Document · PDF

03 Concept begroting GGD GZ 2023 en begrotingswijziging 2022

Raadsvergadering 12 juli 2022, gemeente BeuningenBij agendapunt: Raadsvoorstel Zienswijze Jaarstukken 2021 en Programmabegroting 2023 GGD Gelderland-Zuid23.267 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Gemeenten zijn en blijven in de lead als het gaat om jeugdzorg. Gemeente verzoekt de GGD om een voorstel ter besluitvorming voor te leggen aan het AB. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig.

Opmerkingen gemeenten in uitgebrachte zienswijzen n.a.v. Kaderbrief 2023 van GGD Gelderland-Zuid en in rood de reactie op welke manier de opmerking is verwerkt in de concept Programmabegroting GGD 2023 Versie 17 maart 2022

Informatiebeveiliging Gemeente hecht eraan dat GGD voldoet aan wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging en ziet graag een onderbouwing van de benodigde investeringen en verzoekt allereerst te onderzoeken wat binnen begroting gerealiseerd kan worden. Wanneer er risico’s ontstaan omdat binnen begroting onvoldoende ruimte is, verzoekt de gemeente een concreet voorstel aan het AB voor te leggen. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Algemene reserve Gemeente vindt dat GR-en geen weerstandsvermogen hoeven te vormen die voldoen aan de weerstandscapaciteit. Gemeente is benieuwd naar de adviezen van de werkgroep ‘vereenvoudigen P&C-documenten’ t.a.v. de methodiek tot het vormen van weerstandsvermogen. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente benadrukt dat het project binnen de daarvoor gestelde financiële kaders opgeleverd moet worden. Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000. Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

NederBetuwe

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente begrijpt de inzet van het DB op structurele financiering van dit thema t.b.v. structurele doorontwikkeling van het strategische thema uit de meerjarenstrategie. Wel heeft de gemeente behoefte aan nadere concretisering t.a.v. welke ondersteuning de GGD kan bieden en wat structurele uitzetting de gemeenten kan opleveren. Bij uniforme financiering hecht de gemeente eraan dat de diensten zodanig worden ingericht dat alle gemeenten ervan profiteren. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Veilig Thuis Gemeente verzoekt de GGD om de gemeenten actief op de hoogte te houden van de ontwikkelingen die spelen t.a.v. VT. Vanzelfsprekend wordt het AB op de hoogte gehouden en via het AB/de wethouders de gemeenten. Invoering Omgevingswet Gemeente verkeert in de verkennende fase m.b.t. wat precies de invoering van de Omgevingswet gaat betekenen voor de gemeente. De gemeente heeft derhalve nog geen zicht in de omvang en inhoud van een eventuele ondersteuningsvraag aan de GGD.

Gemeente vraagt de GGD om samen met lokale/regionale projectleiders Omgevingswet af te stemmen hoe in 2022 verkend kan worden welke ondersteuning nodig blijkt en welke financieringsvorm hierbij het beste past. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet. Wmo-toezicht Gemeente verzoekt om een transparante onderbouwing van een eventuele uitbreiding van capaciteit in de begroting 2023. In de vergadering van 16 dec. 2021 heeft het AB ingestemd met versterking van het Wmo-toezicht 2022 t/m 2024, dat gefinancierd wordt door subsidie van centrumgemeente Nijmegen in 2022 en via de regiobegroting Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang in 2023 en 2024.

Uitbreiding RVP Voor het RVP geldt dat dit dient te worden uitgevoerd binnen de vergoeding van het RIVM en de middelen die gemeenten hiervoor beschikbaar gesteld krijgen. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds; de vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Prenataal huisbezoek door de JGZ In Neder-Betuwe is al ervaring opgedaan met het prenatale huisbezoek; de meerwaarde van deze extra inzet is gebleken. Gemeente ziet de uitvoering van deze taak met vertrouwen tegemoet. Prenataal huisbezoek wordt per 1 juli 2022 ingevoerd en is derhalve opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 64.474 voor een half jaar). Ook is het opgenomen in de begroting 2023 (meerkosten: € 64.474 t.o.v. de gewijzigde begroting 2022). Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg Wanneer gewijzigde richtlijnen aanleiding geven om de GGD-dienstverlening te wijzigen, hoort de gemeente graag tijdig wat de inhoudelijke uitkomsten zijn en de eventuele financiële consequenties. De JGZ zal landelijk de huidige invulling van het professioneel kader ‘tegen het licht houden’ en evt. herzien. Mocht dit financiële consequenties hebben, dan zal dit worden aangekondigd in het AB en Kaderbrief 2024.

Terugdringen Jeugdzorggebruik Gemeente ziet kansen voor de GGD om binnen haar werkzaamheden hieraan een bijdrage te leveren. Wel is de gemeente van mening dat hier besluitvorming aan vooraf moet gaan. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig. Informatiebeveiliging Gemeente onderschrijft het belang van informatiebeveiliging. Financiering hiervan moet binnen begroting plaatsvinden. Mocht de GGD menen dat hiermee het beoogde resultaat niet kan worden behaald, dan verzoekt de gemeente een heldere en concrete onderbouwing van de benodigde aanvullende middelen. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Algemene reserve De hoogte van de algemene reserve blijft punt van aandacht. Gemeente ziet resultaten van werkgroep ‘vereenvoudigen P&C-documenten’ graag tegemoet. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente rekent erop dat de nieuwbouw gerealiseerd zal worden binnen de eerder gestelde financiële kaders. Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000.

Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

Nijmegen

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente is positief over een uitbreiding van de begroting 2023, daar waar het datagestuurd werken betreft t.b.v. de interne organisatie van de GGD. T.a.v. het breder verzamelen van data (ook bij externe partijen) wacht de gemeente eerst de resultaten af van de opdracht ‘terugdringen Jeugdzorggebruik’. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/ resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema

structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Veilig Thuis Gemeente verwacht dat de GGD voor 2023 reële aantallen begroot en de resultaten van het traject met TOC Resultants bestendigd worden. Daarnaast verwacht de gemeente dat er beperkte wachtlijsten zijn en de wettelijke termijnen worden behaald. Vanzelfsprekend wordt het AB op de hoogte gehouden en via het AB/de wethouders de gemeenten. Invoering Omgevingswet Gemeente vindt het te vroeg om in de begroting 2023 een extra/structurele begrotingspost op te nemen voor nieuwe/uitbreiding van werkzaamheden door de Omgevingswet. Gemeente stelt voor om de jaren 2022 en 2023 te gebruiken om werkenderwijs te verkennen wat nodig is. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet. Wmo-toezicht Een eventuele capaciteitsuitbreiding voor Wmo-toezicht dient transparant onderbouwd te worden. In de vergadering van 16 dec.

