B2023188 - Bijlage 1 Bureau Goudappel inzake rapport Verkeerseffecten woningbouw Best

Verkeerseffecten woningbouw Best Onderzoek naar de verkeersruimte om extra woningbouw te faciliteren

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

1

Opdrachtgever

Gemeente Best

Titel rapport

Verkeerseffecten woningbouw Best

Kenmerk

011791.20220422.R1.02

Datum publicatie

4 juli 2022

Projectleider Goudappel

Carlo Bernards

Projectteam Goudappel

Samir Ajanovic en Christiaan Palsrok

Projectteam opdrachtgever

Sandra Brouwers, Gaby Jansen, Martijn Groenestein en Peter Goedhart

Status

Definitief © Copyright Goudappel BV 4 juli 2022

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

2

Inhoudsopgave 1. Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Leeswijzer

4

2. Uitgangspunten

5

2.1

Te beoordelen woningbouwlocaties

5

2.2

Te hanteren verkeersmodel

6

2.3

Vertalen en doorrekenen in BBMA verkeersmodel

7

3. Verkeersafwikkeling op wegvakniveau

11

3.1

Toe- en afnames van verkeer

11

3.2

I/C-verhouding op wegvakniveau

15

3.3

Snelheidsafname op wegvakniveau

16

4. Verkeersafwikkeling op kruispuntniveau

18

4.1

Aanpak en uitgangspunten

18

4.2

Resultaat

19

5. Alternatieve ontsluiting Steegsche Velden 25 5.1

Aanpak en uitgangspunten

25

5.2

Resultaat

26

6. Conclusies en aanbevelingen

28

6.1

Conclusies

28

6.2

Aanbevelingen

28

Bijlage 1: Kruispuntstromen

30

Bijlage 2: Kruispuntstromen extra ontsluiting Steegsche Velden

42

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

3

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

De komende jaren worden in Best veel nieuwe woningen gebouwd. Voor een deel is dit inbreiding in de bestaande wijken en in het centrum. Daarnaast worden ook nieuwe woonwijken ontwikkeld zoals Steegsche Velden-Noord en Aarlesche Erven. In 2019 is tussen de gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE), het ministerie van Binnenlandse Zaken en de provincie Noord-Brabant de Woondeal gesloten. Met de ondertekening van de Woondeal zetten partijen, waaronder de gemeente Best, zich langjarig in om de woonopgave in deze regio aan te pakken. Het biedt ook in Best de mogelijkheid om meer woningen te bouwen en/of de woningbouw te gaan versnellen. Een belangrijke opgave is om de Brainportregio ook na het realiseren van de extra woningbouw en bedrijvigheid in de toekomst bereikbaar te houden. De gemeente Best heeft Goudappel daarom gevraagd om de verkeerseffecten van een aantal potentiële woningbouwlocaties inzichtelijk te maken. Met andere woorden: Is het verkeerssysteem in staat om de extra verplaatsingsbehoefte van de beoogde woningbouw te faciliteren? In deze rapportage zijn de gehanteerde aanpak, uitgangspunten en conclusies van het onderzoek toegelicht, op basis van doorrekeningen met het regionale verkeersmodel Zuidoost-Brabant.

1.2

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt de gehanteerde aanpak van het onderzoek toegelicht. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de uitgangspunten die in overleg met de gemeente Best zijn vastgesteld. Vervolgens zijn in hoofdstuk 3 de effecten op het wegennet in Best inzichtelijk gemaakt. Allereerst is inzichtelijk gemaakt waar de extra verkeersstromen verwacht worden als gevolg van de woningbouw. Vervolgens zijn de effecten van deze verkeerstoenames inzichtelijk gemaakt. Hierbij is gebruik gemaakt van I/C-verhoudingen, verzadigingsgraden en snelheidsafnames. In hoofdstuk 4 wordt de verkeersafwikkeling op de rotondes van de Ringweg nader geanalyseerd. Hoofdstuk 5 gaat in op de verkeerseffecten van een extra ontsluiting voor de wijk Steegsche Velden. Tot slot zijn in hoofdstuk 6 de conclusies en aanbevelingen van dit onderzoek uiteengezet.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

4

2. Uitgangspunten 2.1

Te beoordelen woningbouwlocaties

Voorafgaand aan het onderzoek is tijdens een werksessie met de gemeente Best vastgesteld welke woningbouwontwikkelingen meegenomen moeten worden in het onderzoek. Deze werksessie vond plaats op 17 maart 2022 met de betrokken projectleiders vanuit de gemeente Best. In deze werksessie is door Goudappel een toelichting gegeven op de projectaanpak en het regionale BBMA (Brabant Brede Model Aanpak) verkeersmodel van Zuidoost-Brabant. Enerzijds werd een toelichting gegeven over de werking van het verkeersmodel en anderzijds over de ruimtelijke ontwikkelingen die reeds in de basisprognoses voor 2040 zijn opgenomen. Samen met de projectleiders zijn de toe te voegen woningbouwlocaties bepaald waarvoor de verkeerseffecten in beeld moeten worden gebracht. Hierbij gaat het om de projectlocatie en de omvang in aantal en type woningen (grondgebonden woningen of appartementen). Voor elke projectlocatie is bepaald via welke weg(en) de woningbouwlocatie wordt ontsloten. Voor de modelberekeningen en de beoordeling van de verkeerseffecten is het immers essentieel om te weten via welke wegen het nieuwe verkeer wordt afgewikkeld. Figuur 2.1 geeft het resultaat van de werksessie weer waarin de aantallen woningen, type woningen en de beoogde ontsluitingswegen per locatie zijn vastgesteld.

