26030.01 - Raadsvoorstel Jaarstukken 2025

Voorstel aan de Raad

Vergadering Raadsvergaderdatum

: Gemeenteraad Best : 29-06-2026

Onderwerp Jaarstukken 2025 Aanleiding De jaarstukken zijn het sluitstuk van de jaarlijkse P&C-cyclus. We leggen met de jaarstukken verantwoording af over het financieel beheer van de gemeente in de vorm van de jaarrekening en het gerealiseerde beleid zijnde het jaarverslag. Samen vormen deze de jaarstukken 2025. Advies 1. Een bedrag van € 4.659.420 toe te voegen aan de vrije algemene reserve en te onttrekken aan de risicoreserve grondexploitatie; 2. De jaarstukken 2025 vast te stellen; 3. In te stemmen met de jaarrekening 2025 met een positief resultaat van € 4.748.924; 4. Een bedrag van € 4.531.924 toe te voegen aan de vrije algemene reserve en € 217.000 toe te voegen aan de reserve regio brede projecten; 5. De 12e wijziging van de begroting 2026 vast te stellen (W12/2026) en daarmee in te stemmen om de niet bestede budgetten 2025, ter besteding in 2026, beschikbaar te stellen. 6. Na goedkeuring van de Provincie uitvoering te geven aan dit besluit. Argumenten

1.1 Bijstelling van de risicoreserve naar aanleiding van de risico-inventarisatie grondexploitatie Eenmaal per jaar vindt bij het opstellen van de jaarrekening een risico-inventarisatie plaats. Hierbij worden alle bekende risico’s in beeld gebracht, verschillende scenario’s besproken en een inschatting gemaakt wat de kans is dat een risico zich voordoet. Voor de jaarrekening 2025 resulteert dit in een positieve aanpassing van het benodigde weerstandsvermogen per 31 december 2025 voor de grondexploitaties van € 4.659.420. Deze mutatie is (vanwege het inzicht in de balans) reeds verwerkt in de jaarrekening. De reden van deze aanpassing zijn o.a. de bijstellingen van de parameters waar mee wordt gerekend alsmede een concretere inschatting van de kosten gezien de fasering waarin projecten zich bevinden. Doordat we in de doorlooptijd van de projecten ook weer een jaar verder zijn, zijn de risico’s ook afgenomen. En dit vertaalt zich door naar een daling van de verliesvoorzieningen.

1.2 Uitvoering geven aan de ‘nota reserves en voorzieningen 2023’

In de ‘nota reserves en voorzieningen 2023’ is beleid over deze risicoreserve vastgelegd en in 2023 door u bekrachtigd. Bij het opstellen van de jaarrekening 2025 is hier dan ook rekening mee gehouden en zijn de daarbij behorende uitgangspunten verwerkt in de balans en toelichting die u hierbij worden aangeboden.

*IN26-00947*

IN26-00947/ Pagina 1 van 4

2.1 De Raad is wettelijk verantwoordelijk voor het vaststellen van de jaarrekening De Raad is opdrachtgever van de accountant en is verantwoordelijk volgens de Gemeentewet voor de vaststelling van de programmarekening.

3.1 Toelichting op het rekeningresultaat In het raadsvoorstel van 15 december 2025 (budgetoverheveling 2025 naar 2026) is een prognose van het rekeningresultaat 2025 afgegeven van € 7,5 miljoen. Het werkelijke rekeningresultaat 2025 bedraagt € 4,7 miljoen waarvan € 0,2 miljoen niet uitgegeven budgetten 2025 zijn welke voorgesteld zijn om over te hevelen naar 2026. Net als in eerdere jaren is dit wederom een fors overschot. Dit schetst een positief beeld over de afgelopen jaren maar wij willen u erop attenderen dat hierdoor wellicht een verkeerd beeld kan ontstaan ten aanzien van de overschotten. De overschotten zijn niet enkel structureel van aard maar komen ook voort uit incidentele meevallers zoals bijvoorbeeld voor de opvang van Oekraïners en de budgetten die niet uitgegeven zijn door o.a. latere fasering van projecten en minder uitvoeringscapaciteit. Voorbeelden hiervan zijn de incidentele middelen verkregen voor de invoering van de omgevingswet en budget voor stationsomgeving. Op de structurele budgetten houden we in 2025 circa € 1,5 miljoen over op onze personeelslasten hiertegenover staan daarentegen ook enkele tegenvallers zoals de jaarlijks nadelige apparaatskosten welke we kunnen toerekenen aan de grondexploitaties van € 0,5 miljoen en € 0,7 miljoen meer uitgaven voor automatisering en informatiemanagement.