2021 heeft het AB ingestemd met versterking van het Wmo-toezicht 2022 t/m 2024, dat gefinancierd wordt door subsidie van centrumgemeente Nijmegen in 2022 en via de regiobegroting Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang in 2023 en 2024. Uitbreiding RVP Bij een uitbreiding van het RVP zijn de Rijksmiddelen kaderstellend, die de gemeente daarvoor ontvangt. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds; de vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Prenataal huisbezoek door de JGZ Gemeente staat positief tegenover de wetswijziging ‘Prenataal huisbezoek JGZ’ en verzoekt de GGD om goede afspraken te maken met de professionals, zowel binnen geboortezorg als binnen de gemeentelijke sociale buurtteams. Prenataal huisbezoek wordt per 1 juli 2022 ingevoerd en is derhalve opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 64.474 voor een half jaar). Ook is het opgenomen in de begroting 2023 (meerkosten: € 64.474 t.o.v. de gewijzigde begroting 2022). Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg Bij het eventueel herijken van het landelijk professioneel kader, vindt de gemeente de focus op rendement voor kind en gezin positief, maar vindt het prematuur om in dit stadium te denken over financiële consequenties.

De JGZ zal landelijk de huidige invulling van het professioneel kader ‘tegen het licht houden’ en evt. herzien. Mocht dit financiële consequenties hebben, dan zal dit worden aangekondigd in het AB en Kaderbrief 2024. Terugdringen Jeugdzorggebruik De gemeente deelt de zorg van de GGD rond het toenemende gebruik van zorg door de jeugd. Gemeente verzoekt de GGD zich hierbij te beperken tot haar kerntaken; de uitvoering van de Jeugdwet is immers een verantwoordelijkheid van de afzonderlijk gemeenten in Gelderland-Zuid. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig.

Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg Gemeente ontvangt graag een meer specifieke duiding t.a.v. de stijgende instroom en ziet een begrotingswijziging 2022 op dit vlak tegemoet. Gemeente verzoekt de GGD om bij de voorbereiding van deze begrotingswijziging de correcte aantallen diensten VT mee te wegen. Autonome stijging van BZtrajecten is opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 295.669) en begroting 2023 (meerkosten: € 297.000). Daarnaast dragen gemeenten zorg voor een vermindering van trajecten. Als gemeenten daar niet in slagen wordt dit zichtbaar in de Marap’s en jaarrekening en het bedrag dat daarmee gemoeid is, wordt alsnog in rekening gebracht bij gemeenten en verdeeld op basis van inwonerbijdrage. Wvggz Gemeente gaat akkoord met het toevoegen van de Wvggz aan het uniforme takenpakket van de GGD vanaf begroting 2023. De Wvggz-taken van de GGD zijn opgenomen in het uniforme deel van de begroting 2023. Wijziging van BBV en aanstelling van concerncontroller Gemeente staat positief tegenover aanstelling concerncontroller, mits het takenpakket en de doelen vooraf expliciet kenbaar zijn gemaakt. De meerkosten voor de concerncontroller zijn € 60.000 en zijn opgenomen in de begrotingswijziging 2022. Informatiebeveiliging Gemeente heeft voor begroting 2022 ingestemd met de aanstelling van een CISO; hiermee voldoet de GGD aan de wettelijke verplichting.

Dit betekent voor 2023 geen verdere uitbreiding. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Algemene reserve Gemeente vindt een hoge algemene reserve bij GR-en niet wenselijk en niet noodzakelijk. En is positief dat in 2022 de spelregels rond de vorming van de algemene reserves geëvalueerd zullen worden. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Arbeidsmarkt Gemeente roept de GGD op het AB te betrekken indien er (ingrijpende) keuzes gemaakt moeten worden in de dienstverlening door gebrek aan geschikt personeel. De GGD doet er alles aan om de formatie op peil te laten zijn, maar door de krapte op de arbeidsmarkt bestaat het risico dat er gaten vallen en afgesproken prestaties om die reden niet kunnen worden gerealiseerd. Nieuwbouw Gemeente gaat er vooralsnog van uit dat de nieuwbouw gerealiseerd zal worden binnen de gestelde financiële kaders. Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000. Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

Tiel

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente ziet het belang van dit thema. Maar voordat er hiervoor structurele financiering beschikbaar wordt gesteld, is het voor de gemeente een voorwaarde dat er een heel concreet voorstel ligt. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Veilig Thuis Gemeente vraagt de GGD om hen actief te informeren over de mogelijke gevolgen van de landelijke ontwikkelingen op de huidige inrichting van VT. Vanzelfsprekend wordt het AB op de hoogte gehouden en via het AB/de wethouders de gemeenten. Invoering Omgevingswet Voor Tiel heeft de ondersteuning van de GGD t.a.v. de invoering Omgevingswet geen prioriteit. Gezin de invoering van de Omgevingswet per juli 2022, komt de besluitvorming te vroeg om dit structureel op te nemen in de begroting 2023. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet.

Uitbreiding RVP Extra/nieuwe taken vanuit het RVP dienen binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen uitgevoerd worden. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds; de vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg Gemeente vindt het belangrijk dat er een gedegen analyse is t.a.v. de stijgende vraag, alvorens een besluit wordt genomen over de begroting 2023. Autonome stijging van BZ-trajecten is opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 295.669) en begroting 2023 (meerkosten: € 297.000). Daarnaast dragen gemeenten zorg voor een vermindering van trajecten. Als gemeenten daar niet in slagen wordt dit zichtbaar in de Marap’s en jaarrekening en het bedrag dat daarmee gemoeid is, wordt alsnog in rekening gebracht bij gemeenten en verdeeld op basis van inwonerbijdrage. Algemene reserve De hoogte van de algemene reserve blijft punt van aandacht. Gemeente is benieuwd naar de adviezen van werkgroep ‘vereenvoudigen P&C-documenten’. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente benadrukt dat het project binnen de financiële kaders opgeleverd moet worden.

Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000. Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

West Betuwe

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente staat positief tegenover het initiatief van de GGD t.a.v. datadelen (over en weer) en data- en informatiegestuurd werken. Gemeente onderschrijft het belang van structurele financiering voor dit onderwerp, maar vindt dat het voorstel nu te vroeg komt. Niet iedere gemeente ontwikkelt zich op dit gebied even snel; enthousiasme aanwakkeren en meerwaarde aantonen is belangrijker dan vastleggen van structurele

financiering. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Invoering Omgevingswet Gemeente vindt het te vroeg om in de GGD-begroting 2023 een extra/ structurele begrotingspost op te nemen voor nieuwe c.q. uitbreiding van werkzaamheden door de Omgevingswet. Gemeente stelt voor om de jaren 2022 en 2023 te gebruiken om te verkennen wat nodig is. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet. Wmo-toezicht De uitkomsten van het bestuurlijk overleg op 15 oktober 2021 worden vertaald in een voorstel voor het AB van december 2021. Gemeente wacht de uitkomst van deze vergadering af. In de vergadering van 16 dec. 2021 heeft het AB ingestemd met versterking van het Wmo-toezicht 2022 t/m 2024, dat gefinancierd wordt door subsidie van centrumgemeente Nijmegen in 2022 en via de regiobegroting Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang in 2023 en 2024.

Uitbreiding RVP Voor het RVP geldt dat dit dient te worden uitgevoerd binnen de vergoeding van het RIVM en de middelen die gemeenten beschikbaar stellen vanuit de doeluitkering van het Rijk. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds; de vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg Wanneer aangescherpte richtlijnen aanleiding geven om de GGD-diensten tegen het licht te houden, hoort de gemeente graag tijdig wat de eventuele financiële consequenties zijn. Gemeente verzoekt om binnen de JGZ goed af te stemmen met onderwijsveld en de lokale sociale teams. De JGZ zal landelijk de huidige invulling van het professioneel kader ‘tegen het licht houden’ en evt. herzien. Mocht dit financiële consequenties hebben, dan zal dit worden aangekondigd in het AB en Kaderbrief 2024. Terugdringen Jeugdzorggebruik Het terugdringen Jeugdzorggebruik is geen primaire taak van de GGD; de GGD lijkt voor te sorteren op de ontwikkeling van nieuwe taken buiten de Wpg en binnen het jeugdzorgdomein. De regie op de jeugdzorgketen ligt bij de gemeenten. Gemeente vraagt de GGD om een voorstel ter besluitvorming voor te leggen aan het AB.

De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig. Informatiebeveiliging Gemeente hecht eraan dat GGD voldoet aan wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging en ziet graag een onderbouwing van de benodigde investeringen en verzoekt allereerst te onderzoeken wat binnen begroting gerealiseerd kan worden. Wanneer er risico’s ontstaan omdat binnen begroting onvoldoende ruimte is, verzoekt de gemeente een concreet voorstel aan het AB voor te leggen. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost.

Algemene reserve Het uitgangspunt van de gemeente is dat de algemene reserve binnen de afgesproken kaders blijft. Gemeente is benieuwd naar de adviezen van de werkgroep ‘vereenvoudigen P&C-documenten’ t.a.v. de methodiek tot het vormen van weerstandsvermogen. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente benadrukt dat het project binnen de eerder gestelde financiële kaders opgeleverd moet worden. Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000. Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

West Maas en Waal

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente ziet het belang van structurele financiering van data- en informatiegestuurd werken; echter zet ze vraagtekens bij de hoogte van het bedrag. Gemeente vraagt goed aan te geven waar dit bedrag op gebaseerd is en wat het concreet oplevert voor de gemeente; gemeente vraagt om een aantal concrete voorbeelden te leveren hoe concrete producten/uitkomsten eruit komen te zien. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Invoering Omgevingswet Er is teveel onduidelijkheid om al financiering op te nemen in de GGD-begroting 2023 voor invoering Omgevingswet. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet. Prenataal huisbezoek door de JGZ Gemeente vindt het noodzakelijk dat de GGD hiervoor goede afspraken maakt met de professionals (verloskundigen, maar ook met VraagWijzer) om de taak zo goed mogelijk uit te kunnen voeren.

Prenataal huisbezoek wordt per 1 juli 2022 ingevoerd en is derhalve opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 64.474 voor een half jaar). Ook is het opgenomen in de begroting 2023 (meerkosten: € 64.474 t.o.v. de gewijzigde begroting 2022). Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg Gemeente vindt het een goede ontwikkeling dat de GGD het landelijk professioneel kader vanuit het rendement voor kind en gezin tegen het licht wil houden en eventueel herzien. Gemeente vraagt om de keuzes die gemaakt worden met de gemeente te bespreken en de meerwaarde van een (mogelijk) nieuwe werkwijze aan te tonen. Pas daarna kan gekeken worden naar eventuele financiële consequenties. De JGZ zal landelijk de huidige invulling van het professioneel kader ‘tegen het licht houden’ en evt. herzien. Mocht dit financiële consequenties hebben, dan zal dit worden aangekondigd in het AB en Kaderbrief 2024. Terugdringen Jeugdzorggebruik Gemeente deelt de zorgen die de GGD heeft over het toenemende jeugdzorggebruik. De gemeenten hebben de regie over de jeugdzorgketen; zij maken dan ook zelf keuzes in het anders vormgeven van de jeugdzorgketen en de inzet van preventie. Gemeente ziet kansen om aan de voorkant JGZ meer in te zetten op signaleren en bieden van preventie. Gemeente is benieuwd naar de resultaten van de gesprekken en gaat graag in gesprek wat de GGD/JGZ hierin

kan bieden en wat de financiële consequenties zijn. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig. Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg Gemeente begrijpt dat er een stijgende instroom is bij BZ. Gemeente ziet graag een heel goed onderbouwde begrotingswijziging 2022 tegemoet. Autonome stijging van BZ-trajecten is opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 295.669) en begroting 2023 (meerkosten: € 297.000). Daarnaast dragen gemeenten zorg voor een vermindering van trajecten. Als gemeenten daar niet in slagen wordt dit zichtbaar in de Marap’s en jaarrekening en het bedrag dat daarmee gemoeid is, wordt alsnog in rekening gebracht bij gemeenten en verdeeld op basis van inwonerbijdrage. Wvggz Gemeente is het eens om vanaf 2023 de middelen voor het uitvoeren van de Wvggz op te nemen in het uniforme takenpakket van de GGD. De Wvggz-taken van de GGD zijn opgenomen in het uniforme deel van de begroting 2023. Forensische geneeskunde Gemeente wacht de uitkomsten van het landelijke traject af op dit terrein. Gemeente gaat er vanuit dat dit geen financiële consequenties heeft.

