01 Bijlage 1: Startnotitie Transitievisie Warmte.pdf

Startnotitie Transitievisie Warmte Beuningen Achtergrond In 2016 ondertekenden 196 landen het klimaatverdrag van Parijs. In dit verdrag spraken al deze landen af 49% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet de CO 2-uitstoot bijna op 0 staan. In Nederland zijn deze afspraken uitgewerkt in het nationale Klimaatakkoord. Eén van de belangrijkste onderdelen is de noodzaak om in Nederland in 2050 geen fossiele brandstoffen, zoals aardgas en benzine meer te gebruiken. Om die afspraken concreet in te vullen, is naast landelijk beleid, ook beleid nodig op regionaal en lokaal niveau.

Regionale Energie Strategie

Op regionaal niveau wordt in 30 regio’s gewerkt aan een Regionale Energie Strategie (RES). In de RES staat hoe de opwekking van elektriciteit duurzaam kan (wind en zon) binnen de regio. Ook wordt inzichtelijk gemaakt welke gemeente-overstijgende warmtebronnen beschikbaar zijn om van het aardgas af te gaan. De gemeente Beuningen maakt deel uit van de RES-regio Arnhem Nijmegen.

Transitievisie Warmte

Gemeenten vertalen de strategie uit de RES naar hun gemeente. Dit wordt onder meer gedaan in de Transitievisie Warmte (TVW). Een visie waarin de gemeente per buurt verkent wat de alternatieven voor aardgas zijn en wanneer, welke buurt van het aardgas af kan. Iedere gemeente stelt uiterlijk in december 2021 een TVW vast.

Wijkuitvoeringsplannen

Als de TVW klaar is, kunnen uitvoeringsplannen per wijk of buurt worden gemaakt. In zo’n uitvoeringsplan werken gemeenten, inwoners en andere betrokkenen aan antwoorden op twee belangrijke vragen: 1) met welke duurzame oplossingen wordt de buurt straks verwarmd en 2) hoe organiseren we dit (wie gaat realiseren, financieren en exploiteren). Deze wijkuitvoeringsplannen worden als eerste opgesteld met de buurten die al voor 2030 van het aardgas af kunnen. De schep gaat pas echt in de grond als samen met betrokkenen en inwoners voor iedere buurt een plan is gemaakt en men klaar is om aan de slag te gaan.

Plan van aanpak Transitievisie Warmte Beuningen In 2021 wordt de TVW voor de gemeente Beuningen opgesteld. De TVW is een verkenning van de mogelijke route naar een aardgasvrije gemeente in 2050. Het is nadrukkelijk een verkenning aangezien er ten aanzien van de warmtetransitie nog veel onzekerheden zijn. De technische ontwikkelingen volgen elkaar snel op, het Rijk is nog bezig met het opstellen van de zogenoemde Warmtewet (treedt naar verwachting in werking in 2022) en de financiële gevolgen zijn nog zeer onduidelijk.

Het is het belangrijk te onthouden dat de TVW niet in beton is gegoten. Het is een visie: de inhoud kan worden aangepast als er nieuwe kennis en inzichten beschikbaar zijn, of als meningen over de inhoud veranderen. Het is de bedoeling de visie elke 5 jaar te actualiseren. De TVW wordt opgesteld door Royal HaskoningDHV. Het proces is opgeknipt in twee stappen: Eerst wordt inzichtelijk gemaakt wat de technisch-inhoudelijke mogelijkheden zijn en wordt de basis voor de volgorde waarop de buurten in de gemeente Beuningen van het aardgas af kunnen, opgesteld. Als tweede stap wordt een communicatie– en participatieplan opgesteld. In dit plan wordt bepaald hoe de gemeente over de TVW wil communiceren en wordt vooruit geblikt op de participatie binnen de wijkuitvoeringsplannen.

Uitgangspunten Voordat de gemeente de TVW kan opstellen, moeten de uitgangspunten helder zijn. De voorlopige uitgangspunten staan in deze startnotitie en worden door de gemeenteraad vastgesteld.

Uitgangspunten van de gemeente Beuningen De voorlopige uitgangspunten sluiten aan bij de landelijke leidraad transitievisie warmte en zijn verrijkt met inzichten van beleidsmedewerkers. 1. Samen werken aan een aardgasvrij Beuningen We verduurzamen onze warmtevoorziening niet alleen, dat doen we samen met onze partners en inwoners. De warmtetransitie heeft namelijk invloed op alle inwoners en bedrijven die actief zijn in Beuningen. De warmtetransitie is een zaak van alle betrokkenen, de gemeente heeft een regierol in het proces. 2. Een betaalbare en betrouwbare warmtevoorziening Iedereen moet kunnen rekenen op een betaalbare en betrouwbare warmtevoorziening. Nu en in toekomst. We kiezen daarom voor oplossingen waarvan we weten dat ze werken en toekomstbestendig zijn. Onze keuzes voor oplossingen baseren wij daarnaast in beginsel op de laagst maatschappelijke kosten. 3. Onze transitie is lokaal en gebiedsgericht Elk gebied is anders. Zo verschillen de woningdichtheid, het isolatieniveau, de kansen en de behoeften in de warmtetransitie van buurt tot buurt. We werken daarom lokaal en gebiedsgericht, zodat we beter kunnen inspelen op lokale ontwikkelingen en initiatieven. Door maatwerk te leveren creëren we focus en kunnen we de transitie (kosten)efficiënter uitvoeren.

