B2025047a - Brief beantwoording vragen AZC Best Nee over Vragen voornemen komst AZC

Raadsgriffie

Dorpsplein 2 Postbus 50 5680 AB Best T: 14 0499 F: 0499 360 232 IBAN:NL 08 BNGH 028.50.01.051 Btw nr:NL001902623.B02

Aan AZC Best Nee

raadsgriffie@gembest.nl www.gemeentebest.nl @raadbest

Uw Brief van Uw kenmerk Datum Verzonden

20-03-2025 20-03-2025

Onderwerp

Beantwoording vragen

Ons kenmerk Categorie Behandeld door Telefoonnummer

PU25-00468/GV GV 14 0499

Geacht AZC Best Nee,

Hartelijk dank voor uw brief en de vragen die daarin zijn gesteld. We begrijpen dat er zorgen en onduidelijkheden zijn rondom de opvang van asielzoekers en de gevolgen hiervan voor de gemeente Best en haar inwoners. Als gemeenteraad kunnen wij deze vragen niet direct beantwoorden, vandaar dat we in de raadsvergadering van 10 maart de portefeuillehouder gevraagd hebben uw vragen te beantwoorden. In deze brief reageren wij als college en gemeenteraad op de door u gestelde punten en proberen meer helderheid te verschaffen. 1. Verplichte taak versus beleidskeuze De spreidingswet, die momenteel van kracht is, verplicht gemeenten om asielzoekers op te nemen. Hoewel de huidige minister heeft aangegeven deze wettelijke taak te willen schrappen, verandert dat niets aan onze verplichtingen op dit moment. Gemeente Best is ervan overtuigd dat het opnemen van asielzoekers niet alleen een wettelijke, maar ook een morele verantwoordelijkheid is. Wij nemen deze taak niet alleen op ons omdat het wettelijk wordt verwacht, maar ook vanuit een breder maatschappelijk perspectief. Mensen die vluchten voor oorlog en geweld verdienen opvang en bescherming. Onze beslissing is dan ook gebaseerd op zowel de noodzaak om solidariteit te tonen als op onze verantwoordelijkheid als gemeente om mensen in nood te helpen. 2.

Locatieonderzoek en afwegingen We hebben zorgvuldig onderzoek gedaan naar een geschikte locatie voor de opvang van asielzoekers. De uitgangspunten voor dit onderzoek zijn door de gemeenteraad in een openbare raadsvergadering vastgesteld. De resultaten van het onderzoek naar de locatie voor de opvang van asielzoekers zijn niet openbaar. Bepaalde informatie of gedetailleerde overwegingen over locaties die zijn afgevallen kunnen we niet delen omdat we te maken hebben met privacy- en veiligheidsaspecten. We willen benadrukken dat de gemeente zorgvuldig te werk is gegaan bij het kiezen van een locatie en dat alle relevante wet- en regelgeving in acht is genomen. Wanneer de voorkeurslocatie van

*PU25-00468* Pagina 1 van 4

de gemeente door het COA is goedgekeurd, kunnen en zullen wij meer informatie verstrekken over het proces en waarom de keuze is gemaakt voor deze locatie. 3. Kleinschalige opvang in wijken De keuze voor een grotere locatie is zorgvuldig overwogen, met verschillende belangrijke redenen om niet voor kleinschalige opvang te kiezen. Eén van de belangrijkste overwegingen is dat verspreide, kleinschalige opvang in verschillende wijken de volledige verantwoordelijkheid bij de gemeente zou leggen, inclusief het beheer van de veiligheid en de zorg voor de asielzoekers. Dit zou betekenen dat de gemeente zelf de zorg, begeleiding en benodigde voorzieningen voor elke individuele opvanglocatie moet organiseren en coördineren. Naast de aanzienlijke administratieve en operationele last die dit met zich meebrengt, zou de gemeente ook verantwoordelijk zijn voor de veiligheid rondom elke opvanglocatie. Bovendien zouden er geschikte panden of woningen beschikbaar moeten zijn, en gezien de huidige schaarste – zowel landelijk als binnen onze gemeente – is dat een extra uitdaging. In tegenstelling tot kleinschalige opvang zorgt het COA bij de gekozen centrale locatie voor alles rondom de opvang: van de zorg en begeleiding van de asielzoekers tot het waarborgen van de veiligheid en de naleving van de regelgeving.