De krapte bij forensisch geneeskundigen begint acute vormen aan te nemen, waardoor het risico niet alleen financieel van aard is, maar ook komt de beschikbaarheid van deze dienstverlening mogelijk in gevaar. Wijziging van BBV en aanstelling van concerncontroller Gemeente verwacht dat de begrotingswijziging 2022 een heldere onderbouwing geeft van datgene wat noodzakelijk c.q. wenselijk is voor de functie van concerncontroller. Gemeente kan dan beoordelen of de hoogte van de gevraagde uitgaven in verhouding staat tot dat wat noodzakelijk is. De meerkosten voor de concerncontroller zijn € 60.000 en zijn opgenomen in de begrotingswijziging 2022. Informatiebeveiliging Omdat de gemeente het belangrijk vindt dat voldaan wordt aan wet- en regelgeving, heeft zij in de zienswijze op de GGD-conceptbegroting 2022 aangegeven dat zij slechts akkoord gaat met uitzetting van middelen t.b.v. een CISO. Gemeente handhaaft deze zienswijze. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Besparingen In meerjarenperspectief is in de begroting van de gemeente een generieke korting opgenomen van 3% op de GR-en. Gemeente wenst de generieke korting door te voeren na 2022. Besparingen van 3% zijn opgenomen in de begroting 2023.

Algemene reserve Gemeente is benieuwd naar de uitkomsten van de evaluatie naar de spelregels rondom de vorming van de algemene reserves. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente geeft mee dat het echt de bedoeling is om dit project binnen de gestelde financiële kaders op te leveren. Doordat bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien is er vertraging opgetreden van in ieder geval 11 maanden; de meerkosten hiervoor worden geraamd op € 400.000. Hierover gaat de GGD in gesprek met de gemeente Nijmegen.

Wijchen

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente vindt het van belang dat GGD - samen met gemeenten - concreet maakt welke meerwaarde dit kan opleveren. Met een concreet voorstel kan gemeente een besluit nemen over structurele financiering van deze aanpak. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Veilig Thuis De wachtlijsten en het vaak niet halen van de wettelijke termijnen blijven aandachtspunten. Gemeente vraagt de GGD om hen op de hoogte te houden. Vanzelfsprekend wordt het AB op de hoogte gehouden en via het AB/de wethouders de gemeenten. Invoering Omgevingswet Gemeente kan nog niet aangeven of zij ondersteuning van de GGD wenst op dit terrein, omdat de werkwijzen binnen de Omgevingswet nog in ontwikkeling zijn. Dit kan later leiden tot facultatieve afspraken tussen GGD en bepaalde gemeenten. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet.

Terugdringen Jeugdzorggebruik Gemeente deelt de visie met de GGD dat de JGZ kan bijdragen aan het terugdringen van het jeugdzorggebruik. De kracht van de JGZ kan beter worden benut. Dat vraagt om meer flexibiliteit en daadkracht binnen de JGZ. De regie hiervoor ligt lokaal. Financiële uitzetting is vooralsnog niet aan de orde. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig. Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg Gemeente kan zich voorstellen dat de stijgende instroom BZ niet binnen het bestaande budget past. Gemeente vraagt om nadere analyse van de knelpunten en een helder plan van aanpak. Daarnaast verzoekt de gemeente een productenboek BZ te ontwikkelen. Autonome stijging van BZ-trajecten is opgenomen in de begrotingswijziging 2022 (meerkosten € 295.669) en begroting 2023 (meerkosten: € 297.000). Daarnaast dragen gemeenten zorg voor een vermindering van trajecten. Als gemeenten daar niet in slagen wordt dit zichtbaar in de Marap’s en jaarrekening en het bedrag dat daarmee gemoeid is, wordt alsnog in rekening gebracht bij gemeenten en verdeeld op basis van inwonerbijdrage. Wvggz Gemeente kan zich vinden in het structureel maken van de taken van de GGD i.h.k.v. de Wvggz.

Gemeente vraagt om de Wvggz op te nemen in de begroting 2023 en een wijziging van de GR aan de gemeenten voor te leggen. De Wvggztaken van de GGD zijn opgenomen in het uniforme deel van de begroting 2023. Wijziging van BBV en aanstelling van concerncontroller Gemeente kan zich vinden in de aanstelling van een concerncontroller, zeker als dit in samenhang gebeurt met de VRGZ. Gemeente meent dat een concerncontroller niet alleen gericht moet zijn op de rechtmatigheidscontrole, maar het biedt ook de kans om verantwoordingsprocessen binnen de GGD te verbeteren en meer controle/grip te krijgen op het behalen van doelen. Gemeente ziet voorstel graag tegemoet. De meerkosten voor de concerncontroller zijn € 60.000 en zijn opgenomen in de begrotingswijziging 2022.

Informatiebeveiliging Gemeente verwacht dat de GGD risico’s, die niet binnen het bestaande budget kan worden opgelost, meldt aan het AB, zodat er tijdig maatregelen kunnen worden getroffen. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Besparingen Gemeente waardeert dat de 3% besparing gerealiseerd wordt in de begroting 2023. Besparingen van 3% zijn opgenomen in de begroting 2023. Algemene reserve Gemeente vindt dat GR-en geen grote algemene reserve nodig hebben. Gemeente is dan ook positief dat de GGD een ambtelijke werkgroep is gestart die de rekenmethodiek m.b.t. de hoogte van het weerstandsvermogen gaat herzien. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB.

Zaltbommel

Data- en informatiegestuurd werken Gemeente begrijpt dat het doorontwikkelen van de informatiegestuurde aanpak gepaard gaat met investeringen. Gemeente is benieuwd naar de opbrengsten in 2022 en geeft aan de GGD het advies om concreet te maken wat de gemeenten kunnen hebben aan data- en informatiegestuurd werken. Gemeente benadrukt dat deze incidentele middelen ten goede moeten komen aan diensten die door alle gemeenten worden afgenomen. Gezien het strategisch thema in de meerjarenstrategie en om behaalde voordelen/resultaten voor gemeenten te kunnen continueren, heeft het DB dit thema structureel opgenomen in de begroting 2023 (geen meerkosten t.o.v. begroting 2022). Invoering Omgevingswet Gemeente ontvangt graag een onderbouwd voorstel van de GGD dat is afgestemd met de gemeenten. Gemeente vindt het te vroeg om te spreken over uniforme financiering, gezien het groot aantal vraagtekens dat nog bestaat rond dit onderwerp. Ondersteuning Omgevingswet is niet opgenomen in begroting 2023; wel kunnen gemeenten (net zoals in 2022) facultatief een beroep doen op de GGD voor ondersteuning en advisering. Momenteel vindt er een proces plaats tussen gemeenten en GGD, waarin gezamenlijk verkend wordt wat de inzet zou kunnen zijn van de GGD t.a.v. de Omgevingswet. Wmo-toezicht Gemeente begrijpt dat de GGD graag een uitbreiding van de inzetbare uren ziet vanwege de werkachterstanden.