Figuur 2.1: Resultaat werksessie met ontwikkellocaties en aantallen grondgebonden woningen (ggw) en appartementen (app)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

5

2.2

Te hanteren verkeersmodel

Op dit moment is het verkeersmodel regio zuidoost (BBMA2018) het vigerende verkeersmodel. Dit model is in 2018 opgeleverd en is de afgelopen jaren gebruikt voor een groot aantal verkeersstudies in Noord-Brabant. De BBMA2018 bevat prognosemodellen voor 2030 en 2040. In deze prognosemodellen is uitgegaan van de ruimtelijke ontwikkelingen zoals die toen, in 2018, bekend waren. Op dit moment wordt in Noord-Brabant gewerkt aan de ontwikkeling van een geactualiseerd verkeersmodel. Dit verkeersmodel (BBMA2022) wordt volgens de planning eind 2022 opgeleverd en is daardoor nog niet beschikbaar voor deze studie naar de woningbouwontwikkelingen in Best. Ten behoeve van de BBMA2022 is echter al wel een actueler inzicht ontstaan in de ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040. Op basis daarvan is ten behoeve van studies naar mobiliteitshubs in de regio Eindhoven een interessant projectmodel gemaakt: de BBMA2018 met daarin de ontwikkelingen conform de uitgangspunten van de BBMA2022. Dit projectmodel heeft geen juridische status maar is voor een verkennende studie zoals de verkeerseffecten van de woningbouwontwikkelingen in Best wel geschikt. Voor de studie naar de woningbouwontwikkelingen in Best is daarom als basis het projectmodel vanuit de studie naar de mobiliteitshubs gehanteerd.

De uitgangspunten in dit projectmodel sluiten immers het best aan op de meest recente inzichten rondom woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen in de regio.

De uitgangspunten van de BBMA2022 wijken wezenlijk af van de BBMA2018. Waar in de BBMA2018 nog sprake was van een behoudende bevolkingsgroei en met name werkgelegenheidsgroei, gaat de BBMA2022 uit van een sterkere groei passend bij de economische verwachtingen voor de regio Eindhoven. Dit betekent dat de hoeveelheid verkeer in 2040 hoger wordt ingeschat dan in de BBMA2018 als gevolg van de hogere economische groei. Deze verschillen zijn met name terug te zien op het hoofdwegennet. Figuur 2.2 geeft de procentuele verschillen weer op de A2 en A58 bij Best. In de figuur is te zien dat de verkeersprognoses hier circa 10% hoger liggen dan de eerdere voorspellingen1.

Figuur 2.2: Procentuele toename verkeersprognoses 2040 op hoofdwegennet vanwege hogere bevolkings- en werkgelegenheidsprognoses

1

In de prognosemodellen voor 2040 wordt uitgegaan van een toekomstige verbreding van de A58. Deze verbreding is door het

Ministerie uitgesteld vanwege een tekort aan stikstofexperts. Er is geen sprake van afstel dus blijft een verbreding in 2040 uitgangspunt.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

6

2.3

Vertalen en doorrekenen in BBMA verkeersmodel

De uitgangspunten uit de werksessie met de gemeente zijn vertaald naar uitgangspunten voor de verkeersberekeningen. De opgegeven woningbouwaantallen zijn vertaald naar een invoer die ingelezen kan worden in het verkeersmodel. Omdat het verkeersmodel bestaat uit verschillende ‘modelzones’ moeten de woningbouwlocaties omgezet worden naar de modelzones. Het resultaat van deze vertaalslag is weergegeven in figuur 2.3. Hierin zijn de Bestse modelzones weergegeven met daaroverheen de vastgestelde woningbouwlocaties zoals besproken met de gemeente.

Figuur 2.3: Modelzones uit het verkeersmodel en de beoogde woningbouwlocaties In tabel 2.1 zijn alle woningbouwontwikkelingen vertaald naar de juiste modelzone. Daarbij is aangegeven om hoeveel woningen het gaat en of deze al eerder aan het model waren toegevoegd in het kader van de studie naar mobiliteitshubs in de regio Eindhoven. ontwikkeling

woningen

toevoegen?

details

Steegsche Velden West

700

reeds toegevoegd ikv mobiliteitshubs

Zone 2007 350 woningen, 735 inwoners Zone 2012 350 woningen, 735 inwoners

Boomgaard

250 300

250 woningen reeds toegevoegd ikv mobiliteitshubs. Voor deze studie worden 50 woningen toegevoegd aan het model

Zone 2009 300 woningen, 510 inwoners

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

7

ontwikkeling

woningen

Heuveleind

70

toevoegen? nog toe te voegen in het model

details

Naastenbest

80

nog toe te voegen in het model

Stationsomgeving

600

nog toe te voegen in het model

centrum

100

nog toe te voegen in het model

Leeuwerik

40

nog toe te voegen in het model

Nieuwstraat

60

nog toe te voegen in het model

Zone 2040 60 woningen, 126 inwoners

Oranjestraat

60

nog toe te voegen in het model

Zone 2016 60 woningen, 112 inwoners

Zone 2087 30 woningen, 54 inwoners Zone 2084 20 woningen, 36 inwoners Zone 2072 20 woningen, 36 inwoners Zone 2176 20 woningen, 30 inwoners Zone 2166 20 woningen, 30 inwoners Zone 2164 20 woningen, 30 inwoners Zone 2158 20 woningen, 30 inwoners Zone 2038 200 woningen, 300 inwoners Zone 2037 400 woningen, 600 inwoners Zone 2020 30 woningen, 45 inwoners Zone 2021 40 woningen, 60 inwoners Zone 2041 30 woningen, 45 inwoners Zone 2052 20 woningen, 30 inwoners Zone 2053 20 woningen, 30 inwoners