Voor de overige mutaties wordt verwezen naar de verschillenanalyses zoals deze zijn opgenomen in de afzonderlijke programma’s in het jaarverslag. Bij het onderdeel ‘resultaat en toelichting’ bij het gedeelte ‘jaarrekening’ treft u een overzicht van diverse mutaties van het resultaat.

4.1 Jaarresultaten toevoegen aan de vrije algemene reserve en bestemmingsreserves In de ‘nota reserves en voorzieningen 2023’ is beleid over de reserves vastgelegd en in 2023 door uw raad bekrachtigd. Het positieve jaarresultaat 2025 van € 4,7 miljoen wordt gestort in de vrije algemene reserve (€ 4,5 miljoen) zodat dit bedrag weer ter beschikking staat aan u als Raad.

Toelichting op de voorgestelde overheveling In 2025 is voor 31 betaalbare woningen de bouw gestart. Hierdoor komt de gemeente Best in aanmerking voor de realisatiestimulans. Dit betreft een Rijkssubsidie van € 7.000 per betaalbare woning. Dit betekent concreet € 217.000 aan subsidie. Het is de intentie deze subsidie te betrekken in de woningbouwopgave waar we als gemeente voor staan. Het voorstel is dan ook om dit bedrag op te nemen in de reserve regio brede projecten in plaats van de vrije algemene reserve zodat we dit kunnen bewaken.

5.1 Mogelijkheid tot resultaatbestemming Volgens de planning- en controlcyclus ontvangt de Raad jaarlijks in december een voorstel tot overheveling van budgetten. Alle tot dan toe bekend zijnde en gemotiveerde incidentele voorstellen tot budgetoverheveling zijn in de raadsvergadering van 15 december 2025 aan u aangeboden en heeft u hierover besloten. Nu resteert nog een aantal budgetten waarvoor alsnog een voorstel wordt gedaan om deze over te hevelen naar 2026. Een toelichting op deze posten treft u aan in bijlage overhevelingen 2026. Overige posten die worden overgeheveld vindt u in de bijbehorende begrotingswijziging W12/2026. Hierdoor wordt € 218.000 onttrokken uit de vrije algemene reserve.

*IN26-00947*

IN26-00947/ Pagina 2 van 4

6.1 Vanwege financieel preventief toezicht op basis van de Wet Arhi is goedkeuring van de Provincie vereist In de Wet algemene regels herindeling (Wet Arhi) is een bijzondere vorm financieel toezicht opgenomen. Dit toezicht geldt voor gemeenten die in het kader van een herindeling worden opgeheven. Het doel van dit toezicht is om te voorkomen dat besluiten van op te heffen gemeenten de financiële positie van de nieuw te vormen gemeente op onevenredige wijze beperkt. Daarnaast gaat de Provincie bij de beoordeling van het voorstel ook uit van de navolgende criteria: onvoorzien, onuitstelbaar, onontkoombaar en overeenstemming tussen gemeente Best en gemeente Oirschot. We vragen aan de Provincie goedkeuring om het besluit uit te voeren. Risico’s In de programmabegroting 2025 is in de paragraaf weerstandsvermogen een inschatting gemaakt van de financiële risico’s en de kans dat een dergelijk risico zich voordoet. Dit proces pakken we ieder jaar op bij de begroting. In de jaarstukken benoemen we nieuwe financiële risico’s. Indien mogelijk proberen we hier tijdig op bij te stellen in het huidige begrotingsjaar 2026 of nemen we dit mee in de begroting van 2027, financieel vertaald of gekwantificeerd als risico. Daarnaast voeren we jaarlijks een frauderisicoanalyse uit.