Maar het belang hiervan blijft voor Zaltbommel achter op het belang van de regio. Het standpunt van de gemeente is dan ook om hier niet aan mee te betalen. In de vergadering van 16 dec. 2021 heeft het AB ingestemd met versterking van het Wmo-toezicht 2022 t/m 2024, dat gefinancierd wordt door subsidie van centrumgemeente Nijmegen in 2022 en via de regiobegroting Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang in 2023 en 2024. Uitbreiding RVP Voor het RVP geldt dat dit dient te worden uitgevoerd binnen de vergoeding van het RIVM en de middelen die gemeenten beschikbaar gesteld krijgen. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds; de vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg Wanneer aangescherpte richtlijnen aanleiding geven om de GGD-diensten tegen het licht te houden, hoort de gemeente graag tijdig wat de eventuele financiële consequenties zijn. De JGZ zal landelijk de huidige invulling van het professioneel kader ‘tegen het licht houden’ en evt. herzien. Mocht dit financiële

consequenties hebben, dan zal dit worden aangekondigd in het AB en Kaderbrief 2024. Terugdringen Jeugdzorggebruik Het terugdringen Jeugdzorggebruik is geen primaire taak van de GGD; de GGD lijkt voor te sorteren op de ontwikkeling van nieuwe taken buiten de Wpg en binnen het jeugdzorgdomein. De gemeente hecht belang aan een goede samenwerking tussen alle partijen die bij de jeugdigen zijn betrokken. Gemeente geeft aan dat het wellicht goed is om de ‘opdracht’ formeel te behandelen in het AB. De GGD/JGZ zal, binnen begroting, sterker deelnemen in de (gemeentelijke) netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. Er is geen aparte opdracht voor nodig. Forensische geneeskunde Gemeente stelt de vraag of de GGD kan aangeven of de bezuinigingsdoelstelling t.a.v. de forensische geneeskunde nog haalbaar is, gezien de complexiteit en de onduidelijkheid die er speelt. De krapte bij forensisch geneeskundigen begint acute vormen aan te nemen, waardoor het risico niet alleen financieel van aard is, maar ook komt de beschikbaarheid van deze dienstverlening mogelijk in gevaar. Wijziging van BBV en aanstelling van concerncontroller In de Kaderbrief 2022 is dit onderwerp al aan bod gekomen. Gemeente vraagt zich af waarom de financiële consequenties niet opgenomen zijn in de begroting 2022.

Bij de begrotingswijziging 2022 in april 2022, waar dit onderwerp in meegenomen wordt, staan de raden in wezen voor een voldongen feit. Gemeente vraagt scherp te blijven op het tijdig aanvoeren van besluitvormende stukken. De meerkosten voor de concerncontroller zijn € 60.000 en zijn opgenomen in de begrotingswijziging 2022. Informatiebeveiliging Gemeente hecht eraan dat GGD voldoet aan wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging. Gemeente ziet graag een onderbouwing van de benodigde investeringen en verzoekt allereerst te onderzoeken wat binnen begroting gerealiseerd kan worden. Informatiebeveiliging is opgenomen in de begroting: meerkosten zijn binnen begroting opgelost. Loon – en prijscompensatie Gemeente verzoekt de GGD om gelijk na vaststelling van de Cao door te rekenen wat dit betekent voor gemeenten en hierover de gemeenten te berichten. Dit is inzichtelijk gemaakt in de begroting. Algemene reserve Gemeente is benieuwd naar de adviezen van de werkgroep ‘vereenvoudigen P&C-documenten’ t.a.v. de methodiek tot het vormen van weerstandsvermogen. De planning is dat de werkgroep haar adviezen in oktober 2022 voorlegt aan het AB. Nieuwbouw Gemeente benadrukt dat het project binnen de eerder gestelde financiële kaders opgeleverd moet worden.

GGD Gelderland-Zuid Programmabegroting 2023

uitgave datum afdeling

GGD Gelderland-Zuid 24-03-2022 Directie

ons kenmerk versie status

Programmabegroting 2023

GGD/N/DIR2483/22/MP Programmabegroting 2023 v1.0 Concept

pagina 1 van 110

Inhoudsopgave 1

INLEIDING.................................................................................................................4 1.1 1.2 1.3

GEZONDHEID IN GELDERLAND-ZUID .........................................................................7 2.1 2.2 2.3

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (INCL. TOELICHTING) ......................................................... 74 UITEENZETTING FINANCIËLE POSITIE ................................................................................ 79 VERLOOPSTAAT BEGROTINGSWIJZIGING 2022 ..................................................................... 80

BIJLAGEN ................................................................................................................82 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................................................................... 68 KENGETALLEN .......................................................................................................... 70 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .................................................................................... 70 FINANCIERING .......................................................................................................... 71 ORGANISATIE EN BEDRIJFSVOERING ................................................................................. 72 VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................................. 72

FINANCIËN ..............................................................................................................74 5.1 5.2 5.3

OVERZICHT PROGRAMMA .............................................................................................. 15 WETTELIJKE TAKEN OPGEDRAGEN AAN DE GGD .................................................................... 17 WETTELIJKE TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD .......................................................... 34 WERKVELD SPECIFIEK (FACULTATIEF) ............................................................................... 46 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................... 58

PARAGRAFEN ...........................................................................................................68 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

GEZONDHEIDSSITUATIE IN GELDERLAND-ZUID....................................................................... 7 MEERJARENSTRATEGIE GGD GELDERLAND-ZUID .................................................................... 8 RELEVANTE MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN ................................................................... 9

PROGRAMMA GGD ....................................................................................................15 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

KADERBRIEF .............................................................................................................. 4 PROCEDURE ............................................................................................................... 4 OPZET BEGROTING ....................................................................................................... 4

INVESTERINGSPLANNING .............................................................................................. 82 VERLOOPOVERZICHT VOORZIENINGEN EN RESERVES ............................................................... 83 BIJDRAGE PER GEMEENTE ............................................................................................. 84 BIJDRAGE MOOK EN MIDDELAAR ................................................................................... 102 FINANCIËLE SPELREGELS ............................................................................................ 103

LIJST VAN AFKORTINGEN ......................................................................................109

Programmabegroting 2023

pagina 2 van 110

1 Inleiding

Programmabegroting 2023

pagina 3 van 110

Inleiding

Voor u ligt de concept-programmabegroting GGD Gelderland-Zuid 2023. GGD Gelderland-Zuid werkt voor 14 gemeenten in Rivierenland en Regio Nijmegen. Daarnaast voert de GGD voor gemeente Mook en Middelaar de volgende taken uit: JGZ 0-18, Toezicht Wmo, Toegang Beschermd Wonen, Bijzondere Zorg/OGGz en Veilig Thuis. In de begroting zijn uniforme en facultatieve taken opgenomen; deze laatste voor zover deze door gemeenten zijn aangegeven voorafgaand aan het opstellen van deze begroting.

