00 Raadsvoorstel Zienswijze Jaarstukken 2021 en Programmabegroting 2023 GGD Gelderland-Zuid

Raadsvoorstel Zaak BPR E SO.00000002 de gemeenteraadJa Onderwerp : Zienswijze Jaarstukken 2021 en Programmabegroting 2023 GGD Gelderland-Zuid Nummer(agenda) : Registratienummer : bb22.00341 Registratiecode : *bb22.00341* Auteur : Gert-Jan ten Brinke Status : Openbaar Persgesprek : 25 mei 2022

Raadsvergadering

:

12 juli 2022

Commissie 1 Datum Commissie 2 Datum B&W-vergadering Portefeuillehouder

: : : : : :

S&B 22 juni 2022

24 mei 2022 F.M.H.P. Houben

Samenvatting De Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid heeft de jaarstukken 2021, de programmabegroting 2023 en de begrotingswijziging 2022 toegezonden. Deze jaarstukken en begroting zijn getoetst door de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen. De deelnemende gemeenten kunnen uiterlijk 2 juni 2022 hun zienswijze op deze stukken geven. Het Algemeen Bestuur van de GR GGD Gelderland-Zuid neemt vervolgens op 30 juni een besluit. Met dit voorstel stellen wij aan de raad voor in te stemmen met de voorgestelde zienswijze.

Besluit om 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2021, de programmabegroting 2023 en de begrotingswijziging 2022 van de GR GGD Gelderland-Zuid. 2. De voorgestelde zienswijze op de jaarrekening 2021 vast te stellen conform bijlage 5, waarin we adviseren om: - in te stemmen met de jaarrekening 2021; - in te stemmen met het voorstel om het positieve resultaat 2021 toe te voegen aan de algemene reserve. 3. De voorgestelde zienswijze op de begrotingswijziging 2022 en programmabegroting 2023 vast te stellen conform bijlage 5. 4. De zienswijze na de behandeling in de commissie Samenleving & Bestuur naar het DB van de GGD te sturen onder voorbehoud van instemming van de raad.

Inleiding De gemeente Beuningen is deelnemer van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Gelderland-Zuid. GGD Gelderland-Zuid voert taken uit die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen of taken afkomstig uit Wpg of andere wetten die vanwege beleidsmatige keuzes van de deelnemende gemeenten aan de GGD zijn opgedragen. Daarnaast voert GGD Gelderland-Zuid andere taken (facultatieve taken) uit op het terrein van de gezondheidszorg. De GGD heeft conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, aan de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening 2021 en de ontwerpbegroting 2023 aangeboden. Met de zienswijze laten wij als een van de opdrachtgevers weten wat wij van de stukken vinden. Dit is een van de manieren om invloed uit te oefenen.

Beoogd effect De gemeenteraad kan door het indienen van een zienswijze invloed uitoefenen op de besluitvorming binnen de GGD Gelderland-Zuid. Argumenten 1.1. Er is een goedkeurende accountantsverklaring afgegeven. Uit de controleverklaring van 21 april 2022 blijkt dat de in de jaarstukken opgenomen voorlopige jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2021 en van de activa en passiva op 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Tevens verklaart de accountant dat de baten en lasten en de balansmutaties over 2021 rechtmatig tot stand zijn gekomen. 1.2. De jaarrekening 2021 sluit af met een klein batig saldo. Corona heeft het resultaat niet beïnvloed omdat het Rijk de kosten van de coronabestrijding heeft vergoed, maar de coronabestrijding heeft wel effect gehad op veel posten van de jaarrekening. Buiten de corona-uitgaven zijn de lasten redelijk in overeenstemming met de begroting verlopen, met uitzondering van de uitgaven betreffende interne dienstverlening. De verrekening van de interne dienstverlening wisselt nogal. De fluctuaties bepalen in hoge mate het resultaat per taak, wat invloed heeft op het totaalresultaat. 1.3. De begrotingswijzigingen 2022 zijn ook opgenomen in de conceptbegroting 2023.

