Inspreektekst P. van den Hurk - 14 april 2025

Geachte raadsleden, Ik sta hier vandaag wederom, ondanks dat het beleidskader nieuwkomers vandaag van de agenda geschrapt wordt, wil ik toch nog graag het e.a. met u delen. Tijdens de vorige vergadering is eigenlijk al gebleken dat we het beleidskader nieuwkomers niet los kunnen zien van het geplande Azc. Ik sta hier vandaag niet zomaar. Ik sta hier opnieuw, omdat dit mij enorm raakt. Omdat het me aangaat. Omdat het gaat over de plek waar ik woon. Waar ik mijn leven heb opgebouwd. Waar mijn thuis en dat van man en kinderen is.

Ik ben zelf opgegroeid in Naastenbest en het Wilhelminadorp. Toen ik mijn man leerde kennen – geboren en getogen in De Vleut – besloten we op een gegeven moment te gaan samenwonen. Dat was niet eenvoudig. Net als nu was er een woningcrisis. We schreven ons overal in voor starterswoningen, maar kwamen er telkens niet tussen. Te weinig aanbod, te veel vraag.

Dus trokken we in een oud arbeidershuisje op het terrein van zijn ouders. Het huisje stond er al zeker vijftig jaar. Mijn schoonvader stelde voor om het af te breken en iets nieuws te bouwen. We dachten: dat regelen we. Maar het duurde drie jaar… voordat het bestemmingsplan werd aangepast. Drie jaar vol gesprekken, obstakels, beleid dat keihard werd nageleefd. En weet u… dat was frustrerend, maar het was duidelijk. De regels golden voor iedereen. En we hebben het gered. We wonen er nu – dankzij vasthoudendheid, en dankzij het feit dat er op dat moment nog een lijn zat in gemeentelijk beleid. Maar nu… nu lijkt dat anders.

De woningmarkt is nóg krapper geworden. Starters komen nauwelijks nog aan bod. Maar voor de bouw van een grootschalig AZC? Dan kan een bestemmingsplan ineens binnen de kortste keren aangepast worden. Hoe is dat uit te leggen? Aan al die jonge gezinnen, die al jaren hopen op een betaalbare woning in hun eigen dorp? En dan… De Vleut. Ik zal eerlijk zijn. Toen ik hier kwam wonen had ik mijn twijfels. “Daar tussen die boeren?” zei ik nog. Wat heb ik me vergist. Hier ontdekte ik iets unieks: een gemeenschap waar mensen elkaar écht kennen. Waar je binnenloopt via de achterdeur. Waar mensen elkaar helpen. Waar ouderen tot op hoge leeftijd zelfstandig kunnen blijven wonen – niet vanwege een systeem, maar vanwege elkaar. Sociale controle, betrokkenheid, hartelijkheid.

En dan vraag ik me af… Heeft het college, heeft de raad werkelijk dat besef? Weten jullie wat voor gemeenschap dit is? Of kijken jullie, net als ik vroeger, misschien met een blik die niet klopt? Want wat hier staat te gebeuren – de komst van een AZC voor bijna 200 mensen, met 24-uurs bewaking, afgeschermd van de omgeving – dat past op geen enkel punt in deze gemeenschap. Het past ook niet in het bestemmingsplan. En het past niet in het gevoel van veiligheid en verbondenheid dat hier leeft.

De vraag die ik vorige keer kreeg was; Snap je de vraag van de overheid dat we mensen moeten opvangen? Natuurlijk snap ik die, maar snap ik de manier waarop, nee totaal niet. Niet alleen gezien vanuit de mensen uit de vleut, de mensen in heel best, maar zelfs niet gezien vanuit de mensen die echt in nood zijn een hulp nodig hebben. Dit is geen oplossing. Geen echte hulp. Het lijkt meer op iets dat ‘moet’, financieel aangestuurd, schijnhulpverlening zonder draagvlak. En uiteindelijk… kost het ons allemaal geld. Bij een grootschalige opvang wordt het coa betaald van het belastinggeld, bij kleinschalige opvang in de omgeving ook van ons belastinggeld maar dan via de gemeente. Linksom of rechtsom, de burger betaald. Maar dan zouden we er op z’n minst écht mensen mee moeten helpen – op een menselijke, kleinschalige manier. In een setting waar verbinding mogelijk is. Bovendien wordt er continu gesproken over 192 mensen, maar in werkelijkheid hoeft Best maar 88 mensen op te vangen van de overheid. Dit staat vastgelegd in het besluit van de minister van asiel en migratie van 20 december 2024.