Dit biedt de gemeente de zekerheid dat de opvang professioneel wordt georganiseerd en dat de veiligheid en zorg voor de asielzoekers op een juiste manier wordt geborgd. Door te kiezen voor een centrale locatie kan de gemeente de benodigde ondersteuning bieden zonder de volledige verantwoordelijkheid voor de opvang op haar eigen schouders te leggen. Het COA heeft de expertise en middelen om de opvang goed te regelen, wat bij kleinschalige opvang moeilijker zou zijn. We blijven gedurende de opvang uiteraard in gesprek met het COA en zoeken naar de beste manier om de opvang op een verantwoorde en effectieve wijze in te richten, met oog voor de veiligheid en het welzijn van zowel de asielzoekers als de inwoners van Best. 4. Veiligheid rondom de NS-stations We begrijpen de zorgen over de veiligheid rondom het NS-station in Best, vooral met betrekking tot de integratie van asielzoekers en mogelijke negatieve impact op de lokale gemeenschap. Ook wij hebben gezien welke problemen er zijn ontstaan bij station Maarheeze door de overlast van asielzoekers van aanmeldcentrum Budel. Echter is Budel niet vergelijkbaar met een asielzoekerscentrum zoals wij deze beogen in Best. Budel is samen met Ter Apel een aanmeldcentrum waar personen die zich melden om asiel aan te vragen worden gescreend.

Wanneer zij toe worden gelaten tot de asielprocedure worden deze mensen in een regulier AZC geplaatst. De grootte en samenstelling van een aanmeldcentrum is daarom niet te vergelijken met die van een opvanglocatie voor maximaal 192 asielzoekers. Om alle veiligheidsaspecten te waarborgen werkt de gemeente samen met de politie en andere relevante instanties om ervoor te zorgen dat we de veiligheid van iedereen, zowel asielzoekers als inwoners, kunnen borgen. 5. Vraag naar woningen en het huisvesten van statushouders De gemeente Best heeft een jaarlijkse wettelijke taakstelling ten aanzien van de huisvesting van statushouders, dit zijn erkende vluchtelingen met een verblijfsstatus. Het klopt dat de gemeente Best dit jaar nog minimaal 66 statushouders in Best moet huisvesten. Dit aantal staat los van het beoogde aantal van 192 asielzoekers dat Best wil gaan opvangen. Echter door een landelijk tekort aan sociale huurwoningen verloopt de doorstroom naar passende woonruimte van het COA naar de gemeente onvoldoende snel. Hierdoor wordt ongeveer een derde van de opvangcapaciteit van het COA bezet door statushouders die wachten op een woning in een gemeente in Nederland.

*PU25-00468* Pagina 2 van 4

Vooraf is niet te zeggen om hoeveel statushouders in een opvanglocatie in Best geplaats worden door het COA. De gemeente is voornemens afspraken te maken met het COA om de statushouders die zijn gekoppeld aan Best te plaatsen in onze eigen opvanglocatie of in de regio, zodat ze zo vroeg mogelijk kunnen starten met inburgeren en participeren. 6. Kosten van statushouders en het gemeentelijk budget Het huisvesten van statushouders brengt kosten met zich mee, zowel direct als indirect. Het bedrag van €30.000 euro per statushouder, dat door de minister is aangekondigd, is nog niet duidelijk gespecificeerd. Deze regeling is op dit moment nog niet van kracht, het ministerie van Asiel en Migratie verwacht dat deze regeling binnenkort wordt gepubliceerd. Zodra de regeling is vastgesteld, zullen wij onderzoeken hoe deze van toepassing is op onze lokale situatie. 7. Verantwoordelijkheid voor zorg en voorzieningen Wat betreft de zorgkosten: het is inderdaad zo dat statushouders, na hun vestiging in de gemeente, aanspraak maken op de reguliere zorgvoorzieningen, waaronder (geestelijke) gezondheidszorg en andere sociale voorzieningen. Zij worden dan inwoner van onze gemeente, net zoals u dat bent. De gemeente Best werkt samen met zorginstellingen om te zorgen voor adequate zorg voor al haar inwoners, inclusief statushouders.