De voorliggende begrotingswijzigingen zijn:  Verhoogde instroom bij Bijzondere Zorg (MBZ) Autonome ontwikkeling. De afgelopen jaren is het aantal trajecten Bijzondere Zorg gestegen als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen en ingezet beleid. Dan gaat het om trajecten die passen binnen de taakuitvoering van MBZ, de geëscaleerde zorg. Maar de stijging doet zich ook voor bij lichtere trajecten die na een korte beoordeling kunnen worden overgedragen aan het lokale veld of een betrokken zorgaanbieder.  Concerncontroller Autonome ontwikkeling. Door een wijziging van de BBV moeten de werkzaamheden om te komen tot een rechtmatigheidsverklaring zelf moeten gebeuren door de GGD, wat eerder door de accountant werd gedaan. Voor de betreffende werkzaamheden en de onafhankelijkheid te waarborgen heeft het algemeen bestuur (AB) van de GGD samen met de VRGZ besloten een concerncontroller aan te stellen.  Prenataal huisbezoek Doorschuiven van middelen. Vanwege een wetswijziging van de Wpg zijn gemeenten per 1 juli 2022 verplicht een prenataal huisbezoek aan zwangeren en/of gezinnen in een kwetsbare situatie aan te bieden. De GGD voert deze taak uit. De gemeenten schuiven de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar heeft gesteld door naar de GGD.  Toezicht kinderopvang Doorschuiven van middelen.

Vanaf 2022 verstrekt het Rijk extra middelen bovenop de eerder beschikbaar gestelde extra middelen voor de inspectie van de gastouderopvang. 1.4 De conceptprogrammabegroting 2023, inclusief de meerjarenraming 2024-2026, is vanaf 2024 sluitend. Het verwachte begrotingsresultaat komt uit op een tekort van € 481.000. Het tekort komt omdat de nieuwe Cao die in 2021 is ingegaan, pas in 2022 werd vastgesteld, waardoor de loonstijging wel is verwerkt in de loonkosten, maar niet in de deelnemersbijdragen. Dit wordt rechtgetrokken vanaf 2024. Het tekort wordt ten laste gebracht van de algemene reserve. 1.5 De volgende belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 hebben invloed op de deelnemersbijdrage:  Indexering: de uniforme bijdrage is geïndexeerd met 0,45% conform het besluit van het AB. De stijging van de lasten bedraagt € 113.330.  Nacalculatie nieuwe Cao.

2



 



  



Veilig Thuis: de GGD stelt voor de bijdrage voor Veilig Thuis te verhogen. Ze baseert zich daarbij niet alleen op de realisatie in 2021, maar ook op de extrapolatie van de meldingen van de maand januari. Juist in januari deed zich een forse groei voor. Deze manier van begroten is volgens de Adviesfunctie niet gebruikelijk. Het uitgangspunt is realisatie in 2021. De lasten voor Veilig Thuis stijgen in de conceptbegroting met € 312.376. Overhead: de overhead zet uit met € 156.000 vanwege de doorontwikkeling van de inkoopfunctie, informatiebeveiliging en hogere kosten Arbodienst vanwege hoger verzuim. Informatiegestuurd werken: in 2022 heeft het AB incidenteel € 175.000 voor informatiegestuurd werken beschikbaar gesteld. De GGD stelt voor om dit bedrag vanaf 2023 structureel op te nemen. De Adviesfunctie en de gemeenten hebben vorig jaar geadviseerd om eerst in 2023 een evaluatie te laten plaatsvinden en dan te besluiten of de bijdrage structureel moet worden. Kansrijke Start: het kabinet wil in elke gemeente Kansrijke Start invoeren. De GGD adviseert de gemeenten graag over een samenhangende aanpak. De Adviesfunctie adviseert de gemeenten om de rijksbijdrage op te nemen in haar begroting. Prenataal Huisbezoek: deze wettelijke taak is opgenomen in de begrotingswijziging 2022. Voor 2023 worden de middelen die het Rijk beschikbaar stelt verdubbeld tot totaal € 128.984.

