over de N322. Visualisatie nummer H-VKA-B.
WSSĒ
Figuur 86: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Ficarystraat ter hoogte van de Molenweg. Visualisatie nummer l-VKA-B.
-Sļm
. jŬýŗf.iT
-aingr:
Figuur 85 Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Betenlaan op het viaduct over de N322. Visualisatie nummer H-VKA-O.
Figuur 87: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Ficarystraat ter hoogte van de Molenweg. Visualisatie nummer l-VKA-O.
■fäii!
n.
I 11 '1 '
. : ļML*;
' iäjįsgğij SraÄ.g:, .i .
f&m* '.i+'ţ.jįįwvŕ* r Ájį
ď' tŴf-ľiìL Figuur 88: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Lagunesingel ter hoogte van de Verlengde Reekstraat Visualisatie nummer J-VKA-B.
Ŵ.--İ " ĒBEflSM
j
Wmm -
-
*v
Figuur 90: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Den Elt ter hoogte van basisschool De Reuzepas. Visualisatie nummer K-VKA-B.
I 11 ~~1'
'I H
ŞįJjí^ļĮ®! r :jjfřĵ ş
Cr Figuur 89: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de
78 Lagunesingel ter hoogte van de Verlengde Reekstraat. Visualisatie nummer J-VKA-O.
'èäm Figuur 91: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Den Elt ter hoogte van basisschool De Reuzepas. Visualisatie nummer K-VKA-O.
e Dirt
4 TUF
P i, |0 İ pi
- —-fa h ĩ
jti» I'mowt
Figuur 92: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Zuil ter hoogte van Voorhof. Visualisatie nummer L-VKA-B.
Figuur 94: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Haagstraat ter hoogte van Hogewaldstraat. Visualisatie nummer M-VKA-B.
Éfip-
âc--- 3 ñ. «w-'b»
ísiü^ /iŕnte-r '^■07?
Figuur 93: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Zuil ter hoogte van Voorhof. Visualisatie nummer L-VKA-O.
- '
Figuur 95: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Haagstraat ter hoogte van Hogewaldstraat. Visualisatie nummer M-VKA-O.
î'ïT f-y
ĩmim
mm BBH
Figuur 96: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Kennedysingel ter hoogte van Jan Van Harenstraat. Visualisatie nummer N-VKA-B.
'
Figuur 98: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen aan het eind van de Molenweg in Bergharen. Visualisatie nummer O-VKA-B.
ţ&yíţrăŕ:
\
;\ ’
' ; - ' - .
i
mH
Figuur 97: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de 80 Kennedysingel ter hoogte van Jan Van Harenstraat. Visualisatie nummer N-VKA-O.
Figuur 99: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen aan het eind van de Molenweg in Bergharen. Visualisatie nummer O-VKA-O.
Ikm jĻ
i
'fĘļrV j. »-.:-
- Ęrnmmŗ . . ŵtfāŴŴÖKïV : -V 3ŞŞ
^-~räí
‘äįéġĩļ'õj wĒĒm
Figuur 100: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Bovengrens. Foto genomen vanaf de Deestersteeg ter hoogte van de Broeksche Leigraaf (beek). Visualisatie nummer P-VKA-B.
*@pgS ËgpÊļjţs-ÿ
’į'íöPŞE Wĩ.ïf. 1
nm
ļt-,
!ì?
HBHH
Figuur 101: Visualisatie Windpark Beuningen VKA Ondergrens. Foto genomen vanaf de Deestersteeg ter hoogte van de Broeksche Leigraaf (beek). Visualisatie nummer P-VKA-O.
81
6.3 Beoordeling VKA
groter deze aantastng is. Er is dan namelijk een groter horizonbeslag door
In deze paragraaf wordt het VKA beoordeeld aan de hand van de 5
windturbines. Ook onregelmatge afstanden van windturbines kan storend
beoordelingscriteria. Er wordt alleen kort ingegaan op aspecten die bij de
ogen. Het VKA heeft een minder aantal windturbines dan alternatef 2 en 3,
beoordeling van het VKA relevant zijn. De beoordeling vindt op de dezelfde
daardoor scoort deze positeve. Het VKA scoort bij de ruimtelijke kenmerken
manier plaats zoals de beoordeling van de MER-alternatieven in hoofdstuk 4. In
en inrichtng van het landschap de volgende scores op het landschapstype oeverwallen:
dat hoofdstuk kan een uitgebreide toelicht ng worden gelezen over beoordeling.