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

8

ontwikkeling

woningen

hoek Spoorweglaan Salderes

50

toevoegen? nog toe te voegen in het model

Zone 2011 50 woningen, 90 inwoners

details

Oirschotseweg, voormalige Karwei locatie

75

nog toe te voegen in het model

Zone 2053 75 woningen, 113 inwoners

Aarlesche Erven Noord

100

nog toe te voegen in het model

Zone 2099 100 woningen, 210 inwoners

Aarlesche Erven Zuidoost

80

nog toe te voegen in het model

Zone 2116 80 woningen, 153 inwoners

Aarlesche Erven Zuidoost

2500 m² bvo

nog toe te voegen in het model

Zone 2116 25 banen detailhandel (2500*0,01)

Aarlesche Erven Zuidwest

25

nog toe te voegen in het model

Zone 2103 25 woningen, 53 inwoners

Tabel 2.1: Vertaling van woningbouwontwikkelingen naar inleesbare gegevens voor het verkeersmodel Infrastructurele aanpassingen Om het verkeer op de juiste wijze toe te delen in het verkeersmodel, zijn twee essentiële aanpassingen in de wegenstructuur doorgevoerd: •

toevoegen van de rondweg in de wijk Aarlesche Erven en het verplaatsen van de zone-aansluitingen naar deze rondweg

•

verplaatsen zone-aansluiting Steegsche Velden-West naar de Hokkelstraat.

Deze infrastructurele aanpassingen zijn schematisch weergegeven in figuur 2.4.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

9

Figuur 2.4: Infrastructurele aanpassingen in Aarle (links) en de zone-aansluiting aan de Hokkelstraat (rechts) Toegepaste rekenmethodiek Voor de doorrekening in het verkeersmodel is een simultane run uitgevoerd. Daarbij zijn de extra woningaantallen toegevoegd aan het model die vervolgens opnieuw alle ritten genereert en nieuwe matrices schat.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

10

3. Verkeersafwikkeling op wegvakniveau In dit hoofdstuk worden de verkeerseffecten van de woningbouwontwikkelingen toegelicht. In paragraaf 3.1 worden de procentuele verkeerseffecten toegelicht op wegvakniveau. Vervolgens wordt in paragraaf 3.2 en 3.3 de verkeersafwikkeling toegelicht op wegvakniveau.

3.1

Toe- en afnames van verkeer

De eerste stap van de analyse betreft het beschrijven van de verschillen tussen de referentievariant en de planvariant. De referentievariant is de modelvariant uit de studie naar mobiliteitshubs in de regio en bevat nog niet de extra woningbouwplannen van de gemeente zoals weergegeven in tabel 2.1. In de planvariant zijn deze extra ontwikkelingen wel toegevoegd die voortkomen uit de werksessie. Door het toevoegen van de woningen wordt er meer verkeer verwacht op het wegennet in en rondom Best. Met behulp van verschilplots is de procentuele toename van verkeer op de meest relevante wegen inzichtelijk gemaakt. Per relevant wegvak wordt kort toegelicht waar het verkeer vandaan komt. In de volgende paragraaf is vervolgens toegelicht wat de effecten zijn van de verkeerstoename. Met andere woorden: kan de toename van verkeer worden afgewikkeld met de huidige vormgeving van het wegennet? De volgende wegen zijn nader onderzocht op de procentuele verkeerstoename. Hierbij gaat het voornamelijk om belangrijke ontsluitingswegen binnen Best: •

Ringweg

•

Oirschotseweg

•

Hoofdstraat / Nazarethstraat / Raadhuisstraat / Nieuwstraat / Molenstraat / Stationsstraat

•

Willem de Zwijgerweg

•

Eindhovenseweg-Zuid / Oude Rijksweg

Het verkeer van en naar de toegevoegde woningbouwlocaties is voor een groot deel afhankelijk van deze ontsluitingswegen om naar de snelwegen A2 en A58 te komen. Daarom worden hier de grootste toenames verwacht en is de verkeersafwikkeling op deze wegen cruciaal voor een goed functionerend wegennet in Best.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

11

Ringweg De Ringweg is een belangrijke ontsluitingsweg van Best. De weg loopt van de aansluiting Best-West bij de A2 naar de aansluiting Best bij de A58. Onderweg zijn diverse kruisingen (veelal vormgegeven als rotonde) met het onderliggende wegennet van Best. De grotere woningbouwlocaties Aarlesche Erven en Steegsche Velden sluiten direct aan op de Ringweg. De verkeerstoename wordt voornamelijk verwacht op het deel tussen de rotonde Oirschotseweg/Ringweg en de aansluiting Best-West op de A2. Dit is te verklaren doordat de woningbouwlocaties Aarlesche Erven en Steegsche Velden op dit deel van de Ringweg worden ontsloten. Na de rotonde met de Oirschotseweg verdeelt het verkeer zich over de andere wegvakken en is de toename aldaar minder fors. Het zuidelijke deel van de Ringweg verloopt vanaf de rotonde met de Oirschotseweg tot aan de aansluiting Best bij de A58. Op dit deel is de verwachte verkeerstoename kleiner, zo blijkt uit de prognoses. Dat komt doordat er geen grote woningbouwlocaties direct ontsloten worden op dit deel van de Ringweg. In figuur 3.1 is de verwachte procentuele verkeerstoename op de Ringweg als gevolg van de woningbouwontwikkelingen in Best weergegeven.