1.1

Kaderbrief

Op 14 oktober 2021 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) de Kaderbrief 2023 gestuurd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Hiermee informeerde het Dagelijks Bestuur de raden in hoofdlijnen over de inhoudelijke ontwikkelingen voor het jaar 2023 van GGD Gelderland-Zuid, de financiële uitgangspunten en de risico’s voor 2023. Alle 14 gemeenten hebben een zienswijze gestuurd. Deze zienswijzen hebben wij verwerkt in voorliggende begroting.

1.2

Procedure

Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid wordt de conceptbegroting 2023 voorgelegd aan de deelnemende gemeenten voor zienswijze. Het Algemeen Bestuur zal de begroting 2023 30 juni 2022 vaststellen.

1.3

Opzet begroting

In 2019 is de nieuwe indeling van de Programmabegroting GGD vastgesteld. Deze indeling sluit beter aan bij de behoeften van gemeenten, waaronder het inzicht in verschillende taken. Onderhavige Programmabegroting GGD 2023 is opgesteld op basis van de volgende nieuwe indeling: 1. 2. 3.

(Uniforme) taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD. (Uniforme) taken (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in Gelderland-Zuid) vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD. Facultatieve taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten. Deze taken worden uitgevoerd op grond van een opdrachtbrief van gemeenten op basis van een offerte van de GGD. Interne dienstverlening. Conform wet- en regelgeving uit het BBV (Besluit begroting en verantwoording) is het verplicht om een aparte paragraaf Bedrijfsvoering op te nemen.

Naast bovenstaande indeling wordt in de financiële tabellen niet alleen het begrotingsjaar (t) en de drie opvolgende jaren (meerjarenraming) opgenomen, maar ook de voorgaande begroting (t-1) en de realisatie van de meest recente jaarrekening (t-2). Uniforme taken GGD Gelderland-Zuid draagt zorg voor het uitvoeren van taken die vanwege de Wpg of andere wetten zijn opgedragen aan GGD Gelderland-Zuid alsmede taken (afkomstig uit andere wetten) die vanwege beleidsmatige keuzes van de deelnemende gemeenten na besluitvorming in het Algemeen Bestuur zijn opgedragen aan de GGD. Deze taken tezamen worden aangeduid als uniforme taken (zie boven bij 1 en 2). Uniforme taken zijn structurele taken van de GGD die (in principe) voor elke gemeente gelijk worden vormgegeven (qua uitvoering en kwaliteit). Voor de OGGz/Wvggz zijn Maasdriel en Zaltbommel uitgezonderd.

Programmabegroting 2023

pagina 4 van 110

Verrekening/financiering gebeurt veelal naar rato van inwoneraantallen. Hierbij ligt een solidariteitsprincipe aan ten grondslag. Andere vormen van verrekening vinden plaats op basis van factuur: • Op basis van afname (P x Q). Voorbeeld: toezicht kinderopvang. • Op basis van werkelijke lasten. Voorbeeld: huisvesting consultatiebureaus. Facultatieve taken Daarnaast kunnen gemeenten ook extra opdrachten geven (facultatieve taken) afhankelijk van hun behoefte en de ‘couleur locale’ van de betreffende gemeente. Facultatieve taken kunnen selectief door gemeenten worden afgenomen. De dienstverlening en de prijs wordt op maat afgestemd met de gemeenten. Financiering gebeurt op basis van subsidieverlening of op basis van factuur. Uniforme en facultatieve taken in begroting 2023 GGD Gelderland-Zuid werkt integraal vanuit verbindende thema’s. Binnen de uniforme taken onderscheiden we een GGD-breed programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA) waar meerdere afdelingen in samenwerken in lijn met de Meerjarenstrategie 2020-2023 (zie paragraaf 2.2) en producten die per werkveld zijn aangegeven. Conform verzoek van de deelnemende gemeenten hebben we in onderhavige begroting de uitvoering van de Wvggz-taken opgenomen als uniforme taak. Facultatieve taken worden per werkveld aangegeven.

Facultatieve taken zijn opgenomen in de begroting 2023 als deze bij het opstellen van de begroting al bekend zijn. Subsidieverstrekking voor facultatieve opdrachten vindt echter door het jaar heen plaats. Besparingen In onderhavige begroting zijn de besluiten van het Algemeen Bestuur van december 2019 met betrekking tot besparingen op het uniform deel opgenomen. Dit betreft € 715.000 en is circa 3% van het uniform deel. Overzicht per gemeente inclusief taakvelden Dit jaar is wederom per gemeente een overzicht opgenomen van de bijdrage 2023 inclusief de wijzigingen per gemeente ten opzichte van begroting 2022. Conform wet- en regelgeving uit het BBV is de GGD verplicht te rapporteren naar taakvelden. Gemeenten hebben deze informatie nodig voor eigen rapportages. Voorheen was dit overzicht op totaalniveau van de GGD opgenomen. Gemeenten moesten daardoor het aandeel zelf berekenen. Met ingang van de begroting 2021 wordt dit overzicht opgenomen per gemeente zodat gemeenten dit niet meer zelf hoeven te berekenen. Deze overzichten zijn opgenomen in paragraaf 6.3.

Programmabegroting 2023

pagina 5 van 110

2 Gezondheid in Gelderland-Zuid

Programmabegroting 2023

pagina 6 van 110

2 2.1

Gezondheid in Gelderland-Zuid Gezondheidssituatie in Gelderland-Zuid

Algemeen Met de meeste inwoners van Gelderland-Zuid gaat het goed. Ze voelen zich gezond en gelukkig. Dit neemt wel af met de leeftijd. Onze kinderen en jongeren groeien over het algemeen gezond op. De levensverwachting in Gelderland-Zuid stijgt nog steeds. Door de toenemende vergrijzing neemt het aantal ouderen met chronische ziekten en beperkingen toe. De regie over het eigen leven neemt af met de leeftijd. Van de 65-plussers heeft 13% onvoldoende regie over het eigen leven. Binnen Gelderland-Zuid zijn de verschillen in gezondheid groot. Het is een regio met een grote diversiteit. Dit betreft diversiteit qua verstedelijking (van plattelandsdorpen tot universiteitsstad), maar ook diversiteit qua religie, politieke kleur en opleidingsniveau. Verschil in gezondheidskansen De algemene ontwikkelingen die zich voordoen in Nederland gelden ook voor Gelderland-Zuid: toename van vergrijzing, kwetsbare groepen en een duidelijk verschil in gezondheidskansen afhankelijk van achtergrond en positie in de maatschappij. Er zijn zorgen over maatschappelijke en mentale weerbaarheid, vooral bij jongvolwassenen. Opvallende verschillen tussen regio Rivierenland en Rijk van Nijmegen betreft het voorkomen van overgewicht bij volwassenen en kinderen (hoger in Rivierenland), de consumptie van groente en fruit (lager in Rivierenland) en de vaccinatiegraad (lager in Rivierenland).