Toezicht kinderopvang: door een daling van de risicoprofielen wordt een daling van de lasten verwacht van € 47.739. Wet verplichte GGZ: het AB heeft besloten om vanaf 2023 hiervan een uniforme taak te maken. Dat gebeurt nu op factuurbasis. De lasten voor de uniforme taken stijgen daardoor met € 153.772. Rijksvaccinatieprogramma: het opkomstpercentage is gedaald, daarom daalt ook de bijdrage van de gemeenten.

De deelnemersbijdragen voor de uniforme taken komen in totaal uit op € 25.515.310. Voor Beuningen is die € 1.156.377 (begrotingswijziging 2022: € 1.102.496).

1.6 De Adviesfunctie heeft de stukken geanalyseerd en van adviezen voorzien.

Voor de beoordeling van de jaarstukken en de begroting hebben de gemeenten in de Regio Nijmegen de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen opgericht. De Adviesfunctie beoordeelt de jaarstukken en de begroting en brengt hierover advies uit aan de regiogemeenten. Het toetsingskader zijn de Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN), die de gemeenten in de Regio Nijmegen vastgesteld hebben. De beoordeling van de jaarstukken richt zich op de financiële verantwoording en het voorstel over de bestemming van het resultaat. De beoordeling van de begroting richt zich allereerst op het realiteitsgehalte van de raming en de toepassing van de BRN-normen en richt zich vooral op het jaar 2023. De meerjarenraming wordt gebruikt als basis voor de beoordeling van de vermogenspositie. Zowel bij de jaarstukken als de begroting worden de risico’s en de risicobeheersing in ogenschouw genomen en wordt de vermogenspositie beoordeeld, en met name het verloop van de algemene reserve. Het rapport van de Adviesfunctie vindt u onder bijlage 4. 2.1. In de zienswijzebrief verzoeken wij de GGD een voorstel te doen om de interne dienstverlening op een

andere wijze en transparant te verwerken. De GGD stelt in de aanbiedingsbrief voor om het positieve resultaat ad € 149.000 toe te voegen aan de algemene reserve. De algemene reserve komt daarmee op 50% van de berekende streefwaarde. De dekking van de algemene reserve zal over 2022 toenemen als de kosten en baten van corona wegvallen. In onze zienswijze hebben we de verwachting uitgesproken dat de GGD een eventueel overschot terugstort naar de gemeenten.

2.2. Nieuwbouw GGD Bij de risico’s die de GGD in de begroting en de begeleidende brief heeft opgenomen, vermeldt de GGD ook het risico met betrekking tot planning en prijsstijgingen voor het nieuwbouwtraject van het kantoorpand van de GGD in Nijmegen, onder meer door vertraging in de bestemmingsplanwijziging en eventuele bezwaarprocedures. Ook de sterk stijgende bouwkosten verhogen het risico.

3

Gemeente Beuningen vraagt om onderzoek te doen naar alternatieve plannen die mogelijk minder risicovol en goedkoper zijn. 2.3. We gaan niet akkoord met de volgende aanpassingen in de begroting:  Bijzondere Zorg: gemeente Beuningen wil de uitkomsten afwachten van een onderzoek van de ambtelijke werkgroep die op initiatief van de gemeente Nijmegen is samengesteld voordat wij instemmen met een structurele ophoging van de begroting. die de cijfers en het proces gaat analyseren en zal onderzoeken in hoeverre er meer in het voorliggende traject kan worden opgepakt. Gemeente Nijmegen staat onder voorbehoud is van instemming van de Nijmeegse gemeenteraad garant voor eventuele extra inzet door het Meldpunt Bijzondere Zorg. We zijn wel akkoord met een incidentele ophoging in 2022 en 2023.  Veilig Thuis: gemeente Beuningen sluit zich aan bij het advies van de Adviesfunctie om de uitgangspunten te hanteren om de begroting te baseren op de realisatie 2021 en gaat dus niet akkoord met de begroting voor Veilig Thuis. De besparing op Veilig Thuis door te streven naar een verlaging van het percentage meldingen waarvoor een vervolgdienst VT wordt ingezet vinden wij onvoldoende onderbouwd. Vooralsnog stemmen wij niet in met deze besparing.