2% 4%

7%

3%

2%

1%

Figuur 3.1: Procentuele toename van verkeer op de Ringweg als gevolg van de extra ruimtelijke ontwikkelingen

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

12

Oirschotseweg De Oirschotseweg vormt een verbinding tussen het centrum en station van Best enerzijds en Oirschot anderzijds. De Oirschotseweg is de primaire verbinding tussen het centrum en de Ringweg en ontsluit meerdere woonwijken zoals delen van Heivelden en Naastenbest. Uit de prognose blijkt dat de Oirschotseweg ten westen van de rotonde met de Ringweg een maximale toename van 2% verwerkt. Ten oosten van de rotonde bedraagt de verwachte verkeerstoename 3-4%. Deze hogere verkeerstoename is te verklaren doordat de beoogde woningbouw in het stationsgebied van Best deels op de Oirschotseweg wordt ontsloten.

4%

3%

-1%

-2% 2%

Figuur 3.2: Procentuele verkeerstoename op de Oirschotseweg als gevolg van de extra ruimtelijke ontwikkelingen Hoofdstraat/Nazarethstraat/Raadhuisstraat/Nieuwstraat/Stationsstraat/Molenstraat De Hoofdstraat en Nazarethstraat zijn de belangrijkste wegen die door het centrum van Best lopen. Deze wegen vormen de verbinding tussen de Oirschotseweg en de EindhovensewegZuid/Willem de Zwijgerweg. Aan deze weg grenzen niet direct veel woningbouwlocaties. Indirect zijn de wegen wel van belang voor de bereikbaarheid van de beoogde woningen in het stationsgebied. Ook de Molenstraat en de Stationsstraat zijn belangrijke ontsluitingswegen voor de woningen in het Stationsgebied. Uit de prognose blijkt dat de toename op de Hoofdstraat en Nazarethstraat maximaal 9% bedraagt. Bij het kruispunt met de Raadhuisstraat verdeelt het verkeer zich, waarbij op de Raadhuisstraat een toename wordt verwacht van 6% en op het Raadhuisplein 4%. Op de Stationsstraat wordt een toename verwacht van 14%. De verkeerstoenames zijn schematisch weergegeven in figuur 3.3.

Figuur 3.3: Procentuele verkeerstoename rondom het centrum als gevolg van de extra ruimtelijke ontwikkelingen

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

13

Willem de Zwijgerweg De Willem de Zwijgerweg is een belangrijke ontsluitingsweg die loopt vanaf de rotonde met de Ringweg ter hoogte van het Heerbeeck College naar de aansluiting Best op de A2. Een groot aantal woonwijken in Best wordt (in-)direct ontsloten via de Willem de Zwijgerweg. Aan de weg zelf grenzen niet direct nieuwe woningbouwlocaties maar indirect zijn een deel van de woningbouwlocaties wel van deze weg afhankelijk. Het gaat met name om de woningbouwlocatie in het stationsgebied waar circa 600 extra woningen zijn beoogd. In figuur 3.4 is de verkeerstoename op de weg schematisch weergegeven. De toename op de Willem de Zwijgerweg bedraagt maximaal 4% ten zuiden van het kruispunt met de Eindhovenseweg-Zuid. Zuidelijker op de Willem de Zwijgerweg is de procentuele verkeerstoename kleiner.

Figuur 3.4: Procentuele verkeerstoename op de Willem de Zwijgerweg als gevolg van de extra ruimtelijke ontwikkelingen Eindhovenseweg-Zuid/Oude Rijksweg De Eindhovenseweg-Zuid ligt in het verlengde van de Boschdijk die vanuit Eindhoven komt. Het meest zuidelijke deel is een belangrijke doorgaande weg die het noorden van Eindhoven en industrieterrein ’t Zand in Best verbindt met de op-/afrit Best op de A2. Na de aansluiting met de A2 heeft de weg (vanaf hier Oude Rijksweg geheten) een minder doorgaand karakter maar vormt het wel een ontsluiting van de meest noordelijke woonwijken van Best. In het noorden grenst de Oude Rijksweg aan de woningbouwlocatie Boomgaard. Uit de prognose blijkt dat de toename van verkeer als gevolg van de woningbouwontwikkelingen in Best circa 4% bedraagt ter hoogte van woningbouwlocatie Boomgaard. Zuidelijker wordt op de Eindhovenseweg-Zuid nauwelijks een toename van verkeer verwacht als gevolg van de woningbouwontwikkelingen.

Figuur 3.5: Procentuele verkeerstoename op de Eindhovenseweg-Zuid/Oude Rijksweg

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

14

3.2

I/C-verhouding op wegvakniveau

Iedere weg heeft een maximale capaciteit (C), afhankelijk van de vormgeving van de weg en de omgeving. Deze capaciteit wordt afgezet tegen de verwachte intensiteit (I) in de toekomst (dus inclusief de beoogde woningbouwlocaties in Best). Zodoende is inzichtelijk gemaakt hoeveel restruimte er beschikbaar is per wegvak in Best. Hierbij geldt dat een I/C-verhouding: •

tot 0,7 niet tot problemen leidt voor de verkeersafwikkeling

•

van 0,8 op drukke momenten zoals in de spits kan leiden tot filevorming

•

van 0,9 of hoger leidt tot (zeer) frequente filevorming.