Beoordeling VKA: De ruimtelijke kenmerken en inrichting van het landschap
Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Oeverwallen
Uiterwaarden De uiterwaarden zijn op een relatef grote afstand ten opzichte van de posit es
Komgronden
van het VKA, op ca. 3.5 km afstand. Dit is buiten de 10x de tphoogte zone.
Bij de grote windturbines van het VKA kan het schaal verkleinende effect optreden
Hoe groter de windturbines hoe meer prominent aanwezig waardoor ze het
waardoor het grootschalige landschap verkleind lijkt. Dit is een negatef effect
open natuurlijke karakter zullen verstoren. De grote windturbines van het VKA-
op dit kenmerk van de komgronden. Hoe groter de windturbine hoe meer dit
bovengrens zijn daarom meer storend. Toch is het niet dermate meer storend
effect zal optreden. Maar ook plaatsingsafstand en aantallen zal hier invloed op
dat deze een negatevere beoordeling krijgt t.o.v. het VKA-ondergrens. Het VKA
uitoefenen. Het VKA scoort bij de ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het
scoort bij de ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap de volgende
landschap de volgende scores op het landschapstype komgronden:
scores op het landschapstype uiterwaarden: Landschapstype
Landschapstype VKA: Ondergrens
Bovengrens
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Komgronden
Uiterwaarden
Rivierduinen Oeverwallen
De rivierduinen kennen een wat meer besloten en kleinschaliger karakter.
De windturbines van het VKA staan relatef dicht bij de oeverwallen en de
De windturbines die een zeer groot landschap overstjgend karakter hebben
dorpskernen, hierdoor worden deze aangetast. Hoe meer windturbines hoe
verstoren dit karakter. De dorpen hebben een landelijk karakter en kennen relatef veel groen. Daarentegen hebben de windturbines van het VKA een wat
82
meer industrieel karakter. Deze zijn daarom een grotere storende factor. Het
Grootschalige infrastructuur
uitzicht vanaf de hoger gelegen rivierduinen op het open landschap rondom
Het VKA bestaan uit meerdere windturbines welke langs het wegtracé komen te
wordt verstoort. Hierdoor verliezen de rivierduinen identiteit. Deze verstoring is
liggen. Het karakter van zowel de snelweg als de windturbines zijn vergelijkbaar
zowel bij de onder- als bovengrens in dezelfde mate aanwezig.
(industrieel). Daardoor valt er nauwelijks te spreken over een negatef effect
Het VKA scoort bij de ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap de
op beleving van de infrastructurele lijn. Het VKA volgt in grote lijnen de A73
volgende scores op het landschapstype rivierduinen:
waardoor deze deels aansluit.
VKA: Ondergrens
Landschapstype
Bovengrens
Het VKA scoort bij de ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap de volgende scores op het landschapstype grootschalige infrastructuur :
Rivierduinen
Landschapstype Grootschalige infrastructuur
VKA: Ondergrens 0
Bovengrens 0
Kampenlandschap Het landschap van het kampenlandschap is een kleinschaliger landschap in vergelijking met de komgronden. De dynamische vormen binnen dit landschap staan tegenover de rechtlijnige opstelling van het VKA. De beekstromen die een natuurlijk karakter hebben zullen worden aangetast door de industriële windturbines.
Door
de
aanwezigheid
van
(laan)beplant ng
zullen
de
windturbines minder prominent aanwezig zijn. Daarin zit geen tot een minimaal verschil tussen het VKA onder- en bovengrens. Het VKA scoort bij de ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap de volgende scores op het landschapstype kampenlandschap: Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Kampenlandschap
83
Beoordeling VKA: Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark De hoogspanningsmasten zijn aanzienlijk kleiner dan de windturbines van het VKA. Ondanks dat er vanuit bepaalde waarnemingspunten interferente ontstaat door perspectief verkleining, is er slechts in kleine mate te spreken over invloed op de herkenbaarheid van beide opstellingen. Wel is er te spreken over ophoping van 'vervuiling' van de horizon.