 Overhead: ten aanzien van de doorontwikkeling van de inkoopfunctie willen we eerst afwachten welke risico’s de concerncontroller met betrekking tot de rechtmatigheid in totaal waarneemt. We stemmen niet in met de uitzetting.  Informatiegestuurd werken: Beuningen stemt daarom niet in met een structurele bijdrage, maar wel om de bijdrage ook in 2023 incidenteel te verstrekken. We volgen het advies van de Adviesfunctie om in het eerste kwartaal van 2023 de meerwaarde te evalueren. Verder willen we de resultaten van lopende pilots, zoals die van het terugdringen van jeugdzorggebruik, afwachten. Kanttekeningen 2.1. Bij de berekening van de bijdrage van alle deelnemende gemeente is bij gemeente Beuningen met een te hoog inwoneraantal gerekend. Hierdoor valt de bijdrage te hoog uit. Dit dient gecorrigeerd te worden en is daarom in de zienswijzebrief opgenomen. Het gevolg is dat de verdeelsleutel van de BRN-richtlijnen verkeerd is; dit betekent het een en ander voor alle deelnemende gemeente. Financiën Jaarrekening 2021

GGD gespecificeerde deelnemersbijdrage Beuningen 2021 Uniforme taken obv inwoners

Jeugdgezondheidszorg

Begroting GGD 2021

507.856

Jaarrekening GGD 2021 O.a. Rijks Vaccinatie Programma, contactmomenten ouders en kinderen, verwijzing naar hulpverlening, preventieve voorlichting, advies en begeleiding 507.856 (aanstaande) ouders etc.

Gezondheidsbescherming en Toezichthouder functie:

Algemene gezondheidszorg

141.884

Bijzondere Zorg

42.423

- Infectieziektebestrijding (waaronder TBC en seksuele overdraagbare aandoeningen (SOA) - Preventie infectieziekten - (Toezicht) Technische Hygiëne Zorg (THZ) - Seksuele gezondheid - Algemene en Aanvullende Seksuele gezondheid (ASG) - Medische Milieukunde (MMK) - Toezicht en handhaving kinderopvang - Toezicht Wmo - Forensische zorg 141.884 - Nieuwkomers Zorg voor psychisch kwetsbare burgers door Meldpunt Bijzondere Zorg en 42.423 uitvoering van de OGGZ-monitor

4

Veilig Thuis

255.007

Gezond Leven

61.217

IO&A

32.617

Totaal zorgtaken Bijdrage huisvesting Totaal uniforme bijdrage obv inwoners Huisvesting Consultatiebureaus

Toezicht en handh. Kinderopvang

Vaccinatieprogramma Totaal uniforme bijdrage obv factuur Totaal uniforme bijdrage

1.041.004 8.534 1.049.538

Advies en meldpunt voor burgers en professionals die met huiselijk geweld en/of 255.007 kindermishandeling te maken hebben. Collectieve Gezondheidsbevordering Uitvoering door Gezonde schooladviseurs (school), Gezondheidsmakelaars. Betreft opbouw preventieve infrastructuur in iedere wijk, inzet op specifieke doelgroepen als de OGGZ doelgroep, 61.217 ouderen, achterstandswijken etc. Uitvoering Gezondheidsmonitors volwassenen en het maken van wijkprofielen voor diverse 32.617 doelgroepen. 1.041.004 8.534 Structurele extra bijdrage voor de nieuwbouw GGD 1.049.538 De JGZ wordt voor 0 – 4 jaar onder andere geboden 5.890 via consultatiebureaus. Toetsing door de GGD van kindercentra aan gestelde kwaliteitseisen. De GGD onderzoekt of kindercentra geregistreerd mogen worden en blijven op basis van 54.494 de huidige wetgeving. Per 1 januari 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). De uitvoering van het RVP programma heeft de GGD ondergebracht in het programma Gezondheid van de Jeugd -9 mnd. – 54.866 18 jaar. 115.250 1.164.788