Hierna zijn alle wegvakken met een I/C-verhouding van 0,8 of hoger weergegeven. Op deze wegen is op drukke momenten kans op filevorming. Vervolgens is geanalyseerd wat de I/C-verhouding op het wegvak in de referentiesituatie is. Indien de I/C-verhouding in de referentiesituatie ook al kritiek is betekent dit dat de woningbouwontwikkelingen in Best niet de oorzaak zijn van de verslechterde doorstroming. Dit kan dan te maken hebben met andere ontwikkelingen in de regio zoals de toename van het aantal arbeidsplaatsen in de regio Eindhoven. Wanneer de I/C-verhouding niet kritiek is in de referentiesituatie is geconcludeerd dat de woningbouwontwikkelingen in Best een oorzaak zijn van de verslechterde doorstroming op het betreffende wegvak. De I/C-verhoudingen op wegvakniveau zijn beoordeeld tijdens de ochtend- en de avondspits. Dit zijn de meest maatgevende momenten omdat de wegen dan het drukst bereden zijn. Resultaat ochtendspits In tabel 3.1 is de I/C-verhouding in zowel de referentie- als plansituatie in de ochtendspits weergegeven. Dit is van belang om te beoordelen of de slechte doorstroming veroorzaakt wordt door de woningbouw of door andere oorzaken. wegvak

I/C-verhouding referentie

I/C-verhouding plan

toename door woningbouw

1,0

1,0

0,0

Erica, tussen Ringweg en oprit A58 ri. Eindhoven

Tabel 3.1: I/C-verhouding op wegvakniveau in de ochtendspits Uit de tabel blijkt dat de Erica de enige weg is met een kritieke I/C-verhouding in de ochtendspits. Uit de vergelijking met de referentie blijkt ook dat dit niet veroorzaakt wordt door de woningbouw. Daarmee is geconcludeerd dat de toename van woningen in Best niet zorgt voor een kritieke I/C-verhouding op wegvakniveau op het wegennet van Best. Resultaat avondspits In tabel 3.2 zijn de wegvakken met een kritieke I/C-verhouding in de avondspits weergegeven. wegvak Erica, tussen Ringweg en oprit A58 ri. Eindhoven Spottersweg tussen Erica en BIC

I/C-verhouding referentie

I/C-verhouding plan

toename door woningbouw

0,74

0,74

0,0

0,91

0,91

0,0

Figuur 3.2: I/C-verhouding op wegvakniveau in de avondspits

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

15

Uit tabel 3.2 blijkt dat er in de avondspits twee wegvakken zijn met een kritieke I/C-verhouding. Echter wordt hierbij ook geconcludeerd dat de verslechterde doorstroming niet wordt veroorzaakt door de woningbouwontwikkelingen in Best. I/C-verhouding op de A2 en A58 Uit de analyse van het verkeersbeeld in de toekomst blijkt dat het snelwegennet rondom Best hoge I/Cverhoudingen heeft. Dit probleem speelt op beide snelwegen zowel in de ochtendspits als in de avondspits. Uit de analyse is echter ook gebleken dat er ook al sprake is van een verslechterde doorstroming in de referentievariant. De slechte verkeersafwikkeling op de snelwegen is zodoende niet veroorzaakt door de woningbouwontwikkelingen in Best.

3.3

Snelheidsafname op wegvakniveau

Iedere weg heeft een maximum toegestane snelheid. Bij te veel verkeer kan er vertraging ontstaan op de weg waardoor het voor automobilisten niet mogelijk is om de maximum snelheid te behalen. Deze verliestijd is geanalyseerd om uitspraken te kunnen doen over mogelijke knelpunten op wegvakniveau. De maximum snelheid is daarbij afgezet tegen de daadwerkelijk verwachte snelheid in de ochtend- en avondspits (drukste momenten). Uit de analyse is zodoende gebleken hoeveel procent van de maximum snelheid haalbaar is. Hoe lager het percentage, hoe lager de daadwerkelijk behaalde snelheid is ten opzichte van de toegestane snelheid. Resultaat ochtendspits In de ochtendspits zijn er geen grote snelheidsafnames zichtbaar op het onderliggende wegennet in Best. Een uitzondering hierop is rondom de aansluiting Best bij de A58 (zie figuur 3.6). In de figuur is zichtbaar dat de snelweg en aansluitende wegen (Erica, Ringweg en Spottersweg) gekleurd zijn. De grootste snelheidsverschillen zijn zichtbaar op de afrit vanuit Eindhoven en de snelweg zelf in de richting Eindhoven. Deze paarse kleur houdt in dat de snelheid minstens 80% lager ligt dan de maximum snelheid op de weg.

Figuur 3.6: Snelheidsafnames in de referentiesituatie (links) en de plansituatie (rechts) Uit de figuur blijkt echter ook dat de snelheidsverschillen in de referentie- en plansituatie gelijk blijven. Daarmee is geconcludeerd dat de snelheidsafname niet verergerd wordt door de woningbouwontwikkelingen in Best.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

16

Resultaat avondspits Net als in de ochtendspits zijn op het Bestse wegennet in de avondspits weinig snelheidsverschillen zichtbaar met als uitzondering de wegen rondom de op- en afrit van de A58. In tegenstelling tot de ochtendspits is in de avondspits ook een snelheidsafname zichtbaar op de Veenpluis (toegang tot Philips Healthcare). De snelheidsafnames in de avondspits zijn weergegeven in figuur 3.7.