Het VKA scoort
bij visuele interferente met een nabijgelegen windpark
(hoogspanningsmast) de volgende score: Beoordelingscriteria Visuele interferente met een nabijgelegen windpark
84
VKA: Ondergrens
Bovengrens
RN HEM
Achterbi
lAtestei
4
geningen
Rhenen
4aurik
Eldeń^.
Heten
Lienden Kesteren
®
Voorkeursalternatief
Huissen
Opheusd
Zetten Anger eg
Bestaande windturbines ®
Geplande windturbines
waard
Andel
Hoogspanningsmasten Afstand tot VKA: 3km Afstand tot VKA: 6km
en-ļ/eeuwen
Deert
Haalderen Win sset
Afstand tot VKA: 9km Afstand tot VKA: 12km
Beuningen Horssen
gharen
Ni mege ï
Dreumel
.'.'w
Alp hen gen Dal
Ravenstem
Wijchen Malden
Į Herpen J
SS é
fotanhoefc
Br eed ew eg
Grave Schaijk
Groesbeek
Mook
'*D-BRį3
-^Gefíen Heesch
Nuland
MiUbeek Esri Nederla
Vinkt»!
Bosch
van Rijn
experts in renewable energy
Figuur 102: Overzichtskaart van het VKA met geplande en bestaande windparken en hoogspanningsmasten in de omgeving.
85
Beoordeling landschap
VKA:
cultuurhistorische
achtergrond
van
het
de onder- en bovengrens van VKA zal nihil zijn. Cultuurhistorische element
De cultuurhistorische achtergrond van het landschap wordt beoordeeld aan de hand van de beschreven cultuurhistorische elementen in het landschap.
De winterdijken Er vindt een verkleinend effect plaats op de schaal van het landschap en
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Steenfabriek aan de Dijk
Kasteel Hernen
daardoor ook op de beleving van het landschap en de dijken. De dijken, met
De windturbines van het VKA zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving
name de beleving vanaf de Waaldijk, zijn wel op redelijke afstand van het VKA.
van Kasteel Hernen. Het kasteel wordt omringt door veel opgaande beplant ng
De impact zal daarom laag zijn. De impact bij de hogere windturbines van het
en direct zicht vanaf het kasteel is daarom vrij minimaal. Desondanks zullen
VKA-bovengrens is iets groter, maar zeer gering. De hoogte van de windturbines
moderne windturbines niet passend zijn en tasten ze dit cultuurhistorische
van het VKA tast de beleving en schaalgrootte van de winterdijken meer aan.
bouwwerk aan. De impact op de kwaliteiten is echter wel in klein, mede door
Daarom krijgt deze een iets negatievere score t.o.v. alternat ef 2 en 3.
het minimale zicht en de afstand. Het verschil in waarneming tussen de onder en bovengrens van VKA zal nihil zijn.
Cultuurhistorische element
VKA: Ondergrens
Bovengrens Cultuurhistorische element
De Winterdijken
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Kasteel Hernen
Steenfabriek aan de Dijk (Tussen Beuningen en Weurt) De windturbines van van het VKA zijn mogelijk waar te nemen vanuit de
(Dorpskerk) Leur
omgeving van de steenfabriek. De windturbines zullen met name vanaf het
De windturbines van het VKA zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving
water en vanaf de Waaldijk zichtbaar zijn. Dit heeft impact op de karakterist eke
van Dorpskerk Leur. Moderne windturbines zijn niet passend vanuit dit
hoge schoorsteen. Deze zal hierdoor kleiner lijken. Ook doordat er meer
perspectef en tasten dit cultuurhistorische bouwwerk aan. Voor het hele dorp
objecten in de horizon verschijnen zal deze minder zichtbaar worden. De impact
van Leur geldt dat deze als een beschermd dorpsgezicht is bestempeld. Vanuit
op deze kwaliteit is daarom aanwezig.