Daarnaast willen we lokale kansen, zoals beschikbare warmtebronnen in onze gemeente, zo goed als mogelijk benutten. We kijken welke bijdrage de ARN kan leveren. 4. Onze aanpak is flexibel en lerend Er zijn nog veel onzekerheden in de transitie van aardgas naar duurzame warmtebronnen. De komende jaren wordt er meer bekend over nieuwe regels, nieuw beleid en financieringsmogelijkheden. Daarnaast staan ook de technologische ontwikkelingen niet stil. We zijn daarom flexibel in onze aanpak en proberen zoveel mogelijk te leren van anderen en van onze eigen ervaringen. Wij sluiten op voorhand geen opties uit die substantieel kunnen bijdragen aan de warmtetransitie.

5. Een realistisch en planbare transitie We streven naar een realistische en planbare transitie, die rekening houdt met de uitvoerbaarheid en de beschikbare arbeidscapaciteit en ook financieel haalbaar is.

Wat doet de gemeente 1. Informeren over proces en maatregelen De gemeente geeft informatie over het proces en de maatregelen van de warmtetransitie. Dit doen we via verschillende communicatiekanalen waaronder onze website, social media, het Loket Duurzaam Wonen Plus of duurzaamheidscampagnes. Doel is om alle betrokken partijen duidelijkheid te geven over de warmtetransitie, bewustwording te creëren en om hen te stimuleren actie te ondernemen. 2. Vormgeven en borgen van de participatie De gemeente zorgt als regisseur in de warmtetransitie dat de betrokken partijen kunnen participeren bij het opstellen van de uitvoeringsplannen op wijk-, buurt- of straatniveau. Doel is om voldoende draagvlak te creëren bij de betrokken partijen voor de te nemen maatregelen. 3. Faciliteren samenwerking sleutelpartijen De gemeente faciliteert de samenwerking tussen de sleutelpartijen in de gemeente. Dit doen wij door netbeheerders, woningcorporaties en andere georganiseerde belanghebbenden met elkaar in contact te brengen rondom specifieke vraagstukken of gebieden. Daarnaast bieden wij waar mogelijk ondersteuning aan deze sleutelpartijen. Doel is om het proces van de warmtetransitie te versnellen. 4. Onderzoeken en aanjagen collectieve oplossingen De gemeente pakt een belangrijke rol bij de aanleg van collectieve oplossingen zoals warmtenetten.

Dit doen we door onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheden voor collectieve oplossingen met lokale warmtebronnen. Afhankelijk van de onderzoeksuitkomsten bepaalt de gemeente haar rol voor het vervolg. Doel is om de kosten van de te kiezen oplossing voor warmte zo laag mogelijk te houden. 5. Ontsluiten en benutten van koppelkansen De gemeente onderzoekt, daar waar zij een leidende rol heeft, samen met betrokkenen de kansen om werk met werk te maken. Denk aan het mogelijk maken van nieuwbouwlocaties, renovatie of vernieuwing van het maatschappelijk vastgoed of van de openbare ruimte. Doel is om de efficiëntie van de warmtetransitie te vergroten. 6. Afstemming en aansluiting bij landelijke en regionale processen De gemeente zorgt voor afstemming en aansluiting bij het landelijke Klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategie. Dit doet zij door onder meer de lokale voortgang te monitoren en de transitievisie warmte tenminste elke 5 jaar bij te stellen (als dat nodig is).

Hoe nu verder In december 2021 moeten de Transitievisies Warmte van alle gemeenten zijn vastgesteld. Tot aan die tijd ziet het proces binnen de gemeente Beuningen er als volgt uit:        

November/december 2020: uitvoeren technische analyses Januari 2021: bespreken WAT kaart met professionele stakeholders en beleidsmedewerkers van de gemeente 23 februari 2021 vaststelling startnotitie door de raad Februari/maart 2021: bespreken WANNEER kaart met professionele stakeholders en beleidsmedewerkers van de gemeente Maart 2021: concept transitievisie warmte en communicatie – participatieplan April 2021: commissie ruimte Mei/ juni 2021: start informeren inwoners September 2021 vaststelling door de gemeenteraad