Figuur 3.7: Snelheidsafnames in de referentiesituatie (links) en de plansituatie (rechts) Uit figuur 3.7 blijkt dat de snelheidsafnames in de avondspits niet toenemen als gevolg van de woningbouwontwikkelingen in Best. Volgens het verkeersmodel veroorzaakt vooral de congestie op de A58 voor langzaam rijdend verkeer op het onderliggend wegennet. Aan de zuidzijde van de A58 staat de wachtrij op de oprit en slaat terug tot voorbij de zuidelijke verkeersregelinstallatie bij Westfields.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

17

4. Verkeersafwikkeling op kruispuntniveau 4.1

Aanpak en uitgangspunten

Op het onderliggende wegennet zijn de kruispunten vaak maatgevend voor de kwaliteit van de verkeersafwikkeling. Het is daarom cruciaal om de verkeersafwikkeling ook op kruispuntniveau te toetsen. De Ringweg vormt een belangrijke verkeersader voor Best en veel van de nieuwe woningbouwlocaties sluiten (in-)direct aan op deze weg. Daarom zijn voor de belangrijkste kruispunten (die allemaal zijn vormgegeven als rotondes) kruispuntanalyses uitgevoerd. Op basis van de kruispuntstromen die zijn afgeleid uit het verkeersmodel, is per rotonde de verkeersafwikkeling bepaald voor de referentie- en planvariant. Zodoende kan het planeffect van de extra woningbouwplannen op de verkeersafwikkeling in beeld worden gebracht. De beoordeelde kruispunten zijn: •

Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West

•

Rotonde Ringweg/Aarle-Noord

•

Rotonde Ringweg/Aarle-Zuid

•

Rotonde Ringweg/Oirschotseweg

•

Rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid

•

Rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg.

De verkeersafwikkeling van de rotondes is beoordeeld met behulp van de tool ‘meerstrooksrotondeverkenner’. Dit is een tool waarin met behulp van de kruispuntstromen in relatie tot de vormgeving van de rotonde de verkeersafwikkeling wordt getoetst. Hierbij is ook rekening gehouden met fietsoversteken op de rotondes waarbij fietsers in Best voorrang hebben. De grenswaarden voor verzadigingsgraden is weergegeven in tabel 4.1. verzadigingsgraad

beoordeling

> 0,80

slecht

0,70 – 0,80

matig

< 0,70

goed

Tabel 4.1: Grenswaarden voor de toetsing van verzadigingsgraden Hierna is in de volgende paragraaf per rotonde afzonderlijk de verkeersafwikkeling toegelicht.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

18

4.2

Resultaat

Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West De rotonde bij de aansluiting van de A2 bij de afrit Best-West (zie figuur 4.1) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.2. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,63

0,78

plansituatie

0,64

0,80

Tabel 4.2: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/aansluiting A2-West Uit de tabel blijkt dat de verzadigingsgraden in de ochtendspits onder de grenswaarden blijven en daarmee is de verkeersafwikkeling goed. In de avondspits is sprake van een slechtere verkeersafwikkeling in de plansituatie met een verzadigingsgraad van 0,80. In de referentiesituatie (exclusief extra woningbouwplannen) is de verkeersafwikkeling matig. Als gevolg van de extra woningbouwplannen wordt de verkeersafwikkeling dus slechter op de rotonde.

Figuur 4.1: Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

19

Rotonde Ringweg/Aarle-Noord De rotonde bij Aarle-Noord en Dijkstraten (zie figuur 4.2) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.3. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,47

0,63

plansituatie

0,49

0,66

Tabel 4.3: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/Aarle-Noord Uit de tabel blijkt dat de verkeersafwikkeling tijdens beide spitsen in beide situaties goed is. De extra woningbouwplannen zorgen hier niet voor een slechte verkeersafwikkeling op de rotonde.

Figuur 4.2: Rotonde Ringweg/Aarle-Noord

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

20

Rotonde Ringweg/Aarle-Zuid De rotonde bij Aarle-Zuid (zie figuur 4.3) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.4. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,43

0,52

plansituatie

0,45

0,55

Tabel 4.4: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/Aarle-Zuid Uit de tabel blijkt dat de verkeersafwikkeling tijdens beide spitsen in beide situaties goed is. De extra woningbouwplannen zorgen hier dus niet voor een slechte verkeersafwikkeling op de rotonde.

Figuur 4.3: Rotonde Ringweg/Aarle-Zuid

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

21

Rotonde Ringweg/Oirschotseweg De rotonde van de Ringweg/Oirschotseweg (zie figuur 4.4) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.5. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,58

0,82

plansituatie

0,59

0,86

Tabel 4.5: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/Oirschotseweg Uit de tabel blijkt dat de verzadigingsgraden in de ochtendspits onder de grenswaarden blijven en daarmee is de verkeersafwikkeling goed. In de avondspits is sprake van een slechte verkeersafwikkeling in de plansituatie met een verzadigingsgraad van 0,86. In de referentiesituatie (exclusief extra woningbouwplannen) is de verkeersafwikkeling ook al slecht. Als gevolg van de extra woningbouwplannen wordt de verkeersafwikkeling op de rotonde dus verder verslechterd. Met of zonder extra woningbouwplannen zijn er maatregelen nodig om de verkeersafwikkeling te verbeteren.