Deze negateve impact is wel klein
andere plekken in Leur zal de aantastng dus ook aanwezig zijn. De impact op
omdat de steenfabriek op redelijke grote afstand (ca. 4 kilometer) ligt van de
de kwaliteiten heeft in kleine mate invloed omdat (Dorpsrkerk) Leur op redelijk
dichtstbijzijnde windturbines van het VKA. Het verschil in waarneming tussen
grote afstand van ca. 4 kilometer ligt van de dichtstbijzijnde windturbines van het VKA. Het verschil in waarneming tussen de onder- en bovengrens van VKA
86
zal nihil zijn. Cultuurhistorische element
Cultuurhistorische element VKA: Ondergrens
Bovengrens
Beatrixmolen
VKA: Ondergrens
Bovengrens
0
0
(Dorpskerk) Leur
Molen De Verrekijker (Bergharen) Hernense Molen
De windturbines van het VKA zijn waar te nemen in de omgeving van de Molen
De windturbines van het VKA zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving
de Verrekijker. De moderne windturbines zijn niet passend in de omgeving
van de Molen in Hernen. Er vindt een verkleinend effect plaats waardoor de
van de molen en tasten daarom dit cultuurhistorische bouwwerk aan. Er
molen minder opvalt. De impact op de kwaliteiten is echter wel klein omdat
vindt een verkleinend effect plaats waardoor de molen minder opvalt. Er is
de molen op ca. 3 kilometer ligt vanaf de dichtstbijzijnde windturbines van het
daarom impact op de kwaliteiten van de molen De Verrekijker. Het verschil in
VKA. Het verschil in waarneming tussen de onder- en bovengrens van VKA zal
waarneming tussen de onder- en bovengrens van het VKA zal nihil zijn. Wel zal
nihil zijn. Wel zal het verkleinend effect van de bovengrens van het VKA iets
het verkleinend effect van de bovengrens van het VKA iets groter zijn.
groter zijn.
Cultuurhistorische element
Cultuurhistorische element
VKA: Ondergrens
Bovengrens
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Molen De Verrekijker
Hernense Molen
Beatrixmolen (Winssen) De windturbines van het VKA zijn mogelijk waar te nemen vanuit de omgeving van de Beatrixmolen. Er vindt een verkleinend effect plaats waardoor de molen minder opvalt. De impact op de kwaliteiten is nihil. Het verschil in waarneming tussen de onder- en bovengrens van VKA zal nihil zijn. Wel zal het verkleinend effect van de bovengrens van het VKA iets groter zijn.
87
Beoordeling VKA Beleving van het windpark in het landschap
VKA heeft minder windturbines dan Alternat ef 2 en 3. Hoe meer windturbines en
De beleving van de windturbine of windturbines van het VKA in het landschap
hoe groter deze zijn hoe groter deze aantast ng is omdat deze voor waarnemers eerder zichtbaar zullen zijn. Het verschil tussen de onder- en bovengrens van het
wordt beoordeeld aan de hand van de zes landschapstypen.
VKA is klein. Daarnaast geldt ook dat wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand
Uiterwaarden
is en de windturbines niet in een rechte lijn zijn gesitueerd, dit als meer storend
De uiterwaarden, waarbinnen ook weinig infrastructuur aanwezig is, zijn voor
zal worden ervaren. Het VKA is geen rechte strakke lijn.
de beleving ook een oase aan rust. Door het draaien van de wieken van de
Het VKA scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende
windturbines zal deze rust verstoord worden.
scores op het landschapstype oeverwallen:
Hoe meer windturbines hoe
meer dit verstoord wordt. Het VKA heeft minder windturines dan Alternatief 2 en 3, daarom scoort deze beter. De windturbines staan op een redelijke afstand van ca. 3.5 kilometer. Daarom is niet te spreken over een ernstge verstoring. De
Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Oeverwallen
grote windturbines van het VKA-bovengrens zijn iets beter zichtbaar, maar dit is nihil. Het VKA scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende
Komgronden
scores op het landschapstype uiterwaarden:
De windturbines van het VKA zullen duidelijk zichtbaar zijn vanuit de komgronden.
Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Uiterwaarden
De windturbines van het VKA zijn niet in een rechte lijn gesitueerd, dit zal als meer storend worden ervaren. Door de ratonele verkaveling en de afwezigheid van veel opgaande beplatng of kenmerkende cultuurhistorische elementen, worden de komgronden vaak ervaren als grootschalig product elandschappen. Hierin 'passen' windturbines beter dan bij gebieden die als natuurlijk of
Oeverwallen
cultuurhistorisch waardevol worden ervaren/beleeft.
Door de aanwezigheid van onder andere veel bebouwing en bedrijfspanden
Het VKA scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende
kennen de oeverwallen in vergelijking met de uiterwaarden en komgronden
scores op het landschapstype komgronden:
een wat meer industrieel (bebouwd) karakter. Dit is daardoor ook de plek waar de meeste waarnemers zich zullen bevinden en voortbewegen. Juist ook door de beslotenheid door de aanwezigheid van bebouwing zijn de windturbines ook minder zichtbaar dan bijvoorbeeld in de uiterwaarden of in de komgronden. Het
88
Landschapstype Komgronden
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Rivierduinen
Grootschalige infrastructuur
Het VKA heeft minder windturbines dan alternat ef 2 en 3. Wel zijn ze groter. Hoe
Door de het wegtracé A50 en A73 zal het windpark op lokaal en op macroniveau
meer windturbines als ook grotere windturbines hebben een grotere aantast ng
ook onderdeel gaan uitmaken van deze grootschalige infrastructuren. Hier zal
omdat deze voor waarnemers eerder zichtbaar zullen zijn. Daarnaast geldt ook
eerder een koppeling gemaakt worden wanneer men zich door het landschap of
dat wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand is en de windturbines niet in een
over de lijnen heen beweegt. Wanneer er geen gelijke plaatsingsafstand is en de
rechte lijn zijn gesitueerd, dit als meer storend zal worden ervaren.
windturbines niet in een rechte lijn zijn gesitueerd, dan zal dit als meer storend
HEt VKA scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende
worden ervaren. Het VKA is geen rechte lijn, maar deze volgt wel het wegtracé
scores op het landschapstype rivierduinen:
hierdoor zal de impact voor gebruikers van de A73 minder storend zijn. Het VKA
Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende scores op het landschapstype grootschalige infrastructuur :
Rivierduinen Landschapstype Grootschalige infrastructuur
VKA: Ondergrens 0
Bovengrens 0
Kampenlandschap Het kampenlandschap is een kleinschaliger landschap in vergelijking met de komgronden. Deze beleving van de kleinschaligheid zal worden aangetast door de windturbines. Door de aanwezigheid van (laan)beplant ng zullen de windturbines minder prominent aanwezig zijn. Voor het grootste gedeelte vanuit het kampenlandschap geldt dat de opstelling van het VKA op een relatief grote afstand is gelegen. Daardoor zal de impact minder groot zijn. Het VKA scoort bij de beleving van het windpark in het landschap de volgende scores op het landschapstype kampenlandschap: Landschapstype
VKA: Ondergrens
Bovengrens
Kampenlandschap
89
inc
■'-Vi?.; » Ti III III ni ui in
ääv:
::: "i in
Jŕ 'i*
:'r-Ŵ
®5\ -x
ŴÏŴí; J'
7*
an kasteel Í7‘fíí
dpa Beuningen 'in het Qorp Hernen) in Qe omgeving van het beoogde ŨQQQ WinQpark
Conclusie beoordeling VKA 91
SJ Conclusie beoordeling VKA De beoordeling heeft plaatsgevonden aan de hand van de verschillende score
de beoordelingscriteria 'Ruimtelijke kenmerken en inrichtng van het landschap'.
niveaus uit de beoordelingsschaal.
De scores van de eindbeoordeling zijn weergegeven in Figuur 109.