De kosten voor zorg vormen inderdaad een uitdaging, maar het is belangrijk om te vermelden dat, naarmate er meer mensen in de gemeente ingeschreven staan, er ook extra middelen beschikbaar komen uit het gemeentefonds van het rijk. Deze extra middelen helpen de gemeente om de zorgvoorzieningen op peil te houden en te voldoen aan de behoeften van alle inwoners, inclusief de statushouders. We blijven ons inzetten om ervoor te zorgen dat iedereen in onze gemeente de zorg ontvangt die hij of zij nodig heeft. Daarnaast willen we benadrukken dat de integratie van statushouders bijdraagt aan hun maatschappelijke participatie, wat op lange termijn voordelen kan opleveren voor de lokale gemeenschap. De gemeente werkt eraan om statushouders zo snel mogelijk aan het werk te krijgen en actief deel te laten nemen aan de samenleving. Hoewel de werkgelegenheid onder statushouders in de beginjaren vaak lager is, zien we dat veel van hen zich na verloop van tijd wel integreren en een bijdrage leveren aan de maatschappij. 8. Impact op de zorgcapaciteit en wachttijden Wat betreft de zorgcapaciteit: we begrijpen de zorgen over de druk op de zorgvoorzieningen en de wachttijden die kunnen ontstaan.

De gemeente Best is zich bewust van de reeds bestaande druk op de zorg en werkt samen met huisartsen en instellingen om ervoor te zorgen dat alle inwoners, zowel statushouders, toekomstige asielzoekers als de huidige bewoners, tijdig en adequaat geholpen worden. Door te kiezen voor een opvanglocatie voor 192 personen wordt een deel van deze zorg, zoals de huisarts, voor de bewoners van het AZC verzorgd door het COA. Voor de tweedelijnszorg zullen zowel lokaal als regionaal zorgvuldige afwegingen moeten worden gemaakt om ook in de toekomst aan de groeiende zorgbehoefte te kunnen blijven voldoen. De ontwikkelingen rondom de schaalsprong van ASML en de bredere economische groei in de regio brengen zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Naast de positieve effecten, zoals werkgelegenheid en innovatie, heeft de groei ook impact op de zorginfrastructuur. Het is van belang dat we de verwachte bevolkingsgroei en de bijbehorende zorgvraag goed in beeld brengen, zodat we tijdig kunnen anticiperen op de benodigde voorzieningen. 9. Maatschappelijke impact en de situatie van de middenstand We willen benadrukken dat de gemeente Best zich inzet voor de integratie van statushouders op een manier die ook voordelen biedt voor de gemeenschap. Het doel is dat statushouders

*PU25-00468* Pagina 3 van 4

een bijdrage leveren aan de samenleving, zowel op het gebied van werk als op sociaal vlak. De gemeente gelooft in de waarde van maatschappelijke participatie. De integratie van statushouders en asielzoekers is niet alleen een kwestie van huisvesting, maar ook van werkgelegenheid en sociale integratie. Wij realiseren ons dat de impact van asielzoekers op de lokale samenleving vraagt om een evenwichtige benadering, waarbij de belangen van zowel de nieuwkomers als de huidige bewoners in overweging worden genomen. Tegelijkertijd zien wij het als een verlies van arbeidskapitaal als we als samenleving niet investeren in het aan het werk helpen van asielzoekers en statushouders. Door hen actief te begeleiden naar werk, benutten we talent en versterken we de lokale economie. 10. Onderzoek onder de inwoners We begrijpen dat er zorgen en uiteenlopende meningen zijn over de komst van een opvanglocatie voor asielzoekers in onze gemeente. Daarom willen we graag onze inwoners informeren over hoe dit proces verloopt en welke rol inwoners hierin kunnen spelen. Op basis van de spreidingswet is iedere gemeente verplicht om asielzoekers op te vangen. De verantwoordelijkheid voor het vinden van een geschikte locatie ligt bij de gemeente. Dit betekent dat een inwonersenquête geen invloed heeft op de verplichting om opvang te realiseren of op de locatiekeuze.

Wat we belangrijk vinden, is dat inwoners worden betrokken bij de manier waarop de opvang wordt georganiseerd. Daarom gaat de gemeente, zodra het COA akkoord is met de locatie, actief in gesprek met omwonenden, lokale organisaties en het COA. De gemeente wil samen zorgen voor een verantwoorde en veilige opvang. Inwoners kunnen meedenken over aanvullende maatregelen, zoals leefbaarheid in de buurt, veiligheid en integratie-initiatieven. Ook werkt de gemeente nauw samen met de provincie en andere partners om de spreiding van asielzoekers goed te organiseren en te zorgen voor adequate ondersteuning van zowel de nieuwe bewoners als de huidige inwoners van Best. Wij hopen dat bovenstaande reacties verduidelijking bieden. Wij waarderen het dat u deze kwesties aankaart en staan open voor verdere dialoog.

Met vriendelijke groet, Namens de gemeenteraad

Rian Swinkels-v.d. Laar griffier

*PU25-00468* Pagina 4 van 4