Verslag verkenner 2022 Definitief Raad

Verslag verkenning Gemeente Best, 11 april 2022. John Verheijen. -----Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad en overige toehoorders, Ik heb van u het vertrouwen gekregen om als verkenner aan de slag te gaan met stap 1, zoals door mij verwoord in de raadsvergadering. Afgelopen week heb ik gesproken met een afvaardiging van alle fracties uit deze raad. Ik wil hen bedanken voor hun openheid, oprechtheid en de prettige wijze waarop zij met mij het gesprek hebben gevoerd. Dit geeft weer op welke wijze er de afgelopen periode in deze raad is samengewerkt en wat weer een basis is om verder te gaan. Ik doe vandaag verslag van de verkenning en met uw goedvinden doe ik dat in twee blokken van twee thema’s, waarbij ik bij ieder blok zal afsluiten met mijn advies. Daarna kunt u aan mij vragen ter verduidelijking stellen en aansluitend in de raad het debat over deze thema’s voeren. Blok 1 gaat over het beleidsakkoord en de vorming van het college. Blok 2 gaat over bestuurlijke vernieuwing en de samenstelling van de diverse commissies. Voorzitter, Het Beleidsakkoord. Vanuit de verkenning kom ik tot de conclusie dat alle partijen in de basis gaan voor een raadsbreed beleidsakkoord uitgewerkt door werkgroepen. Hierbij gaan 7 van de 8 partijen voor het model om te komen tot dit beleidsakkoord zoals eerder voorgesteld, nl.

het werken met raadswerkgroepen, met procesbegeleiding vanuit de raad. Om daarna en daarmee naar stap 3, het vormen van een college, te gaan. Eén partij geeft er de voorkeur aan om het proces van stap 2 te laten uitvoeren door 2 informateurs van buiten de raad die de raadswerkgroepen leiden en het beleidsakkoord uitwerken. Eén van de andere partijen gaf ook nog de suggestie mee om stap 2 en 3 parallel te laten lopen, waarbij gelijktijdig starten niet noodzakelijk is. Geen van de fracties voorziet een blokkade op persoonlijk gebied, maar mogelijk wel op inhoudelijke punten. Dit wanneer punten indruisen tegen eerder genomen besluiten of wanneer punten in het akkoord dusdanig politiek gekleurd zijn dat een partij zich hiermee niet kan verenigen of zich hierin niet kan herkennen. Wel geeft een aantal partijen aan dat onderwerpen en punten wel scherper gedefinieerd mogen worden dan in het vorige beleidsakkoord. Divers fracties hebben aangegeven voorzitters voor de diverse werkgroepen te willen leveren en er heeft zich iemand aangeboden die, vanuit zijn professie, graag de tekstuele eindredactie wil doen. Door alle fracties is aangeven dat ook beoogd burgerraadsleden

moeten kunnen deelnemen aan de werkgroepen, waarbij het wel van belang is dat zij mandaat hebben als zij in deze werkgroep zitten. Er zijn in de gesprekken enkele opmerkingen gemaakt die ik u niet wil onthouden en waar ik ook achter sta: • •

Het proces moet open en transparant zijn. Dit klinkt als een open deur, maar op veel plekken in Nederland is dit niet het geval, bewust of onbewust. Betrek een externe deskundige bij het inhoudelijk opstellen van het Beleidsakkoord. Iemand die kan bijdrage aan de scherpte in de discussies én de formulering in de diverse werkgroepen. Iemand niet met specifieke kennis, maar iemand die vooral goed kan luisteren, weinig praat en de juiste vragen kan stellen, zonder politieke kleur. Hij of zij moet natuurlijk geen directe relatie hebben met een van de partijen in de raad.

Vorming van het College V.w.b. de vorming van het college hebben 7 van de 8 partijen aangegeven een wethouder te kunnen en te willen leveren. Verder heeft een eerste scan van de verdeling van de portefeuilles zichtbaar gemaakt dat er goede mogelijkheden zijn, maar dat er nog wel gepuzzeld zal moeten worden over de kandidaten en de indeling van de portefeuilles. Over de omvang van het college stelt u overduidelijk dat er maximaal 4 wethoudersposities blijven, maar dat de omvang, nu hebben we 3 vte’n te verdelen, voor de meerderheid bespreekbaar is en dat u dat af laat hangen van de zwaarte van de portefeuille en de impact van het beleidsakkoord. Een van de partijen heeft aangegeven dat voor hen 3 vte’n het uitgangspunt is en dat uitbreiding niet per definitie aan de orde is. Enkele van u geven expliciet aan dat u een uitbreiding goed uit moet kunnen leggen aan de inwoners. Alle partijen hebben aangegeven wat voor hen belangrijke criteria zijn om te komen tot de aanstelling van wethouders. Het gaat daarbij, opgesomd in willekeurige volgorde, om: -