In de steden Nijmegen en Tiel zien we hogere scores op moeite met rondkomen, huiselijk geweld, eenzaamheid en psychische problematiek dan in de andere gemeenten. Info per gemeente, dorp of wijk De GGD rapporteert over de gezondheidsinformatie aan de individuele gemeenten in GelderlandZuid, zodat zij beleid kunnen ontwikkelen en uitvoeren dat past bij de mensen waar het om gaat. Speciale aandacht is er voor gezondheidsverschillen en de kwetsbaren in de samenleving met als doel juist ook bij deze mensen het gezondheidspotentieel zoveel mogelijk te benutten. Informatie en interactieve dashboards met relevante cijfers per gemeente, dorp of wijk in Gelderland-Zuid, afkomstig van de monitors jeugd en volwassenen, zijn te vinden op de website van GGD Gelderland-Zuid via Gezondheid in Cijfers1. Impact van coronacrisis De coronacrisis is gestart als een gezondheidscrisis en heeft door het langdurige karakter een grote impact op de maatschappij. Zowel economisch als sociaal-maatschappelijk zijn er grote zorgen. Alle groepen (jeugd, jongeren en volwassenen) zijn minder gaan bewegen. Er wordt rekening gehouden met een groot effect op jongeren, zowel qua kansenongelijkheid in het onderwijs, als mentale gezondheid en toekomstperspectief. Verwacht wordt dat er grotere maatschappelijke en gezondheidsverschillen zullen ontstaan, juist bij kwetsbare groepen.

De GGD’en voeren extra monitors uit om de gevolgen en effecten van de coronacrisis voor de verschillende groepen in beeld te brengen. Op deze manier kunnen we de gevolgen duiden en kan dit aanleiding zijn voor (aanpassing van het) gemeentelijk gezondheidsbeleid.

Deze cijfers zijn verzameld vóór de coronacrisis (zie kopje ‘impact van coronacrisis’).

Programmabegroting 2023

pagina 7 van 110

2.2

Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid

De meerjarenstrategie 2020-2023 is in april 2020 vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Met de meerjarenstrategie geeft de GGD inzicht in de focus, ambities, leidende principes en strategische thema’s voor de periode 2020–2023. Als professionele organisatie staan we voor geborgde kwaliteit en een doelmatige en doeltreffende organisatie. De bestuursopdracht om een ondernemende GGD te zijn, uit zich in oog hebben voor ontwikkelingen, innovatie en kansen. Hierbij is over de grenzen heen werken met andere organisaties belangrijk om daadwerkelijk (gezamenlijk) effect te kunnen bereiken. In onze praktijk geven we invulling aan onze kernwaarden kwaliteitsgerichtheid, ondernemingszin en omgevingsbewustzijn. Er is een groeiend maatschappelijk besef van het belang van preventie en een integrale aanpak voor een gezonde leefstijl en leefomgeving. Onderkend wordt dat onderliggende factoren zoals armoede, werk en inkomen, en laaggeletterdheid heel bepalend zijn. Ook staan vraagstukken rond zorg en sociale veiligheid steeds prominenter op de agenda. Voor de uitvoering van de taken werkt de GGD vanuit twee leidende principes: 1. Aansluiting bij de gemeenten waarbij de GGD zijn lokale nabijheid verder versterkt door per gemeente dedicated teams van professionals te vormen die zich richten naar de lokale context, de zogenoemde gemeenteteams. 2.

Netwerkaanpak waarbij verbinden van kennis en samenwerking met partners op lokaal, regionaal en landelijk niveau centraal staat. De netwerkaanpak kan leiden tot het samen organiseren van dienstverlening (netwerkorganisatie) om kwaliteit en integraliteit voor de inwoners te verhogen en/of dienstverlening te kunnen borgen. De maatschappelijke opgave van gemeenten, de gezondheidssituatie van onze inwoners, de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en het takenpakket van de GGD vormen de uitgangspunten voor de meerjarenstrategie 2020–2023. De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2020-2023 op inzet zijn: 1. Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven. 2. Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg. 3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid. 4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein. Ad. 1. Dit strategisch thema is in de Programmabegroting GGD 2023 met name uitgewerkt in het programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA). Dit programma wordt beschreven in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD. Ad. 2. Dit strategisch thema is in de Programmabegroting GGD 2023 voornamelijk uitgewerkt in de paragrafen Gezond Leven en Jeugdgezondheidszorg in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD. Ad. 3.

In de Programmabegroting GGD 2023 is dit strategisch thema met name uitgewerkt in de paragrafen Bijzondere Zorg en Veilig Thuis, te vinden in het onderdeel Wettelijke taken belegd bij de GGD.

Programmabegroting 2023

pagina 8 van 110

Ad. 4. Dit strategisch thema is in de programmabegroting GGD 2023 uitgewerkt in paragraaf Algemene gezondheidszorg, in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD.

2.2.1 Operationalisering en implementatie van de meerjarenstrategie: online magazine De meerjarenstrategie geeft de ontwikkelrichting aan van de GGD voor de jaren 2020-2023. De operationalisering van de meerjarenstrategie zal worden bepaald door prioritering binnen de budgettaire mogelijkheden. Deze budgettaire mogelijkheden bepalen de mate waarin resultaten kunnen worden behaald. Er is een online magazine ontwikkeld over de meerjarenstrategie. In dit magazine brengen we via verhalen van medewerkers in beeld hoe we – in de praktijk - werken aan de (leidende principes en de strategische thema’s uit de) meerjarenstrategie. De komende jaren wordt het online magazine verder gevuld zodat we over vier jaar een beeld hebben van de ontwikkelingen en resultaten die we met elkaar hebben doorgemaakt en bereikt.