Figuur 4.4: Rotonde Ringweg/Oirschotseweg

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

22

Rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid De rotonde bij Heivelden-Zuid (zie figuur 4.5) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.6. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,52

0,58

plansituatie

0,53

0,58

Tabel 4.6: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid Uit de tabel blijkt dat de verkeersafwikkeling tijdens beide spitsen in beide situaties goed is. De extra woningbouwplannen zorgen hier dus niet voor een slechte verkeersafwikkeling op de rotonde in de toekomst.

Figuur 4.5: Rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

23

Rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg De rotonde van de Ringweg/Willem de Zwijgerweg (zie figuur 4.6) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de referentie- en plansituatie. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situaties zijn weergegeven in tabel 4.7. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 1. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

referentiesituatie

0,84

0,87

plansituatie

0,85

0,88

Tabel 4.6: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg Uit de tabel blijkt dat de verzadigingsgraden in zowel de ochtend- als avondspits boven de grenswaarden liggen. Hiermee is sprake van een slechte verkeersafwikkeling, zowel in de referentie- als plansituatie. In de referentiesituatie (exclusief extra woningbouwplannen) is de verkeersafwikkeling ook al slecht. Als gevolg van de extra woningbouwplannen wordt de verkeersafwikkeling op de rotonde iets slechter. Met of zonder extra woningbouwplannen zijn er maatregelen nodig om de verkeersafwikkeling te verbeteren.

Figuur 4.6: Rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

24

5. Alternatieve ontsluiting Steegsche Velden 5.1

Aanpak en uitgangspunten

De huidige ontsluiting voor de woonwijk Steegsche Velden verloopt via de Hokkelstraat en Oude Rijksweg naar de Ringweg. De passage van de Hokkelstraat onder de Ringweg is versmald waardoor maar één auto tegelijkertijd kan passeren (zie figuur 5.1). Met de beoogde extra woningbouw in Steegsche Velden (circa 700 woningen extra) neemt de druk op deze onderdoorgang toe. De onderdoorgang heeft ook met het extra verkeer voldoende capaciteit om het verkeer af te wikkelen. De verwachting is echter dat regelmatig een aantal auto’s staat te wachten op tegenliggers. Deze auto’s staan dan op de fietsstrook wat nadelig is voor het comfort en de veiligheid voor het fietsverkeer, Om ook de veiligheid van fietsers te waarborgen is onderzocht of een alternatieve ontsluiting mogelijk is. Hierbij is onderzocht wat het effect is van een extra rotonde op de Ringweg tussen het spoor en de A2 ter ontsluiting van de woonwijk Steegsche Velden. Deze extra ontsluitingsmogelijkheid is ingevoerd in het verkeersmodel om de gevolgen van de verkeersstromen inzichtelijk te maken.

Figuur 5.1: Onderdoorgang Hokkelstraat

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

25

5.2

Resultaat

Uit de resultaten blijkt dat het verkeer op de Hokkelstraat met circa 70% afneemt op etmaalniveau. De onderdoorgang onder de Ringweg wordt hiermee aanzienlijk rustiger wat de veiligheid van fietsers ten goede komt. Het verkeer van de Hokkelstraat rijdt in deze situatie via de nieuwe ontsluiting direct de Ringweg op. Tegelijkertijd zorgt de extra ontsluiting op de Ringweg ervoor dat verkeer vanaf het stationsgebied via de Spoorweglaan naar de nieuwe rotonde rijdt (zie figuur 5.2). Deze toename bedraagt circa 1.000 motorvoertuigbewegingen per dag op de Spoorweglaan. Op de wegen door het centrum en op de Raadhuisstraat zijn juist afnames van verkeer te zien als het gevolg van deze verschuiving.

Figuur 5.2: Absolute verschillen in intensiteiten als gevolg van een extra aansluiting op de Ringweg Als gevolg van de verschuiving in verkeersbewegingen veranderen de verkeersstromen sterk op de rotonde Ringweg/aansluiting A2-West. Daarom is de verkeersafwikkeling hier opnieuw getoetst om te zien of de gewijzigde kruispuntstromen van invloed zijn op de verkeersafwikkeling. Ook de nieuwe rotonde op de Ringweg ter ontsluiting van Steegsche Velden is getoetst op verkeersafwikkeling. De resultaten van beide rotondes zijn weergegeven op de volgende pagina.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

26

Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West (nieuwe situatie) De rotonde bij de aansluiting van de A2 bij de afrit Best-West (zie figuur 4.1) is beoordeeld op de verkeersafwikkeling in de nieuwe situatie met gewijzigde ontsluiting voor Steegsche Velden. De verzadigingsgraden voor het drukste ochtend- en avondspitsuur voor de genoemde situatie zijn weergegeven in tabel 5.1. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 2. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

oude plansituatie

0,64

0,80

nieuwe plansituatie

0,74

0,78

Tabel 5.1: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de rotonde Ringweg/aansluiting A2-West nieuwe situatie Uit de tabel blijkt dat de verkeersafwikkeling in beide spitsperioden matig is. In de oude plansituatie zonder extra ontsluiting was de verkeersafwikkeling in de avondspits slecht. De nieuwe ontsluiting voor Steegsche Velden zorgt dus voor een betere verkeersafwikkeling op de rotonde bij de aansluiting A2-West in de avondspits. In de ochtendspits neemt de verzadigingsgraad juist toe, maar bereikt nog niet de grenswaarde van een slechte verkeersafwikkeling. Nieuwe rotonde (Steegsche Velden) De verkeersafwikkeling voor de mogelijke rotonde ter ontsluiting voor de wijk Steegsche Velden is ook getoetst op verzadigingsgraden. Deze zijn voor het drukste ochtend- en avondspitsuur weergegeven in tabel 5.2. De gehanteerde kruispuntstromen zijn weergegeven in bijlage 2. drukste ochtendspitsuur

drukste avondspitsuur

0,49

0,60

nieuwe plansituatie

Tabel 5.2: Verzadigingsgraden tijdens de spits voor de nieuwe rotonde Ringweg/Steegsche Velden Uit de tabel blijkt dat de verzadigingsgraden in zowel het drukste ochtend- als avondspitsuur onder de gehanteerde grenswaarden blijven. Hiermee is geconcludeerd dat het verkeer op deze nieuwe rotonde in de toekomst goed afgewikkeld kan worden.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

27

6. Conclusies en aanbevelingen 6.1

Conclusies

De studie naar de verkeerseffecten van de extra woningbouwontwikkelingen in Best leidt tot de volgende conclusies: 1.