Waarom willen B&W het braafste jongetje van de klas zijn, terwijl er genoeg andere zorgen in Best zijn die aandacht nodig hebben? Waarom wordt de raad gepasseerd in dergelijke besluiten die veel impact hebben op iedereen in Best? Er is nog niet eens een helder beleidskader, en toch worden er al besluiten genomen door B&W. Grootschalige opvang… het werkt niet. U weet dat. Het is dagelijks te lezen in de krant. Echte participatie ontstaat alleen wanneer mensen kleinschalig onderdeel worden van een gemeenschap. Niet erbuiten, niet erboven, maar erin. Echte zorg, echte steun, komt van intrinsieke motivatie, vanuit de gemeenschap, niet van een ver verwijderd kantoor waar beleidsbeslissingen achter gesloten deuren worden genomen.

En dan vragen we ons ook af: als er ruimte wordt gemaakt voor opvang, komt er dan ook eindelijk ruimte voor onze eigen jongeren? Voor starters die nu geen woning kunnen vinden? Voor onze jongeren met een beperking die op hun 35e in de archipel worden geplaatst omdat er gewoonweg geen zorgwoningen zijn voor deze mensen. Dit is de wereld op zijn kop. Waarom is het wel mogelijk om in één keer honderden opvangplekken te regelen, maar niet om voldoende sociale huurwoningen te bouwen voor onze eigen inwoners?

Het welvaartsniveau in Best is de afgelopen tien jaar minder hard gestegen dan in vergelijkbare gemeentes, dit stond afgelopen week nog in de krant. Dat is niet verzonnen, dat staat zwart op wit. Onze inwoners voelen dat, elke dag. En dan krijgen we daar bovenop ook nog eens beleid voorgeschoteld waarbij de inwoners geen stem hebben, de raad wordt buitenspel gezet, en de burgemeester heeft zich op meerdere plekken op dezelfde manier opstelt. Wantrouwen naar burgers, maar ook naar de raad. En laten we niet vergeten: de waard vertrouwt zijn gasten zoals hij zelf is. In 2022 heeft onze huidige waarnemend burgermeester het volgende in een interview bij binnelandsbestuur.nl aangegeven. Er wordt geknaagd aan de wortels van de democratie, we moeten beschermen wat ons dierbaar is. We moeten erover spreken dat beperkt zich niet tot de gemeente. Welke waarden vinden we belangrijk, worden die goed beschermd. Zonder actie is de democratie kwetsbaar. Dus om in haar eigen woorden te blijven sta ik hier en roep ik u op tot actie. Want hoe er hier gehandeld is, druist volledig in tegen haar eigen woorden. Daarom zeggen wij vandaag: Raad, word wakker. Laat je niet bespelen op een onderwerp dat zoveel impact heeft. Dit gaat niet over geld in de gemeentekas. Dit gaat over onze toekomst. Over de toekomst van onze kinderen. Over het behoud van onze gemeenschapszin.

Over een veilige rustplek voor velen – en ja, uiteindelijk ook voor de kinderen van moeders op de vlucht.

Want mensen hok je niet op. Dat hoor je zelfs niet eens te doen met een kip in een legbatterij, laat staan met mensen in nood. Dus, geachte raad… wees waakzaam. Laat u niet bespelen. Neem dit besluit niet overhaast – en zeker niet op basis van angst of druk. Dit is uw moment om te laten zien waar u voor staat.

In Best geen AZC. Niet op deze manier.