2.3

Relevante maatschappelijke ontwikkelingen

Effecten van de coronacrisis De coronacrisis heeft een grote impact op de maatschappij, zowel op het gebied van gezondheid als sociaaleconomisch. Bekend is, door onder andere onderzoeken van CBS, CPB, RIVM, panelonderzoeken door GGD’en, dat er door de coronacrisis achterstanden op terrein van scholing/onderwijs zijn ontstaan, werkverlies is opgetreden, armoede, problematische schulden zijn ontstaan en dat er meer eenzaamheid, stress en angst heerst onder de bevolking. Met name kwetsbaren in de samenleving zullen hier (langdurige) effecten van ondervinden. De zorg is dan ook dat gezondheidsachterstanden zullen worden vergroot. Gezondheidsachterstanden vormen een complex probleem waarvoor geen eenduidige oplossing is; het vraagt om een integrale aanpak die beleidsterreinen gezondheid, werk en inkomen, minima, sport en omgeving met elkaar verbindt. De gezondheidsmonitors die de GGD uitvoeren, zullen een waardevolle gegevensbron zijn om de effecten van de coronacrisis te monitoren. Extra aandacht voor specifieke groepen, zoals jeugd, jongvolwassenen, is dan ook op zijn plaats. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de (ziekenhuis)zorg, de Veiligheidsregio’s en de GGD’en zullen lessen trekken uit de (vele evaluaties en onderzoeken die volgen uit de) coronacrisis, zoals het belang van samenwerking, ontschotting en nieuwe (digitale) werkvormen.

Gezamenlijk maken de bovengenoemde organisaties zich klaar voor toekomstige gezondheidscrises door versterking van de pandemische paraatheid en de inrichting van een landelijke functionaliteit infectieziektebestrijding (LFi). Wat dit precies gaat betekenen voor de toekomstige omvang, organisatie, aansturing en financiering van de (infectieziektebestrijding binnen de) GGD is momenteel nog onduidelijk. Belang van gezondheid en preventie - preventieakkoorden De rol van preventie is in de afgelopen jaren hoger op de agenda gezet. De coronacrisis heeft het belang van gezondheid en preventie verder onderstreept. Eind 2018 presenteerde de staatsecretaris van VWS het Nationaal Preventieakkoord, ondertekend door 70 partijen waaronder de VNG en de GGD’en. Het Preventieakkoord zet in op het terugdringen van overgewicht, roken en problematisch alcoholgebruik. Doelstellingen (voor 2040) betreffen een rookvrije generatie, een kwart minder mensen met overgewicht en een halvering van het aantal mensen met problematisch alcoholgebruik. Daarnaast wil het Kabinet het Preventieakkoord verbreden met het thema ‘mentale gezondheid’.

Programmabegroting 2023

pagina 9 van 110

Het Preventieakkoord sluit goed aan op het gezondheidsbeleid van de gemeenten in Gelderland-Zuid en op de inzet van gezondheidsmakelaars van onze GGD om de integrale aanpak op de gekozen leefstijlthema’s te verbreden en te verstevigen. ‘Wij zijn groen, gezond en in beweging Nijmegen’, is een lokaal preventie-akkoord waar intussen meer dan 50 partners, waaronder de GGD, bij zijn aangesloten. Daarin is afgesproken dat ze actief een gezonde leefstijl bij medewerkers, leerlingen, cliënten en patiënten stimuleren. Een rookvrije omgeving, meer bewegen en gezond eten, mentale fitheid en bewustwording van de risico’s van alcoholgebruik zijn de prioriteiten. Het doel van het akkoord is de fysieke én mentale gezondheid van Nijmegenaren aanzienlijk te verbeteren. Naast ‘Groen, gezond en in beweging’ zijn er in de verschillende gemeenten in Gelderland-Zuid lokale preventie-akkoorden vastgesteld, waaraan de GGD een bijdrage levert. In de gezondheidszorg zien we een verschuiving van ziekte en zorg, naar gezondheid en gedrag. Er wordt meer ingezet op persoonsgerichte preventie, en aandacht voor de leefstijl en leefwijze.

Dit wordt door het Ministerie van VWS ondersteund door onder andere in te zetten op Gecombineerde Leefstijl Interventies, waarbij huisartsen, eerstelijnszorg en specialistische zorg samenwerken met GGD en sociaal domein om ongezond gedrag van een patiënt structureel te verbeteren. Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 In 2020 is de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 verschenen. Iedere vier jaar brengt het Ministerie van VWS de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid uit. Dit is zo vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De nota getiteld ‘Gezondheid breed op de agenda’ beschrijft de landelijke prioriteiten op het gebied van publieke gezondheid en is richtinggevend voor het lokale gezondheidsbeleid van gemeenten. In de gezamenlijke visie wordt uitgegaan van: 1. De invloed van achterliggende problematiek, zoals armoede, laaggeletterdheid, eenzaamheid, werkloosheid, etc. Onder druk van armoede en stress neemt het ‘doe-vermogen’ van mensen af, waardoor zij veel minder in staat zijn om in actie te komen om hun situatie te verbeteren. Mensen in een kwetsbare situatie hebben daardoor een hoger risico op een slechtere gezondheid. 2. Het concept positieve gezondheid. Bij het versterken van de sociale omgeving is participatie en zoveel mogelijk eigen regie van belang. Dit komt tot uiting in het concept positieve gezondheid.

Dit gaat uit dat een mens meer is dan zijn ziek zijn, van regie over het eigen leven en aandacht voor wat (voor het individu) betekenisvol is, om zo de eigen veerkracht te benutten en te versterken. Om hierin te ondersteunen wordt ingezet op digitale innovaties en toegankelijk maken van e-health. 3. Samenwerking waarbij gezondheid een verbindend thema is bij alle beleidsvelden (Health in all policies). In de nota staan 4 actuele gezondheidsvraagstukken centraal, waar Rijk en gemeenten de komende jaren samen mee aan de slag gaan, namelijk: 1. Het verbeteren van gezondheid in de fysieke- en sociale leefomgeving. 2. Het verminderen van gezondheidsachterstanden. 3. Het verlagen van de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. 4. Het bijdragen aan vitaal ouder worden. Deze vier gezondheidsvraagstukken komen voort uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2018 en zijn specifiek gekozen, omdat deze gezondheidsvraagstukken een grote ziektelast veroorzaken, leiden tot de grootste gezondheidswinst voor kwetsbare groepen of kunnen leiden tot kostenbeheersing in de zorguitgaven. De Meerjarenstrategie 2020-2023 van onze GGD sluit goed aan bij de ontwikkelingen en prioriteiten zoals benoemd in de landelijke nota.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Beuningen&id=c9339f1a-3663-4b13-85b9-0994d1b5304d