Een belangrijk deel van de woningbouwontwikkelingen (Steegsche Velden West en Boomgaard) maakt al onderdeel uit van het prognosemodel voor de mobiliteitshubs. Het verkeer van en naar deze ontwikkelingen is daarom niet zichtbaar als procentuele toename ten opzichte van de referentiesituatie. Dit verkeer zit echter wel in de analyse van de verkeersdruk en mogelijke doorstromingsproblemen.

2.

De grootste extra woningbouwontwikkeling betreft de Stationsomgeving. Deze ontwikkeling geeft de sterkste toename van de verkeersintensiteiten. Op de Stationsstraat neemt het verkeer bijvoorbeeld met 14% toe. De overige ontwikkelingen leiden op de omliggende wegen tot maximaal circa 5% extra verkeer.

3.

De wegvakken van het gemeentelijk wegennet hebben voldoende capaciteit om het verkeer in de toekomst af te wikkelen. Er is geen aanleiding om bestaande wegen met 2x1 rijstroken op termijn uit te breiden naar 2x2 rijstroken. Alleen wegvakken op de Erica en de Spottersweg krijgen in de ochtenden/of avondspits meer verkeer dan met 2x1 rijstroken verwerkt kan worden. De grootste knelpunten nabij Best zijn de autosnelwegen A2 en A58.

4.

Enkele rotondes op de Ringweg kunnen het verkeer in de toekomst niet goed verwerken. Uit de analyse blijkt echter dat in de meeste gevallen het verkeer in de toekomst zonder de extra woningbouwplannen ook niet goed verwerkt kan worden. Hiermee is geconcludeerd dat de extra woningbouwplannen niet zorgen voor het ontstaan van de slechte verkeersafwikkeling, maar het probleem wel kunnen verergeren.

5.

Het probleem van een slechte verkeersafwikkeling op kruispuntniveau doet zich voor op de volgende rotondes:

6.

a.

Ringweg/Oirschotseweg

b.

Ringweg/Willem de Zwijgerweg

c.

Ringweg/aansluiting A2-West.

Voor de wijk Steegsche Velden zijn de verkeerseffecten onderzocht van een extra aansluiting op de Ringweg. Uit het verkeersmodel blijkt dat het verkeer op de Hokkelstraat hierdoor fors afneemt en dat de doorstroming op de rotonde Ringweg/aansluiting A2-West verbetert. De nieuwe rotonde op de Ringweg kan het verkeer in de toekomst goed verwerken. Wel zorgt de extra aansluiting op de Ringweg voor een relatief grote toename van verkeer op de Spoorweglaan. Tegelijkertijd zorgt deze verschuiving van verkeer voor een afname van verkeer op de wegen door het centrum.

6.2

Aanbevelingen 1.

Voor de rotondes Ringweg/Oirschotseweg, Ringweg/Willem de Zwijgerweg en Ringweg/aansluiting A2West zijn maatregelen nodig om te zorgen voor een goede verkeersafwikkeling in de toekomst. Aanvullend onderzoek moet uitwijzen wat de beste oplossingsmogelijkheden zijn.

2.

Bij het realiseren van de extra ontsluiting voor Steegsche Velden moet onderzocht worden in hoeverre een verschuiving van verkeer naar de Spoorweglaan zorgt voor problemen met de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de straat.

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

28

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

29

Bijlage 1: Kruispuntstromen Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

30

Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

31

Rotonde Ringweg/Aarle-Noord referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

32

Rotonde Ringweg/Aarle-Noord plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

33

Rotonde Ringweg/Aarle-Zuid referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

34

Rotonde Ringweg/Aarle-Zuid plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

35

Rotonde Ringweg/Oirschotseweg referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

36

Rotonde Ringweg/Oirschotseweg plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

37

Rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

38

Rotonde Ringweg/Heivelden-Zuid plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

39

Rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg referentiesituatie (zonder extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

40

Rotonde Ringweg/Willem de Zwijgerweg plansituatie (inclusief extra woningbouwplannen)

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

41

Bijlage 2: Kruispuntstromen extra ontsluiting Steegsche Velden Rotonde Ringweg/aansluiting A2-West nieuwe plansituatie

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

42

Nieuwe rotonde Ringweg/Steegsche Velden plansituatie

Verkeerseffecten woningbouw Best - 4 juli 2022

43

Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4

Postbus 161

+31(0) 570 666 222

BTW

NL 0072 11 879 B01

7417 BJ Deventer

7400 AD Deventer

info@goudappel.nl

KVK

3801 7479

Nederland

Nederland

www.goudappel.nl

Verkeerseffecten Best IBAN NL09 woningbouw INGB 0001 2746 32 - 4 juli 2022

44