De beoordelingsschaal wordt hieronder
nogmaals weergegeven. (zie Figuur 103) Effect
Beoordeling
Het landschap in en rondom Beuningen zal worden aangetast door de komst van de beoogde windturbines van Windpark Beuningen. Vanwege de
--
Negatef effect
landschappelijke en cultuurhistorische waarden zal de meeste negatieve impact
-
Beperkt negatef effect
zich voordoen bij de rivierduinen. Karakteristeken en belevingswaarden van
0
Neutraal effect Beperkt posit ef effect
Figuur 103: De beoordelingsschaal van de Landschappelijke MER-beoordeling.
De
beoordelingen
per
de uiterwaarden, oeverwallen en komgronden zullen ook negatef worden beïnvloed. De beleving en aantastng ten aanzien van de snelwegen, welke in de landschappelijke beoordeling zijn getypeerd als landschapstype 'grootschalige infrastructuur', kent de minst negateve impact.
beoordelingscriteria op de landschapstype of
Het VKA is bij enkele aspecten minder gewenst ten opzichte van de MER
andere aspecten worden in de figuren 104 - 108 nogmaals weergegeven. De
alternateven. Dit geldt in alle gevallen voor de beleving van de eenheid van
verschillende scores van de landschapstypen en andere beoordelingsaspecten
de opstelling. Desondanks zijn de scores op de beoordelingscriteria van
zijn bij elkaar opgeteld waarna er een gemiddelde score is berekend. Dit is zowel
het VKA niet lager dan bijvoorbeeld de scores van MER alternatef 1 (deze
voor de onder- als bovengrens gedaan. Hieruit is de eindbeoordeling gekomen
opstellingen zijn t.a.v. veel aspecten vergelijkbaar). Dit heeft te maken met het
van de landschappelijke beoordeling van het VKA van Windpark Beuningen.
feit dat de scores op de beoordelingscriteria opgebouwd zijn uit verschillende sub-scores op meerde aspecten. Daarnaast zijn de gradates in scores van de
De aandachtspunten 'De ruimtelijke kenmerken van het landschap' en 'Maat,
m.e.r.-systematek niet uiteenlopend genoeg om alleen voor het sub-aspect
schaal en inrichtng in het landschap' zijn tjdens de tussentjdse beoordelingen
'eenheid van de opstelling' een negatevere beoordeling te geven aan een
samengevoegd tot één beoordelingscriteria ('Ruimtelijke kenmerken en
beoordelingscriterium in zijn totaliteit.
inrichtng van het landschap') omdat deze veel overeenkomsten hebben met elkaar.
Geconcludeerd kan worden dat het aspect 'landschap' uitvoering van het plan niet in de weg staat. De negateve impact op het landschap is echter wel in grote
Om aan te sluiten bij de MER-beoordeling en de NRD, worden deze in de
mate aanwezig. Er zal daarom goed moeten worden gekeken welke mitgerende
eindbeoordeling wel opgesplitst in de twee oorspronkelijke beoordelingscriteria.
maatregelen de pijn t.a.v. het landschap kunnen verzachten.
Het VKA krijgt dezelfde scores bij deze twee beoordelingscriteria a^omstg van
92
De ruimtelijke kenmerken van het landschap Maat, schaal en inrichting in het landschap Landschapstypen
VKA:
Landschapstypen
Ondergrens
Bovengrens
Oeverwallen
Oeverwallen
Komgronden
Komgronden
Rivierduinen
Rivierduinen
Kampenlandschap
Kampenlandschap
Grootschalige infrastructuur 0
0
Figuur 1: Figuur 105: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Beoordelingscriteria
VKA:
Ondergrens
Bovengrens
Visuele interferent e met een nabijgelegen windpark
Bovengrens
0
0
Figuur 1: Figuur 104: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Beleving van het windpark in het landschap Landschapstypen
Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark
Ondergrens
Uiterwaarden
Uiterwaarden
Grootschalige infrastructuur
VKA:
VKA:
Ondergrens
Bovengrens
0
0
Uiterwaarden Oeverwallen Komgronden
Figuur 106: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.
Rivierduinen Kampenlandschap Grootschalige infrastructuur
Cultuurhistorische achtergrond van het landschap
Figuur 108: Tabel landschappelijke MER-beoordeling van de 3 MER-alternatieven.