De voor de realisatie van de uniforme taken van de GGD in 2021 was er een meevaller in onze begroting van € 30k, omdat rekening is gehouden met een stijging van 10% bij Veilig Thuis ten opzichte van 2020. De extra middelen voor Veilig Thuis bleken overbodig omdat er via de centrumgemeente extra financiering kwam. Begrotingswijziging 2022

Concerncontroller Prenataal huisbezoek Toezicht kinderopvang Bijzondere zorg

Begrotingswijziging 2022 GGD 59.765 64.474 120.349 295.670

Beuningen 2.941 4.659 7.725 15.085

De gewijzigde begroting 2022 GGD wordt nu meerjarig opgenomen in de Perspectiefnota met hetzelfde bedrag.

Begroting 2023 De Programmabegroting GGD is opgesteld op basis van de volgende nieuwe indeling. Uniforme taken zijn taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten door de gemeente vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD. Facultatieve taken zijn taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten. Deze taken worden uitgevoerd op grond van een opdrachtbrief van gemeenten op basis van een offerte van de GGD. De begroting GGD 2023 voor de uniforme taken op basis van inwoneraantal (inclusief begrotingswijziging) komt voor Beuningen uit op € 1.156.377. Een stijging van € 53.882 ten opzichte van de begroting van 2022. Op basis van facturering wordt de bijdrage voor uniforme taken: € 134.326. Nagenoeg gelijk aan de begroting 2022.

5

Taken

Meerjarenbegroting Beuningen 2023

Begroting GGD 2023 Saldo

Uniforme taken

469.249

466.645

2.604

Facultatieve taken

51.685

55.451

6.234

Jeugdgezondheidszorg 0-18

527.000

553.422

-26.422

Veilig thuis (uniforme taak)

264.000

270.635

-6.635

Wvggz (uniforme taak)*

18.580

Totaal

1.330.514

18.580 1.346.153

-15.639

* De Wvggz is tot 2023 een facultatieve taak en wordt in 2023 een uniforme taak De begroting 2023 van de GGD wordt nog niet meegenomen in de Perspectiefnota in verband met ons bezwaar tegen de onjuiste inwoneraantallen die zijn gehanteerd in de BNR-richtlijn (en de gevolgen daarvan voor de verrekening voor de uniforme taken die niet op factuurbasis zijn) en het besluit van het AB naar aanleiding van de zienswijzen. Wij nemen de risico’s van de GGD naar rato van deelname (de GGD als geheel: € 3.739.000) voor zover die de algemene reserve van de GGD overstijgen (€ 1.696.000), op in de paragraaf weerstandsvermogen van de eigen begroting 2023. Tijdspad Het bestuur van de GGD zal op 30 juni 2022 een besluit nemen over de jaarstukken, begrotingswijziging 2022 en de programmabegroting. De termijn voor het indienen van een zienswijze liep tot 2 juni 2022 en daarom zal het college onder voorbehoud van goedkeuring door raad een zienswijze versturen. Communicatie Onze zienswijze is ambtelijk afgestemd met de andere regionale opdrachtgevers. Dit zijn de gemeenten in het Rijk van Nijmegen en het Rivierenland. Het bestuur van de GGD zal via bijgevoegde zienswijze – onder het voorbehoud van goedkeuring door uw raad – kennis kunnen nemen van de standpunten van de raad.

6

Bijlagen 1. Concept Jaarrekening GGD GZ 2021. IN22.01566 2. Accountantsverklaring Jaarstukken 2021 GGD GZ. at22000909 3. Concept begroting GGD GZ 2023 en begrotingswijziging 2022. IN22.01587 4. Advies van de Adviesfunctie VRGZ 2021-2023. at22000910 5. Zienswijze op jaarrekening 2021 en begroting 2023 GGD. UI22.03124

De raad, Esther Jonkman griffier

Daphne Bergman voorzitter

Besluit d.d.

7