Hiermee geven we invulling aan het ‘Misbruik en oneigenlijk gebruik beleid’ als onderdeel van de regelgeving over rechtmatigheid (gemeentewet artikel 212). Het doel van een frauderisicoanalyse is het voorkomen van fraude door het bewustzijn over frauderisico’s te verhogen en indien nodig extra beheersmaatregelen te nemen. De frauderisicoanalyse is opgenomen als bijlage bij het raadsvoorstel. Kosten en dekking Het resultaat van de jaarrekening bedraagt € 4,7 miljoen en wordt gestort in de vrije algemene reserve en de reserve regio brede projecten. Bij het vaststellen van de 3e financiële rapportage 2025 heeft uw raad in december de begrotingswijziging W05/2026 vastgesteld. Hiermee is besloten om een bedrag van € 4,0 miljoen over te hevelen van 2025 naar 2026. Dit bedrag maakt ook onderdeel uit van het jaarresultaat van € 4,7 miljoen. Daarnaast wordt nu middels de 12e begrotingswijziging 2026 (W12/2026) voorgesteld om aanvullende budgetten voor een bedrag van € 0,2 miljoen over te hevelen van 2025 naar 2026. Per saldo neemt de vrije algemene reserve toe met € 0,3 miljoen en de reserve regio brede projecten met € 0,2 miljoen.

Schematische weergave resultaatverdeling: Resultaat jaarrekening 2025 Af: Overheveling 3e financiële rapportage 2025 Af: Overheveling jaarrekening 2025

€ 4,7 miljoen € 4,0 miljoen € 0,2 miljoen

Per saldo toe te voegen aan reserves

€ 0,5 miljoen

Toevoeging vrije algemene reserve Toevoeging reserve regio brede projecten

€ 0,3 miljoen € 0,2 miljoen

Participatie N.v.t.

*IN26-00947*

IN26-00947/ Pagina 3 van 4

Communicatie De jaarstukken worden digitaal aan u aangeboden. Hiervoor kunt u gebruik maken van onderstaande link: Homepage | Jaarverslag 2025 Deze link is beschikbaar vanaf donderdag 28 mei a.s. Dit is het 2e jaar dat we gebruik maken van LIAS in de “Cloud”. De optie van het digitaal aantekeningen maken is daarmee komen te vervallen. Procedure en planning Afgelopen periode heeft onze accountant Crowe Foederer de accountantscontrole uitgevoerd. Zij bespreken het accountantsverslag op maandag 8 juni a.s. met de auditcommissie. Aansluitend vindt de technische toelichting van de jaarstukken plaats in de beeldvormende sessie aan U als Raad. 27 mei 2026: Aanbieding van de jaarstukken aan de griffie 8 juni 2026: Toelichting accountant in de auditcommissie 8 juni 2026: Beeldvormende avond: technische toelichting jaarstukken 2025 11 juni 2026: Aanlevering technische vragen (uiterlijk 12:00u) 18 juni 2026: Beantwoording technische vragen 22 juni 2026: Oordeelsvormende avond 29 juni 2026: Besluitvorming: vaststelling jaarstukken door gemeenteraad Evaluatie N.v.t. Wet algemene regels herindeling financiële afstemming (Wet Arhi) Dit voorstel valt onder het preventief financieel toezicht vanuit de Wet Arhi. Er is sprake van een bijbehorend raadsbesluit tot bestemming van het jaarrekeningresultaat. Instemming van gemeente Oirschot en goedkeuring van de Provincie is hierdoor vereist.

Bijlagen die horen bij dit raadsvoorstel: Benoem hier alle documenten die de raad moet behandelen of kennis van moet nemen Nummer IN26-00948 IN25-01788 BL26-02214 BL26-02213 BL26-02245

Titel Raadsbesluit jaarstukken 2025 Rapportage frauderisicoanalyse 2026 Begrotingswijziging W12/2026 Overzicht overhevelingen jaarstukken 2025 Instemmingsverklaring B0016

Openbaar (ja/nee) Ja Ja Ja Ja Ja

Geheim wegens (klik hier voor informatie)

26-05-2026 Burgemeester en wethouders van Best,

M.J.D. Donders- de Leest Burgemeester

Y.Y.M. Hasselman Secretaris

*IN26-00947*

IN26-00947/ Pagina 4 van 4