Inhoudelijke kwaliteiten Persoonlijke competenties Ervaring Bijdrage aan een evenwichtig college Van binnen of buiten Best, incl. woonplicht Draagvlak Weerspiegeling van de verkiezingsuitslag

In de vorige raadsperiode heeft u afgesproken om bij de vorming van een nieuw college de vraag over het woonplaatsbeginsel van wethouders te willen bespreken. Ik heb deze vraag aan u voorgelegd, naast de vraag over de mogelijkheid om wethouderkandidaten van buiten Best voor te dragen. In de verkregen antwoorden zit geen duidelijke meerderheid in voor of tegen. Deze vraag zal echter wel beantwoord moeten worden alvorens de vorming van een college kan worden opgestart, omdat hiermee kandidaten wel of niet ‘als geschikt’ kunnen worden gekwalificeerd, waardoor zij mogelijk hun kandidatuur intrekken.

Tijdens de verkenning is aan u de vraag gesteld op welke wijze het proces tot collegevorming moet worden uitgevoerd. Er is een duidelijke meerderheid om dit proces te laten leiden door interne formateurs, zonder dat daar nu al gesproken is over namen of partijen. Mijn advies voor Blok 1. Het Beleidsakkoord: -

Laat onder procesleiding, dus geen inhoudelijke leiding, van de fractievoorzitters van VVD en D66 een aantal werkgroepen vormen die in gezamenlijkheid het raadsbrede beleidsakkoord gaan opstellen. Maak daarbij gebruik van ambtelijke inhoudelijke ondersteuning. De griffie ondersteunt het proces. Laat een externe deskundige inhoudelijk aan de werkgroepen bijdragen om meer scherpte in de discussie te krijgen en daardoor het beleidsakkoord scherper te formuleren. Laat naast raadsleden ook burgerraadsleden met mandaat aan dit proces deelnemen. Biedt het concept Beleidsakkoord formeel aan de raad aan ter vaststelling.

Het proces om te komen tot Collegevorming: -

Start parallel aan het opstellen van het beleidsakkoord met alle fractievoorzitters (of een vertegenwoordiger) met het formuleren van de formatieopdracht, waarbij over de eerder door mij genoemde punten zoals woonplicht, wethouders van binnen of buiten Best, aantal wethouders, afspiegeling van fractiegrootte etc. etc. heldere afspraken worden gemaakt. Met deze opdracht wordt dan een helder kader meegegeven aan de voor stap 3 nog te benoemen formateurs.

Voorzitter, tot zover mijn bijdrage voor Blok 1. Dank u wel. ------Voorzitter, ik ga verder met Blok 2. Bestuurlijke Vernieuwing Door enkele partijen is in de gesprekken de werkgroep ‘Bestuurlijke Vernieuwing’ opgebracht en waarbij is aangegeven te twijfelen of de raad hiermee door moet gaan. Eén partij heeft echter een heel helder beeld gegeven van hun idee voor Bestuurlijke Vernieuwing in Best. Zij hebben het hierbij over meer participatie, waarbij hier niet de verplichte project participatie uit bijvoorbeeld de omgevingswet wordt bedoeld, maar juist participatie waarbij Raad en College veel meer naar buiten treden, naar de burgers gaan. Gezien de relatief lage opkomst bij de verkiezingen in Best is dit mogelijk wel wenselijk. Misschien wil de inbrenger hierop zo direct nog een aanvulling doen.

Samenstelling diverse Commissies In de gesprekken zijn door u namen opgegeven voor de door de raad te bemensen commissies. Bij uw opgaven moeten we nog wel rekening moeten houden met mogelijke verschuivingen in de raad a.g.v. de collegevorming, waardoor mogelijk mensen doorschuiven. Voor sommige posities is een minimaal aantal raadsleden, dus geen burgerraadsleden, benodigd en die zijn er nu nog niet. Hier ga ik vanavond niet verder op in, maar dit overzicht zal ik, zonder advies, aanbieden aan de voorzitter van de raad die dit in het seniorenconvent verder met de fractievoorzitters kan bespreken, zodat de leden voor de desbetreffende commissies op 30 mei in de raadsvergadering kunnen worden benoemd. Voorzitter, Door de waarnemend griffier is het verzoek gedaan om met de vulling van de werkgeverscommissie niet te wachten tot 30 mei, maar deze z.s.m. te vullen. Ik heb de afgelopen dagen van alle fractievoorzitters het akkoord gekregen om het voorliggende raadsvoorstel ter vaststelling door u voor te laten leggen. Mijn advies voor Blok 2. -

Neem de discussie over de Bestuurlijke Vernieuwing expliciet mee in het opstellen van het beleidsakkoord en betrek daarbij de gedane suggestie over ‘participatie’. Stem in met het voorliggende raadsvoorstel van de werkgeverscommissie, zodat de leden nog vanavond kunnen worden benoemd.

Voorzitter, ik wil het graag hier bij laten. Dank u wel.